Phát triển năng lượng tái tạo ở nông thôn: Từ triển vọng đến thực tiễn
Kinh tế bạc
12/03/2025 13:28
Các dự báo cho thấy nhu cầu năng lượng cho sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam sẽ tăng trưởng khoảng 4-5%/năm trong giai đoạn từ nay đến 2030. Điều này cho thấy tính cấp bách trong việc có các giải pháp phát triển năng lượng tái tạo ở khu vực nông thôn, góp phần làm giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới phát triển bền vững và cải thiện điều kiện sống cho người dân.
+
aa
-
Lợi ích trong phát triển năng lượng tái tạo tại khu vực nông thôn
Khu vực nông thôn là khu vực hiện có hàng chục triệu người dân Việt Nam sinh sống và sản xuất ra khối lượng hàng hóa chiếm khoảng 16% GDP. Trong chiến lược phát triển kinh tế của đất nước, phát triển vùng và liên vùng, việc tạo những tiền đề để bảo đảm cho khu vực nông thôn phát triển bền vững cũng như cải thiện sinh kế, cải thiện điều kiện sống cho người dân luôn là một trong những ưu tiên của Đảng và Nhà nước.
Trong bối cảnh đó việc phát triển năng lượng tái tạo cho khu vực nông thôn được xem như là một giải pháp quan trọng. Các lợi ích của phát triển năng lượng tái tạo ở khu vực nông thôn có thể kể đến gồm giảm chi phí năng lượng hàng tháng cho hộ gia đình; cải thiện điều kiện sinh hoạt và nâng cao chất lượng cuộc sống; hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội tại các vùng nông thôn; nâng cao an ninh năng lượng và tính độc lập về điện năng.
 |
Song các lợi ích khác cũng rất đáng kể như phát triển năng lượng tái tạo ở khu vực nông thôn góp phần thúc đẩy một nền nông nghiệp công nghệ cao giảm phát thải nhà kính, tận dụng các tiềm năng sẵn có, tại chỗ về năng lượng tái tạo đặc biệt là điện sinh khối. Cùng đó tăng cơ hội cho người dân được tiếp cận các mô hình phát triển năng lượng tái tạo, góp phần thay đổi thói quen, văn hóa sử dụng các nguồn năng lượng.
Đưa chính sách tiệm cận thực tiễn
Thời gian qua, Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách, giải pháp quan trọng liên quan đến phát triển năng lượng tái tạo trên phạm vi cả nước nói riêng và khu vực nông thôn nói riêng. Có thể kể đến như Quyết định 11/2017/QĐ-TTg, Quyết định 13/2020/QĐ-TTg của Thủ tướng về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam; Quyết định 37/2011/QĐ-TTg, Quyết định 39/2018/QĐ-TTg về cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án điện gió tại Việt Nam. Chính sách ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo nhanh, bền vững càng được củng cố khi Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/2/2020, về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Đặc biệt một loạt chính sách quan trọng liên quan đến phát triển năng lượng tái tạo đã được Chính phủ ban hành trong năm 2024 như các Nghị định số 80/2024/NĐ-CP, Nghị định số 115/2024/NĐ-CP và đặc biệt là Nghị định số 135/2024/NĐ-CP ban hành ngày 22/10/2024.
Theo các chuyên gia, để phát triển năng lượng tái tạo ở khu vực nông thôn thực sự hiệu quả cần quan tâm đến các vấn đề.
Một là cần có chính sách hỗ trợ phát triển năng lượng tái tạo. Nếu thiếu chính sách hỗ trợ, quá trình chuyển dịch năng lượng sẽ diễn ra rất chậm. Cần sớm nghiên cứu và ban hành Luật năng lượng tái tạo chi tiết hóa, với vai trò chủ đạo cho việc chuyển dịch năng lượng của Việt Nam trong thời gian tới.
Hai là khuyến khích, hỗ trợ cộng đồng phát triển và mở rộng các mô hình sử dụng năng lượng tái tạo, như đô thị xanh, nông thôn xanh. Nghiên cứu, xây dựng Quỹ phát triển năng lượng tái tạo.
Ba là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, khuyến khích sự tham gia của toàn xã hội vào phát triển thị trường năng lượng tái tạo; nâng cao nhận thức về vai trò quan trọng của việc phát triển và sử dụng năng lượng tái tạo trong phát triển kinh tế - xã hội.
Bốn là nghiên cứu áp dụng mô hình quy hoạch năng lượng địa phương. Đây là phương pháp quy hoạch do cộng đồng địa phương, những người trực tiếp sinh sống trên địa bàn chủ động thực hiện. Quy hoạch năng lượng địa phương chính là việc người dân và chính quyền địa phương cùng nhau xây dựng một kế hoạch năng lượng chung để giải quyết các vấn đề liên quan đến năng lượng trên địa bàn, trong đó có năng lượng tái tạo.
