Thế giới ứng phó với già hóa dân số và bài học cho Việt Nam

Số NCT đang phát triển nhanh chóng trong xã hội. Nhiệm vụ chính của các quốc gia không phải là cản trở hoặc loại bỏ tiến trình già hóa dân số, mà phải chủ động tìm ra các chiến lược và biện pháp đối phó nhằm đáp ứng các yêu cầu của sự phát triển bền vững...
Bài 1: Kinh nghiệm của thế giới

Chủ động về tài chính

“Có thực mới vực được đạo”, khi dân số già đi, NCT rất cần các chăm sóc về mọi mặt. Do đó, việc chủ động về kinh tế là yếu tố quyết định đến chất lượng cũng như các dịch vụ chăm sóc toàn diện cho NCT.

NCT là nhóm nhân khẩu đang phát triển nhanh chóng trong xã hội. Tất cả các xã hội trên thế giới đều đang ở giữa quá trình già hóa dân số này, một số quốc gia đang ở giai đoạn đầu của quá trình và một số đã đạt được những thành tựu tiến bộ hơn.

Thế giới ứng phó với già hóa dân số và bài học cho Việt Nam

WHO đã đưa ra một khái niệm mới về già hóa dân số, đánh giá ý nghĩa quan trọng về môi trường sống của NCT. Những đóng góp của NCT cho xã hội và nhu cầu của họ về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe... Cách tiếp cận mới này có ý nghĩa quan trọng trong việc xem xét các mục tiêu phát triển được quốc tế thống nhất. Trong đó, bao gồm những mục tiêu nằm trong Chương trình Hành động của Hội nghị Quốc tế về Dân số và Phát triển (ICPD); Kế hoạch Hành động Quốc tế về Già hóa Madrid (IPAA) và gần đây nhất là Chương trình Nghị sự 2030 về phát triển bền vững. Những chương trình, chính sách hướng tới tương lai để phát triển bền vững với mục tiêu “không ai bị bỏ lại phía sau”.

Theo United Nation, World Population Aging-highlights (Liên Hợp Quốc), các quốc gia giải quyết vấn đề già hóa dân số phụ thuộc vào không gian tài chính để thực hiện các chương trình thuế và lợi ích. Đồng thời, đầu tư vào giáo dục, y tế và phúc lợi cho tất cả người dân, bao gồm cả học tập suốt đời, cải thiện năng suất và duy trì tăng trưởng kinh tế ngay cả khi tỉ lệ dân số trong độ tuổi lao động giảm. Bên cạnh đó, việc đầu tư công cho trẻ em và thanh thiếu niên cần được duy trì, tăng cường, đặc biệt là các nước đang giai đoạn đầu hoặc giai đoạn trung gian của quá trình chuyển đổi nhân khẩu học. Những khoản đầu tư này cho tất cả các thế hệ cần thiết để duy trì củng cố sự thịnh vượng và phúc lợi kinh tế hiện tại và tương lai.

Mặt khác, thúc đẩy tiết kiệm hưu trí có thể cải thiện tính độc lập tài chính của các cá nhân và tăng tích lũy vốn tổng hợp. Ở nhiều quốc gia có thu nhập trung bình và thấp, các cá nhân bảo đảm an sinh tài chính khi về già chủ yếu thông qua khoản tiết kiệm tích lũy và hỗ trợ của gia đình. Để thúc đẩy tiết kiệm hưu trí, các chính phủ cần bảo đảm cơ hội bình đẳng để tiếp cận các sản phẩm tài chính, khuyến khích cung cấp các chương trình tiết kiệm dễ dàng hoặc mặc định để có thể tăng cường việc tiết kiệm hưu trí ở NCT.

Cân bằng về xã hội

Ở nhiều quốc gia, các rào cản về văn hóa, luật pháp và cấu trúc xã hội ngăn cản phụ nữ gia nhập và tham gia lao động chính thức ở trình độ như nam giới. Vì vậy, việc thúc đẩy bình đẳng giới trong việc làm giúp cải thiện sự tham gia của lực lượng lao động. Việc tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào thị trường lao động chính thức có thể bù đắp phần nào cho sự suy giảm lực lượng lao động do già hóa dân số trong tương lai.

