Chuyện về nghệ sĩ nhiếp ảnh Công dân Thủ đô ưu tú Nguyễn Quang Phùng

Mặc dù đã gọi điện hẹn trước nghệ sĩ nhiếp ảnh Quang Phùng, nhưng khi tôi đến nhà số 32, phố Xóm Hạ Hồi, phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội chỉ gặp được vợ ông - Bà Nguyễn Thị Chín - người phụ nữ Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp hệ Đại học khoa violon vào năm 18 tuổi (năm 1960), bà từng biểu diễn tại Phủ Chủ tịch cho Bác Hồ nghe khi Người tiếp khách nước ngoài.

Bà cho biết: Ông có thói quen tự đi ăn sáng và ngồi đọc báo với bạn bè 9-10 giờ mới về. Loanh quanh trên con phố nhỏ, khi tôi trở lại ông đã về. Tiếp tôi trong căn phòng nhỏ chừng 10m2 còn có một đồng nghiệp là phóng viên của báo Lao động. Mời chúng tôi ngồi, chưa kịp giới thiệu, ông lặng lẽ vào phòng kệ nệ bê ra một cuốn anbum áng chừng vài kg và một tập ảnh được ép flatics cẩn thận. Với giọng nói trầm ấm, ông say sưa kể: Đầu tiên là những bộ ảnh nổi tiếng như Bộ đội vào tiếp quản Thủ đô tháng 10/1954, Hà Nội thời chiến tranh chống Mỹ cứu nước, sau này là các phóng sự ảnh về nữ tài tử điện ảnh Jane Fonda khi bà thăm Hà Nội vào năm 1972, hay tháng 12/1972 ông cũng là người chụp nhiều bức ảnh quý về chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” của quân dân Thủ đô... Cho đến bây giờ, dù tuổi cao nhưng nghệ sĩ Quang Phùng vẫn gây ấn tượng mạnh với những bộ ảnh thú vị về Hà Nội.

Ông không thiên về chụp ảnh nghệ thuật, nhưng những bức ảnh chụp hoa, hay phong cảnh đòi hỏi sự kiên trì và quan trọng nhất là thời điểm bấm máy, thậm chí phải chui vào bụi rậm, ngồi phục suốt hàng mấy tiếng đồng hồ. Những bức ảnh của ông về Hà Nội rất chân thật, nó toát lên vẻ đời thường của người Hà Nội lương thiện, tinh tế, thanh lịch, hoà nhã và hết sức văn minh. Đó không chỉ là tác phẩm nghệ thuật, mà còn là những câu chuyện kể về Hà Nội với nhiều góc nhìn, có ý nghĩa trong việc giữ gìn truyền thống văn hóa, lan tỏa hình ảnh Thủ đô văn hiến, thanh bình.

Chuyện về nghệ sĩ nhiếp ảnh Công dân Thủ đô ưu tú Nguyễn Quang Phùng
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Quang Phùng với PV Tạp chí Người cao tuổi

Chụp ảnh là công việc mà ông yêu thích, đam mê và không ngừng dấn thân. Nghệ sĩ Quang Phùng đã thay đổi nhiều phương tiện chụp ảnh, lúc chụp máy phim, lúc chụp máy ảnh kĩ thuật số to kềnh, giờ khi đã có tuổi là chiếc Leica nhỏ xíu trong lòng bàn tay gần như lúc nào cũng mang theo trong người. Một điều không thay đổi, đó là quan niệm của ông về nhiếp ảnh, với ông, “cốt lõi của nhiếp ảnh là tài liệu”, nhất là một đề tài mà ông lúc nào cũng đam mê, đó là “những câu chuyện ảnh về Hà Nội”. Điều đặc biệt, ông dành tình yêu sâu sắc với cảnh quan xung quanh hồ Hoàn Kiếm, những hàng cây ven hồ với ông là nhân chứng của đất và người Hà Nội.