Ý kiến chuyên gia
TS. Nguyễn Ngọc Huy, Cố vấn cao cấp về biến đổi khí hậu, Tổ chức Oxfam tại Việt Nam
“Trong bối cảnh tiến bộ khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, chi phí đầu tư công nghệ vào năng lượng mặt trời ngày càng giảm mạnh, kết hợp phát triển điện mặt trời trong sản xuất nông nghiệp hiệu quả là giải pháp khả thi giúp Việt Nam không phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ bên ngoài, giảm thiểu xung đột đất đai và giảm được vốn đầu tư công dùng vào xây dựng những nhà máy điện công suất lớn sử dụng nhiên liệu hóa thạch”.
TS Nguyễn Hữu Xuyên, Viện Chiến lược và chính sách khoa học và công nghệ
“Cần có chính sách khuyến khích ứng dung khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để chuyển đổi mô hình kinh tế truyền thống sang kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao gắn với phương pháp canh tác giảm thiểu lượng phát thải nhà kính và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên”.
Tin liên quan
Tin tức bạn quan tâm
Lão nông biến đồi hoang thành trang trại lợn công nghệ cao
Từ vùng đất đồi cằn cỗi, bỏ hoang nhiều năm ở xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ, lão nông Nguyễn Văn Toàn đã xây dựng thành công một trang trại chăn nuôi lợn ứng dụng công nghệ cao, trở thành mô hình tiêu biểu của địa phương. Không chỉ làm giàu cho gia đình, ông còn góp phần tạo việc làm cho lao động nông thôn, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, lan tỏa tinh thần đổi mới trong phát triển kinh tế nông nghiệp.
Mô hình nuôi bò sinh sản mang lại thu nhập ổn định
Những năm gần đây, nhiều hộ dân trên địa bàn xã Thăng Bình, tỉnh Thanh Hóa đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế. Trong đó, mô hình nuôi bò sinh sản của ông Lê Văn Toản đang cho thấy hiệu quả thiết thực, trở thành hướng phát triển kinh tế đầy triển vọng ở địa phương.
Người phụ nữ cao tuổi tạo việc làm cho người dân địa phương
Hơn 30 năm gắn bó với nghề chế biến chè, bà Đỗ Thị Hoa, Phó Giám đốc Công ty TNHH Chè Biên Cương, hội viên NCT tổ dân phố số 8, xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang, là một trong những tấm gương tiêu biểu trong phát triển kinh tế bạc ở địa phương. Không chỉ xây dựng thành công thương hiệu chè mang đậm bản sắc quê hương, bà còn góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và tích cực tham gia các hoạt động xã hội.
Trồng keo giống cho thu nhập cao
Những năm gần đây, cùng với nhu cầu phát triển kinh tế lâm nghiệp, nhiều hộ dân trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng để nâng cao hiệu quả sản xuất. Trong đó, mô hình trồng keo giống của ông Nguyễn Văn Lợi, ở xã Thăng Bình, đang được xem là một hướng đi hiệu quả, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình và góp phần cung cấp cây giống chất lượng cho người dân trong vùng.
Làm giàu từ mô hình nuôi tôm
Sinh năm 1960 tại xã Đại Trị, tỉnh Vĩnh Long, ông Trần Văn Hừng là con liệt sĩ, cháu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về từ chiến trường K, trước cuộc sống gia đình khó khăn, ông quyết định tìm hướng phát triển kinh tế.
Người cao tuổi tiên phong làm giàu từ du lịch sinh thái
Đó là ông Trần Bá Sanh, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Du lịch Ba Lan, phường An Hội, tỉnh Vĩnh Long. Từ ý chí và bản lĩnh của người lính năm xưa, ông đã xây dựng thành công Khu du lịch sinh thái Lan Vương, trở thành hội viên NCT làm kinh tế giỏi tiêu biểu toàn quốc giai đoạn 2018 - 2023.
Làm giàu từ mô hình hồ tiêu xen canh ở Đắk Lắk
Không ngại đổi mới sản xuất, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật và nhạy bén nắm bắt nhu cầu thị trường, bà Lê Thị Nhứt, hội viên NCT tổ dân phố 3, xã Quảng Phú, tỉnh Đắk Lắk đã xây dựng thành công mô hình kinh tế tổng hợp, mang lại nguồn thu ổn định ngay trên mảnh đất quê hương.
Khơi nguồn khoáng nóng - Mô hình kinh tế bạc ấn tượng của lão nông đất Quảng Yên
Xã Quảng Yên (tỉnh Thanh Hóa) là vùng đất nổi danh bởi nơi đây được thiên nhiên ưu ái ban tặng nguồn nước khoáng nóng quý giá. Từ nguồn tài nguyên sẵn có, nhiều người cao tuổi nơi đây đã nhạy bén vươn lên làm kinh tế giỏi. Điển hình là ông Trịnh Sĩ Liễu - một người cao tuổi tiêu biểu với mô hình dịch vụ tắm khoáng nóng gia đình, khởi nguồn cho một mô hình kinh tế bạc ấn tượng và bền vững.