Mặt khác, cần xóa bỏ phân biệt đối xử liên quan đến tuổi tác, bao gồm cả rào cản tuổi tác trong việc làm, để giảm bất bình đẳng, tăng năng suất và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Với điều kiện NCT được tham gia các chương trình bảo trợ xã hội, bảo đảm cơ hội tiếp cận việc làm cho những người muốn làm việc là ưu tiên chính sách quan trọng trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền và nhân phẩm của NCT. Các chính sách trong lĩnh vực này nhằm xóa bỏ rào cản tuổi tác trong thị trường lao động chính thức, thúc đẩy việc tuyển dụng và cơ hội việc làm linh hoạt, tạo điều kiện cho NCT tiếp cận tín dụng vi mô và cung cấp các động lực khác cho việc tự kinh doanh ở nhóm này.

Việc tăng tuổi nghỉ hưu khi tuổi thọ tăng là một công cụ để thúc đẩy tính bền vững tài khóa của hệ thống lương hưu. Nó có thể hỗ trợ việc tham gia lực lượng lao động ở độ tuổi lớn hơn, nhưng khi cải cách an sinh xã hội phải xem xét tác động của việc gia tăng khoảng cách tuổi thọ theo tình trạng kinh tế - xã hội. Hơn nữa, cần thúc đẩy chăm sóc sức khỏe suốt đời và chăm sóc dự phòng để duy trì chức năng tối đa của các cá nhân nhằm cải thiện sức khỏe và phúc lợi. Khi dân số già đi, điều cần thiết là bảo đảm việc tiếp cận bệnh tật của người dân một cách bình đẳng.

Các thế hệ hiện tại để lại cho thế hệ tương lai rất nhiều tài sản và kiến thức hữu hình nhưng cũng chuyển cho thế hệ tương lai nợ công mà họ phải chịu trách nhiệm. Các phương án tiếp cận cân bằng để cung cấp tài chính cho tiêu dùng tuổi già bao gồm sự kết hợp giữa chuyển giao công, tư nhân, việc làm và tiết kiệm nhằm làm giảm căng thẳng tài chính liên quan đến già hóa dân số theo thời gian giữa các tổ chức.

Việc cải thiện thu thập và phân tích dữ liệu về mối liên hệ dân số và kinh tế có thể cung cấp bằng chứng mới quan trọng cho việc hoạch định chính sách. Bởi vì, hoạt động kinh tế thay đổi theo độ tuổi, sự thay đổi này của các quần thể nhất định sẽ có những tác động kinh tế đáng kể. Để đạt được sự phát triển toàn diện và bền vững khi các quốc gia trải qua quá trình chuyển đổi nhân khẩu học này, các loại dữ liệu mới phải được thu thập và phân tích. Chẳng hạn dữ liệu được thu thập thường xuyên trong tài khoản quốc gia và các hệ thống kế toán tương tự, nên được phân tách theo độ tuổi, giới tính và nhóm kinh tế - xã hội để làm cơ sở xây dựng các chính sách ứng phó với già hóa dân số hiện nay.

Nhất Nam

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Có nhà cao tầng, con vẫn ra ở riêng: Tôi nên ở lại hay theo con?

Có nhà cao tầng, con vẫn ra ở riêng: Tôi nên ở lại hay theo con?