Nghệ sĩ Quang Phùng sinh năm 1932, tại Hà Đông, bố là tri phủ Hoài Đức, mẹ là thục nữ nức tiếng Hà thành, bán giấy mực ở phố Hàng Gai. Anh trai mất, năm 1 tuổi, ông ra Hà Nội ở nhà bà ngoại tại phố Hàng Gai và học Trường Kĩ nghệ thực hành (do Pháp dạy). Năm 1948, tham gia hoạt động nội thành Việt Minh. Suốt trong những năm đầu thập niên 50 của thế kỉ trước, ông đã đi đầu đoàn học sinh, sinh viên, biểu tình phản đối chế độ thực dân Pháp ở Hà Nội. Năm 1954, cả gia đình ông di cư vào Nam, riêng ông ở lại. Cũng năm 1954, ông là một trong số ít phóng viên Việt Nam có những khuôn hình sống động về đoàn quân “trùng trùng tiến về giải phóng Thủ đô” trong thời khắc lịch sử. Sau ngày giải phóng Thủ đô (10/10/1954), ông tham gia Ủy ban Quốc tế giám sát Hiệp định đình chiến Geneve. Ông có nhiều thành tích trong công tác đối ngoại, từng tham gia hoạt động tình báo trong những năm tháng chiến tranh… Tiếp đó ông về công tác tại Đại sứ quán Nhật Bản, ở đây ông còn dạy về phong tục tập quán lịch sử Việt Nam cho Đại sứ Nhật bản tại Việt Nam. Ông có bằng PR Bộ ngoại giao Nhật vì đã dịch 5.000 trang văn hóa Nhật Bản (Tạp chí Nhật Bản ngày nay, ra hằng tháng) sang tiếng Việt, được mời đi Nhật năm 1991 và nhận Kỉ niệm chương của Hội Truyền bá Văn hóa quốc tế. Bắt đầu chụp ảnh chuyên nghiệp từ năm 1952, năm 1954 ông được Việt Minh giao nhiệm vụ chụp ảnh các trại lính của Pháp trước khi bộ đội ta vào tiếp quản Thủ đô.

Chuyện về nghệ sĩ nhiếp ảnh Công dân Thủ đô ưu tú Nguyễn Quang Phùng

Hơn 60 năm qua, nghệ sĩ nhiếp ảnh Quang Phùng miệt mài sáng tác, ghi nhiều khoảnh khắc đẹp về đời thường và bình dị của cuộc sống Nhân dân Thủ đô. Ông dành nhiều năm để thực hiện những bộ ảnh ghi lại sự đổi thay của Hà Nội. Năm 2011, ông cho ra mắt cuốn sách ảnh “Dạo quanh hồ Gươm”, in song ngữ Việt - Anh, tập hợp gần 100 bức ảnh chọn lọc trong mấy ngàn file ảnh về hồ Gươm - Hà Nội. Cuốn sách còn là nguồn tư liệu độc đáo khi đăng tải một số bức ảnh chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhạc sĩ Văn Cao, họa sĩ Trần Văn Cẩn, nhà văn Nguyễn Tuân mà ông chụp từ đầu những năm 1970. Ông còn có nhiều bức ảnh mang tính phản biện mạnh mẽ, như: Các tác phẩm trong triển lãm về đề tài phòng, chống ma túy năm 2004 đã tạo được hiệu ứng xã hội rất lớn. Bên cạnh các bức ảnh chụp mặt hồ Hoàn Kiếm dự triển lãm “Hoa rơi mặt hồ”, nghệ sĩ Quang Phùng còn nổi tiếng với những bức ảnh đẹp, đầy tình người về đề tài gánh hàng rong ở Thủ đô hơn nghìn năm tuổi...

