Kinh tế 04/11/2025 13:36
Vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị
Mục tiêu lớn nhất là hỗ trợ hộ kinh doanh (HKD) chuyển đổi sang mô hình kê khai một cách chủ động, thuận lợi, đúng pháp luật. Việc này giúp HKD theo dõi doanh thu, chi phí minh bạch, quản lý hiệu quả hơn, tránh bị động hay vi phạm khi cơ chế mới áp dụng từ 2026. Xa hơn, đây là bước chuẩn bị để HKD có điều kiện phát triển lên mô hình doanh nghiệp (DN), đóng góp tích cực cho nền kinh tế và xây dựng hệ thống thuế hiện đại, công bằng, bình đẳng.
Chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TƯ ngày 04/5/2025 của Bộ Chính đã được Bộ Tài chính cụ thể hóa tại Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với HKD khi xóa bỏ thuế khoán” ban hành kèm theo Quyết định số 3389/QĐ-BTC ngày 06/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
 |
| Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn. |
Ngay sau khi Nghị quyết số 68-NQ/TƯ được ban hành, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính, ngành Thuế đã triển khai đồng bộ công tác chuẩn bị và triển khai thông qua một loạt các hoạt động như: tổ chức rà soát toàn bộ dữ liệu HKD hiện có để làm cơ sở chuyển đổi, bảo đảm chính xác, không bỏ sót. Đồng thời làm rõ đầu mối, rõ trách nhiệm của cơ quan thuế, UBND các địa phương để thống nhất đầu mối phối hợp tại từng địa bàn. Đây được đánh giá là bước đi nhanh nhạy, chủ động để nắm chắc và dự báo tốt tình hình trước khi triển khai bước vào ‘chiến dịch’ trọng điểm.
Song song với đó, Cục Thuế đã tăng cường công tác tham mưu cho Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 3389/QĐ-BTC về Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với HKD khi xóa bỏ thuế khoán với những nội dung quan trọng định hướng trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện của ngành nhằm thực hiện thành công Nghị quyết số 68-NQ/TƯ.
Để tiếp tục cụ thể hóa thêm một bước nữa công tác triển khai kịp thời, thống nhất trên toàn quốc, ngày 31/10/2025, Cục Thuế đã ký ban hành Quyết định số 3352/QĐ-CT về việc chỉ đạo các đơn vị trong toàn ngành Thuế tập trung triển khai Kế hoạch “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với HKD”.
Và một điểm đáng lưu ý, đó là tại Quyết định số 3389/QĐ-BTC và Quyết định 3352/QĐ-CT đều có những nội dung quan trọng về công tác tăng cường phối hợp chỉ đạo và tổ chức thực hiện của chính quyền các tỉnh, thành phố trong việc triển khai. Điều này thể hiện ngành Tài chính và ngành Thuế đánh giá rất cao vai trò phối hợp của hệ thống chính trị tại các địa phương trong việc triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TƯ.
Đồng hành thực chất với HKD
Tại Quyết định 3352/QĐ-CT, công tác hỗ trợ HKD chuyển đổi thành công được đề cập là ưu tiên trước nhất và được toàn ngành Thuế tập trung triển khai như: Ưu tiên tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ HKD trong giai đoạn đầu; giám sát tuân thủ sau khi HKD đã quen quy trình kê khai.
Song song với đó, một yêu cầu tiên quyết được đặt ra, đó là quá trình hỗ trợ phải tuyệt đối không phát sinh chi phí. Việc đăng ký, kê khai, nộp thuế điện tử được thực hiện miễn phí, không thu thêm lệ phí hay yêu cầu hộ mua phần mềm. Trong đó, yêu cầu cơ quan thuế các cấp phải minh bạch, thống nhất, công khai quy trình, biểu mẫu và hướng dẫn, từ đó thực hiện thống nhất trên toàn địa bàn, bảo đảm HKD dễ theo dõi và thực hiện.
 |
| Sẽ chính thức xóa bỏ thuế khoán hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh từ 01/1/2026. |
Với thông điệp: “60 ngày hành động - Chuyển đổi thực chất - Nâng tầm HKD kê khai, minh bạch, hiện đại”, tại chiến dịch này, ngành Thuế đang cho thấy một sự thay đổi thực chất trong cả tư duy và hành động về công tác tiếp cận và hỗ trợ người nộp thuế đúng với tinh thần mục tiêu “Lấy người nộp thuế làm trung tâm để phục vụ”.
