Xóa bỏ tục “chèo đò” đám ma

Lâu nay, tục “chèo đò” đám tang được duy trì ở nhiều tỉnh trung du phía Bắc như Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Yên Bái, Thái Nguyên, Bắc Giang… và một số huyện ngoại thành Hà Nội. Tục “chèo đò” thường diễn ra trong các đám tang người 70 tuổi trở lên, nhất là ở các gia đình khá giả để “đưa vong linh người đã khuất về Tây Trúc”.

Tham gia diễn xướng “chèo đò” có nhân vật ông lái đò (ông sãi), phường bát âm phụ họa đàn nhạc, hát đế, nói đế. Ông sãi thường hóa trang đầu râu, tóc bạc, mặc quần áo màu đỏ, nẹp áo viền vàng; có nơi chít khăn, quần nửa trắng, nửa đen, mặt mũi vẽ như hề chèo. Đạo cụ là một mái chèo ngắn, được cắt làm đôi rồi ráp lại bằng bản lề và chốt để diễn cảnh mái chèo bị gãy. Đặc biệt là không thể thiếu cái mâm hay cái thuyền nhỏ để đựng tiền của người xem chèo đò.

Giáo đầu màn chèo đò, ông sãi ra hát xưng danh, giao lưu với những người dự tang lễ. Tiếp theo, bằng những điệu hát văn, hát chèo, câu nói, động tác hài hước, ông sãi gọi người thân trong gia đình ra giúp “cụ vong” (người chết) chuẩn bị hành trang “đi Tây Trúc”. Lần lượt các con, cháu, chắt, họ hàng gần xa…, người “lo” chăn, chiếu, người “sắm” giày, mũ, quần áo, thậm chí cả ti-vi, tủ lạnh, điện thoại… rồi hàng xóm láng giềng đến “chào”... Dùng dằng, bịn rịn, giận dỗi cả tiếng đồng hồ, “cụ vong” mới lên được đò để rời bến. Đi được một đoạn thì “cụ vong” lại muốn thăm các danh lam, thắng cảnh Đền Hùng, Tam Thanh, Chùa Hương, Thủ đô Hà Nội, có khi vào tận miền Nam… Mỗi nơi “cụ vong” ghé thăm thì con cháu lại “biếu” tiền mua vé tham quan, hương hoa, dầu đèn. Nếu thấy ít người bỏ tiền vào mâm, ông sãi lại diễn cảnh đò gặp sóng to, gió lớn, gãy mái chèo hoặc mắc cạn, hô hào con cháu, bà con ra “cứu hộ”…

xoa bo tuc cheo do dam ma
Ảnh IT

Cứ thế, ông sãi và phường bát âm, kẻ tung người hứng, tạo sự hoạt náo khiến người xem và con cháu người chết nhiều lúc cũng phải phì cười. Sau khoảng 2 giờ, hoặc thấy không còn ai bỏ tiền nữa, ông sãi gọi con cháu “cụ vong” ra thắp hương, “mừng” cụ đến Tây Trúc an toàn. Hai tay cầm thẻ hương, ông sãi quỳ trước hương án, hát mấy câu kết rồi bưng mâm tiền đầy hụ ra dồn vào tay đẫy...

Không biết mỗi đám tang, phường bát âm thu được bao nhiêu, nhưng ngoài khoản thuê trọn gói mỗi đám 2 - 3 triệu đồng, thì tiền “thướng” (người đến viếng “thưởng” cho thợ kèn) và tiền thu từ màn chèo đò là không hề nhỏ. Tuy phần lớn chỉ là tiền lẻ 1, 2, 5 nghìn đồng, nhưng cũng không ít tờ 10, 20 nghìn đồng, thành ra số tiền “phụ thu” có khi còn lớn hơn số tiền hợp đồng nhạc hiếu trọn gói.

Nhiều người dân đi xem chèo đò đám ma phàn nàn, cánh thợ kèn vòi tiền công khai, lộ liễu quá. Có ông đến giúp nấu nướng cho nhà đám, khi bị ông sãi gọi ra bỏ tiền bực mình nói: “Bọn này dã man thật, gọi không sót một ai, đến mấy thằng “nhọ đít” cũng không tha”. Có vị là con người quá cố thì phàn nàn: “Họ hàng, khách khứa ở xa về, chẳng lẽ lại để họ bỏ tiền túi ra cho thợ kèn. Cứ đưa mỗi người mấy chục mà đổi hơn 500 nghìn đồng tiền lẻ cũng hết sạch”.

