Xóa bỏ tục “chèo đò” đám ma

Lâu nay, tục “chèo đò” đám tang được duy trì ở nhiều tỉnh trung du phía Bắc như Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Yên Bái, Thái Nguyên, Bắc Giang… và một số huyện ngoại thành Hà Nội. Tục “chèo đò” thường diễn ra trong các đám tang người 70 tuổi trở lên, nhất là ở các gia đình khá giả để “đưa vong linh người đã khuất về Tây Trúc”.

Tham gia diễn xướng “chèo đò” có nhân vật ông lái đò (ông sãi), phường bát âm phụ họa đàn nhạc, hát đế, nói đế. Ông sãi thường hóa trang đầu râu, tóc bạc, mặc quần áo màu đỏ, nẹp áo viền vàng; có nơi chít khăn, quần nửa trắng, nửa đen, mặt mũi vẽ như hề chèo. Đạo cụ là một mái chèo ngắn, được cắt làm đôi rồi ráp lại bằng bản lề và chốt để diễn cảnh mái chèo bị gãy. Đặc biệt là không thể thiếu cái mâm hay cái thuyền nhỏ để đựng tiền của người xem chèo đò.

Giáo đầu màn chèo đò, ông sãi ra hát xưng danh, giao lưu với những người dự tang lễ. Tiếp theo, bằng những điệu hát văn, hát chèo, câu nói, động tác hài hước, ông sãi gọi người thân trong gia đình ra giúp “cụ vong” (người chết) chuẩn bị hành trang “đi Tây Trúc”. Lần lượt các con, cháu, chắt, họ hàng gần xa…, người “lo” chăn, chiếu, người “sắm” giày, mũ, quần áo, thậm chí cả ti-vi, tủ lạnh, điện thoại… rồi hàng xóm láng giềng đến “chào”... Dùng dằng, bịn rịn, giận dỗi cả tiếng đồng hồ, “cụ vong” mới lên được đò để rời bến. Đi được một đoạn thì “cụ vong” lại muốn thăm các danh lam, thắng cảnh Đền Hùng, Tam Thanh, Chùa Hương, Thủ đô Hà Nội, có khi vào tận miền Nam… Mỗi nơi “cụ vong” ghé thăm thì con cháu lại “biếu” tiền mua vé tham quan, hương hoa, dầu đèn. Nếu thấy ít người bỏ tiền vào mâm, ông sãi lại diễn cảnh đò gặp sóng to, gió lớn, gãy mái chèo hoặc mắc cạn, hô hào con cháu, bà con ra “cứu hộ”…

Ảnh IT
Ảnh IT

Cứ thế, ông sãi và phường bát âm, kẻ tung người hứng, tạo sự hoạt náo khiến người xem và con cháu người chết nhiều lúc cũng phải phì cười. Sau khoảng 2 giờ, hoặc thấy không còn ai bỏ tiền nữa, ông sãi gọi con cháu “cụ vong” ra thắp hương, “mừng” cụ đến Tây Trúc an toàn. Hai tay cầm thẻ hương, ông sãi quỳ trước hương án, hát mấy câu kết rồi bưng mâm tiền đầy hụ ra dồn vào tay đẫy...

Không biết mỗi đám tang, phường bát âm thu được bao nhiêu, nhưng ngoài khoản thuê trọn gói mỗi đám 2 - 3 triệu đồng, thì tiền “thướng” (người đến viếng “thưởng” cho thợ kèn) và tiền thu từ màn chèo đò là không hề nhỏ. Tuy phần lớn chỉ là tiền lẻ 1, 2, 5 nghìn đồng, nhưng cũng không ít tờ 10, 20 nghìn đồng, thành ra số tiền “phụ thu” có khi còn lớn hơn số tiền hợp đồng nhạc hiếu trọn gói.

