Tháng Ba nhớ Tây Nguyên

Kì 1: Rờ Kơi - ngày ấy, bây giờ

Vào các năm 2001, 2004, 2008, ở một số tỉnh Tây Nguyên xảy ra các vụ bạo loạn chính trị do bọn phản động kích động bà con các dân tộc theo Fulro, Tin lành Đề ga, vượt biên trái phép… Vì thế, suốt 10 năm từ 2002 - 2012, quân đội cử hàng trăm đội công tác tăng cường cơ sở (gọi tắt là đội 123) về ăn ở tại địa bàn làm công tác dân vận. Những năm ấy, do yêu cầu nhiệm vụ, tôi có nhiều dịp đến Tây Nguyên công tác và có những kỉ niệm khó quên…

Giọt nước mắt người già

Cách đây hơn 15 năm, chúng tôi đến Rờ Kơi, xã biến giới đặc biệt khó khăn của huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. Xã có khoảng 1.000 hộ dân, trong đó 90% là người dân tộc Xê Đăng và có đến 60% thuộc diện hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người khoảng 9,5 triệu đồng/năm. Tình hình an ninh chính trị, tôn giáo diễn biến phức tạp. Các thế lực phản động luôn tìm cách chống phá, xúi giục vượt biên trái phép, gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc…

thang ba nho tay nguyen
Lễ hội bắc máng nước của người dân tộc Xê Đăng

Sau buổi sáng làm việc với Đội công tác và cán bộ địa phương, tranh thủ buổi trưa, tôi “trốn” Trưởng đoàn, nhờ đồng chí Đội phó Đội công tác đưa đi gặp một cụ già người dân tộc Xê Đăng, nhóm H’Lăng. Già sống một mình trong nếp nhà mái gianh, liếp nứa tuềnh toàng nhưng các góc nhà xếp đầy nhạc cụ dân tộc bằng tre nứa. Già giới thiệu cho tôi biết từng loại nhạc cụ, cái này thì chơi ở nhà, cái kia thì chơi ở ngoài rừng, có cái chỉ dùng ở nhà rông, không được lẫn lộn, luật tục quy định thế. Già xếp các ống nứa ngắn dài lên nền nhà, tạo thành cây đàn K'lông pút rồi vỗ tay trước miệng ống. Những thanh âm pum… pụp… pum… vang lên. Già bảo, đó là bài dân ca “Con gà rừng” của dân tộc Xê Đăng. Tôi cũng xin già vỗ thử nhưng tiếng được, tiếng mất. Già kể, năm nào Hội diễn văn nghệ ở huyện, tỉnh, già cũng được Huy chương vàng, đi thì vui lắm nhưng về đến buôn làng lại thấy buồn. Buồn vì đám thanh niên bây giờ không thích chơi đàn sáo dân tộc, không thích điệu múa chiêu đặc sắc của người H'Lăng, mà thích đi hát, đi nhảy ở quán cà phê hơn. Mình già sắp về với ông bà rồi, cái hồn đàn, hồn sáo rồi cũng theo mình thôi...

Tôi nắm đôi tay khô gầy, chai sạn và nhìn vào cặp mắt nhăn nheo ngấn lệ của già mà chợt thấy mình bất lực trước sự mất dần những nét độc đáo của bản sắc văn hóa dân tộc ngay tại cộng đồng.

Giữ hồn của buôn làng còn mãi

Từ ngày tôi nghỉ hưu, không có điều kiện trở lại Tây Nguyên. Gần đây gặp một người bạn ở Sa Thầy ra chơi, qua câu chuyện bạn kể, tôi được biết Rờ Kơi đã đổi thay nhiều lắm.

Năm 2011, khi triển khai xây dựng nông thôn mới, từ chưa đạt tiêu chí nào trong 19 tiêu chí, đến nay xã đã đạt 10/19 tiêu chí. Diện tích cây cao su, cà phê đạt 1.950ha, bà con biết áp dụng khoa học kĩ thuật vào trồng, chăm sóc cây mì, cây ăn quả, nuôi bò, dê… Nghề dệt thổ cẩm, làm trống da bò, ghế mây truyền thống được phục hồi. Thu nhập bình quân đầu người tăng 2,47 lần, từ 9,5triệu đồng/người lên 23,5 triệu đồng/người. Năm 2016, tỉ lệ hộ nghèo của xã là 52,6% đến cuối năm 2018 giảm xuống còn 27,25%, bình quân giảm 8,5%/năm.

