Nguyên nhân gây cục máu đông
Nguyên nhân được xác định là do phản ứng miễn dịch kéo dài trong mạch máu sau khi hồi phục. Khi tiến hành xét nghiệm máu của những người đã âm tính với SARS-CoV-2 trong vòng một tháng, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, họ có số lượng tế bào mạch máu bị tổn thương, được gọi là tế bào nội mô tuần hoàn, trôi nổi trong máu nhiều gấp đôi người khỏe mạnh.
Hệ thống miễn dịch hoạt động quá mức là nguyên nhân góp phần làm tổn thương mạch máu ở một số bệnh nhân hậu Covid-19. Điều này có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Xử trí bằng y học cổ truyền
Hoạt huyết là phương pháp điều trị giúp ngăn ngừa và làm tiêu huyết khối (cục máu đông) trong y học cổ truyền.
Đối với bệnh nhân hậu Covid-19 cần dùng thêm thuốc hoạt huyết để ngăn ngừa cục máu đông, từ đó sẽ giảm nguy cơ đột qụy.
Một số loại dược liệu có tác dụng hoạt huyết có thể kể đến như: Tam thất, sâm Ngọc Linh, khương hoàng, uất kim, đào nhân, hồng hoa, địa long, đương quy, đan sâm, lá bạch quả, đinh lăng…
Các vị thuốc này thường được kết hợp với các vị thuốc bổ huyết, hành khí huyết phận, để tạo thành những bài thuốc hoạt huyết, bổ huyết có thể dùng cho bệnh nhân hậu Covid-19 giúp ngăn ngừa cục máu đông.
 |
| Hội chứng sương mù não. |
Một số bệnh về thần kinh liên quan đến Covid-19
Rối loạn chức năng thần kinh
Việc rối loạn chức năng thần kinh đã được báo cáo là các triệu chứng ban đầu thường gặp ở bệnh nhân Covid-19 xảy ra ở hơn 80% bệnh nhân. Dễ nhận thấy nhất là rối loạn chức năng khứu giác, vị giác… những triệu chứng này đã từng được coi là biểu hiện để nhận biết nhiễm virus SARS-CoV-2.
Tổn thương não, viêm não và viêm tủy não lan tỏa cấp tính
Tình trạng hạ oxy máu (SPO2 <95%) gặp phổ biến ở bệnh nhân COVID-19 nặng, có thể gây ra tình trạng rối loạn chuyển hóa và các vấn đề về não.
Ở một số bệnh nhân đã tử vong do không chống chọi được với COVID-19 và bị bệnh não. Khám nghiệm tử thi cho thấy tổn thương thiếu máu cục bộ cấp tính ở tất cả các bệnh nhân và bệnh nhân có bệnh lí thần kinh mạn tính như bệnh Alzheimer, xơ cứng động mạch.
Các biểu hiện viêm não ở bệnh nhân Covid-19 có thể gặp như mê sảng, kích động, có bệnh nhân lại buồn ngủ và giảm ý thức. Các triệu chứng về tủy sống như tăng phản xạ, phản ứng của cơ kéo dài, triệu chứng co giật cũng được mô tả ở bệnh nhân Covid-19.
Đã ghi nhận một vài trường hợp bệnh nhân Covid-19 viêm não tủy lan tỏa cấp tính. Bệnh nhân xuất hiện chứng khó nuốt, rối loạn tiêu hóa, co giật, giảm ý thức, có thể liệt mềm, đại tiểu tiện không tự chủ.
Hội chứng Guillain-Barré
Hội chứng Guillain-Barré (bệnh viêm đa cơ cấp tính) đặc trưng bởi tình trạng tiến triển nhanh, đối xứng, khó cử động khi thăm khám, kèm theo các triệu chứng về cảm giác ở một số bệnh nhân. Một số bệnh nhân bị yếu chân hoặc cả tứ chi, có hoặc không mất cảm giác. Một số bệnh nhân khác lại bị tổn thương dây thần kinh mặt, khó nuốt.
Hội chứng sương mù não
Nhiều bệnh nhân sau khi hết bệnh Covid-19 gặp phải hội chứng sương mù não với một số triệu chứng khó chịu: Mệt mỏi, kém tập trung, thiếu minh mẫn... Nếu để kéo dài tình trạng này mà không được điều trị, có thể gặp các tình trạng sức khỏe nguy hiểm khác.
Xử trí bằng y học cổ truyền
Tăng cường tuần hoàn não: Y học cổ truyền có những vị thuốc có tác dụng tăng cường tuần hoàn não, ích trí, trấn kinh, an thần như lá bạch quả, xuyên khung, đinh lăng, tam thất, nhân sâm, sâm Ngọc Linh, viễn chí, rau đắng biển, liên tâm, phục thần… cũng như các bài thuốc tốt cho thần kinh hay những bài thuốc giúp phục hồi các vấn đề thần kinh.
Châm cứu, cấy chỉ, trị liệu vật lí: Châm cứu hoặc cấy chỉ tác động đến các huyệt vị vùng cổ gáy và đầu giúp tăng tuần hoàn não, từ đó cải thiện chức năng não bộ. Vật lý trị liệu đả thông kinh lạc, xả độc tố, tăng cường sức khỏe cũng giúp cải thiện tinh thần và chức năng não bộ. Các trường hợp bị liệt có thể châm cứu, cấy chỉ, vật lí trị liệu để phục hồi chức năng sớm.
Ngoài ra, để giúp phòng chống và cải thiện các vấn đề thần kinh, chúng ta có thể áp dụng một số phương pháp có tác dụng cải thiện sức khỏe não bộ và nhận thức sau:
Bổ sung vitamin và khoáng chất: Có thể sử dụng các vitamin nhóm B, vitamin A, vitamin C, vitamin D, vitamin E, sắt, magie, kẽm... Những loại vitamin và khoáng chất này giúp tăng cường chức năng của não;
Luyện tập thể chất: Giúp cải thiện tinh thần và tăng lưu lượng máu lên não tốt, hãy tập thể dục mỗi ngày 30 phút, lựa chọn bài tập và cường độ tập phù hợp với thể lực của mình;
Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh: Bao gồm dầu ô liu, trái cây và rau, các loại hạt và đậu, ngũ cốc nguyên hạt. Những thực phẩm này đã được chứng minh là có tác dụng cải thiện khả năng tư duy, trí nhớ và sức khỏe não bộ;
Tránh rượu và ma túy: Một cách chữa lành não bộ đó là tránh các chất có thể ảnh hưởng xấu đến não;
Cố gắng cải thiện giấc ngủ để ngủ ngon: Ngủ là thời gian mà não và cơ thể có thể đào thải chất độc ra ngoài và chữa lành. Chúng ta nên thiết lập lại đồng hồ sinh học, tạo không gian phòng ngủ thật lí tưởng và dành đủ thời gian ngủ mỗi ngày;
Tham gia các hoạt động xã hội: Các hoạt động xã hội không chỉ có lợi cho tâm trạng của chúng ta mà còn giúp ích cho cả suy nghĩ và trí nhớ.
Tham gia vào các hoạt động mới lạ, kích thích nhận thức; nghe nhạc; giữ một thái độ tinh thần tích cực.
Tuy tỉ lệ bệnh nhân Covid-19 có các biểu hiện thần kinh ít so với các tổn thương hệ hô hấp nhưng chúng ta không nên coi nhẹ các biến Covid-19 gây ra. Sự suy giảm về thần kinh, trí tuệ, sự tập trung trong học tập và công việc cũng là thách thức lớn trong việc khôi phục sức khỏe tổng thể, kinh tế và xã hội của các quốc gia.