Ông có nhiều bộ ảnh lớn như: Hà Nội, 36 phố phường với 5.000 ảnh chọn lọc trong 20 năm; Ma túy tuổi học trò với 1.000 ảnh chọn lọc trong 10 năm; Hàng rong Hà Nội với 5.000 ảnh chọn lọc trong 15 năm; Nghị quyết Đảng đi vào đời sống với 500 ảnh chọn lọc trong 7 năm... Năm 1993, ông nghỉ hưu nhưng vẫn miệt mài cống hiến trong lĩnh vực nhiếp ảnh và dạy học. Ngoài nhiếp ảnh nghệ thuật - nhiếp ảnh báo chí, ông còn là dịch giả văn học, tác phẩm dịch nổi tiếng nhất là “Con đường sấm sét”- 1960.

Với những thành tích trên, ông đã được nhận giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội (năm 2013); Huy chương Vì sự nghiệp An ninh Tổ quốc (năm 1995); Huy chương Vì sự nghiệp Ngoại giao Việt Nam (năm 1996); Huy chương Vì sự nghiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam (năm 1999); Huy chương Vì sự phát triển của Nhiếp ảnh Việt Nam (năm 2002), Giải thưởng Văn học nghệ thuật Hà Nội 1991-1995; Giải nhất Liên hoan ảnh Việt Nam lần thứ XVI năm 1990…

Năm 2022, nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Quang Phùng là một trong 10 người được UBND TP Hà Nội tặng danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú”.

Bài và ảnh Việt Hồng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Những người cao tuổi ươm rau giống

Những người cao tuổi ươm rau giống

Sau trận lụt lớn vừa qua, về thăm làng Nghĩa Mỹ, thị trấn Ái Nghĩa, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam, chúng tôi gặp quang cảnh hết sức tất bật, khẩn trương của những người ươm rau giống mà hầu hết là NCT...
TikToker Nờ Ô Nô đăng clip miệt thị người nghèo, cơ quan chức năng vào cuộc

TikToker Nờ Ô Nô đăng clip miệt thị người nghèo, cơ quan chức năng vào cuộc

NMO - Ngày 28/11, ông Nguyễn Đức Thọ - Chánh thanh tra Sở TT&TT TP. Hồ Chí Minh cho biết đang phối hợp với các cơ quan chức năng tìm chủ tài khoản TikTok Nờ Ô Nô để làm việc do liên quan đến clip miệt thị người nghèo.
Xe lăn, xe lắc nghĩa tình

Xe lăn, xe lắc nghĩa tình

Bằng việc làm thiết thực, nhân văn, Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo và Hội NCT tỉnh Kiên Giang đã phối hợp vận động hàng ngàn chiếc xe lăn, xe lắc trao tận tay NCT khuyết tật, người bệnh giúp thuận tiện trong di chuyển, giảm gánh nặng chăm sóc cho người thân...
“Chợ ma” Tha La

“Chợ ma” Tha La

Người dân địa phương gọi chợ với cái tên rất rùng rợn: Chợ ma! Bởi khu chợ này chỉ nhóm họp vào khoảng từ 3 đến 5 giờ sáng. Ở chợ, người mua, người bán chủ yếu các loại cá sông, cá đồng, tôm, cua, mà không có bất kì loại sản phẩm nào khác...
Ngày 25/11 là ngày gì? Black Friday, ngày thứ sáu đen tối là ngày gì?

Ngày 25/11 là ngày gì? Black Friday, ngày thứ sáu đen tối là ngày gì?

Black Friday, ngày thứ sáu đen tối là tên gọi xuất phát từ nước Mỹ được đặt cho Thứ Sáu đầu tiên ngay sau ngày Lễ Tạ Ơn. Ngày này, các công ty và thương hiệu lại tung ra những chương trình khuyến mãi siêu hấp dẫn...

Tin khác

Các đồng minh của Ukraine đứng trước lựa chọn khó khăn

Các đồng minh của Ukraine đứng trước lựa chọn khó khăn
Gửi hàng tỉ USD vũ khí và thiết bị quân sự cho Kiev, các nước đồng minh của Ukraine đang phải lo cân đối kho dự trữ nếu không muốn đẩy mình vào rủi ro...