Nhiều người dân đi xem chèo đò đám ma phàn nàn, cánh thợ kèn vòi tiền công khai, lộ liễu quá. Có ông đến giúp nấu nướng cho nhà đám, khi bị ông sãi gọi ra bỏ tiền bực mình nói: “Bọn này dã man thật, gọi không sót một ai, đến mấy thằng “nhọ đít” cũng không tha”. Có vị là con người quá cố thì phàn nàn: “Họ hàng, khách khứa ở xa về, chẳng lẽ lại để họ bỏ tiền túi ra cho thợ kèn. Cứ đưa mỗi người mấy chục mà đổi hơn 500 nghìn đồng tiền lẻ cũng hết sạch”.

Tuy nhiên, cũng còn nhiều người lại cho rằng “Trẻ làm ma, già làm hội”, lấy việc này làm thước đo “đẳng cấp” của nhà mình. “Gà tức nhau tiếng gáy”, nhà khác lại bảo “nhà ấy còn làm được, chẳng lẽ nhà mình lại thua”. Có cụ 70, 80 tuổi cứ ao ước, khi nằm xuống được con cháu tổ chức hát chèo đò… Còn cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương thì thừa nhận, việc chèo đò thu tiền trong đám tang là một biến tướng, một hủ tục cần xóa bỏ. Tuy nhiên, đến nay nó vẫn tồn tại một cách công khai, có nơi còn coi đó là một nét văn hóa truyền thống (!?)

Thiết nghĩ, trong phong trào xây dựng nông thôn mới, làng văn hóa, thực hiện việc tang văn minh tiết kiệm, các địa phương cần tuyên truyền, vận động Nhân dân và có biện pháp xóa bỏ tập tục này. Đặc biệt, các cấp Hội Người cao tuổi cần đi tiên phong tham mưu cho cấp ủy, chính quyền đưa việc bãi bỏ tục chèo đò đám ma vào các hương ước, quy ước về nếp sống văn hóa ở địa phương, đồng thời tích cực vận động hội viên gương mẫu thực hiện.

Văn Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, một nhà báo cách mạng xuất sắc

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, một nhà báo cách mạng xuất sắc

Lâu nay, chúng ta chỉ biết đến Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một nhà quân sự vĩ đại, Người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam, vị tướng tài được Nhân dân Việt Nam và khắp thế giới hết lời ca ngợi và ngưỡng mộ, nhưng ít ai biết Đại tướng là một nhà báo cách mạng xuất sắc.
Tập đoàn ITL ủng hộ 2 tỷ đồng vào quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

Tập đoàn ITL ủng hộ 2 tỷ đồng vào quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

Hưởng ứng lời kêu gọi của Chính phủ và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, với mong muốn chung tay, đồng hành cùng Chính phủ, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cộng đồng sớm có vaccine cho người dân, để đẩy lùi và chiến thắng dịch bệnh Covid-19; Tập đoàn ITL mới đây đã ủng hộ 2 tỷ đồng vào Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19.
Mang “nhịp đập yêu thương” đến với các bệnh nhi tim bẩm sinh

Mang “nhịp đập yêu thương” đến với các bệnh nhi tim bẩm sinh

Mang thêm cơ hội được sống và lớn khôn với một trái tim khỏe mạnh cho các bệnh nhi mắc bệnh tim bẩm sinh, đó là mục tiêu mà Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo TP.HCM và Vinamilk hướng đến thông qua việc hỗ trợ chi phí phẫu thuật. Hoạt động này đã được thực hiện từ năm 1995 đến nay, với tổng ngân sách gần 7 tỷ đồng và hơn 1.200 trường hợp đã được hỗ trợ.
Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 37)

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 37)

Trong cơ thể con người có nhiều hệ cơ quan khác nhau, đảm nhiệm những vai trò quan trọng duy trì sự sống của con người, có thể kể đến như hệ tim mạch (hay còn được gọi là hệ tuần hoàn), hệ hô hấp, hệ thần kinh, hệ thống tiêu hóa… Mỗi một hệ thống đảm nhiệm một chức năng khác nhau. Trong chuyên đề này, sẽ cùng tìm hiểu về hệ tim mạch, một hệ thống quan trọng, quyết định sự sống còn của chúng ta…
Báo chí - Một “binh chủng” đặc biệt, tiên phong

