Phú Thọ: Đặc sắc mùa lễ hội - mùa vui xuân

Đền Mẫu Âu Cơ thu hút hơn 300 nghìn lượt du khách dịp Tết và Lễ hội năm Bính Ngọ 2026

Nhiều lễ hội phong phú, hấp dẫn

Sau khi sáp nhập, tỉnh Phú Thọ hiện có hơn 800 lễ hội truyền thống, trong đó có 17 lễ hội truyền thống được ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Với số lượng lễ hội lớn gắn với di tích, di sản, Phú Thọ thực sự là miền lễ hội.

Ngay từ ngày mùng 3 Tết, phường Vân Phú đã tổ chức Lễ hội “Cướp bông, ném chài” tại đền Vân Luông, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia. Đây là hoạt động văn hóa - tâm linh tiêu biểu, thể hiện đạo lý “Uống nước, nhớ nguồn”, tôn vinh công đức các Vua Hùng, Tản Viên Sơn Thánh, Tam Sơn Đại Vương cùng các vị thành hoàng, bản thổ, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của vùng Đất Tổ. Di tích được công nhận cấp tỉnh năm 1992, xếp hạng Di tích cấp Quốc gia năm 2009. Năm 2022, Lễ hội này được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Hay vào mùng 6 Tết, tại nhiều địa phương trong tỉnh Phú Thọ diễn ra rất nhiều lễ hội truyền thống. Điển hình như Lễ hội Chạy Cày tại đình Đan Trì, xã Hoàng An. Trong dịp này, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương vinh dự đón nhận Bằng chứng nhận Danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Theo các cụ cao niên, đình Đan Trì là công trình tín ngưỡng văn hóa tiêu biểu, gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của cộng đồng dân cư địa phương. Đình thờ 2 vị Đại Vương thần thời Hùng Duệ Vương thứ 18 có công cứu dân, hộ quốc trong buổi đầu khai nguyên của nền văn minh lúa nước. Công đức của các ngài đã được triều đại Hùng Vương ban sắc phong Đại Vương thần, các triều đại phong kiến tiếp theo đều ban sắc phong nguyên tặng “Thượng Đẳng Phúc thần”, nhiều nơi lập làm Thành hoàng làng, khói hương truyền đời thờ phụng.

Tưởng nhớ công đức lớn lao của Nhị vị Đại Vương thần, Nhân dân làng Đan Trì, xã Hoàng An đã truyền đời phụng sự. Lễ hội truyền thống Hội Xuân Đan Trì - Lễ hội Chạy Cày là một sinh hoạt văn hóa dân gian tiêu biểu, phản ánh đậm nét tín ngưỡng nông nghiệp, thể hiện khát vọng về mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc; đồng thời là không gian văn hóa để Nhân dân tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống...

Cũng vào ngày mùng 6 Tết, tại xã Tân Lạc tổ chức lễ hội đền Khụ Chẹ và đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với “Nghệ thuật tạo hoa văn cạp váy của người Mường”. Nhiều đời nay, di tích đền Khụ Chẹ đã trở thành biểu tượng tâm linh, là điểm tựa tinh thần của người dân Mường Khơi xưa và xã Tân Lạc ngày nay. Lễ hội là dịp để Nhân dân cùng ôn lại trang sử hào hùng và tưởng nhớ công lao của bậc tiền nhân được tôn kính thờ phụng Ngài Thành hoàng Quận khơi.

Lễ hội đền Khụ Chẹ năm 2026 được tổ chức trang trọng là minh chứng cho sự đoàn kết, thống nhất của hệ thống chính trị và sự đồng lòng của Nhân dân địa phương. Trong dịp này, địa phương và nhân dân đã đón nhận Quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về đưa “Nghệ thuật tạo hoa văn cạp váy của người Mường” vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Nghệ thuật tạo hoa văn cạp váy là kết tinh trí tuệ, tâm hồn và bàn tay tài hoa của phụ nữ Mường. Giá trị cốt lõi của cạp váy nằm ở hệ thống hoa văn phong phú, vừa mang tính trang trí, vừa chứa đựng chiều sâu văn hóa; phản ánh thế giới quan, nhân sinh quan, quan niệm thẩm mỹ và khát vọng ấm no, hạnh phúc. Mỗi đường nét, họa tiết là một câu chuyện về nguồn cội, về lao động sản xuất và đời sống tinh thần của cộng đồng…

Ngày mùng 8 tháng Giêng, xã Mường Bi ( Phú Thọ) tổ chức Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường năm 2026

Du xuân trảy hội - Nét đẹp văn hóa ngày đầu năm mới

Trong tháng Giêng, tại tỉnh Phú Thọ diễn ra rất nhiều lễ hội đặc sắc. Tiêu biểu phải kể đến lễ hội Đền Mẫu Âu Cơ, lễ hội Trò Trám, hội Phết Hiền Quan, lễ hội Đền Tam Giang, Mộ Chu Hạ, hội làng Hùng Lô, Lễ hội Đền Lăng Sương, Đình Đào Xá, lễ hội Chùa Tiên…

Còn trong tháng 2, 3 có các lễ hội lớn như lễ hội Tây Thiên, lễ giỗ tổ Hùng Vương gắn với tuần văn hoá du lịch đất tổ 2026. Theo kế hoạch, năm nay, lễ giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ được tổ chức với quy mô cấp tỉnh, từ ngày 17 - 26/4/2026 (từ ngày 1/3 đến hết ngày 10/3 năm Bính Ngọ) tại xã Hy Cương, Khu di tích lịch sử Đền Hùng và các xã, phường trong tỉnh, với đầy đủ phần lễ và phần hội. Theo đó, phần lễ gồm dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng; lễ Giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân, dâng hương tưởng niệm Tổ mẫu Âu Cơ; rước kiệu ở các xã, phường khu vực Đền Hùng; lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và dâng hoa tại bức phù điêu “Bác Hồ nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong”.

Về phần hội, có nhiều nội dung mới so với những năm trước do không gian văn hóa mở rộng sau sáp nhập, gồm khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ; Hội chợ Hùng Vương; Hội trại văn hóa; các hoạt động trưng bày, quảng bá; Liên hoan văn nghệ quần chúng; trình diễn hát Xoan cổ, Chiêng Mường, văn hóa Thái và một số hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch khác…

Các hoạt động phần hội gắn kết chặt chẽ với du lịch, tạo thành chuỗi hoạt động văn hóa - du lịch Đất Tổ, thể hiện bản sắc văn hóa độc đáo, tạo sức hấp dẫn, thu hút du khách và quảng bá rộng rãi tiềm năng, thế mạnh của tỉnh Phú Thọ…

Có thể thấy, lễ hội gắn với các hoạt động du xuân đầu năm là phong tục truyền thống của người Việt, không chỉ là dịp nghỉ ngơi mà còn là cơ hội để kết nối với cội nguồn và giá trị văn hóa dân tộc và là nét đẹp văn hóa không thể thiếu trong ngày đầu năm mới. Du xuân, trảy hội đầu năm không chỉ là dịp để người dân thưởng thức cảnh sắc mà còn là lúc để cầu chúc may mắn và hạnh phúc cho năm mới. Với ý nghĩa đó, tập tục du xuân vãn cảnh ngày xuân trở thành thói quen không thể thiếu của rất nhiều người dân Việt Nam. Những chuyến du xuân không chỉ là hành trình tìm kiếm may mắn, mà còn là dịp để người dân khắc ghi và tiếp tục gìn giữ những phong tục đẹp trong văn hóa Tết cổ truyền của người Việt.

Một số hình ảnh trong lễ hội: