Tháng Ba nhớ Tây Nguyên

Kì 1: Rờ Kơi - ngày ấy, bây giờ

Vào các năm 2001, 2004, 2008, ở một số tỉnh Tây Nguyên xảy ra các vụ bạo loạn chính trị do bọn phản động kích động bà con các dân tộc theo Fulro, Tin lành Đề ga, vượt biên trái phép… Vì thế, suốt 10 năm từ 2002 - 2012, quân đội cử hàng trăm đội công tác tăng cường cơ sở (gọi tắt là đội 123) về ăn ở tại địa bàn làm công tác dân vận. Những năm ấy, do yêu cầu nhiệm vụ, tôi có nhiều dịp đến Tây Nguyên công tác và có những kỉ niệm khó quên…

Giọt nước mắt người già

Cách đây hơn 15 năm, chúng tôi đến Rờ Kơi, xã biến giới đặc biệt khó khăn của huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. Xã có khoảng 1.000 hộ dân, trong đó 90% là người dân tộc Xê Đăng và có đến 60% thuộc diện hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người khoảng 9,5 triệu đồng/năm. Tình hình an ninh chính trị, tôn giáo diễn biến phức tạp. Các thế lực phản động luôn tìm cách chống phá, xúi giục vượt biên trái phép, gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc…

Lễ hội bắc máng nước của người dân tộc Xê Đăng
Lễ hội bắc máng nước của người dân tộc Xê Đăng

Sau buổi sáng làm việc với Đội công tác và cán bộ địa phương, tranh thủ buổi trưa, tôi “trốn” Trưởng đoàn, nhờ đồng chí Đội phó Đội công tác đưa đi gặp một cụ già người dân tộc Xê Đăng, nhóm H’Lăng. Già sống một mình trong nếp nhà mái gianh, liếp nứa tuềnh toàng nhưng các góc nhà xếp đầy nhạc cụ dân tộc bằng tre nứa. Già giới thiệu cho tôi biết từng loại nhạc cụ, cái này thì chơi ở nhà, cái kia thì chơi ở ngoài rừng, có cái chỉ dùng ở nhà rông, không được lẫn lộn, luật tục quy định thế. Già xếp các ống nứa ngắn dài lên nền nhà, tạo thành cây đàn K'lông pút rồi vỗ tay trước miệng ống. Những thanh âm pum… pụp… pum… vang lên. Già bảo, đó là bài dân ca “Con gà rừng” của dân tộc Xê Đăng. Tôi cũng xin già vỗ thử nhưng tiếng được, tiếng mất. Già kể, năm nào Hội diễn văn nghệ ở huyện, tỉnh, già cũng được Huy chương vàng, đi thì vui lắm nhưng về đến buôn làng lại thấy buồn. Buồn vì đám thanh niên bây giờ không thích chơi đàn sáo dân tộc, không thích điệu múa chiêu đặc sắc của người H'Lăng, mà thích đi hát, đi nhảy ở quán cà phê hơn. Mình già sắp về với ông bà rồi, cái hồn đàn, hồn sáo rồi cũng theo mình thôi...

Tôi nắm đôi tay khô gầy, chai sạn và nhìn vào cặp mắt nhăn nheo ngấn lệ của già mà chợt thấy mình bất lực trước sự mất dần những nét độc đáo của bản sắc văn hóa dân tộc ngay tại cộng đồng.

Giữ hồn của buôn làng còn mãi

Từ ngày tôi nghỉ hưu, không có điều kiện trở lại Tây Nguyên. Gần đây gặp một người bạn ở Sa Thầy ra chơi, qua câu chuyện bạn kể, tôi được biết Rờ Kơi đã đổi thay nhiều lắm.

Năm 2011, khi triển khai xây dựng nông thôn mới, từ chưa đạt tiêu chí nào trong 19 tiêu chí, đến nay xã đã đạt 10/19 tiêu chí. Diện tích cây cao su, cà phê đạt 1.950ha, bà con biết áp dụng khoa học kĩ thuật vào trồng, chăm sóc cây mì, cây ăn quả, nuôi bò, dê… Nghề dệt thổ cẩm, làm trống da bò, ghế mây truyền thống được phục hồi. Thu nhập bình quân đầu người tăng 2,47 lần, từ 9,5triệu đồng/người lên 23,5 triệu đồng/người. Năm 2016, tỉ lệ hộ nghèo của xã là 52,6% đến cuối năm 2018 giảm xuống còn 27,25%, bình quân giảm 8,5%/năm.

Riêng về văn hóa, xã Rờ Kơi có 6 người được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú như già A Hia, A Binh, A Won, A Deng, A Điêng… Đến Rờ Kơi vào dịp lễ hội, người ta sẽ được chìm đắm trong tiếng cồng chiêng, với những bước xoang, điệu múa chiêu đặc sắc. Các nghệ nhân hay già làng tham gia các lớp truyền dạy cho lớp trẻ đánh cồng chiêng, chơi đàn Klong pút, đinh năm, múa xoang, múa chiêu… hoặc ngồi bên bếp lửa nhà rông kể chuyện về sự tích buôn làng, rừng núi hay truyền thuyết tình yêu nam nữ… để giữ lại truyền thống văn hóa.

Bạn cho biết, huyện Sa Thầy đang thực hiện kế hoạch “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, giai đoạn 2017 - 2020", mở lớp truyền dạy kĩ năng diễn tấu cồng chiêng, dân vũ, dân ca. Riêng tại xã Rờ Kơi, huyện chú trọng phục hồi điệu múa chiêu H’Lăng nhằm bảo tồn và phát huy truyền thống các dân tộc Tây Nguyên.

Thấy tôi háo hức nghe chuyện, bạn rủ: “Giờ nghỉ hưu rồi. Vào Rờ Kơi đi. Có nhiều chuyện vui mà”. Tôi hứa với bạn mà cũng là tự hứa với mình: “Vào chứ! Tôi vẫn muốn gặp lại cụ già ngày ấy, để được thấy niềm vui của cụ bây giờ”.

Văn Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Ngày 3/12, hai cầu thủ xuất sắc trong màu áo đội tuyển Bóng đá quốc gia và U23 Nguyễn Quang Hải và Trần Đình Trọng đã làm thủ tục nhập học tại Trường Đại học TDTT Bắc Ninh.
Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Phú Quốc đang ở thời gian đẹp nhất trong năm với khí hậu ôn hòa, mát mẻ, dễ chịu, ít mưa. Nhờ đó, nơi đây đã trở thành điểm đến lý tưởng bậc nhất cho kỳ nghỉ của các gia đình dịp cuối năm.
Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Trong lễ rước dâu tại Nghệ An, Công Phượng trực tiếp lái chiếc Mercedes Maybach S450, trị giá hơn 7 tỷ đồng đến "rước nàng về dinh".
Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Không cần biết danh tính nữ diễn viên đóng thế là ai, chỉ biết trước mắt chúng tôi là diễn viên huyền thoại Marilyn Monroe, biểu tượng đặc sắc của "giấc mơ Mỹ" người đóng vai chính trong 33 bộ phim, chủ nhân hai giải "Quả cầu vàng", ngôi sao gắn tên Marilyn Monroe xuất hiện trên Đại lộ Danh vọng ở Hollywood. Thế là chúng tôi đổ xô về phía nàng, ai cũng muốn chụp một bức hình kỉ niệm với “Monroe” tại kinh đô Holly wood
Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Với bàn thắng vào lưới Dynamo Kiev tối 2/12, siêu sao người Bồ Đào Nha chính thức cán mốc 750 bàn thắng trong sự nghiệp thi đấu.

Tin khác

Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa

Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa
Lượng khách đổ về Sa Pa không ngừng tăng, trong khi hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch vẫn theo kiểu “mạnh ai nấy làm”, thiếu vắng những tuyến phố kinh doanh tập trung, quy hoạch bài bản để thỏa mãn nhu cầu chi tiêu và trải nghiệm.

Du lịch nông thôn cần chuyên nghiệp và bền vững

Du lịch nông thôn cần chuyên nghiệp và bền vững
Nước ta có hệ sinh thái đa dạng với các sản phẩm nông nghiệp độc đáo trên khắp mọi miền, đó là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn (NN, NT), thế nhưng theo các nhà quản lí, việc phát triển loại hình du lịch này vẫn mang tính tự phát, nhỏ lẻ, chưa xứng với tiềm năng…

Người hùng mới tỏa sáng, Liverpool vượt qua vòng bảng Champions League

Người hùng mới tỏa sáng, Liverpool vượt qua vòng bảng Champions League
Trong ngày Salah, Mane không thể "nổ súng", tài năng trẻ Curtis Jones đã tỏa sáng khi ghi bàn thắng giúp Liverpool hạ gục Ajax với tỷ số 1-0, qua đó giành quyền vào vòng knock-out Champions League.

Kích cầu du lịch bằng “Tuần lễ Văn hóa - Du lịch”

Kích cầu du lịch bằng “Tuần lễ Văn hóa - Du lịch”
Từ ngày 25 đến 28/11, UBND TP Pleiku, tỉnh Gia Lai đã tổ chức kích cầu du lịch bằng “Tuần lễ Văn hóa - Du lịch năm 2020”, gồm các chương trình: Hội chợ “Mỗi xã, phường một sản phẩm”, “Chợ phiên nông sản an toàn”; phục dựng lễ hội văn hóa truyền thống của đồng bào Jrai như lễ cưới, cúng nhà rông; giới thiệu hoa lan; trưng bày ảnh; Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số; tổng kết phong trào xây dựng đô thị xanh - sạch - đẹp Cụm các đô thị Tây Nguyên; văn nghệ...

Tottenham giật ngôi đầu bảng, Mourinho vẫn e dè: 'Chúng tôi là ngựa con'

Tottenham giật ngôi đầu bảng, Mourinho vẫn e dè: 'Chúng tôi là ngựa con'
Trận đấu tâm điểm vòng 10 Ngoại hạng Anh giữa Chelsea và đội khách Tottenham đã kết thúc với tỉ số hoà không bàn thắng.

Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020

Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020
Tại TP. Hồ Chí Minh, Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh, Hội Sở hữu trí tuệ TPHCM vừa tổ chức sự kiện “Đêm hội sắc đẹp 2020”. Chương trình quy tụ hàng trăm doanh nghiệp, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thẩm mỹ, làm đẹp, thời trang đến tham dự.
Xem thêm
Khánh thành tượng đài Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hồng Ánh

Khánh thành tượng đài Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hồng Ánh

Trường THCS Nguyễn Hồng Ánh ở thôn Phong Nam, xã Hòa Châu, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng, vừa tổ chức khánh thành công trình tượng đài Anh hùng lực ...
Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Không cần biết danh tính nữ diễn viên đóng thế là ai, chỉ biết trước mắt chúng tôi là diễn viên huyền thoại Marilyn Monroe, biểu tượng đặc sắc của ...
Hoa cải vàng ven sông ấy...

Hoa cải vàng ven sông ấy...

Tôi sinh ra và lớn lên ở một làng quê ven sông Đuống nghiêng nghiêng chảy qua áng thơ của thi sĩ Hoàng Cầm.
Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Phú Quốc đang ở thời gian đẹp nhất trong năm với khí hậu ôn hòa, mát mẻ, dễ chịu, ít mưa. Nhờ đó, nơi đây đã trở thành điểm đến ...
Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa

Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa

Lượng khách đổ về Sa Pa không ngừng tăng, trong khi hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch vẫn theo kiểu “mạnh ai nấy làm”, thiếu vắng những tuyến ...
Sun World Ba Na Hills là điểm nhấn hút khách cho Đà Nẵng trong đợt kích cầu du lịch lần 2

Sun World Ba Na Hills là điểm nhấn hút khách cho Đà Nẵng trong đợt kích cầu du lịch lần 2

Ngày 24/11/2020, khu du lịch Sun World Ba Na Hills thuộc Tập đoàn Sun Group đã đón đoàn Famtrip – Caravan các tỉnh thành toàn quốc đến tham quan, khảo ...
Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Ngày 3/12, hai cầu thủ xuất sắc trong màu áo đội tuyển Bóng đá quốc gia và U23 Nguyễn Quang Hải và Trần Đình Trọng đã làm thủ tục nhập ...
Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Trong lễ rước dâu tại Nghệ An, Công Phượng trực tiếp lái chiếc Mercedes Maybach S450, trị giá hơn 7 tỷ đồng đến "rước nàng về dinh".
Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Với bàn thắng vào lưới Dynamo Kiev tối 2/12, siêu sao người Bồ Đào Nha chính thức cán mốc 750 bàn thắng trong sự nghiệp thi đấu.
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Người thầy của tôi

Người thầy của tôi

Cho tới giờ mỗi khi nhắc lại và biết ơn nhất, tôi vẫn luôn nghĩ về thầy Tiêu Âm, người thầy đã dìu dắt tôi suốt những tháng năm cấp ...
Một vòng nhân gian

Một vòng nhân gian

Ni cô Tuệ Tâm đang quét dọn những lá vàng rụng của đêm qua. Buổi sáng không khí bao giờ cũng trong lành, tĩnh lặng như nghe được cả tiếng ...
Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020

Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020

Vừa qua, tại khách sạn Adora Luxury TP. Hồ Chí Minh, Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh, Hội Sở hữu trí tuệ TPHCM tổ chức sự ...
NSND Xuân Huyền qua đời

NSND Xuân Huyền qua đời

Đạo diễn, NSND Xuân Huyền qua đời trưa 27/11 tại Bệnh viện Bạch Mai sau thời gian chống chọi với bệnh tật, thọ 78 tuổi.
Bức ảnh Hoa hậu Đỗ Thị Hà lấm lem sau khi làm đồng gây ‘sốt’

Bức ảnh Hoa hậu Đỗ Thị Hà lấm lem sau khi làm đồng gây ‘sốt’

Bức ảnh chụp khoảnh khắc Tân Hoa hậu Việt Nam 2020 lấm lem cùng nụ cười rạng rỡ sau khi đi làm đồng gây sốt trên mạng xã hội.
Phiên bản di động