Riêng về văn hóa, xã Rờ Kơi có 6 người được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú như già A Hia, A Binh, A Won, A Deng, A Điêng… Đến Rờ Kơi vào dịp lễ hội, người ta sẽ được chìm đắm trong tiếng cồng chiêng, với những bước xoang, điệu múa chiêu đặc sắc. Các nghệ nhân hay già làng tham gia các lớp truyền dạy cho lớp trẻ đánh cồng chiêng, chơi đàn Klong pút, đinh năm, múa xoang, múa chiêu… hoặc ngồi bên bếp lửa nhà rông kể chuyện về sự tích buôn làng, rừng núi hay truyền thuyết tình yêu nam nữ… để giữ lại truyền thống văn hóa.

Bạn cho biết, huyện Sa Thầy đang thực hiện kế hoạch “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, giai đoạn 2017 - 2020", mở lớp truyền dạy kĩ năng diễn tấu cồng chiêng, dân vũ, dân ca. Riêng tại xã Rờ Kơi, huyện chú trọng phục hồi điệu múa chiêu H’Lăng nhằm bảo tồn và phát huy truyền thống các dân tộc Tây Nguyên.

Thấy tôi háo hức nghe chuyện, bạn rủ: “Giờ nghỉ hưu rồi. Vào Rờ Kơi đi. Có nhiều chuyện vui mà”. Tôi hứa với bạn mà cũng là tự hứa với mình: “Vào chứ! Tôi vẫn muốn gặp lại cụ già ngày ấy, để được thấy niềm vui của cụ bây giờ”.

Văn Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

pvf la mot trong ba hoc vien dao tao bong da tot nhat chau a

PVF là một trong ba học viện đào tạo bóng đá tốt nhất Châu Á

Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF vừa được Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) chính thức cấp chứng nhận AFC Three-Star Academy. Đây là mức cao nhất (Premier Level) trong thang điểm đánh giá chất lượng của hệ thống đào tạo bóng đá trẻ tại châu Á.
luis suarez chinh thuc gia nhap atletico voi gia 6 trieu euro

Luis Suarez chính thức gia nhập Atletico với giá 6 triệu euro

Sau nhiều ngày đàm phán, cuối cùng Luis Suarez đã gia nhập Atletico khi CLB thành Madrid chấp nhận chi 6 triệu euro cho Barcelona.
tinh quang nam hai diem den diu hiu

Tỉnh Quảng Nam Hai điểm đến... đìu hiu

Hai Di sản Văn hóa thế giới của Quảng Nam là Đô thị cổ Hội An và Khu Đền tháp Mỹ Sơn được Unesco công nhận như cô gái vừa mới bước qua tuổi… hai mươi xuân sắc, trẻ trung thì nay… phòng khuê đã khép!...
afc doi the thuc bong da viet nam sang cua o san choi afc champions league 2021

AFC đổi thể thức, bóng đá Việt Nam 'sáng cửa' ở sân chơi AFC Champions League 2021

Với việc Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) đổi thể thức, bóng đá Việt Nam sẽ 3 đại diện tranh tài ở  AFC Champions League và AFC Cup.
da sac mau cho phien vung cao y ty

Đa sắc màu chợ phiên vùng cao Y Tý

Có thể nói, các phiên chợ vùng cao của tỉnh Lào Cai là bức tranh đa sắc màu, phản ánh đời sống, sinh hoạt độc đáo của đồng bào các dân tộc nơi đây, đồng thời cũng là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống…

Tin khác

MC Diệp Chi lên tiếng về nữ Quán quân Olympia 2020

mc diep chi len tieng ve nu quan quan olympia 2020
MC Diệp Chi – người dẫn dắt cuộc thị Đường lên đỉnh Olympia năm nay – đã có “tâm thư” dài chia sẻ quan điểm cá nhân về tân quán quân Nguyễn Thị Thu Hằng.

Man City phục thù thành công trước Wolves

man city phuc thu thanh cong truoc wolves
Mặc dù thiếu hụt lực lượng nghiêm trọng, tuy nhiên Man City vẫn dễ dàng đánh bại đội chủ nhà Wolves với tỷ số 3-1. De Bruyne, Sterling và Jesus đã ghi bàn mang chiến thắng cho Man City.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời ở tuổi 76

nhac si pho duc phuong qua doi o tuoi 76
Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời hôm nay (19/9) sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, hưởng thọ 76 tuổi.

Mỗi phút ra sân của Gareth Bale có giá tới... 650 triệu đồng

moi phut ra san cua gareth bale co gia toi 650 trieu dong
Theo ước tính của tờ Marca, mỗi phút ra sân của Gareth Bale cho Real Madrid ở mùa giải 2019/20 có giá tới 23.800 euro (tương đương 650 triệu đồng).