Tôi năm nay 67 tuổi, có một người con trai đã lấy vợ và 2 đứa cháu nội. Gần đây, con tôi mua một căn chung cư và dọn ra ở riêng. Giờ đây, chỉ còn tôi với căn nhà 4 tầng, trống trải, nhớ con cháu.
Trong cơn nguy kịch, người lao động nghèo cần lắm những bàn tay nhân ái

Trong cơn nguy kịch, người lao động nghèo cần lắm những bàn tay nhân ái

Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, một người đàn ông lao động nghèo đang từng ngày chống chọi với bệnh tật, rất cần sự chung tay giúp đỡ từ cộng đồng.
Mất tiền vì app “dịch vụ công” giả: Người cao tuổi cần lưu ý

Mất tiền vì app “dịch vụ công” giả: Người cao tuổi cần lưu ý

Thời gian gần đây, tội phạm công nghệ cao liên tục biến tướng thủ đoạn, nhắm vào tâm lý tin tưởng của người dân, đặc biệt là người cao tuổi, để chiếm đoạt tài sản. Nổi lên là chiêu giả danh cán bộ cơ quan Nhà nước, dẫn dụ cài đặt ứng dụng hoặc truy cập website “dịch vụ công” giả mạo. Chỉ một thao tác bất cẩn, nạn nhân có thể bị cài mã độc, mất quyền kiểm soát thiết bị và bị rút sạch tiền trong tài khoản...
Tin buồn

Tin buồn

Ban tang lễ và gia đình vô cùng thương tiếc báo tin
Một mái nhà rách nát, hai số phận cạn dần hy vọng

Một mái nhà rách nát, hai số phận cạn dần hy vọng

Bà Vũ Thị Biên (SN 1960) đang từng ngày gắng gượng sống trong căn nhà dột nát ở xóm Phúc Duệ (xã Vân Tụ, Nghệ An), nơi không chỉ che mưa che nắng mà còn oằn mình gánh chịu những nỗi đau chồng chất của hai bà cháu giữa vòng vây bệnh tật và nghèo khó.

Tin khác

Viện dưỡng lão đầu tiên trên thế giới vận hành bằng robot

Viện dưỡng lão đầu tiên trên thế giới vận hành bằng robot
Trạm dưỡng lão tại phố Vinh Hoa, Bắc Kinh (Trung Quốc) trang bị 43 loại robot từ massage, châm cứu đến pha trà, nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi.

Bữa cơm gia đình “ngọn lửa” giữ ấm cho mỗi người

Bữa cơm gia đình “ngọn lửa” giữ ấm cho mỗi người
Có những điều tưởng chừng rất đỗi bình thường, đến khi vắng đi mới thấy mình đã từng được chở che bởi một thứ hạnh phúc giản dị đến nhường nào. Với tôi, đó là bữa cơm gia đình, không phải cao lương mĩ vị, không phải mâm son bát ngọc, chỉ là một nồi cơm nóng, một đĩa rau, một bát canh, đôi khi thêm chút cá kho hay miếng thịt rim. Nhưng kì lạ thay, những món ăn ấy lại mang một hương vị mà không nhà hàng nào có thể tái hiện - hương vị của yêu thương, của sự chờ đợi, của những điều không cần nói thành lời...

Hơn 100.000 phụ nữ hưởng lợi từ chương trình hợp tác toàn diện giữa Hội LHPN Việt Nam và Unilever Việt Nam

Hơn 100.000 phụ nữ hưởng lợi từ chương trình hợp tác toàn diện giữa Hội LHPN Việt Nam và Unilever Việt Nam
Ngày 23/3, Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam phối hợp cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam tổ chức Hội nghị Đánh giá thực hiện thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2022 - 2025.

Lan tỏa nghĩa tình từ giọt máu hồng: 350 người tham gia, tiếp nhận 300 đơn vị máu

Lan tỏa nghĩa tình từ giọt máu hồng: 350 người tham gia, tiếp nhận 300 đơn vị máu
Sáng 19/3, tại Trung tâm Văn hóa Cộng đồng phường Bà Rịa, TP. Hồ Chí Minh, Hội Chữ thập đỏ phường phối hợp với Trung tâm Truyền máu Bệnh viện Chợ Rẫy tổ chức Ngày hội hiến máu nhân đạo, thu hút sự tham gia đông đảo của các tầng lớp nhân dân trên địa bàn. Hoạt động không chỉ hoàn thành chỉ tiêu đề ra mà còn góp phần lan tỏa sâu rộng tinh thần nhân ái, trách nhiệm vì cộng đồng.