Điều này được thể hiện rất rõ nét khi trả lời rất nhiều câu hỏi, băn khoăn của các tiểu thương, HKD được nêu ra tại Hội thảo “Sắp bỏ thuế khoán, HKD cần chuẩn bị gì?”. Theo đó, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn đã chia sẻ rằng, thực tế ai kinh doanh cũng đều có ghi chép sổ sách - nhập hàng, bán ra, hàng tồn… cơ quan thuế sẽ hỗ trợ bà con HKD chuyển đổi việc ghi chép thủ công sang phần mềm trên điện thoại thông minh, giúp kê khai dễ dàng và thuận lợi hơn.
Đối với việc chuyển đổi sang phần mềm mới, Phó Cục trưởng Mai Sơn cho biết, hiện cả nước có hơn 110 nhà cung cấp giải pháp phần mềm, hóa đơn điện tử và kế toán. Và hiện nay đã có một số cơ quan thuế đã ký thỏa thuận với các đơn vị có thể cung cấp gói giải pháp trọn gói giảm 50% chi phí ban đầu gồm phần mềm kế toán, miễn phí phần mềm hóa đơn điện tử và 1 năm sử dụng chữ ký số cho HKD.
“Ngành Thuế ghi nhận những nỗ lực và sự hỗ trợ của các đơn vị cung cấp gói giải pháp. Để hỗ trợ bà con có thể tiếp cận phần mềm với chi phí hợp lý, dễ sử dụng nhất, đề nghị các nhà cung cấp có các giải pháp giảm chi phí tối đa. Đồng thời, trong giai đoạn đầu tiên có thể hỗ trợ miễn phí cho HKD trong quá trình mới làm quen với sự chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thuế”, Phó Cục trưởng Mai Sơn bày tỏ mong muốn.
Hưởng ứng lời kêu gọi của ngành Thuế, vào sáng ngày 23/10, Công ty Cổ phần MISA đã tổ chức Lễ công bố chương trình tặng miễn phí phần mềm trong 3 tháng cho 2 triệu HKD thực hiện chuyển đổi từ nộp thuế khoán sang kê khai dành cho HKD và ngay sau buổi lễ công bố, trên phạm vi cả nước, MISA đã huy động đội ngũ kỹ thuật viên đến từng khu chợ, khu phố có hoạt động thương mại của các HKD tiểu thương để hướng dẫn bà con sử dụng thành thạo các tính năng của ứng dụng.
Có thể khẳng định, với sự vào cuộc của đơn vị cung cấp giải pháp tặng miễn phí với công cụ “6 trong 1” hỗ trợ HKD từ quản lý bán hàng - xuất hóa đơn - ký số - ghi sổ kế toán - kê khai thuế - kết nối trực tiếp với hệ thống Mtax giúp quy trình “khai - ký - nộp” trên một nền tảng duy nhất để đồng hành lâu dài cùng HKD từ quy mô nhỏ lẻ ban đầu đến khi phát triển thành DN được đánh giá là giải pháp thiết thực, kịp thời và bước đầu giúp HKD làm quen với phương thức quản lý thuế minh bạch hơn, giảm chi phí tuân thủ và hạn chế sai sót.
