Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Sẽ xem xét kỹ lưỡng về mô hình đại học vùng

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, chiều 20/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở Hội trường về dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi). Trong đó, các ý kiến bày tỏ quan tâm các nội dung liên quan đến mô hình đại học vùng, vấn đề tự chủ đại học...

Toàn cảnh phiên thỏa luận tại Hội trường.

Quan tâm đến mô hình đại học vùng của Đại học Thái Nguyên, đại biểu Trương Xuân Cừ - Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội khẳng định, Đại học Thái Nguyên đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh trong 31 năm qua, đặc biệt trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao cơ hội học tập cho người dân, nhất là cho đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng trung du và miền núi phía Bắc - địa bàn trọng yếu, chiến lược về an ninh quốc phòng.

“Từ khi có Đại học Thái Nguyên, chúng ta thấy rằng, các trường đại học thành viên phát triển rất nhanh, đáp ứng được vấn đề đào tạo của vùng và đông đảo con em các dân tộc được đi học. Đại học Thái Nguyên cũng góp phần đào tạo nguồn lực về cán bộ khoa học, cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý”, đại biểu nhận định.

Tuy nhiên, chỉ rõ hiện nay mô hình hoạt động của đại học vùng đã bộc lộ nhiều hạn chế, đại biểu Trương Xuân Cừ cho biết, bộ máy hoạt động còn cồng kềnh, phân cấp chưa rõ ràng và hiệu quả. Vai trò của đại học vùng đối với đại học thành viên chưa đột phá cho phát triển, tính phụ thuộc chưa có hiệu quả rõ nét, đôi khi là điểm nghẽn cấp trung gian. Cơ chế quản lý hai tầng nên còn chậm, hiệu lực, hiệu quả chưa cao, chưa theo mô hình đại học đa ngành hiện đại. Do đó, đại biểu Trương Xuân Cừ cho rằng, mô hình đại học vùng không còn phù hợp với mục tiêu của cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy hiện nay.

“Nếu để Đại học Thái Nguyên như hiện nay thì vấn đề về đầu tư, đầu tư công, phân cấp cũng rất khó, đôi khi còn bất cập. Bởi vì nhiều trường đại học thành viên đã sử dụng các công trình nhưng lại không là chủ đầu tư…”, đại biểu nêu quan điểm.

Đại biểu Trương Xuân Cừ - Đoàn ĐBQH TP Hà Nội phát biểu về mô hình đại học vùng.

Với những do trên, đại biểu đề nghị tách các trường đại học thành viên của Đại học Thái Nguyên thành các trường độc lập trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo đó, có thể tách 4 trường đại học thành viên là Y khoa, Sư phạm, Nông nghiệp, Công nghiệp thành các trường độc lập, đồng thời chuyển các trường còn lại của Đại học Thái Nguyên sang mô hình quản lý hiện đại (tương tự như Đại học Bách khoa hoặc Đại học Kinh tế Quốc dân) nhằm tăng cường hiệu lực và hiệu quả hoạt động.

“Như vậy có nghĩa là chúng ta không bỏ Đại học Thái Nguyên, vẫn giữ lại nhưng tổ chức hoạt động khác đi và hiệu quả hơn. Tôi cho rằng, chuyển đổi như vậy sẽ hợp lý hơn. Các trường đại học thành viên của Đại học Thái Nguyên đã thành lập từ những năm 1960 và có truyền thống vẻ vang, do đó, họ cũng muốn hoạt động độc lập và phát triển tốt hơn nữa”, đại biểu nhấn mạnh.

Liên quan vấn đề này, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các ĐBQH và giải trình đầy đủ, thấu đáo các nội dung đại biểu quan tâm.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, đại học vùng có vai trò đóng góp quan trọng trong đào tạo và nghiên cứu suốt thời gian qua. Trong các nghị quyết của Đảng như Nghị quyết 29-NQ/TW, Kết luận 21-KL/TW và 6 Nghị quyết vùng cũng như các Nghị quyết khác của Đảng cũng nhấn mạnh: Cần phát triển các Đại học Quốc gia và đại học vùng thực sự mạnh để đóng vai trò dẫn dắt, đầu tàu trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn giải trình, làm rõ ý kiến ĐBQH quan tâm.

“Thực tế nếu chúng ta xét thấy mô hình đại học vùng còn những điểm khiếm khuyết, bên trong đó còn những vấn đề của khâu trung gian thì chúng ta cần khảo sát và đánh giá như tinh thần của Nghị quyết số 71-NQ/TW yêu cầu giảm khâu trung gian. Chúng tôi cũng sẽ tiến hành xem xét việc thực hiện Nghị quyết này để đánh giá xem khâu trung gian này nằm ở đâu?”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nêu rõ.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cũng chỉ rõ bất cập của mô hình đại học vùng hiện nay còn phân tán, bên trong gồm gần chục cơ sở đơn vị thành viên. Điều này đi ngược với tinh thần của Nghị quyết số 71-NQ/TW là giảm đầu mối, giảm những cơ sở phân tán. Bộ trưởng cho rằng, điều này phải hết sức phải cân nhắc. Còn nếu cấu trúc bên trong của đại học vùng còn lỏng lẻo, quản lý cồng kềnh thì điều đó phải khắc phục và tìm ra điểm trung gian đó ở chỗ nào để giải quyết.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết thêm, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng đối với nội dung này.