Tảo tần nghề nấu xu xoa

Không biết món xu xoa có từ khi nào nhưng ở làng Triêm Đông (phường Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) - nơi có nhiều NCT gắn bó với nghề từ nhỏ. Xu xoa của Triêm Đông từ lâu trở thành món ăn dân dã hấp dẫn người phố thị…

Nghề mẹ truyền con nối

Ở Quảng Nam, người ta hay truyền nhau câu ca dao về món ẩm thực ngon, mát, bổ, rẻ: “Xu xoa một vốn bốn lời/ Anh về bỏ vợ cưới người xu xoa”.

Cụ Nguyễn Thị Liền 84 tuổi có “thâm niên” nấu xu xoa gần 50 năm. Chị Hoa hồi mới về làm dâu cụ chỉ phụ giúp mẹ chồng nấu xu xoa, rồi bén duyên với nghề lúc nào không hay. Hơn 20 năm qua, lò xu xoa “mẹ truyền con nối” của cụ Liền luôn đỏ lửa. Từ 4 - 5 năm nay cụ Liền không nấu nữa mà chuyển nghề cho con dâu, nhưng khi được hỏi về nghề này, ánh mắt cụ sáng lên đầy hứng khởi.

Cụ kể, từ khi 15 tuổi, cụ và các bạn đã phụ mẹ nấu xu xoa và dần dần thạo nghề. Ngày trước, đồ ăn vặt không nhiều nên món xu xoa được nhiều người mua để ăn bữa xế, vừa no bụng vừa giải nhiệt. Lò xu xoa ngày xưa đỏ lửa cả ngày, nấu hết mẻ này đến mẻ khác mới đủ bỏ xỉ cho các bạn hàng.

3757 1
Cụ Liền kể về nghề làm xu xoa

Nguyên liệu để nấu xu xoa là rau câu - loại rau mọc tự nhiên tại vùng nước lợ, ở đìa tôm, gần đây mới được trồng nhân tạo. Người ta thu hoạch rau câu tự nhiên từ tháng 12 đến tháng 5 âm lịch. Bởi vậy, người làm nghề nấu xu xoa phải mua trữ rau câu để nấu quanh năm.

Cũng theo cụ Liền, để chế biến sợi rau câu thành xu xoa phải trải qua rất nhiều công đoạn, phải ngâm đủ 6 - 8 tiếng, chờ rau ráo nước, rồi tỉ mẩn kiểm tra lại. Công đoạn này không khó nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn, vì nếu còn sót lại tạp rác thì nồi xu xoa không thể đông. Buổi tối, khi cơm nước xong xuôi, chị Hoa nổi lửa cái lò lớn đắp đất và nấu xu xoa bằng những cây củi to, làm gia tăng cái nóng của mùa Hè. Chị bảo, rau câu phải nấu trong 3 tiếng với ngọn lửa không quá to cũng không quá nhỏ để rau chín đều, không bị nát, bở.

3758 4
Xu xoa món ăn dân dã bán ở phố chợ Hội An

Gần nhà chị Hoa có bà Liên cũng gắn với nghề nấu xu xoa gần 40 năm. Khác với chị Hoa, bà Liên nổi lửa nấu xu xoa sớm hơn, tầm 4 hoặc 5 giờ chiều. Bà chia sẻ, trước đây người làng không dùng nước cốt chanh mà dùng lá bứa, có tính mát, vị chua được hái trên rừng đem về ngâm để dành dùng mỗi năm. Xu xoa cho nước lá bứa đủ độ chua mới đông và thơm ngon. Những năm gần đây, không mua được lá bứa, bà con thay bằng nước cốt chanh. Khi xu xoa đông cứng thì thắng nước đường với gừng cho vào để có mùi vị thơm đượm. Người nấu xu xoa sành nghề là người biết kết hợp liều lượng vừa phải để không quá ngọt.

Xu xoa từ làng ra phố

Cụ Liền bảo, những năm trước, xu xoa của làng đã ra phố theo kiểu “buôn có bạn, bán có phường”. Còn chị Hường, một người bán xu xoa 16 năm nay cho biết: Trước ở làng Triêm Đông có bà dì ra Đà Nẵng lấy chồng và mang theo nghề xu xoa. Các chị theo xe bus ra Đà Nẵng ở nhờ nhà bà rồi lấy xu xoa bà nấu đem bán. Sau này, nhiều người làng Triêm Đông nấu xu xoa bỏ xỉ cho các bạn hàng ở Hội An, Đà Nẵng. Vào mùa nắng cả làng có đến 50 người vừa nấu, vừa bán xu xoa.