“Ông Bụt” của những người khuyết tật

“Ông Bụt” của những người khuyết tật
Tuy sinh ra thiệt thòi về sức khỏe, song nghệ nhân Nguyễn Văn Trung, 73 tuổi, miệt mài theo đuổi nghề mây tre đan của quê hương Phú Vinh và gìn giữ nghề truyền thống. Không những vậy, ông còn dạy nghề cho hơn 4.000 học viên, trong đó có nhiều người khuyết tật, giúp họ có một cái nghề bền vững tự nuôi sống bản thân...

“Giữ trọn nghĩa tình Gia Lai giữa lòng Sài Gòn”

“Giữ trọn nghĩa tình Gia Lai giữa lòng Sài Gòn”
Giữa nhịp sống sôi động của TP. Hồ Chí Minh, vẫn có những khoảng lặng ấm áp – nơi những người con Gia Lai tìm về bên nhau, gọi nhau bằng ký ức, bằng nghĩa tình và bằng hai tiếng “đồng hương” thân thương.

Trao tặng 200 phần quà cho người dân có hoàn cảnh khó khăn và học sinh dân tộc thiểu số tại xã La Dạ

Trao tặng 200 phần quà cho người dân có hoàn cảnh khó khăn và học sinh dân tộc thiểu số tại xã La Dạ
Ngày 16/3, tại hội trường UBND xã La Dạ, tỉnh Lâm Đồng, các nhóm thiện nguyện đến từ TP. Hồ Chí Minh và Phan Thiết đã phối hợp tổ chức chương trình trao tặng 200 phần quà cho người dân có hoàn cảnh khó khăn và học sinh dân tộc thiểu số trên địa bàn.

Vì nhau

Vì nhau
Thương nhớ vợ qua đời, bạn tôi lục tìm trong kho tài liệu vợ để lại, rồi gọi điện thoại thông báo với tôi rằng: “Bà nhà tôi đã chép vào tờ giấy A4 bài thơ “Vì nhau” của anh”.

Người lính già tỏa sáng giữa thời bình

Người lính già tỏa sáng giữa thời bình
Cụ Ngô Tấn Vinh, 96 tuổi đời, 76 năm tuổi Đảng, ở thôn Bàu Cầu, phường Hòa Xuân, TP Đà Nẵng, ít nói về mình. Nhưng với người dân thôn Bàu Cầu, nhắc đến cụ là nhắc đến một tấm gương sống mẫu mực, tận tụy, trách nhiệm với cộng đồng...

Thắp sáng bản làng nơi biên cương Tổ quốc

Thắp sáng bản làng nơi biên cương Tổ quốc
Nhiều năm trước, cuộc sống của người dân bản Pa, xã biên giới Tam Thanh, tỉnh Thanh Hóa thường bị cái đói, cái nghèo đeo bám. Nhưng giờ đây, giữa heo hút của đại ngàn, nơi biên cương Tổ quốc, vùng đất này đang hằng ngày “thay da, đổi thịt”...

Nhiều mô hình giúp đổi thay cuộc sống ở “vùng đất dioxin” A So

Nhiều mô hình giúp đổi thay cuộc sống ở “vùng đất dioxin” A So
Vùng đất A So thuộc xã A Lưới 4, TP Huế, nơi sinh sống của người dân tộc Tà Ôi, Pa Cô, Vân Kiều… hàng chục năm qua chịu ảnh hưởng nặng nề nỗi đau của chất độc da cam dioxin trong chiến tranh. Nhưng với sự nỗ lực của chính quyền và người dân, vùng đất cằn cỗi ấy đang dần khoác lên mình màu xanh của sự sống, hồi sinh mạnh mẽ...

Tin buồn

Tin buồn
Ban tang lễ và gia đình vô cùng thương tiếc báo tin

Khát vọng ở xã vùng biên La Êê

Khát vọng ở xã vùng biên La Êê
Mênh mông thăm thẳm trên rừng xanh biên giới, La Êê đang nỗ lực đổi thay từng ngày bằng những cây con bản địa, bằng sự chịu thương chịu khó, bằng kiên nhẫn học hỏi với khát vọng đổi thay trên từng nóc làng biên cương...