Nét đẹp văn hóa trong trang phục dân tộc Dao

net dep van hoa trong trang phuc dan toc dao
Trang phục truyền thống là sản phẩm văn hóa, là niềm tự hào mỗi dân tộc, đồng thời chuyển tải quan niệm về vũ trụ, về nhân sinh của cộng đồng thông qua các hoa văn, họa tiết thêu, in trên đó. Khi mặc trang phục dân tộc, mỗi người đều tự ý thức về bản sắc văn hóa của dân tộc mình. 

Truyền dạy để con, cháu nhớ về câu hát cha ông

truyen day de con chau nho ve cau hat cha ong
Theo chỉ dẫn của một cán bộ văn hóa huyện, chúng tôi tìm đến nhà Nghệ nhân dân gian Lương Thiêm Phú, 82 tuổi, thôn Trang Nà, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh…
Xem thêm
mc diep chi len tieng ve nu quan quan olympia 2020

MC Diệp Chi lên tiếng về nữ Quán quân Olympia 2020

MC Diệp Chi – người dẫn dắt cuộc thị Đường lên đỉnh Olympia năm nay – đã có “tâm thư” dài chia sẻ quan điểm cá nhân về tân quán ...
hane phat dong chuong trinh vi bien dao xanh to quoc

HANE: Phát động chương trình Vì biển đảo xanh Tổ quốc

 Sáng 19/9, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh (HANE) kết hợp với Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) tổ ...
trao uoc mo den nhung sinh vien ngheo

Trao ước mơ đến những sinh viên nghèo

Suntory PepsiCo Việt Nam vừa phối hợp với Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam trao 70 laptop cho sinh viên khó khăn, học khá giỏi tại Đà Nẵng, Quảng ...
nhung trai nghiem khong the bo lo vao mua thu o quy nhon

Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ vào mùa thu ở Quy Nhơn

Nhờ cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp suốt 4 mùa, Quy Nhơn được mệnh danh là thiên đường nghỉ dưỡng lý tưởng quanh năm. Ghé thăm thành phố biển mùa ...
chiem nguong binh minh tren eo gio quy nhon trai nghiem nen thu mot lan trong doi

Chiêm ngưỡng bình minh trên Eo Gió – Quy Nhơn: Trải nghiệm nên thử một lần trong đời

Khoảnh khắc ngày mới lên nơi eo biển trải dài, sóng dập dìu làm loang những tia nắng đầu tiên phản chiếu trên mặt nước là ấn tượng không thể ...
binh thuan cong nhan mui ne la khu du lich quoc gia

Bình Thuận: Công nhận Mũi Né là Khu du lịch Quốc gia

Ngày 24/8, Bộ trưởng Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện ký Quyết định công nhận Khu du lịch Mũi Né, tỉnh Bình Thuận là Khu ...
pvf la mot trong ba hoc vien dao tao bong da tot nhat chau a

PVF là một trong ba học viện đào tạo bóng đá tốt nhất Châu Á

Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF vừa được Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) chính thức cấp chứng nhận AFC Three-Star Academy. Đây là mức cao nhất ...
luis suarez chinh thuc gia nhap atletico voi gia 6 trieu euro

Luis Suarez chính thức gia nhập Atletico với giá 6 triệu euro

Sau nhiều ngày đàm phán, cuối cùng Luis Suarez đã gia nhập Atletico khi CLB thành Madrid chấp nhận chi 6 triệu euro cho Barcelona.
afc doi the thuc bong da viet nam sang cua o san choi afc champions league 2021

AFC đổi thể thức, bóng đá Việt Nam 'sáng cửa' ở sân chơi AFC Champions League 2021

Với việc Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) đổi thể thức, bóng đá Việt Nam sẽ 3 đại diện tranh tài ở  AFC Champions League và AFC Cup.
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
nhac si pho duc phuong qua doi o tuoi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời ở tuổi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời hôm nay (19/9) sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, hưởng thọ 76 tuổi.
noo phuoc thinh cong bo du an am nhac lon nhat nam 2020

Noo Phước Thịnh công bố dự án âm nhạc lớn nhất năm 2020

Nam ca sĩ đã chính thức chia sẻ về một món quà nghệ thuật bí mật sẽ được anh gửi tặng người hâm mộ trong năm nay.
nguoi dep bien nguyen thi loan va vai dien dau tay trong series phim hinh su bao ngam

Người đẹp Biển Nguyễn Thị Loan và vai diễn đầu tay trong series phim hình sự "Bão ngầm"

Nguyễn Thị Loan đã có những chia sẻ về lần đầu tiên xuất hiện trên màn ảnh nhỏ trong vai trò một diễn viên.
Phiên bản di động