Sơn La khơi thông nguồn lực, tạo đà bứt phá tăng trưởng

Khơi thông nguồn lực, tạo động lực mới

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, căng thẳng địa chính trị tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; mưa lũ, thiên tai cục bộ tại một số địa phương cũng ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống người dân, Sơn La vẫn duy trì những kết quả đáng ghi nhận.

Trong 9 tháng năm 2026, thu ngân sách trên địa bàn đạt 4.313 tỷ đồng, bằng 90,7% dự toán Trung ương giao và bằng 109% so với cùng kỳ năm 2025.

Sơn La đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo bằng cách tạo điều kiện, thu hút nhiều nhà đầu tư.

Hoạt động thương mại, dịch vụ tiếp tục khởi sắc. Giá trị hàng hóa tham gia xuất khẩu ước đạt 170 triệu USD, tăng 12%; trong đó, nông sản, thực phẩm đạt khoảng 165 triệu USD, tăng 13%.

Du lịch tiếp tục giữ nhịp tăng trưởng với 4,85 triệu lượt khách, tăng 17%; doanh thu từ khách du lịch đạt khoảng 4.872 tỷ đồng.

Đáng chú ý, thu hút đầu tư đang trở thành một điểm sáng. Trong 9 tháng, Sơn La đã phê duyệt 41 dự án với tổng vốn đăng ký ban đầu 91.113 tỷ đồng, gấp 7,4 lần tổng mức đầu tư đăng ký ban đầu cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, tỉnh thu hút nhiều dự án năng lượng tái tạo theo Quy hoạch điện VIII, gồm 1 dự án điện gió, 8 dự án điện mặt trời tập trung, 1 dự án thủy điện tích năng và 18 dự án thủy điện nhỏ. Những kết quả này cho thấy môi trường đầu tư đang được cải thiện, mở ra thêm động lực cho tăng trưởng.

Tuy nhiên, với mục tiêu tăng trưởng 8-8,5% trong năm 2026, những kết quả đạt được mới là nền tảng. Bài toán đặt ra là phải đưa nguồn lực vào nền kinh tế, biến tiềm năng thành giá trị và biến cơ hội thành kết quả cụ thể.

Gỡ điểm nghẽn, mở đường phát triển

Trao đổi với phóng viên, Bí thư Tỉnh ủy Sơn La Hoàng Văn Nghiệm cho biết: Tỉnh cầu phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của tỉnh, đồng thời tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở phát triển.

Sơn La có lợi thế về nông nghiệp hàng hóa, du lịch, năng lượng, kinh tế cửa khẩu; có không gian phát triển rộng và khả năng kết nối với các tỉnh Tây Bắc cũng như 9 tỉnh của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

Ông Hoàng Văn Nghiệm Bí thư Tỉnh ủy Sơn La luôn chú trọng việc phải khơi thông các nguồn lực, tạo điều kiện cho tất cả lĩnh vực phát triển.

Tuy nhiên, lợi thế chỉ trở thành động lực khi được tổ chức và khai thác hiệu quả. Vùng nguyên liệu phải gắn với chế biến và thị trường; dự án đầu tư phải nhanh chóng đi vào hoạt động; hạ tầng phải mở ra không gian sản xuất mới; điểm đến du lịch phải tạo ra doanh thu cho nhiều ngành, nhiều người dân hơn.

Từ cách nhìn đó, tháo gỡ điểm nghẽn không chỉ là giải quyết một thủ tục hay đẩy nhanh một dự án, mà còn là quá trình giải phóng các nguồn lực đang bị ách tắc, tạo điều kiện để dòng vốn, đất đai, hạ tầng và sức sáng tạo của doanh nghiệp vận động thông suốt hơn.

Nông nghiệp phải tạo giá trị cao hơn

Nông nghiệp vẫn là một trong những trụ cột của kinh tế Sơn La. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng của ngành không còn chủ yếu nằm ở việc mở rộng sản lượng.

Định hướng quý IV của tỉnh tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu, mở rộng thị trường và ứng dụng công nghệ cao.

Đây là bước chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp. Với cà phê, cây ăn quả và các sản phẩm nông sản chủ lực, vấn đề không chỉ là sản xuất được bao nhiêu mà còn phải xác định sản phẩm đạt tiêu chuẩn gì, chế biến đến đâu, bán ở thị trường nào và giá trị gia tăng được tạo ra ở khâu nào.

