Cần có cơ chế bảo vệ, hỗ trợ người cao tuổi tham gia lao động

TS. Đinh Hữu Phí, Viện trưởng Viện Nghiên cứu NCT, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Cơ quan Trung ương Hội NCT Việt Nam báo cáo tại Hội nghị

Khẳng định vị thế NCT trong đời sống xã hội

Báo cáo tại Hội nghị, TS. Đinh Hữu Phí, Viện trưởng Viện Nghiên cứu NCT, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Cơ quan Trung ương Hội NCT Việt Nam cho biết: Năm 2025, Hội đồng Khoa học bám sát chương trình công tác chung, chủ động triển khai hiệu quả các nhiệm vụ nghiên cứu, tư vấn, phản biện chính sách, xác định rõ trọng tâm, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh. Hội đồng duy trì nền nếp làm việc dân chủ, khoa học; phát huy trách nhiệm của từng thành viên; tăng cường phối hợp với các ban, đơn vị và cơ quan liên quan, qua đó nâng cao chất lượng tham mưu. Trong năm, nhiều Hội thảo khoa học quan trọng được tổ chức, tiêu biểu là Hội thảo quán triệt, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, làm rõ vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đề xuất giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm cho NCT.

Thực hiện Quyết định số 379/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Hội đồng Khoa học đã tham mưu tổ chức 4 hội thảo khoa học triển khai Đề án “NCT tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm”. Các Hội thảo làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá tiềm năng, lợi thế của NCT; đề xuất nhiều mô hình, giải pháp khả thi, góp phần phát huy vai trò NCT trong phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, Hội đồng tham gia góp ý sửa đổi Hiến pháp, dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, Luật Dân số; phối hợp tổ chức hội thảo về kinh tế bạc, tham gia biên soạn Kỷ yếu 30 năm Hội NCT Việt Nam.

Chủ tịch Nguyễn Thanh Bình phát biểu chỉ đạo Hội nghị

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Chủ tịch Hội NCT Việt Nam Nguyễn Thanh Bình ghi nhận, biểu dương những kết quả nổi bật của Hội đồng Khoa học trong năm qua; đánh giá cao tinh thần chủ động, sáng tạo trong tổ chức các Hội thảo khoa học, đặc biệt là Hội thảo về kinh tế bạc, bước đi quan trọng trong việc hình thành và phát triển nền kinh tế bạc ở Việt Nam.

Theo Chủ tịch Hội NCT Việt Nam Nguyễn Thanh Bình, các hội thảo góp ý sửa đổi luật và tham gia xây dựng văn kiện Đại hội Đảng được tổ chức nghiêm túc, bài bản, bám sát chủ trương của Đảng và thực tiễn đất nước, qua đó đóng góp thiết thực cho công tác tham mưu, hoàn thiện chính sách đối với NCT. Những nội dung nghiên cứu về thích ứng với già hóa dân số, khởi nghiệp, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đã khẳng định rõ giá trị thực tiễn, góp phần mở rộng không gian tham gia và phát huy hiệu quả nguồn lực NCT.

Chủ tịch đề nghị Hội đồng Khoa học tiếp tục nghiên cứu, đề xuất giải pháp phát huy vai trò NCT; nâng tầm Hội thảo Kinh tế bạc thành Diễn đàn Kinh tế bạc; tăng cường phối hợp liên ngành, tham mưu xây dựng văn kiện Đại hội Hội NCT Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.

Các đại biểu tham luận tại Hội nghị

Báo cáo kết quả triển khai Chiến lược Quốc gia về NCT đến năm 2030 và Đề án 379 của Thủ tướng bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Hội NCT Việt Nam cho biết: Trung ương Hội từng bước hoàn thiện hệ thống nghiên cứu, tham mưu; mở rộng phối hợp với các bộ, ngành, địa phương; bảo đảm tính thống nhất trong triển khai. Nhiều hội thảo khoa học liên ngành được tổ chức, góp phần làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc thực hiện các Đề án, Chiến lược.