Sôi động Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân

Sôi động Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân
Tại lễ kỉ niệm 92 năm ngày Truyền thống Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam, ông Phạm Quang Châu, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Nghi Xuân cho biết, MTTQ xã cùng với Ban Công tác Mặt trận các xóm trong xã đã thực hiện tốt cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao, đô thị văn minh”.

Black Friday là gì? Nguồn gốc ý nghĩa ngày Black Friday

Black Friday là gì? Nguồn gốc ý nghĩa ngày Black Friday
NMO - Black Friday là tên gọi có xuất phát từ nước Mỹ được đặt cho thứ Sáu đầu tiên ngay sau ngày Lễ Tạ ơn. Hàng năm, cứ vào ngày thứ Năm lần thứ 4 của tháng 11, những người dân tại Mỹ và Canada sẽ tổ chức Lễ Tạ ơn với ý nghĩa tạ ơn Chúa đã mang lại một cuộc sống no đủ, an lành và ăn mừng một mùa thu hoạch bội thu.

Phát động Chương trình tặng sổ BHXH, thẻ BHYT cho người có hoàn cảnh khó khăn

Phát động Chương trình tặng sổ BHXH, thẻ BHYT cho người có hoàn cảnh khó khăn
Ngày 23/11, Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam Nguyễn Thế Mạnh chủ trì Lễ phát động “Chương trình tặng sổ BHXH, thẻ BHYT cho người có hoàn cảnh khó khăn”.

Tổ đan dây quai bằng lác giúp phụ nữ cao tuổi có thu nhập

Tổ đan dây quai bằng lác giúp phụ nữ cao tuổi có thu nhập
Hơn 4 năm hình thành và phát triển, tổ đan dây quai bằng lác thuộc Chi hội Phụ nữ ấp Minh Nghĩa, xã Ngãi Đăng, huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre đã góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho phụ nữ cao tuổi ở địa phương.

Thu nhập khá từ việc xếp điều vụ Tết

Thu nhập khá từ việc xếp điều vụ Tết
Năm nào cũng vậy, bước vào những tháng cuối năm, các cơ sở chế biến hạt điều tại tỉnh Bình Phước lại bước vào “cao điểm” phục vụ Tết Nguyên đán. Công việc xếp điều tuy không nặng nhọc, nhưng đòi hỏi người lao động phải có tính cần cù, làm việc có khi lên tới 11 giờ mỗi ngày...
Xem thêm
Hiện tượng Tina Dương và sự “ngáo” thần tượng của giới trẻ

Hiện tượng Tina Dương và sự “ngáo” thần tượng của giới trẻ

Giật mình, kinh ngạc... là những cảm giác của một người bình thường nhất khi được chứng kiến chuỗi drama của Tina Dương, tức Ninh Thị Vân Anh, sinh năm 1995, quê ở Bắc Giang. Cô ta giống hệt nhân vật Anna đi ra từ bộ phim Mỹ "Tiểu thư dựng chuyện", với kh
Tranh cãi trái chiều về chuyện ngoại tình sau vụ "lòng xào dưa"

Tranh cãi trái chiều về chuyện ngoại tình sau vụ "lòng xào dưa"

Quan điểm về hôn nhân và ngoại tình được đưa ra tranh cãi nảy lửa trên khắp các diễn đàn về gia đình và trên mạng xã hội sau vụ "lòng xào dưa" ở Thái Bình.
Sai lầm của cha mẹ khiến con sợ hãi sau những lời trách phạt

Sai lầm của cha mẹ khiến con sợ hãi sau những lời trách phạt

Các chuyên gia tâm lý chỉ ra rằng, một số sai lầm của các bậc phụ huynh trong lúc nóng giận dễ khiến con trở nên sợ hãi, khép mình.
Thế giới trong mắt người già