Khi vùng nguyên liệu được tổ chức tốt hơn, doanh nghiệp tham gia sâu hơn và công nghiệp chế biến phát triển tương xứng, nông nghiệp sẽ tạo sức lan tỏa tới logistics, thương mại, dịch vụ và du lịch.

Sơn La tập trung phát triển các cây trồng có thế mạnh của tỉnh cho năng xuất cao trong sản xuất nông nghiệp.

Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ hai năm 2026 cũng được kỳ vọng trở thành một kênh quảng bá, kết nối sản phẩm với doanh nghiệp và thị trường, qua đó nâng giá trị thương hiệu cà phê Sơn La.

Thu hút đầu tư phải đi vào thực chất

41 dự án với tổng vốn đăng ký ban đầu 91.113 tỷ đồng trong 9 tháng là tín hiệu tích cực, nhưng với Sơn La, đây mới là điểm khởi đầu.

Điều quan trọng hơn là bao nhiêu dự án được triển khai đúng tiến độ, bao nhiêu vốn thực sự được đưa vào sản xuất, bao nhiêu việc làm được tạo ra và bao nhiêu giá trị được giữ lại cho địa phương.

Theo tinh thần trao đổi của Bí thư Tỉnh ủy, hiệu quả thu hút đầu tư cần được nhìn từ giá trị thực mà dự án tạo ra, thay vì chỉ dừng ở số lượng dự án hoặc tổng vốn đăng ký.

Vì vậy, tỉnh tập trung theo dõi, đôn đốc, hỗ trợ và đồng hành cùng nhà đầu tư; đồng thời rà soát, xử lý dứt điểm các dự án, công trình chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, có nguy cơ thất thoát, lãng phí.

Tạo mọi điều kiện để thu hút đầu tư các dự án từ doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Đây là hai hướng đi song song: thu hút nguồn lực mới và giải phóng nguồn lực đang bị đình trệ. Khi một dự án chậm tiến độ được tháo gỡ, không chỉ một công trình được khởi động lại mà đất đai, vốn, việc làm và cơ hội kinh doanh cũng được đánh thức.

Một trong những nhiệm vụ cấp bách của Sơn La trong quý IV là đẩy mạnh giải ngân đầu tư công. Đến ngày 28/9, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 49,3% kế hoạch vốn giao và 52,7% kế hoạch vốn phân bổ chi tiết. Khối lượng công việc còn lại rất lớn, đòi hỏi phải tăng tốc trong những tháng cuối năm.

Hạ tầng là một phần quan trọng của năng lực cạnh tranh. Tỉnh đang tập trung đẩy nhanh tuyến cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu đoạn qua địa bàn Sơn La; hoàn thiện thủ tục nâng cấp tuyến đường từ 2 làn xe lên 4 làn xe; hoàn thành Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi tuyến cao tốc CT.03 Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên.

Du lịch cần tăng giá trị, không chỉ tăng khách

4,85 triệu lượt khách trong 9 tháng cho thấy sức hút của du lịch Sơn La ngày càng lớn. Tuy nhiên, bài toán phía trước không chỉ là thu hút thêm khách mà còn phải làm thế nào để mỗi du khách tạo ra nhiều giá trị hơn cho nền kinh tế địa phương.

Đó là tăng thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và tạo thêm những trải nghiệm khiến du khách muốn quay trở lại. Muốn vậy, du lịch cần gắn chặt hơn với nông nghiệp, văn hóa và cộng đồng.

Một vùng cà phê có thể trở thành điểm trải nghiệm; một sản phẩm nông nghiệp có thể trở thành quà tặng; một nét văn hóa bản địa có thể trở thành sản phẩm du lịch.

Tập trung nguồn lực sẵn có để phát triển du lịch.

Khi đó, một lượt khách không chỉ tạo doanh thu cho cơ sở lưu trú mà còn lan tỏa tới vận tải, thương mại, nông nghiệp và các dịch vụ khác.

Bên cạnh những động lực truyền thống, Sơn La đang thúc đẩy chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thương mại điện tử.

Trong nông nghiệp, công nghệ giúp quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường. Trong du lịch, công nghệ mở rộng khả năng quảng bá và nâng cao trải nghiệm. Với doanh nghiệp, thương mại điện tử mở thêm thị trường và giảm chi phí.

Việc triển khai Kế hoạch 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị cũng hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả quản trị, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.