Báo chí - Một “binh chủng” đặc biệt, tiên phong

Chặng đường Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước, Người bôn ba trên các đại dương và nhiều quốc gia khám phá thế giới, sớm tiếp thu chủ nghĩa Lê-nin, trong đó có tư tưởng về báo chí. V.I. Lê-nin cho rằng: “Trong thời đại ngày nay, không có tờ báo chính trị thì không thể có phong trào gọi là chính trị”, và “Chúng ta cần trước hết là tờ báo, không có nó thì không thể tiến hành một cách có hệ thống cuộc tuyên truyền, cổ động hết sức có nguyên tắc và toàn diện”. Theo Lê-nin “Báo chí là người tuyên truyền, cổ động, tổ chức chung, người lãnh đạo chung”,v.v…

Tin khác

TP. Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao nhà tình thương và hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn

TP. Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao nhà tình thương và hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn
Sáng ngày 16/6/2021, Hội Chữ thập đỏ phối hợp cùng Hội Nông dân (phường Tam Phú, TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh) tổ chức bàn giao công trình sửa chữa nhà tình thương cho gia đình bà Lê Thị Tuyết Nhung (địa chỉ hẻm số 11, đường Cây Keo, khu phố 1, phường Tam Phú) thuộc diện có hoàn cảnh khó khăn.

Người cao tuổi không có lương hưu được hưởng trợ cấp như thế nào từ 1-7?

Người cao tuổi không có lương hưu được hưởng trợ cấp như thế nào từ 1-7?
Bạn đọc hỏi: Đến tháng 7-2021, bố tôi 80 tuổi. Bố tôi làm nông nghiệp không lương hưu thì có được trợ cấp xã hội không? Và mức trợ cấp xã hội sẽ được hưởng như thế nào?

Tập đoàn FLC trao tặng Bắc Giang 3 hệ thống xét nghiệm Covid – 19 trị giá gần 9 tỷ đồng

Tập đoàn FLC trao tặng Bắc Giang 3 hệ thống xét nghiệm Covid – 19 trị giá gần 9 tỷ đồng
Sau khi đồng hành cùng nhiều tỉnh thành trên cả nước trong công tác phòng chống dịch bệnh như Quảng Ninh, Quảng Bình, Vĩnh Phúc, Hoà Bình, Bạc Liêu... Tập đoàn FLC tiếp tục trao tặng tỉnh Bắc Giang 3 hệ thống xét nghiệm Covid-19 Real-time PCR với tổng trị giá gần 9 tỷ đồng.

Những việc nên làm trong ngày Tết Đoan Ngọ 5/5 âm lịch

Những việc nên làm trong ngày Tết Đoan Ngọ 5/5 âm lịch
Vào Ngày Tết Đoan Ngọ (5/5 âm lịch) nhiều người dân ở các địa phương thường có nghi thức giết sâu bọ bằng cách ăn trái cây hoặc cơm rượu nếp...

Trung tâm hồi sức tích cực tại Bắc Ninh do Sun Group tài trợ lắp đặt chính thức vận hành

Trung tâm hồi sức tích cực tại Bắc Ninh do Sun Group tài trợ lắp đặt chính thức vận hành
Chiều 12/6, Tập đoàn Sun Group đã chính thức bàn giao Trung tâm Hồi sức tích cực (ICU) điều trị bệnh nhân Covid-19 nặng trị giá 50 tỷ đồng cho tỉnh Bắc Ninh.

