Về giải quyết vụ "tranh chấp hợp đồng khoán" ở huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng:

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Nghị quyết số: 132/2020/QH14 ngày 17/11/2020 của Quốc hội về sử dụng đất Quốc phòng quy định: “5. Không được chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê quyền sử dụng đất; không được thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; không được tự ý chuyển mục đích sử dụng đất” (khoản 5, Điều 6). Tuy nhiên, khi xét xử tranh chấp liên quan đất Quốc phòng đưa vào hợp đồng khoán trắng cho các hộ dân (ông Bùi Đức Vân, ông Hoàng Lê Hân, ông Giang Minh Họa) trú tại thôn Hiệp Hòa, xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, cơ quan tố tụng ở tỉnh Lâm Đồng có quan điểm trái với quy định trên. Đây là cơ sở để cấp trên xem xét lại toàn bộ vụ án theo trình tự thủ tục giám đốc thẩm.

Nội dung vụ án

Theo Bản án số: 55/2017/DS-ST ngày: 17/10/2017 “V/v tranh chấp hợp đồng khoán”, của TAND huyện Đức Trọng. Nguyên đơn: Học viện (HV) Lục quân, địa chỉ: 2B Lữ Gia, phường 9, TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Bị đơn: Ông Giang Minh Họa, sinh năm 1962, trú tại thôn Hiệp Hòa, xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng (một trong nhiều hộ dân kí “Hợp đồng giao khoán: Đầu tư trong mới, chăm sóc và giao nộp sản phẩm cây công nghiệp cà phê rubusta”, với Nông Lâm trường 78 trực thuộc HV Lục quân).

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Trích Bản án số: 55/2017/DS-ST ngày: 17/10/2017 “V/v tranh chấp hợp đồng khoán”, của TAND huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng

Tại Tòa nguyên đơn trình bày: Nông Lâm trường 78 và ông Giang Minh Họa ký Hợp đồng giao khoán số 23/HĐCP ngày 1/4/1998 và Hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997. Quá trình thực hiện hợp đồng khoán, ông Họa thực hiện đúng và giao nộp đầy đủ sản lượng cà phê đúng Hợp đồng giao khoán đến hết năm 2010; từ năm 2011 không thực hiện theo hợp đồng.

Nay HV Lục quân yêu cầu thanh lý 2 Hợp đồng giao khoán số 23/HĐCP ngày 1/4/1998, Hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997 và yêu cầu ông Họa, bà Hoàng Thị Huê (vợ ông Họa) thực hiện nghĩa vụ trả sản lượng cà phê được tính bằng tiền từ năm 2011 đến năm 2016: Hợp đồng giao khoán số 23/HĐCP ngày 1/4/1998 là 180.700.050 đồng, Hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997 là 88.304.570 đồng và sản lượng vụ mùa năm 2017. Do ông Họa, bà Huê vi phạm thực hiện nghĩa vụ khoán nên đề nghị thanh lý Hợp đồng giao khoán số 23/HĐCP ngày 1/4/1998, Hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997 trước thời hạn và giao toàn bộ diện tích đất, cây trồng trên đất cho HV Lục quân.

Bị đơn ông Giang Minh Họa y quyền cho ông Nguyễn Ngọc Đạt và ông Nguyễn Đức Tùng đại diện trình bày: Thừa nhận ông Họa có ký 2 Hợp đồng giao khoán với Nông Lâm trường 78 (nay là khu Kinh tế - Quốc phòng 78 HV Lục quân) như lời trình bày của nguyên đơn là đúng. Tuy nhiên từ năm 2011 đến nay ông Họa tạm ngừng không thực hiện theo hợp đồng. Vì theo Quyết định số 318/QD-UB ngày 5/8/1978 của UBND tỉnh Lâm Đồng; Quyết định số 532/QĐ-UB ngày 20/8/1982 của UBND tỉnh Lâm Đồng; Quyết định số 185/QĐ-UB ngày 1/4/1992 của UBND tỉnh Lâm Đồng, thể hiện đất giao khoán không thuộc quyền quản lý của Nông Lâm trường 78 (nay là Khu kinh tế- Quốc phòng 78) và diện tích đất đang tranh chấp là đất do gia đình khai phá thuộc quyền sử dụng đất của gia đình. Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn yêu cầu ông Họa giao nộp sản phẩm sản lượng cà phê còn lại năm 2011 đến năm 2016: Hợp đồng giao khoán số 23/HĐCP ngày 1/4/1998 là 180.700.050 đồng, Hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997 là 88.304.570 đồng và đề nghị thanh lý 2 Hợp đồng nêu trên, ông Họa không đồng ý.

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Quyết định số 318/QD-UB ngày 5/8/1978 của UBND tỉnh Lâm Đồng; Quyết định số 532/QĐ-UB ngày 20/8/1982 của UBND tỉnh Lâm Đồng; Quyết định số 185/QĐ-UB ngày 1/4/1992 của UBND tỉnh Lâm Đồng