Đối với hoạt động bán hàng qua sàn thương mại điện tử, các sàn hiện đã kê khai, khấu trừ và nộp thuế thay HKD. Cơ quan thuế đang hoàn thiện quy trình để người mua hàng có thể lựa chọn lấy hóa đơn trực tuyến, đảm bảo thu đúng, thu đủ và công bằng giữa các nhóm nộp thuế. Trong giai đoạn đầu chuyển đổi, ngành Thuế sẽ tăng cường hướng dẫn và phối hợp với chính quyền địa phương, đại lý thuế, công ty kế toán và nhà cung cấp phần mềm để cùng hỗ trợ HKD.
“Chúng tôi mong bà con HKD yên tâm và ngành Thuế cam kết không để HKD đơn độc khi bỏ thuế khoán. Đồng thời các chính sách thuế có liên quan sẽ được nghiên cứu thấu đáo để sửa đổi, bổ sung để phù hợp với thực tiễn, chuẩn bị các gói giải pháp hỗ trợ toàn diện nhằm giúp HKD thích ứng dễ dàng, giảm chi phí và tránh rủi ro khi chuyển đổi phương thức đóng thuế mới và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động kinh doanh”, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn nhấn mạnh.
Liên quan vấn đề này, ông Trần Mạnh Hùng, 70 tuổi, một hộ kinh doanh tại phường Yên Sở, TP Hà Nội vui mừng cho biết: Việc bỏ thuế khoán để chuyển sang thuế kê khai sẽ giúp các HKD, trong đó có các HKD là người cao tuổi chúng tôi được thuận lợi hơn. Chủ trương này giúp cho các HKD nộp thuế sát với thực tế của doanh thu, sẽ không còn tình trạng thất thu thuế.
| Một số điểm lưu ý được trao đổi tại Hội thảo “Sắp bỏ thuế khoán, HKD cần chuẩn bị gì?” Thứ nhất, về chế độ kế toán, cơ quan thuế sẽ “biến” sổ ghi chép tay thành sổ kế toán điện tử đơn giản, dễ sử dụng. Hóa đơn mua vào cơ bản phải có chứng từ; riêng hàng hóa từ cá nhân sản xuất, nuôi trồng trực tiếp sẽ được lập bảng kê thay cho hóa đơn. Thứ hai, thuế khoán hiện nay chưa phản ánh đúng thực tế. Ví dụ: Hai hộ bán phở cạnh nhau, cùng quy mô nhưng doanh thu khác nhau, hộ bán ít vẫn phải nộp thuế như hộ bán nhiều, thậm chí lỗ vẫn phải nộp. Khi chuyển sang kê khai, mức thuế sẽ công bằng và minh bạch hơn. Thứ ba, đối với hóa đơn, cơ quan thuế khuyến khích các hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn đầu vào. Việc xuất hóa đơn đầu vào để ghi nhận chi phí và làm cơ sở chứng minh tính hợp lệ của nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ rõ ràng doanh thu, chi phí và chứng minh nguồn gốc hàng hóa, điều quan trọng không chỉ với thuế mà còn để bảo vệ người tiêu dùng. Điều này góp phần minh bạch bằng cách chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa và chi phí kinh doanh, giúp tránh bị truy thu thuế và phạt hành chính. Việc này cũng tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững, giúp hộ kinh doanh dễ dàng chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp lớn hơn. Thứ tư, liên quan hàng tồn kho và hóa đơn, hộ kinh doanh nhỏ thường tồn ít hàng, còn hộ kinh doanh lớn đã quen với việc sử dụng chứng từ. Cơ quan thuế cũng đang nghiên cứu cho phép gộp hóa đơn lẻ cuối ngày, đồng thời chi phí in hóa đơn hiện rất thấp nhờ hệ thống POS điện tử. Thứ năm, với mặt hàng đặc thù như rau củ quả có hạn sử dụng ngắn, ngành Thuế sẽ khảo sát thêm để đảm bảo quy định “có lãi mới nộp thuế”, phản ánh đúng thực tế kinh doanh. |