Theo bà Mai, Trung ương Hội đã tổ chức tập huấn cho khoảng 300 cán bộ của 34 tỉnh, thành phố; phát hành cẩm nang hướng dẫn; triển khai các đoàn khảo sát, đánh giá mô hình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nông nghiệp hữu cơ, tạo việc làm cho NCT. Nhiều mô hình được triển khai linh hoạt, sát thực tiễn. Bên cạnh kết quả đạt được, tiến độ phê duyệt còn chậm, phối hợp liên ngành chưa đồng bộ. Năm 2026, Hội tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, tham mưu chính sách, tổ chức hội thảo chuyên sâu, phối hợp xây dựng mô hình phù hợp, hiệu quả cho NCT.

NCT cống hiến, tìm thấy niềm vui cho chính mình

TS. Lê Hải Đường, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Lập pháp của Quốc hội

Tham luận tại Hội nghị, TS. Phan Văn Hùng cho rằng chất lượng việc làm của NCT đang đặt ra nhiều vấn đề đáng quan tâm. Hiện chỉ khoảng 14,5% NCT có việc làm chính thức sau nghỉ hưu; đa số tự mưu sinh bằng công việc giản đơn, thu nhập thấp, điều kiện lao động thiếu ổn định, cho thấy khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn trong bối cảnh già hóa dân số nhanh. Từ đó, ông Hùng đề xuất triển khai các giải pháp đồng bộ, dài hạn; trọng tâm là hoàn thiện khung pháp lý, tạo động lực cho doanh nghiệp sử dụng lao động cao tuổi; phát triển đào tạo nghề, kỹ năng số; hỗ trợ khởi nghiệp dựa trên kinh nghiệm; gắn chuyển đổi số, chuyển đổi xanh với tạo việc làm và mở rộng an sinh xã hội.

PGS.TS Ngô Ngọc Thắng, nguyên Quyền Giám đốc Học viện Chính trị Khu vực I cho rằng, sau khi nghỉ hưu, nhiều NCT vẫn tích cực tham gia hoạt động cộng đồng, tiếp tục lao động phù hợp với sức khỏe và kinh nghiệm. NCT không chỉ có tay nghề, tri thức mà còn có uy tín, tiếng nói xã hội. Vì vậy, cần thay đổi nhận thức, tăng cường kết nối với doanh nghiệp để tạo việc làm phù hợp, qua đó phát huy hiệu quả nguồn lực NCT, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống.

TS. Lê Hải Đường, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Lập pháp của Quốc hội khẳng định, dù đã nghỉ hưu, nhiều NCT vẫn rất năng động, còn khả năng và mong muốn tiếp tục cống hiến. Hành lang pháp lý cơ bản đã hình thành, vấn đề then chốt là tăng cường gắn kết giữa các địa phương để triển khai hiệu quả các chương trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Thực tiễn cho thấy, khi được tham gia hoạt động phù hợp, NCT không chỉ đóng góp cho cộng đồng mà còn tìm thấy niềm vui, sức khỏe và giá trị sống.

Chủ tịch Hội NCT TP Hà Nội Nguyễn Thế Toàn tham luận tại Hội nghị

Chủ tịch Hội NCT TP Hà Nội Nguyễn Thế Toàn cho rằng, cần thay đổi nhận thức, tư duy xã hội; khơi dậy và tái tạo năng lượng để NCT tham gia tích cực vào các hoạt động cộng đồng. Hiện nay, khoảng 50% NCT ở Hà Nội vẫn tham gia lao động, sản xuất, từ trông cháu, việc nhà đến hoạt động tín ngưỡng. Nhiều người trên 60 tuổi âm thầm cống hiến, góp phần xây dựng cái nhìn toàn diện về NCT. Do vậy, cần có cơ chế bảo vệ, hỗ trợ, tư vấn, ngăn ngừa nguy cơ bị lợi dụng, bóc lột hoặc lừa đảo khi tham gia lao động.

Phát biểu kết luận Hội nghị, TS. Đinh Hữu Phí trân trọng cảm ơn Trung ương Hội đã tin tưởng giao nhiệm vụ Chủ tịch Hội đồng Khoa học; đồng thời ghi nhận, đánh giá cao những đóng góp tâm huyết của TS. Phan Văn Hùng và các thành viên Hội đồng, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động khoa học, tham mưu chính sách cho công tác NCT trong giai đoạn mới.