Tuy nhiên, cũng còn nhiều người lại cho rằng “Trẻ làm ma, già làm hội”, lấy việc này làm thước đo “đẳng cấp” của nhà mình. “Gà tức nhau tiếng gáy”, nhà khác lại bảo “nhà ấy còn làm được, chẳng lẽ nhà mình lại thua”. Có cụ 70, 80 tuổi cứ ao ước, khi nằm xuống được con cháu tổ chức hát chèo đò… Còn cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương thì thừa nhận, việc chèo đò thu tiền trong đám tang là một biến tướng, một hủ tục cần xóa bỏ. Tuy nhiên, đến nay nó vẫn tồn tại một cách công khai, có nơi còn coi đó là một nét văn hóa truyền thống (!?)

Thiết nghĩ, trong phong trào xây dựng nông thôn mới, làng văn hóa, thực hiện việc tang văn minh tiết kiệm, các địa phương cần tuyên truyền, vận động Nhân dân và có biện pháp xóa bỏ tập tục này. Đặc biệt, các cấp Hội Người cao tuổi cần đi tiên phong tham mưu cho cấp ủy, chính quyền đưa việc bãi bỏ tục chèo đò đám ma vào các hương ước, quy ước về nếp sống văn hóa ở địa phương, đồng thời tích cực vận động hội viên gương mẫu thực hiện.

Văn Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

nguoi cao tuoi chung tay chong dich

Người cao tuổi chung tay chống dịch

Mặc dù cao tuổi, nhưng các cựu chiến binh (CCB) ở TP Đà Nẵng vẫn hăng hái góp sức trong cuộc chiến ngăn chặn đại dịch với tất cả nhiệt huyết và niềm tin chiến thắng.
uu dai nguoi co cong phai tuong xung khong cao bang

Ưu đãi người có công phải tương xứng, không cào bằng

Tiếp tục chương trình phiên họp thứ 47, sáng 11/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét về dự án Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (sửa đổi). Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng chủ trì phiên họp…
mong bao giong dung lai sau canh cua

Mong bão giông dừng lại sau cánh cửa…

Hôn nhân lẽ nào mãi mãi là địa ngục làm ta vùng vẫy cố thoát ra?
di trong huong say

Đi trong hương say

Cơn mưa chiều bất chợt, đỏng đảnh phủ dày lên bạt ngàn cà phê xanh ngút mắt. Đất đỏ bazan dính đầy lốp xe của cặp du khách yêu thích thiên nhiên đang thả hồn trải nghiệm.    
vua moi khoi dong da phai cach li

Vừa mới khởi động đã phải… cách li!

Cứ nghĩ dịch bệnh COVID-19 được kiểm soát, phố cổ sẽ bắt đầu cho một trạng thái “bình thường mới” đầy hứa hẹn nhưng có ai ngờ đâu, sát bên mình, thành phố Đà Nẵng lại là tâm dịch!...

Tin khác

Làm thế nào để trở thành người phụ nữ quyến rũ?

lam the nao de tro thanh nguoi phu nu quyen ru
Quyến rũ là bí quyết giúp bạn luôn thu hút trong mắt người khác, đặc biệt là phái mạnh.

Cô dâu hủy hôn khi biết sự thật về bố của chú rể

co dau huy hon khi biet su that ve bo cua chu re
Tôi hoảng sợ hủy hôn khi biết người bố xa cách nhiều năm của Huy là người từng bao nuôi mình. 

Mệt mỏi vì bị gia đình nhà chồng đặt điều nói xấu

met moi vi bi gia dinh nha chong dat dieu noi xau
Tôi không biết phải làm gì để anh chị chồng tôi bớt đặt điều nói xấu tôi, thực sự nhiều khi tôi cảm thấy rất ấm ức mà vẫn phải cố gắng chịu đựng.

Thấp thoáng dáng chiều…

thap thoang dang chieu
Đã lâu, em không về bên anh. Để được nghe tiếng ghi ta réo rắt, những ngón tay đan trên cung đàn thoăn thoắt theo điệu nhạc du dương.