Ngày 16/9/2017, ông Họa có yêu cầu độc lập hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số A 275194 ngày 6/4/1992 do UBND tỉnh Lâm Đồng cấp cho Nông Lâm trường HV Lục quân Đà Lạt và đề nghị đưa UBND tỉnh Lâm Đồng tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Lý do, trình tự, thủ tục cấp GCNQSDĐ cho Nông trường HV Lục quân không đúng quy định pháp luật, theo Quyết định số 318/QĐ-UB ngày 5/8/1978 của UBND tỉnh Lâm Đồng về việc cấp đất cho HV Lục quân làm địa điểm huấn luyện chiến đấu và sản xuất cải thiện đời sống và Quyết định số 532/QĐ-UB ngày 20/8/1982 của UBND tỉnh Lâm Đồng về điều chỉnh lại đất sản xuất nằm trong khu đất đã cấp cho HV Lục quân theo Quyết định số 318/QĐ-UB ngày 5/8/1978, thời hạn sử dụng đất của HV Lục quân trong thời hạn 5 năm, thời hạn sử dụng đất của HV Lục quân đã hết từ năm 1983, thể hiện HV Lục quân không còn là người sử dụng đất tại đây; ông Họa là một trong các hộ dân đã vào khai hoang và sử dụng diện tích đất này từ năm 1989-1990, UBND tỉnh Lâm Đồng đã không tiến hành các thủ tục đo đạc, xác minh người sử dụng đất trên thực tế, là có dấu hiệu vi phạm quy định tại Thông tư 320/TT/ĐKTK ngày 28/10/1989 của Tổng cục Quản lý ruộng đất, do GCNQSDĐ số A 275194 ngày 6/4/1992 đã được cấp đổi ngày 30/6/2017 cho HV Lục quân, ông Họa đề nghị hủy GCNQSDĐ này.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Hoàng Thị Huê: Đồng ý với ý kiến trình bày của ông Họa và ý kiến trình bày của ông Nguyễn Ngọc Đạt, ông Nguyễn Đức Tùng đại diện theo ủy quyền của ông Họa.

Quan điểm của Luật sư bo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn

Về tố tụng: Đề nghị xem xét lại tư cách khởi kiện của nguyên đơn trong đơn khởi kiện, về việc ủy quyền người đứng đơn khởi kiện; đơn khởi kiện không ghi ngày tháng vi phạm quy định về nội dung đơn khởi kiện; nguyên đơn không giao bản sao đơn khởi kiện và chứng cứ, tài liệu cho bị đơn.

Về nội dung: Đối với yêu cầu độc lập của bị đơn đề nghị hủy GCNQSDĐ số A 275194 ngày 6/4/1992 do UBND tỉnh Lâm Đồng cấp cho Nông trường HV Lục quân Đà Lạt, nay đã được cấp đổi cho HV Lục quân ngày 30/6/2017 và đề nghị đưa UBND tỉnh Lâm Đồng tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án, vì trình tự cấp đất không đúng; văn bản của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng xác định đất cấp cho Nông Lâm trường HV Lục quân Đà Lạt là đất Quốc phòng thời hạn sử dụng lâu dài, là không có căn cứ, vì không lưu giữ hồ sơ xét cấp.

Và đại diện theo ủy quyền của bị đơn đề nghị làm rõ tại Quyết định số 318/QĐ-UB ngày 5/8/1978 của UBND tỉnh Lâm Đồng cấp đất cho HV Lục quân diện tích 200ha đến Quyết định số 185/QĐ-UB ngày 1/4/1992 của UBND tỉnh Lâm Đồng cấp GCNQSDĐ cho Nông trường HV Lục quân Đà Lạt với diện tích 676,85ha tại xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng, là không đúng. Vì tại thời điểm này ông Họa, bà Huê đã khai hoang đất, việc cấp đất này trùng lên phần diện tích đất ông Họa, bà Huê đã khai hoang, nên có cơ sở thể hiện phần diện tích đất ông Họa, bà Huê sử dụng không nằm trong ranh giới đất được cấp cho HV Lục quân, không phải đất Quốc phòng.

Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn yêu cầu thanh lý hợp đồng giao khoán: Đầu tư trồng mới, chăm sóc và giao nộp sản phẩm cây công nghiệp cà phê Rubusta số 23/HĐCP ngày 1/4/1998, Hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997 có dấu hiệu vô hiệu tại thời điểm ký kết, vì thể hiện vi phạm về hình thức, nội dung do áp dụng văn bản pháp luật không đúng; không tuân thủ các nội dung được quy định tại Điều 5 Nghị định số 135/2005/NĐ-CP ngày 8/11/2005 của Chính phủ về nội dung giao nhận khoán và về hình thức không áp dụng đúng Thông tư số 102/2006/TT-BNN ngày 13/11/2006 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về mẫu hợp đồng giao nhận khoán. Bản chất của các hợp đồng giao khoán này là hợp đồng thuê đất do hợp đồng giao khoán; quyền và nghĩa vụ của bên giao khoán phải thực hiện theo Nghị định 135; theo Điều 475 của Bộ luật Dân sự năm 1995 về hợp đồng cho thuê tài sản, theo Điều 6 Nghị định số 9-CP ngày 12/2/1996 của Chính phủ về chế độ quản lý đất Quốc phòng HV Lục quân cho thuê đất là có dấu hiệu vi phạm, nên hợp đồng này thể hiện vô hiệu do lỗi của Nông Lâm trường 78 - HV Lục quân.

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Ông Bùi Đức Vân đứng trên thửa đất mà gia đình khai hoang canh tác

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đng, đề nghị: Chấp nhận 1 phần yêu cầu khởi kiện của HV Lục quân về việc thực hiện nghĩa vụ giao nhận khoán và chấp nhận yêu cầu khởi kiện của HV Lục quân thanh lý 2 hợp đồng giao khoán số 23/HĐCP ngày 1/4/1998 và hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997; buộc ông Họa, bà Huê phải thanh toán cho HV Lục quân tổng số 5.555,64kg nhân cà phê Robusta loại 1 (sạch, không tạp) của hợp đồng giao khoán số 23/HĐCP ngày 1/4/1998 và hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997, buộc ông Họa, bà Huê có trách nhiệm trả lại toàn bộ diện tích đất giao nhận khoán của 02 hợp đồng giao khoán là 1,5 ha diện tích thực tế 27.155,5m2 và toàn bộ cây trồng trên đất cho HV Lục quân.

Bản án số: 55/2017/DS-ST ngày: 17/10/2017 “V/v tranh chấp hợp đồng khoán”, của TAND huyện Đức Trọng, xử:

Chấp nhận 1 phần yêu cầu khởi kiện của HV Lục quân về việc thực hiện nghĩa vụ và chấp nhận yêu cầu khởi kiện của HV Lục quân về việc thanh lý hợp đồng giao khoán: đầu tư trồng mới, chăm sóc và giao nộp sản phẩm cây công nghiệp cà phê Rubusta số 23/HĐCP ngày 1/4/1998 và hợp đồng giao khoán: Đầu tư trồng mới, chăm sóc và giao nộp sản phẩm cây công nghiệp cà phê Rubusta số 02/HĐCP ngày 1/4/1997 đã ký kết giữa Nông lâm trường 78 HV Lục quân (nay là khu Kinh.tế - Quốc phòng 78 HV Lục quân) và ông Họa.

Buộc ông Họa, bà Huê có nghĩa vụ liên đới thanh toán cho HV Lục quân 5.555,64kg nhân cà phê Robusta loại 1, tạp không quá 1%, độ ẩm 15 độ (trong đó hợp đồng giao khoán hợp đồng số 02/HĐCP ngày 1/4/1997: 2.484,18kg và hợp đồng số 23/HĐCP ngày 1/4/1998: 3.071,46kg) và 1.500.000 đồng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ. Ông Họa, bà Huê có trách nhiệm trả lại diện tích đất giao nhận khoán 1,5 ha (thực tế 27.155,5m2) và toàn bộ cây trồng trên đất cho HV Lục quân quản lý, sử dụng (có họa đồ lô đất kèm theo).

Bản án số: 37/2021/QĐ-PT ngày 14/12/2021 của TAND tỉnh Lâm Đồng, xử: Buộc ông Họa, bà Huê có nghĩa vụ trả lại cho HV lục quân diện tích 15.000m2 đất và toàn bộ cây trồng trên đất theo các Hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997 và Hợp đồng giao khoản số 23/HĐCP ngày 1/4/1998 giữa Nông lâm trường 78 nay thuộc HV lục quân với ông Họa cho HV Lục quân quản lý, sử dụng. Ông Họạ, bà Huê có nghĩa vụ liên đới trả cho HV lục quân diện tích đất dư ngoài hợp đồng do ông Họa, bà Huê tự lấn chiếm là 12.155,5m2 đất và toàn bộ cây trồng trên đất thuộc một phần thửa số 16, tờ bản đồ ĐCCS số 01, tại xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng cho HV lục quân quản lý, sử dụng (Có họa đồ kèm theo).

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm

Một, có dấu hiệu vi phạm về tố tụng. Theo nội dung đơn khởi kiện không ghi ngày tháng của HV Lục quân và các yêu cầu của bị đơn đưa ra về đơn khởi kiện, việc ủy quyền khởi kiện, việc không giao bản sao đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ cho bị đơn là có dấu hiệu vi phạm về hình thức đơn khởi kiện, việc gửi bản sao đơn khởi kiện và ủy quyền đứng đơn khởi kiện.

Mặt khác, Tòa án đã không mời các con của ông Họa, bà Huê tham gia vụ án, là bỏ sót quyền lợi của đương sự, thể hiện có vi phạm về tố tụng.

Hai, có dấu hiệu làm trái về sử dụng đất Quốc phòng. Theo nhận định của Tòa án: Toàn bộ diện tích đất giao khoán này là đất Quốc phòng nên việc khu Kinh tế - Quốc phòng 78 HV Lục quân ký kết hợp đồng giao khoán nhằm sử dụng phần diện tích đất được cấp là đất Quốc phòng kết hợp kinh tế theo chủ trương chung. Do đó hợp đồng giao khoán: Đầu tư trồng mới, chăm sóc và giao nộp sản phẩm cây công nghiệp cà phê Rubusta số: số 23/HĐCP ngày 1/4/1998, Hợp đồng giao khoán số 02/HDCP ngày 1/4/1997 có hiệu lực buộc các bên phải thực hiện.

Cụ thể, tại Hợp đồng giao khoán: Đầu tư trồng mới, chăm sóc và giao nộp sản phẩm cây công nghiệp cà phê Rubusta số 23/HĐCP ngày 1/4/1998, Hợp đồng giao khoán số 02/HĐCP ngày 1/4/1997 ký giữa Nông lâm trường 78 HV Lục quân (nay là Khu Kinh tế - Quốc phòng 78 HV Lục quân) và ông Họa, thể hiện để được sử dụng khai thác diện tích đất 0,76ha thuộc khu nhà mồ, đồi ông già từ ngày 1/4/1998 dến ngày 31/12/2017, diện tích 0,74ha thuộc khu nhà mồ (khu 4,8ha) từ ngày 1/4/1997 đến ngày 31/12/2016, bị đơn phải có nghĩa vụ thanh toán bằng sản phẩm cà phê Robusta nhân loại l với mức khoán cụ thể theo thỏa thuận đã ký kết.

Tuy nhiên, những nội dung Hợp đồng giao khoán trên, có dấu hiệu trái với nội dung của các quyết định giao đất của UBND tỉnh Lâm Đồng; và có dấu hiệu trái với quy định: Nghị quyết số: 132/2020/QH14 ngày 17/11/2020 của Quốc hội về “Thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc, tồn đọng trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng, an ninh kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế”, quy định: “5. Không được chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê quyền sử dụng đất; không được thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; không được tự ý chuyển mục đích sử dụng đất” (khoản 5, Điều 6. Quyền, nghĩa vụ của đơn vị, doanh nghiệp quân đội, công an sử dụng đất quốc phòng, an ninh kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế).

Ba, có dấu hiệu làm trái về cấp GCNQSDĐ. Tại tòa, bị đơn cho rằng việc cấp GCNQSDĐ cho Nông trường HV Lục quân Đà Lạt và nay cấp cho HV Lục quân là 2 chủ thể khác nhau, UBND tỉnh Lâm Đồng cấp đất cho Nông trường HV Lục quân Đà Lạt là không đúng vì thời hạn cấp đất theo Quyết định số 318/QĐ-UB ngày 5/8/1978 đã hết, diện tích đất các bên tranh chấp ông Họa đang sử dụng là đất tự khai phá không phải đất Quốc phòng. Mặt khác, việc Sở Tài nguyên và Môi trường trả lời việc cấp đất cho Nông trường HV Lục quân Đà Lạt là đúng trình tự, đất Quốc phòng sử dụng lâu dài, là không có căn cứ vì Sở Tài nguyên và Môi trường không có hồ sơ lưu trữ trình tự xét cấp GCNQSDĐ. Nên bị đơn có yêu cầu độc lập đề ngày 19/6/2017 và đơn đề nghị thay đổi ngày 2/10/2017 về việc hủy GCNQSDĐ cấp cho Nông trường HV Lục quân Đà Lạt nay cấp đổi cho HV Lục quân; và phải đưa UBND tỉnh Lâm Đồng tham gia vụ án với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan

Tuy nhiên, tình tiết về việc cấp GCNQSDĐ cho Nông trường HV Lục quân Đà Lạt ngày 6/4/1992, trong khi từ cuối những năm 1980, các hộ dân (trong đó có gia đình ông Họa) rời quê hương vào vùng đất mới thuộc xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng tỉnh Lâm Đồng để khai hoang phục hóa, phủ xanh đất trống đồi núi trọc (trong đó có cả những phần đất trong hợp đồng giao khoán), theo chủ trương chính sách của Nhà nước; và trong khi chưa xem xét, giải quyết về quyền lợi của các hộ dân mà vẫn cấp giấy? Điều này rõ ràng thể hiện dấu hiệu làm trái Luật Đất đai.

Chưa hết, HĐXX cho rằng: Việc thay đổi chủ thể từ cấp cho Nông trường HV Lục quân Đà Lạt, sau đó cấp cho HV Lục quân thực tế không thay đổi chủ thể quản lý, đất được cấp là đất Quốc phòng; không cần thiết phải đưa UBND tỉnh Lâm Đồng tham gia vụ án với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Thế nhưng, việc thay đổi chủ thể trong GCNQSDĐ từ HV quân sự, Nông trường HV Lục quân Đà Lạt, thành HV Lục quân, là việc làm trong quá trình đang có tranh chấp QSDĐ tại Tòa; và QSDĐ tranh chấp này đang được đem đi làm hợp đồng giao khoán với các hộ dân, mà chưa được thanh lí hợp hợp đồng theo quy định của pháp luật về giao dịch dân sự. Hơn nữa: Tòa biết rất rõ quy định không được chuyển dịch dưới bất cứ hình thức nào về QSDĐ đối với đất thuộc đối tượng đang có tranh chấp và chưa thanh lí hợp đồng giao dịch dân sự về QSDĐ. Sao Tòa chưa xem xét những tình tiết có dấu hiệu làm trái này?

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

GCNQSDĐ cho Nông trường HV Lục quân Đà Lạt ngày 6/4/1992

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

GCNQSDĐ Quyền sở hữu nhà ở (QSHNO) và tài sản khác gắn liền với đất của Học viện Lục quân do Sở TN&MT tỉnh Lâm Đồng cấp ngày 30/6/2017

Bốn, HĐXX có nhận định: “Như vậy ông Họa, bà Huê phải thanh toán cho Học viện Lục quân tổng cộng: 2.484,18kg + 2.600,26kg + 471,2kg = 5.555,64kg nhân cà phê Robusta loại 1, độ ẩm 15 độ”. Tuy nhiên, theo hồ sơ vụ án thể hiện nhận định này của Tòa là không có cơ sở, bởi các hợp đồng giao khoán nói trên chưa được thanh lí, thì lấy gì làm cơ sở để tính sản lượng nhân cà phê?

Năm, có dấu hiệu bỏ sót nội dung vụ án. Tương tự trường hợp của ông Họa, là trường hợp của ông Bùi Đức Vân (cũng có tranh chấp với HV Lục quân): Tòa án chưa xác minh, thu thập chứng cứ để làm rõ đối với phần diện tích tăng thêm bị đơn quản lý, sử dụng từ thời gian nào? Số lượng cây trồng mới và cây trồng cũ (cây cà phê, bơ, mít, ...) do bị đơn trồng và vật kiến trúc trên đất. Đồng thời chưa xem xét đến công sức đóng góp của bị đơn trong việc tôn tạo để tạo nên giá trị cây trồng như hiện nay. Nhưng Tòa án buộc bị đơn phải giao trả cho nguyên đơn đối với cả quyền sử dụng đất và cây trồng trên diện tích đất tăng thêm ngoài hợp đồng, mà không tính toán giá trị cây trồng trên đất để buộc nguyên đơn phải hoàn trả cho bị đơn. Mặt khác, nguyên đơn khởi kiện tranh chấp diện tích thuê khoán quyền sử dụng đất theo các hợp đồng đã ký kết, nhưng Tòa án lại giải quyết cả diện tích đất tăng thêm ngoài hợp đồng là vượt quá yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, do đó nếu nguyên đơn có tranh chấp cả diện tích đất tăng thêm ngoài hợp đồng thì phải xác định thêm quan hệ tranh chấp về quyền sử dụng đất và phải thực hiện các thủ tục liên quan đến yêu cầu tranh chấp quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai mới đúng pháp luật.

Đây là cơ sở để ông Vân và các hộ dân đề nghị tới cấp trên có thẩm quyền xem xét xét lại toàn bộ vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm”.

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Hợp đồng giao khoán giữa ông Bùi Đức Vân với Nông lâm trường 78

Sáu, nhiều dấu hiệu xét xử không khách quan. Hộ ông Họa và ông Hân có một số diện tích cà phê già cỗi, đã phá trồng lại. Theo thời gian chu kỳ cây công nghiệp 5 năm mới có thu hoạch. HV Lục quân vẫn tính sản lượng 5 năm này, được Tòa án chấp thuận. Điều này là dấu hiệu xét xử không khách quan.

Cả 3 hộ: Ông Họa, ông Vân và ông Hân có số diện tích đất không thuộc hợp đồng giao khoán nói trên, mà HV Lục quân vẫn cho là đất lấn chiếm. Vậy việc lấn chiếm đất thì phải có biên bản lập vào ngày tháng nào, do ai lập, ở đâu? Trong thời gian thực hiện hợp đồng HV Lục quân đã tự ý tăng sản lượng, mà không có thanh lý hợp đồng. Điều này, thể hiện HV Lục quân tự ý làm trái hợp đồng, gây thiệt hại cho các hộ dân kí hợp đồng. Và trên thực địa thể hiện giáp ranh đất của 3 hộ: Ông Họa, ông Vân và ông Hân, là đất đang do doanh nhân người Đài Loan (Trung Quốc) quản lí, sử dụng. Điều này có bất hợp lí: Đất đang do 3 hộ dân này quản lí, sử dụng, thì lại cho là đất Quốc phòng; là đất Quốc phòng, tại sao lại giao cho người Đài Loan (Trung Quốc) quản lí, sử dụng? Tình tiết này Tòa án cũng chưa xem xét, giải quyết! Những tình tiết này của vụ án, Tòa án cũng chưa xem xét, giải quyết!

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Bà Hoàng Thị Huê (vợ ông Giang Minh Họa) trình bày sự việc với phóng viên

Nguyện vọng của người cao tuổi

Trao đổi với phóng viên, các hộ dân (ông Vân, ông Họa, ông Hân) cùng là người cao tuổi có chung nguyện vọng, phản ánh:

Trong hồ sơ về quyền sử dụng đất của HV Lục quân có Quyết định cấp đất 318 QĐ/UB ngày 5/8/1978 và Quyết định số 532 ngày 20/8/1982 với nội dung: Cấp cho HV Quân sự 200ha đất để xây dựng cơ sở sản xuất chăn nuôi tăng thêm nguồn sản phẩm cải thiện đời sống cho đơn vị. Nếu HV Lục quân canh tác không hết diện tích được cấp thì báo lại cho UBND tỉnh giao cho dân canh tác không được sử dụng đất vào mục đích khác và không được tự ý giao cho tổ chức hay cho cá nhân nào sử dụng. Thời gian giao đất là 5 năm.

Thế nhưng HV Lục quân được giao đất từ năm 1978, không sử dụng đất mà để đất đai hoang hóa. Cho đến năm 1996, 1998, 1999 sau 20 năm được giao đất HV Lục Quân đem ký hợp đồng giao khoán mà thực chất là khoán trắng, là cho thuê đất. Điều này đã thể hiện rất cụ thể, rõ ràng trong các hợp đồng giao khoán ghi rõ: “Bên A giao khoán đất sn xuất cho bên B thuộc diện tích đất chưa khai hoang để cho bên B tự đầu tư khai hoang, chi phí nhân công lao động, vật tư phân bón đ trồng mới, chăm sóc và thu hoạch sản phẩm giao nộp cho bên A theo chỉ tiêu khoán hng năm”. Như vậy rõ ràng có dấu hiệu HV Lục quân vi phạm mục đích sử dụng đất được ghi rõ trong quyết định giao đất; vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật về quản lý và sử dụng đất đai qua các thời kỳ. Cụ thể vi phạm:

Điều 5 Luật Đất đai năm 1987 (Điều 5 Nghiêm cấm việc mua, bán, lấn, chiếm đất đai, phát canh thu tô dưới mọi hình thức, nhận đất được giao mà không sử dụng, sử dụng không đúng mục đích, tự tiện sử dụng đất nông nghiệp, đất có rừng vào mục đích khác, làm huỷ hoại đất đai);

Điều 6 (Điều 6 Nghiêm cấm việc lấn chiếm đất đai, chuyển quyền sử dụng đất trái phép, sử dụng đất không đúng mục đích được giao, huỷ hoại đất); Điều 79 ( Điều 79 Người sử dụng đất có những nghĩa vụ sau đây: 1- Sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới và các yêu cầu khác đã được quy định khi giao đất) Luật Đất đai 1993;

Điều 11 (Điều 11. Nguyên tắc sử dụng đất: “Việc sử dụng đất phải bảo đảm các nguyên tắc sau đây: 1. Đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và đúng mục đích sử dụng đất); Điều 15 (Điều 15. Những hành vi bị ng hiêm cấm: “Nhà nước nghiêm cấm hành vi lấn, chiếm đất đai; không sử dụng, sử dụng đất không đúng mục đích; vi phạm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố; huỷ hoại đất; không thực hiện đúng quy định của pháp luật khi sử dụng các quyền của người sử dụng đất; không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm của người sử dụng đất”) 9 Luật Đất đai năm 2003.

Từ những vấn đề nêu trên, căn cứ vào Điều 2, Điều 86 Luật Đất đai năm 1993, Điều 38, Điều 43, Điều 51 Luật Đất đai năm 2003 về việc nghiêm cấm và thu hồi đất không sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích. Căn cứ khoản 1 Điều 2 Nghị định 118/2014/NĐ-CP quy định: Khoán trắng là việc công ty nông lâm nghiệp giao khoán đt cho hộ gia đình cá nhân nhưng không có đầu tư không thực hiện đúng quy định ca hợp đồng giao khoán đã ký kết theo quy định của pháp luật về giao khoán đất và người nhận giao khoán đất tự đầu tư, t chức sản xuất tiêu thụ sản phẩm và phải nộp sản phẩm hoặc tiền cho công ty. Căn cứ điểm 2 mục c phần II Nghị quyết số 28 - NQ TW ngày 16/6/2003 của Bộ Chính trị quy định: “Những diện tích đất khoán trắng cho người nhận khoán (thực chất là cho thuê đất), thì phải thu hồi để chuyển sang hình thức giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật”. Căn cứ khoản 1 Điều 15 Nghị định 118/2014/NĐ-CP quy định: Đất phải thu hồi của các công ty nông, lâm nghìêp bàn giao về địa phương bao gồm: Đất của các công ty giải thể, đất do thu hẹp nhiệm vụ không còn nhu cầu sử dụng, đất không sử dụng, đất công ty đang khoán trng, sử dụng không đúng mục đích...". Điểm b khoản 2 Điều 15 Nghị định số 118/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về việc xử lý đất của các công ty nông, lâm nghiệp bị thu hồi được theo thứ tự ưu tiên giải quyết và xử lý như sau: Hộ gia đình cá nhân đang sử dụng đất được tiếp tục sử dụng theo hình thức giao khoán đất không thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất.

Như vậy, căn cứ vào những quy định pháp luật về quản lý đất đai nêu trên thì toàn bộ diện tích canh tác của các hộ dân hiện đang bị HV Lục quân tranh chấp phải được được Nhà nước thu hồi để bàn giao lại cho các hộ dân (trong đó có hộ ông Họa) là người đang trực tiếp sản xuất theo hình thức giao đất hoặc cho thuê đất.

Mặc dù pháp luật đã có những quy định rất cụ thể rõ ràng về những vi phạm của HV Lục quân trong việc sử dụng đất được giao, thế nhưng UBND tỉnh Lâm Đồng là cơ quan trực tiếp quản lý sử dụng đất đai đã không xử lí, thu hồi đất vi phạm của HV lục quân theo quy định của pháp luật, để giao đất cho các hộ dân là người đang trực tiếp lao động sản xuất trên mảnh đất đó. Cụ thể ngày 1/4/1992, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Quyết định số 185/QĐ-UB cấp GCNQSDĐ cho HV Lục quân Đà Lạt, việc cấp giấy này dựa trên Quyết định 318 và Quyết định 532 nêu trên. Sau đó năm 2017, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng lại cấp đổi GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất số CD 929798 ngày 30/6/2017 cho HV Lục Quân.

Tuy nhiên, quá trình xét xử vụ án, Tòa án các cấp ở tỉnh Lâm Đồng đã không xem xét, giải quyết tình tiết thể hiện làm thiệt hại nghiêm trọng đến quyền lợi hợp pháp, chính đáng của các hộ dân, nói trên. Đây cũng là cơ sở để các hộ dân chúng tôi khẩn thiết đề nghị tới cấp trên có thẩm quyền xem xét xét lại toàn bộ vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm”.

Để làm rõ nội dung đơn liên quan đến quyền lợi hợp pháp và chính đáng của người cao tuổi và tìm hiểu thêm về những bất cập của vụ án trên, phóng viên về địa phương trực tiếp trao đổi với một số cán bộ có thẩm quyền ở: Xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng, UBND tỉnh Lâm Đồng và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng.

Chúng tôi sẽ tiếp tục phản ánh vụ việc vào thời điểm thích hợp.

Nhóm PVPL

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

​​​​​​​Có nhiều căn cứ để doanh nghiệp đề nghị giám đốc thẩm bản án

​​​​​​​Có nhiều căn cứ để doanh nghiệp đề nghị giám đốc thẩm bản án

Chi cục Thi hành án dân sự TP. Thanh Hóa vừa quyết định cho thi hành bản án đối về tranh chấp hợp đồng thuê nhà giữa Công ty CP Thảo Trung với bà Mai Hương (phường Điện Biên, TP Thanh Hóa). Nhưng nguyên đơn Công ty CP Thảo Trung lại có đơn gửi TAND Cấp cao tại Hà Nội đề nghị xem xét giám đốc thẩm vụ án trên
Kiến nghị thu hồi văn bản của Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh và Quyết định của Thống đốc NHNN Việt Nam

Kiến nghị thu hồi văn bản của Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh và Quyết định của Thống đốc NHNN Việt Nam

Ngày 25/7/2022, tại văn phòng Hội đồng Thanh lý Ngân hàng Thương mại Cổ phần Vũng Tàu (VCSB), ở số 414/27 đường Nguyễn Hữu Cảnh, phường 10, TP Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, các cổ đông sáng lập VCSB tổ chức cuộc họp bất thường, thống nhất kiến nghị thu hồi Văn bản 1998/BRI-TTGS ngày 20/7/2022 của Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và Quyết định số 1177/QĐ-NHNN ngày 5/7/2022 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam.
Sao đẩy cụ bà 90 tuổi, có công với cách mạng ra khỏi căn nhà đã sinh sống suốt gần 60 năm?

Sao đẩy cụ bà 90 tuổi, có công với cách mạng ra khỏi căn nhà đã sinh sống suốt gần 60 năm?

Người có đơn kêu cứu là cụ Trần Thị Ngọc Thanh, sinh năm 1932, ngụ Điện Biên Phủ, phường 10, quận 10, TP Hồ Chí Minh. Cụ Thanh là người có công với cách mạng, được Nhà nước tặng thưởng Huy chương Kháng chiến hạng Nhất. Trước nguy cơ bị đẩy ra khỏi căn nhà đã sinh sống suốt gần 60 năm, cụ Thanh đề nghị xem xét lại Kháng nghị và Quyết định giám đốc thẩm có dấu hiệu oan khuất....
Tỉnh Kiên Giang: Sao chưa giải quyết dứt điểm việc thực hiện “Dự án Viện điều dưỡng và Trồng cây dược liệu kết hợp du lịch sinh thái”?

Tỉnh Kiên Giang: Sao chưa giải quyết dứt điểm việc thực hiện “Dự án Viện điều dưỡng và Trồng cây dược liệu kết hợp du lịch sinh thái”?

12,5 ha đất ở khu vực bãi Khem, phường An Thới, TP Phú Quốc đang được Công ty TNHH MTV du lịch sinh thái Xuân Phúc Phú Quốc (Công ty Xuân Phúc) do bà Giang Lệ Phương làm Giám đốc đã lập thủ tục xin UBND tỉnh Kiên Giang phê duyệt chủ trương đầu tư thực hiện “Dự án Viện điều dưỡng và Trồng cây dược liệu kết hợp du lịch sinh thái” (Dự án). Tuy nhiên …
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Nghị quyết số: 132/2020/QH14 ngày 17/11/2020 của Quốc hội về sử dụng đất Quốc phòng quy định: “5. Không được chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê quyền sử dụng đất; không được thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; không được tự ý chuyển mục đích sử dụng đất” (khoản 5, Điều 6). Tuy nhiên, khi xét xử tranh chấp liên quan đất Quốc phòng đưa vào hợp đồng khoán trắng cho các hộ dân (ông Bùi Đức Vân, ông Hoàng Lê Hân, ông Giang Minh Họa) trú tại thôn Hiệp Hòa, xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, cơ quan tố tụng ở tỉnh Lâm Đồng có quan điểm trái với quy định trên. Đây là cơ sở để cấp trên xem xét lại toàn bộ vụ án theo trình tự thủ tục giám đốc thẩm.

Tin khác

Bao giờ công trình xây dựng trái pháp luật trên đất nông nghiệp bị xử lý?

Bao giờ công trình xây dựng trái pháp luật trên đất nông nghiệp bị xử lý?
Sau khi Tạp chí Ngày mới online đưa tin “Xã Thượng Quân, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương: Hàng loạt công trình trái phép xây dựng trên đất nông nghiệp” thì dư luận nơi đây tiếp tục dậy sóng. Họ bàn tán nhiều về nguyên nhân vì sao dự án sai phạm nghiêm trọng nhưng vẫn tồn tại? Phải chăng chính quyền sở tại đã cố tình làm ngơ suốt thời gian dài để chủ công trình sai phạm coi thường pháp luật?

Nhà thầu "vô tư" sử dụng gạch nung vào dự án đầu tư công(!?)

Nhà thầu "vô tư" sử dụng gạch nung vào dự án đầu tư công(!?)
Trong quá trình thi công dự án xây dựng mới trụ sở UBND xã Quỳnh Hưng, đơn vị thi công đã đã không tuân thủ các yêu cầu hồ sơ kỹ thuật thi công khi sử dụng gạch nung, trái với Thông tư 13 của Bộ Xây dựng. Đặc biệt, việc làm này không những không bị ngăn chặn mà còn được sự "đồng tình" của chủ đầu tư (!?)...

​​​​​​​Có căn cứ để khởi tố vụ án “lạm dụng tín nhiệm, chiếm đoạt tài sản”

​​​​​​​Có căn cứ để khởi  tố vụ án “lạm dụng tín nhiệm, chiếm đoạt tài sản”
Sau gần 4 năm quyết đi đến cùng vụ việc, bà Giáp Thị Dinh, một người cao tuổi, ở đường Bát Nàn, phường Bình Trưng Tây, TP Thủ Đức vô cùng phấn khởi khi nhận được Quyết định 612-09/QĐ-CSHS-Đ8 ngày 6/6/2022 của Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT), Công an TP Hồ Chí Minh “phục hồi việc giải quyết nguồn tin tố giác tội phạm”. Trước đó, bà Dinh liên tục có đơn có đơn tố cáo vợ chồng ông Thân Thanh Giảng, bà Nguyễn Việt Hà chiếm giữ 9 tỉ đồng bằng thủ đoạn “hô biến” sổ đỏ. Viện KSND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh hướng dẫn khởi kiện dân sự, nhưng bà Dinh quyết tố giác…

Hàng loạt công trình trái phép xây dựng trên đất nông nghiệp

Hàng loạt công trình trái phép xây dựng trên đất nông nghiệp
Thời gian gần đây, nhiều người cao tuổi trên địa bàn, xã Thượng Quận, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương đang xôn xao về công trình xây dựng nghi là để kinh doanh dịch vụ du lịch trên đất công ích, đã tồn tại trong một thời gian dài vẫn chưa bị chính quyền xử lý.