Thế giới trong mắt người già

Tôi cũng không hiểu, thế giới trong mắt người già là gì mà sao lúc nào cũng hay sợ sệt, đề phòng, lo lắng. So với sức sống tuổi hai mươi của tôi, tận hưởng và hết mình, nó cách một khoảng rất xa...
Người cao tuổi nằm trong nhóm cần đi khám hậu Covid-19

Người cao tuổi nằm trong nhóm cần đi khám hậu Covid-19

Các bác sĩ khuyến cáo, có 3 nhóm người cần đi khám hậu Covid-19 gồm: Người có bệnh nền (như tăng huyết áp, mạch vành, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa...); người phải nhập viện khi mắc Covid-19 và nhóm người từ 60 tuổi trở lên bởi họ có nguy cơ có nhiều bệnh đồng mắc chưa khởi phát nhưng sau khi mắc Covid-19 có thể thúc đẩy tình trạng nặng hơn.
TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

"Đây là số tiền tôi trích từ tiền phúng điếu của ông nhà để ủng hộ, xem như đây là việc tốt cuối cùng mà ông nhà tôi làm được", bà Thảo cho biết.
Từ 12/12, hộ nghèo, cận nghèo sẽ được hỗ trợ điện thoại thông minh

Từ 12/12, hộ nghèo, cận nghèo sẽ được hỗ trợ điện thoại thông minh

Theo Thông tư 14/2022/TT-BTTTT, từ ngày 12/12, hộ nghèo, cận nghèo sẽ được hỗ trợ trang bị điện thoại thông minh.
Cách nhận biết tiền giả polymer mới xuất hiện

Cách nhận biết tiền giả polymer mới xuất hiện

NMO - Theo Công an tỉnh Bắc Giang, thời gian gần đây trên thị trường xuất hiện một số loại tiền polymer giả mệnh giá 500.000 đồng, 200.000 đồng, 100.000 đồng và 50.000 đồng.
Nam Định: Đẩy mạnh hoạt động ủng hộ “Quỹ vì người nghèo”

Nam Định: Đẩy mạnh hoạt động ủng hộ “Quỹ vì người nghèo”

“Vì người nghèo, không ai bị bỏ lại phía sau” - Đó là chủ đề của các hoạt động “Tháng cao điểm vì người nghèo” từ 17/10-18/11/2022 do Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động.
TikToker Nờ Ô Nô đăng clip miệt thị người nghèo, cơ quan chức năng vào cuộc

TikToker Nờ Ô Nô đăng clip miệt thị người nghèo, cơ quan chức năng vào cuộc

NMO - Ngày 28/11, ông Nguyễn Đức Thọ - Chánh thanh tra Sở TT&TT TP. Hồ Chí Minh cho biết đang phối hợp với các cơ quan chức năng tìm chủ tài khoản TikTok Nờ Ô Nô để làm việc do liên quan đến clip miệt thị người nghèo.
Ngày 25/11 là ngày gì? Black Friday, ngày thứ sáu đen tối là ngày gì?

Ngày 25/11 là ngày gì? Black Friday, ngày thứ sáu đen tối là ngày gì?

Black Friday, ngày thứ sáu đen tối là tên gọi xuất phát từ nước Mỹ được đặt cho Thứ Sáu đầu tiên ngay sau ngày Lễ Tạ Ơn. Ngày này, các công ty và thương hiệu lại tung ra những chương trình khuyến mãi siêu hấp dẫn...
Black Friday là gì? Nguồn gốc ý nghĩa ngày Black Friday

Black Friday là gì? Nguồn gốc ý nghĩa ngày Black Friday

NMO - Black Friday là tên gọi có xuất phát từ nước Mỹ được đặt cho thứ Sáu đầu tiên ngay sau ngày Lễ Tạ Ơn. Hàng năm, cứ vào ngày thứ Năm thứ 4 của tháng 11, những người dân tại Mỹ và Canada sẽ tổ chức Lễ Tạ Ơn với ý nghĩa tạ ơn Chúa đã mang lại một cuộc
Phiên bản di động