Ấm áp hoạt động kỷ niệm 8/3 của Hội Người mù tỉnh Lâm Đồng

Ấm áp hoạt động kỷ niệm 8/3 của Hội Người mù tỉnh Lâm Đồng
Sáng ngày 6/3, Hội Người mù tỉnh Lâm Đồng (khu vực Bình Thuận cũ) tổ chức buổi sinh hoạt thân mật dành cho hội viên nữ nhân dịp kỷ niệm 116 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910 – 8/3/2026).

Sau 70 năm chung sống, ông bà U90 “cưới nhau” lần nữa giữa vòng tay con cháu

Sau 70 năm chung sống, ông bà U90 “cưới nhau” lần nữa giữa vòng tay con cháu
Ở tuổi gần 90, ông Nguyễn Xuân Cứ (SN 1941) và bà Nguyễn Thị Chín (SN 1942) ở xã Lạc Đạo, tỉnh Hưng Yên bất ngờ được con cháu tổ chức một đám cưới đặc biệt sau 70 năm gắn bó.
Xem thêm
Có nhà cao tầng, con vẫn ra ở riêng: Tôi nên ở lại hay theo con?

Có nhà cao tầng, con vẫn ra ở riêng: Tôi nên ở lại hay theo con?

Tôi năm nay 67 tuổi, có một người con trai đã lấy vợ và 2 đứa cháu nội. Gần đây, con tôi mua một căn chung cư và dọn ra ở riêng. Giờ đây, chỉ còn tôi với căn nhà 4 tầng, trống trải, nhớ con cháu.
Gỡ rối tuổi xế chiều: Tình yêu tuổi xế chiều bị các con ngăn cấm

Gỡ rối tuổi xế chiều: Tình yêu tuổi xế chiều bị các con ngăn cấm

Chồng mất năm tôi 42 tuổi, và tôi ở vậy nuôi các con. Nay các con tôi đã trưởng thành, đều đã lập gia đình và ở riêng. Các con tôi bận rộn mưu sinh, buổi sáng đưa cháu nhờ tôi trông nom rồi tối đón về, bỏ lại tôi trong ngôi nhà cô quạnh.
Xấu hổ khi nhắc đến tình dục, “vết thương vô hình” của NCT

Xấu hổ khi nhắc đến tình dục, “vết thương vô hình” của NCT

Tuổi già thường bị gán với suy giảm ham muốn và cơ thể đã quên rung động. Nhưng thực tế, “nỗi xấu hổ” khi nhắc đến tình dục mới là thứ khiến người già thật sự “già đi” chứ không phải tuổi tác. Tình dục ở NCT không phải là điều đáng xấu hổ, mà là phần tiếp nối tự nhiên của tình yêu và sự sống. Khi cơ thể yếu đi, trái tim vẫn có quyền được rung động, được chạm, được sẻ chia, yêu thương và chữa lành...
Lãng mạn tuổi già: Làm thơ tặng bà, pha trà cho ông, tặng hoa cho nhau

Lãng mạn tuổi già: Làm thơ tặng bà, pha trà cho ông, tặng hoa cho nhau

Tuổi già không phải là đoạn cuối của tình yêu, mà là khoảnh khắc dịu dàng nhất, khi người ta học cách yêu bằng những điều thật nhỏ: Một tách trà, một bài thơ, một bông hoa. Ở tuổi này, lãng mạn không còn là những lời hứa, mà là hơi ấm còn lưu lại trong tay, là ánh mắt vẫn biết mỉm cười giữa những nếp nhăn....
Khó nói chuyện tuổi già