Dự án Thế hệ S (S-Generation) trao tặng 20 tỷ đồng cho Quỹ vắc-xin phòng chống Covid-19

Dự án Thế hệ S (S-Generation) trao tặng 20 tỷ đồng cho Quỹ vắc-xin phòng chống Covid-19
Chiều ngày 11/6, tại Lễ tiếp nhận ủng hộ Quỹ vắc-xin phòng chống Covid-19, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã trao giấy chứng nhận ủng hộ và đánh giá cao hành động đẹp, có ý nghĩa thiết thực và kịp thời của Dự án cộng đồng Thế hệ S.
Xem thêm
Em đang chờ ngày ấy anh về…

Em đang chờ ngày ấy anh về…

Lại một mùa Xuân qua đi. Chúng mình đều thêm một tuổi. Mái đầu thêm nhiều sợi bạc. Mà sao vẫn mãi vấn vương như níu kéo, dìu dặt, bâng ...
Xôn xao ngõ nhỏ

Xôn xao ngõ nhỏ

Chiều nay, trời trở gió. Từ nhà ra ngõ thôi mà từng làn hơi lạnh ùa đến, phả vào mặt, vào người.
Hương sắc tình yêu

Hương sắc tình yêu

Đó là một ngày thật vui, đầy ý nghĩa. Quà anh trao không phải vàng bạc kim cương, cũng không phải nhà cao cửa rộng hay tài sản quý giá, ...
TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

"Đây là số tiền tôi trích từ tiền phúng điếu của ông nhà để ủng hộ, xem như đây là việc tốt cuối cùng mà ông nhà tôi làm được", ...
Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chi hội Khuyến học phường 4, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang nhiều năm liền được công nhận là Chi hội có của phong trào khuyến học, khuyến tài ...
Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Trong cuộc sống hiện đại, người trẻ dường như bị cuốn theo sự tất bật của guồng máy học tập, lao động hay chăm lo cho con cái nên thường ...
Tập đoàn ITL ủng hộ 2 tỷ đồng vào quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

Tập đoàn ITL ủng hộ 2 tỷ đồng vào quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

Hưởng ứng lời kêu gọi của Chính phủ và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, với mong muốn chung tay, đồng hành cùng Chính phủ, Uỷ ban Mặt ...
TP. Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao nhà tình thương và hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn

TP. Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao nhà tình thương và hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn

Sáng ngày 16/6/2021, Hội Chữ thập đỏ phối hợp cùng Hội Nông dân (phường Tam Phú, TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh) tổ chức bàn giao công trình sửa ...
Tập đoàn Richard ủng hộ 300 triệu đồng mua Vaccine phòng, chống dịch Covid-19

Tập đoàn Richard ủng hộ 300 triệu đồng mua Vaccine phòng, chống dịch Covid-19

Hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Hồ Chí Minh, Liên đoàn Lao động TP ...
Mang “nhịp đập yêu thương” đến với các bệnh nhi tim bẩm sinh

Mang “nhịp đập yêu thương” đến với các bệnh nhi tim bẩm sinh

Mang thêm cơ hội được sống và lớn khôn với một trái tim khỏe mạnh cho các bệnh nhi mắc bệnh tim bẩm sinh, đó là mục tiêu mà Hội ...
Người cao tuổi không có lương hưu được hưởng trợ cấp như thế nào từ 1-7?

Người cao tuổi không có lương hưu được hưởng trợ cấp như thế nào từ 1-7?

Bạn đọc hỏi: Đến tháng 7-2021, bố tôi 80 tuổi. Bố tôi làm nông nghiệp không lương hưu thì có được trợ cấp xã hội không? Và mức trợ cấp ...
Tập đoàn FLC trao tặng Bắc Giang 3 hệ thống xét nghiệm Covid – 19 trị giá gần 9 tỷ đồng

Tập đoàn FLC trao tặng Bắc Giang 3 hệ thống xét nghiệm Covid – 19 trị giá gần 9 tỷ đồng

Sau khi đồng hành cùng nhiều tỉnh thành trên cả nước trong công tác phòng chống dịch bệnh như Quảng Ninh, Quảng Bình, Vĩnh Phúc, Hoà Bình, Bạc Liêu... Tập ...
Phiên bản di động