Đây là sự kiện văn hóa tín ngưỡng, tâm linh truyền thống đã có từ lâu đời, được tổ chức hằng năm để tưởng nhớ những người có công khai thiên, lập địa vùng đất này và các anh hùng dân tộc có công chống giặc ngoại xâm trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc.
 |
| Màn đánh trống hội tại Lễ hội Đền Hàn Sơn 2026. |
Đền Hàn Sơn (hay còn gọi là đền Mẫu Đệ Tam hoặc là Đệ Tam thoải phủ), đền Ba Bông (hay còn gọi là đền Cô Bơ hoặc là Cô Ba thoải phủ) là những di tích lịch sử văn hóa thuộc xã Hà Sơn được xây dựng cách đây trên 500 năm. Cả hai đền này đã được xếp hạng là di tích cấp tỉnh năm 1992.
Cả hai ngôi đền tọa lạc trên vị trí nga ba sông Mã, nơi giáp ranh giữa 5 huyện (cũ) của tỉnh Thanh Hóa gồm: Hà Trung, Hoằng Hóa, Hậu Lộc, Vĩnh Lộc và Yên Định. Nơi đây có phong cảnh hữu tình, núi non tầng tầng lớp lớp, mây trời lãng đãng tựa như tiên cảnh.
 |
| Đại biểu dự Lễ hội Đền Hàn Sơn 2026. |
Tương truyền, vào những năm đầu thời Hồng Đức, triều đại vua Lê Thánh Tông (1460-1497), danh tướng Lê Thọ Vực được cử chấn ải vùng đất Ba Bông. Giữa lúc giao tranh ác liệt với quân địch, một đêm, vị tướng mơ thấy một người con gái tuyệt sắc giai nhân, giáng xuống ngã Ba Bông và phán rằng: Hãy lui quân về Nhị Sơn để vây hãm giặc.
Nghe theo lời mộng, danh tướng Lê Thọ Vực đã dẫn quân xuôi về Chí Thủy (thác Hàn Sơn bây giờ), dâng hương lễ Thánh và bố trí quân mai phục tại khu vực này. Khi quân địch kéo vào vị trí đã mai phục sẵn, tướng Lê Thọ Vực cho quân ra tổng lực phá tan quân giặc.
 |
| Lãnh đạo xã Tống Sơn đánh trống khai hội Đền Hàn Sơn năm 2026. |
Sau khi lập chiến công, tướng quân Lê Thọ Vực mới hay, người con gái báo mộng hiến kế đánh giặc là công chúa Mai Hoa (còn gọi là Cô Bơ hay Cô Ba). Để tưởng nhớ công ơn, vị tướng đã tâu với nhà vua cho lập đền thờ để nhân dân trong vùng hương khói, thờ phụng.
 |
| Chương trình nghệ thuật tại lễ hội. |
Trải qua thời gian, đền Hàn Sơn và đền Cô Bơ từng có giai đoạn bị phá bỏ hoặc xuống cấp. Đến nay, cả hai ngôi đền đều đã được trùng tu, tôn tạo lại, trở thành điểm du lịch tâm linh thu hút đông đảo người dân và du khách thập thương đến tham quan, vãn cảnh.
 |
| Đền Hàn Sơn về đêm. |
Ông Nguyễn Văn Chung, Thủ nhang đền Hàn Sơn, cho biết lễ hội Đền Hàn Sơn được tổ chức vào tháng 6 Âm lịch hằng năm, trong đó ngày 12/6 là ngày chính hội. Vào ngày này, người dân địa phương thường tổ chức rước kiệu theo cách thức rước bóng Cô Bơ từ đền Ba Bông về hầu Thánh mẫu Đệ Tam tại đền Hàn Sơn. Sau khi thực hiện xong nghi lễ sẽ rước kiệu Cô về lại đền Ba Bông. Lễ rước kiệu được tổ chức theo nghi thức truyền thống.
 |
| Cổng vào Đền Cô Bơ. |
 |
| Du khách và nhân dân dâng hương tại Đền Cô Bơ. |
Vào mùa lễ hội năm nay, đã có rất đông nhân dân và du khách thập phương về đền dâng hương, vãn cảnh. Ban tổ chức lễ hội đã phối hợp với Ban quản lý di tích, lực lượng công an xây dựng phương án đảm bảo an ninh trật tự, dọn dẹp và chỉnh trang lại khu vực di tích; đồng thời hướng dẫn du khách hành lễ thông suốt, đảm bảo an toàn.