Khó nói chuyện tuổi già

LTS: “Bảy mươi vẫn thương nhau như thuở mới cưới, mà ngọn lửa yêu đương cứ lụi dần…” Chuyện nghe quen mà vẫn cứ… ngại nói! Thực ra, sinh lí tuổi già suy giảm không phải “trời bắt”, cũng không phải “hết thời” mà là quy luật tự nhiên. Tuy nhiên, nếu hiểu đúng và biết cách chăm sóc, NCT hoàn toàn có thể giữ lửa yêu thương, thậm chí còn ấm áp hơn cả thời son trẻ.
Thảnh thơi tuổi xế chiều

Thảnh thơi tuổi xế chiều

Nhắc đến tuổi già, có thể nhiều người sẽ nghĩ đến hình ảnh một người thiếu sức sống, sức khỏe tinh thần, thể chất suy giảm, cơ hội nghề nghiệp và xã hội hạn chế, cô đơn, mất phương hướng. Song, rất nhiều NCT đã đem đến cái nhìn tích cực về tuổi già. Họ sống một cuộc sống khỏe mạnh, vui vẻ, ý nghĩa và vẫn giữ vai trò tích cực trong xã hội, bởi họ đã chuẩn bị tâm thế để có một “tuổi già chủ động”.
Trong cơn nguy kịch, người lao động nghèo cần lắm những bàn tay nhân ái

Trong cơn nguy kịch, người lao động nghèo cần lắm những bàn tay nhân ái

Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, một người đàn ông lao động nghèo đang từng ngày chống chọi với bệnh tật, rất cần sự chung tay giúp đỡ từ cộng đồng.
Một mái nhà rách nát, hai số phận cạn dần hy vọng

Một mái nhà rách nát, hai số phận cạn dần hy vọng

Bà Vũ Thị Biên (SN 1960) đang gắng gượng sống trong căn nhà dột nát ở xóm Phúc Duệ, oằn mình gánh chịu những nỗi đau chồng chất giữa vòng vây bệnh tật
Lan tỏa nghĩa tình từ giọt máu hồng: 350 người tham gia, tiếp nhận 300 đơn vị máu

Lan tỏa nghĩa tình từ giọt máu hồng: 350 người tham gia, tiếp nhận 300 đơn vị máu

Sáng 19/3, tại Trung tâm Văn hóa Cộng đồng phường Bà Rịa, TP. Hồ Chí Minh, Hội Chữ thập đỏ phường phối hợp với Trung tâm Truyền máu Bệnh viện Chợ Rẫy tổ chức Ngày hội hiến máu nhân đạo, thu hút sự tham gia đông đảo của các tầng lớp nhân dân trên địa bàn. Hoạt động không chỉ hoàn thành chỉ tiêu đề ra mà còn góp phần lan tỏa sâu rộng tinh thần nhân ái, trách nhiệm vì cộng đồng.
Viện dưỡng lão đầu tiên trên thế giới vận hành bằng robot

Viện dưỡng lão đầu tiên trên thế giới vận hành bằng robot

Trạm dưỡng lão tại phố Vinh Hoa, Bắc Kinh (Trung Quốc) trang bị 43 loại robot từ massage, châm cứu đến pha trà, nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi.
Hơn 100.000 phụ nữ hưởng lợi từ chương trình hợp tác toàn diện giữa Hội LHPN Việt Nam và Unilever Việt Nam

Hơn 100.000 phụ nữ hưởng lợi từ chương trình hợp tác toàn diện giữa Hội LHPN Việt Nam và Unilever Việt Nam

Ngày 23/3, Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam phối hợp cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam tổ chức Hội nghị Đánh giá thực hiện thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2022 - 2025.
“Giữ trọn nghĩa tình Gia Lai giữa lòng Sài Gòn”

“Giữ trọn nghĩa tình Gia Lai giữa lòng Sài Gòn”

Giữa nhịp sống sôi động của TP. Hồ Chí Minh, vẫn có những khoảng lặng ấm áp – nơi những người con Gia Lai tìm về bên nhau, gọi nhau bằng ký ức, bằng nghĩa tình và bằng hai tiếng “đồng hương” thân thương.
Phiên bản di động