4110 xu xoa

Bà Liên bảo, ở thành phố, nhiều người nấu xu xoa bằng bột công nghiệp nhưng nhạt nhẽo, khác xa xu xoa làng Triêm Đông. Xu xoa nấu bằng rau câu của Triêm Đông phảng phất hương vị tanh nồng của biển quyện với mùi gừng tươi, nước cốt dừa thơm dịu nhẹ tạo sức hấp dẫn kì lạ. Những người phụ nữ của làng vừa làm nông, vừa nấu xu xoa nên khi thu hoạch mùa bận rộn, nhiều người nghỉ nấu. Bạn hàng nhiều năm của họ cũng nghỉ luôn chứ nhất định không chịu lấy xu xoa nấu từ bột công nghiệp.

Bà Liên cho biết: “Vài năm nay, giá bán xu xoa cao hơn do giá đường và rau câu khô tăng. Dẫu vậy, khách sành ăn vẫn tin dùng xu xoa làng Triêm Đông, bởi chúng tôi nấu bằng cả tấm lòng, mọi thứ đều ngon, sạch”.

Bán giá 10.000 đồng/li xu xoa mát lạnh. Bà Hồng bảo: “Tôi giờ lớn tuổi rồi, không mang xu xoa đi xa bán được. Cứ cần mẫn như này, mỗi ngày cũng kiếm được từ 250.000 - 300.000 đồng trang trải cuộc sống, lại cung cấp được thực phẩm sạch cho bà con giải nhiệt mùa Hè”.

Dù mang xu xoa ra phố hay chỉ nấu và bán tại làng, những người phụ nữ làng Triêm Đông vẫn đang tảo tần, chịu khó để giữ nghề và phát triển kinh tế gia đình. Hơn nữa, họ mang đến cho thực khách trong làng, ngoài phố một món ăn dân dã, mát lành để giải cơn nắng nóng của miền Trung.

Kim Long

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Từ đầu năm 2021, người dân được phép bắn pháo hoa dịp tết, sinh nhật

Từ đầu năm 2021, người dân được phép bắn pháo hoa dịp tết, sinh nhật

Nghị định mới quy định người dân được phép bắn pháo hoa trong các ngày lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi.
Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chỉ trong vòng gần 3 tuần từ ngày được phát động, chiến dịch “Triệu cây vươn cao cho Việt Nam xanh” do Vinamilk và Quỹ 1 triệu cây xanh cho Việt Nam thực hiện đã thu hút sự hưởng ứng mạnh mẽ từ cộng đồng. Chiến dịch khép lại với hàng ngàn bài đăng tham gia từ cộng đồng mạng, góp phần cùng chương trình hoàn thành mục tiêu trồng 1 triệu cây xanh cho Việt Nam vào năm 2020.
Đến với người dân vùng bão, lũ

Đến với người dân vùng bão, lũ

Bão chồng bão, lũ chống lũ! Nhìn hình ảnh những ngôi nhà chìm trong nước, những người dân miền Trung chơi vơi, quay cuồng trong lũ. Là người Việt ai cũng thấy lo lắng và xót xa. Theo chân CLB thiện nguyện “Trái tim hồng”, PV Tạp chí NCT đã có chuyến đến với người dân và các em học sinh vùng bão, lũ…
Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Ngày 24/11, Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức tổ chức Lễ kỷ niệm 74 năm Ngày thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (23/11/1946-23/11/1/2020) và biểu dương gương điển hình “hoa việc thiện” năm 2020.
Lặng lẽ xe thồ thành phố ngàn hoa

Lặng lẽ xe thồ thành phố ngàn hoa

Những chiếc xe gắn máy, mô tô từ tàng đến sang vận chuyển nhanh, gọn người và hàng đã trở nên quá quen thuộc trên khắp các ngả đường từ hẻm, ngõ ra phố. Xe thồ (xe ôm) Đà Lạt từng một thời “làm mưa làm gió” trên các tuyến đường đến nhiều điểm du lịch nội đô và vùng ven…

Tin khác

TP Hội An, tỉnh Quảng Nam: Bãi tắm, nhà hàng ven biển mất dần

TP Hội An, tỉnh Quảng Nam: Bãi tắm, nhà hàng ven biển mất dần
Tình trạng sạt lở các nhà hàng ven biển, bãi tắm Cửa Đại xảy ra đã lâu. Gần đây, sau nhiều cơn bão, áp thấp nhiệt đới, triều cường, sóng dâng… thêm một số nhà hàng ở An Bàng, phường Cẩm An sạt lở. Bãi tắm đang đứng trước nguy cơ bị thu hẹp…

Tại sao chúng ta không thể kiên nhẫn với người già như đối với trẻ em?

Tại sao chúng ta không thể kiên nhẫn với người già như đối với trẻ em?
Ở vào độ tuổi bắt đầu làm cha mẹ, hầu hết chúng ta đều trên có cha mẹ già và dưới thì có con nhỏ. Khi những đứa trẻ dần lớn lên cũng là lúc trưởng bối của chúng ta già đi và bắt đầu cần chăm sóc.