Dược phẩm Tâm Bình với tháng 7 nghĩa tình

duoc pham tam binh voi thang 7 nghia tinh
Tháng 7 - tháng của sự tri ân, tháng để nhắc nhớ mọi người dân Việt Nam hướng về các thương - bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và người có công trên mọi miền Tổ quốc.

Tảo tần nghề nấu xu xoa

tao tan nghe nau xu xoa
Không biết món xu xoa có từ khi nào nhưng ở làng Triêm Đông (phường Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) - nơi có nhiều NCT gắn bó với nghề từ nhỏ. Xu xoa của Triêm Đông từ lâu trở thành món ăn dân dã hấp dẫn người phố thị…
Xem thêm
cuu tong bi thu le kha phieu dong vien toi nen ve bao nguoi cao tuoi

Cựu Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu động viên tôi: “Nên về báo Người cao tuổi!...”

Năm 1988, Trung tướng Lê Khả Phiêu từ Mặt trận Cam-pu-chia về làm Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Những năm ấy, tôi là Phó trưởng phòng Tuyên huấn, ...
mong bao giong dung lai sau canh cua

Mong bão giông dừng lại sau cánh cửa…

Hôn nhân lẽ nào mãi mãi là địa ngục làm ta vùng vẫy cố thoát ra?
di trong huong say

Đi trong hương say

Cơn mưa chiều bất chợt, đỏng đảnh phủ dày lên bạt ngàn cà phê xanh ngút mắt.
noi long nguoi theo con len pho

Nỗi lòng người theo con lên phố

Sau mấy chục năm làm công chức ăn dè tiết kiệm, ông bà Tâm cũng xây được ngôi nhà hai tầng khá khang trang giữa làng quê. Ông bà nghỉ ...
o sin khong luong

"Ô sin" không lương

"Trời ơi! Bà trông cháu thế nào mà để con sưng vêu trán thế này. Con có đau không? Vào đây mẹ xem!".
roi pho ve que

Rời phố về quê

Thế là sau gần 40 năm trở thành người phố, bây giờ họ lại từ phố về quê, không phải ai cũng có quyết định như vợ chồng ông Chiến, ...
huyen gia lam tp ha noi mot gia dinh ngheo chong chet vi tngt can duoc giup do

Huyện Gia Lâm, TP Hà Nội: Một gia đình nghèo, chồng chết vì TNGT cần được giúp đỡ

Chúng tôi không khỏi xót xa khi chứng kiến cảnh người vợ trẻ cùng các con nhỏ 8 tuổi, Nguyễn Thiện Minh (sinh năm 2012) và Nguyễn Hoài An (sinh ...
quy tu thien hang huu cong ty cp dai nam binh duong dieu dong 2 xe cho nuoc va tang 10000 can nhua cho dong bao ben tre

Quỹ từ thiện Hằng Hữu, Công ty CP Đại Nam (Bình Dương): Điều động 2 xe chở nước và tặng 10.000 can nhựa cho đồng bào Bến Tre

Qua thông tin báo chí biết được tỉnh Bến Tre đang đối mặt với hạn hán và xâm nhập mặn nặng nề. Ông Huỳnh Uy Dũng, Chủ tịch Hội đồng ...
gieo hanh phuc cho tre bat hanh

“Gieo” hạnh phúc cho trẻ bất hạnh

Khi hoa dã quỳ vàng rực tựa mặt trời đầy quyến rũ báo hiệu mùa Xuân đang đến rất gần đến, cũng là lúc sơ Ngô Thị Mỹ cùng các ...
lam the nao de tro thanh nguoi phu nu quyen ru

Làm thế nào để trở thành người phụ nữ quyến rũ?

Quyến rũ là bí quyết giúp bạn luôn thu hút trong mắt người khác, đặc biệt là phái mạnh.
da nang sang tinh yeu thuong trong mua dich

Đà Nẵng: Sáng tình yêu thương trong mùa dịch

Những ngày qua, nhiều đơn vị, cá nhân đã kịp thời hỗ trợ lực lượng làm nhiệm vụ trên tuyến đầu chống dịch, các bệnh viện bị phong tỏa và ...
dac sac tao hinh tren giay

Đặc sắc tạo hình trên giấy

Không chỉ dùng giấy để ghi chép sự kiện trong đời sống xã hội, từ xa xưa con người còn dùng giấy để vẽ lên nhiều bức họa xinh đẹp.
Phiên bản di động