Phán quyết Trọng tài không thi hành được, Cục THADS tỉnh Long An cần đình chỉ việc thi hành án

Phán quyết Trọng tài không thi hành được, Cục THADS tỉnh Long An cần đình chỉ việc thi hành án
Vụ tranh chấp “Thỏa thuận khung” Dự án khu dân cư cao cấp và trường đua ngựa 500 ha ở tỉnh Long An, ngày càng trở nên phức tạp, luật sư đề nghị Cục Thi án hành dân sự tỉnh Long An đình chỉ thi hành án, vì Phán quyết Trong tài số 29/12 ngày 25/4/2013 của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam không thi hành được

Nhiều điểm “mờ” chưa được làm sáng tỏ

Nhiều điểm “mờ” chưa được làm sáng tỏ
Kết luận điều tra: Anh Trương Văn Cường bị ngã và đỉnh đầu va chạm vào khu vực tiếp giáp giữa sàn nhà và bậc lên xuống được xây bằng gạch; Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh Đồng Nai, xác định cơ chế hình thành thương tích dẫn đến anh Cường tử vong là do va chạm phần đỉnh đầu vào vật tày gây nên. Tuy nhiên, hồ sơ vụ án thể hiện các cơ quan tố tụng chưa chứng minh được bị can Trương Xuân Đen có hành vi gây chấn thương sọ não cho anh Cường; và nhiều điểm “mờ” của vụ án chưa được làm sáng tỏ.
Xem thêm
Khởi tố, bắt tạm giam Thiếu tá Quân đội lái xe tông chết nữ sinh ở Ninh Thuận

Khởi tố, bắt tạm giam Thiếu tá Quân đội lái xe tông chết nữ sinh ở Ninh Thuận

Ngày 11/8, Cơ quan Điều tra hình sự Khu vực 3, Quân chủng Phòng không - Không quân đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam đối với Hoàng Văn Minh.
Đâm chém kinh hoàng ở xã đảo Nhơn Lý, TP. Quy Nhơn

Đâm chém kinh hoàng ở xã đảo Nhơn Lý, TP. Quy Nhơn

15 giờ 39 phút ngày 29/7/2022, tại quán cafe Thiện Nhân ở thôn Lý Hưng, xã Nhơn Lý, TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định xảy ra một vụ mưu sát chém người có tổ chức.
Khởi tố vụ án quân nhân gây tai nạn làm nữ sinh lớp 12 tử vong

Khởi tố vụ án quân nhân gây tai nạn làm nữ sinh lớp 12 tử vong

Ngày 7/8, Cơ quan Điều tra hình sự khu vực 3, Quân chủng Phòng không – Không quân đã phát hành văn bản số 264/TB-KQNT gửi Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận thông báo về kết quả giải quyết nguồn tin về tội phạm.
Thư cảm ơn đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy TP Hồ Chí Minh

Thư cảm ơn đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy TP Hồ Chí Minh

Ngày 17/7/2022, chồng tôi là ông Nguyễn Phương Tranh 74 tuổi, bị té ngã và đưa vào Bệnh viện Hoàn Mỹ tại Đà Lạt cấp cứu, các bác sĩ chẩn đoán bị gãy đốt sống lưng cần phẫu thuật. Do gia đình tôi ở tại TP Hồ Chí Minh nên xin được chuyển về Bệnh viện Chợ Rẫy để tiện chăm sóc.
NHỊP CẦU BẠN ĐỌC

NHỊP CẦU BẠN ĐỌC

Phản ánh đến Tạp chí Người cao tuổi, ông Hoàng Trọng Hoà, sinh năm 1953, ngụ tại thôn 6, xã Xuân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, cho biết, con trai ông là Hoàng Trọng Vững bị một số người tại xã Phúc Trạch chặn đánh, phải cấp cứu ở Bệnh viện Xuân Sơn, rồi chuyển lên Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba, TP Đồng Hới.
Cần giải quyết thấu tình, đạt lý đất khai hoang của gia đình ông phạm Bá Trường

Cần giải quyết thấu tình, đạt lý đất khai hoang của gia đình ông phạm Bá Trường

ông Phạm Bá Trường là người cao tuổi thuộc thôn Liên Minh, xã Vạn Thiện, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, khiếu nại về vấn đề đất đai của gia đình ông sau 35 năm khai hoang, phục hóa, hình thành thửa đất có diện tích ổn định là trên 3.000m2. Tuy nhiên, mã
Vụ cướp tiệm vàng ở Huế: Người dân nhặt vàng có phải trả lại không?

Vụ cướp tiệm vàng ở Huế: Người dân nhặt vàng có phải trả lại không?

Theo quan điểm của luật sư, một số người dân có hành động “hôi vàng” trong vụ cướp tiệm vàng ở Huế cố tình không trả lại tài sản có thể bị xử lý hình sự.
Cần một bản án phúc thẩm khách quan, công tâm, thượng tôn pháp luật

Cần một bản án phúc thẩm khách quan, công tâm, thượng tôn pháp luật

Cho rằng Bản án số 142/2022/HSST ngày 13/6/2022 của TAND TP Thái Nguyên có nhiều mâu thuẫn, chưa được làm rõ, gia đình anh Hàn Văn Mạnh, ở phường Trung Thành, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên đã kháng cáo toàn bộ bản án tới TAND tỉnh Thái Nguyên để giải quyết theo quy định pháp luật....
Xe quá khổ, quá tải “tung hoành” trên Quốc lộ 3

Xe quá khổ, quá tải “tung hoành” trên Quốc lộ 3

Phản ánh tới Tạp chí Ngày mới Online, về tình trạng xe quá khổ, quá tải, xe vua hoạt động mạnh trên tuyến cao tốc Quốc lộ 3. Nhiều xe tự ý cơi nới thành thùng, phóng nhanh, vượt ẩu tiềm ẩn gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông …
Phiên bản di động