Nhếch nhác ở một khu di tích lịch sử cấp Quốc gia

Nhếch nhác ở một khu di tích lịch sử cấp Quốc gia
Địa chỉ đỏ, niềm tự hào của người dân Sóc Trăng

Tin buồn

Tin buồn
Gia đình vô cùng thương tiếc báo tin:

Cứu 3 phụ nữ bị lũ cuốn, chàng trai Quảng Trị được tặng Huy hiệu ‘Tuổi trẻ dũng cảm’

Cứu 3 phụ nữ bị lũ cuốn, chàng trai Quảng Trị được tặng Huy hiệu ‘Tuổi trẻ dũng cảm’
Trên đường đi nhận quà cứu trợ, Hồ Văn Xuôn phát hiện 3 người phụ nữ đang bị dòng nước lũ cuốn trôi. Không ngần ngại, nam thanh niên đã lao xuống dòng nước dữ cứu người gặp nạn.

Có con cháu để nương tựa, người già vẫn cô đơn

Có con cháu để nương tựa, người già vẫn cô đơn
Nói đến NCT cô đơn, chúng ta thường nghĩ đến việc con cháu họ ở xa, hoặc họ không có con cháu để nương tựa nên sống cô đơn. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít NCT có con cháu cận kề vẫn phải sống cảnh cô đơn…
Xem thêm
Chồng phản bội khi chúng tôi trở nên giàu có

Chồng phản bội khi chúng tôi trở nên giàu có

Khi kinh tế trở nên giàu có, cũng là lúc người đàn ông bên cạnh tôi đã thay đổi...
Lương tháng 20 triệu, tôi vẫn bị bạn gái chê bất tài

Lương tháng 20 triệu, tôi vẫn bị bạn gái chê bất tài

Mỗi tháng tôi được 20 triệu tiền lương, lo được cho người yêu ăn uống, mua sắm đơn giản nhưng cô ấy vẫn nói lời chia tay và chê tôi ...
Phụ nữ thông minh có nên đánh ghen khi chồng ngoại tình?

Phụ nữ thông minh có nên đánh ghen khi chồng ngoại tình?

Đánh người là dại dột, vừa khiến mình đau và xấu xí, lại vừa làm trò cười cho thiên hạ.
Lá vàng chưa dám rụng về cội...

Lá vàng chưa dám rụng về cội...

Năm nay cụ ông 86 tuổi, cụ bà cũng vào ngưỡng 82. Thế mà "cặp lá vàng" này cứ phải cùng nhau bấu víu lấy cuộc đời, bởi nếu nằm ...
Nỗi lòng người theo con lên phố

Nỗi lòng người theo con lên phố

Sau mấy chục năm làm công chức ăn dè tiết kiệm, ông bà Tâm cũng xây được ngôi nhà hai tầng khá khang trang giữa làng quê. Ông bà nghỉ ...
"Ô sin" không lương

"Ô sin" không lương

"Trời ơi! Bà trông cháu thế nào mà để con sưng vêu trán thế này. Con có đau không? Vào đây mẹ xem!".
Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao hơn 15 tỉ đồng cho các hoàn cảnh khó khăn

Ngày 24/11, Hội Chữ thập đỏ quận Thủ Đức tổ chức Lễ kỷ niệm 74 năm Ngày thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (23/11/1946-23/11/1/2020) và biểu dương gương ...
Nhóm thiện nguyện “Những cánh chim không mỏi” trao 850 phần quà cho bà con tỉnh Quảng Ngãi

Nhóm thiện nguyện “Những cánh chim không mỏi” trao 850 phần quà cho bà con tỉnh Quảng Ngãi

Trong 3 ngày (1/11- 3/11/2020), Đại Đức Thích Đồng Quán, trụ trì chùa Phổ Hiền (Lâm Đồng), cùng nhóm thiện nguyện “những cánh chim không mỏi” có chuyến cứu trợ ...
“Bầu Hiển” tiếp tục hỗ trợ 30 tỷ đồng cho người nghèo

“Bầu Hiển” tiếp tục hỗ trợ 30 tỷ đồng cho người nghèo

Tối 17/10/2020, tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt - Xô, các doanh nghiệp trong hệ sinh thái của doanh nhân Đỗ Quang Hiển đã chung tay ủng hộ 30 ...
Từ đầu năm 2021, người dân được phép bắn pháo hoa dịp tết, sinh nhật

Từ đầu năm 2021, người dân được phép bắn pháo hoa dịp tết, sinh nhật

Nghị định mới quy định người dân được phép bắn pháo hoa trong các ngày lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi.
Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chiến dịch “online” khép lại, hành trình vươn cao của một triệu cây xanh bắt đầu

Chỉ trong vòng gần 3 tuần từ ngày được phát động, chiến dịch “Triệu cây vươn cao cho Việt Nam xanh” do Vinamilk và Quỹ 1 triệu cây xanh cho ...
Đến với người dân vùng bão, lũ

Đến với người dân vùng bão, lũ

Bão chồng bão, lũ chống lũ! Nhìn hình ảnh những ngôi nhà chìm trong nước, những người dân miền Trung chơi vơi, quay cuồng trong lũ. Là người Việt ai ...
Phiên bản di động