Phát huy dân chủ, quyền làm chủ của Nhân dân theo Đại hội XIII của Đảng

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng chỉ rõ: “Thực hiện đúng đắn, hiệu quả dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện, đặc biệt là dân chủ ở cơ sở. Thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” (1).

Đây là một trong 2 vấn đề xuyên suốt trong Nghị quyết Đại hôi XIII của Đảng, một nội dung rất quan trọng về phát huy quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân được đúc kết trong bài học quý báu thứ 2 thực hiện Nghị quyết Đại hội XII, cần được nhận thức rõ, phát triển và tổ chức thực hiện trong nhiệm kì XIII của Đảng.

Xuất phát từ vị trí, vai trò của Nhân dân trong lịch sử và truyền thống của dân tộc Việt Nam: Dân là quý nhất, là quan trọng hơn hết; dân là gốc của nước, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Nhân dân. Trọng dân, tin tưởng vào sức mạnh và trí tuệ của Nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, vì Nhân dân tận tâm, tận lực phục vụ là nguyên tắc tối cao, là sự nhất quán trong tư tưởng và hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người xác định: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, nghĩa là Nhân dân làm chủ” (2) và khẳng định: “Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ” (3).

Kế thừa tư tưởng và mục đích cao cả của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam đã thể hiện ngay trong Cương lĩnh từ ngày thành lập cho đến nay và được bổ sung, hoàn thiện là phấn đấu cho dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Nói cách khác, với một Đảng theo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, thì phục vụ Nhân dân, hết lòng vì Nhân dân vừa là điểm khởi đầu, vừa là mục đích tối thượng, bất biến. Nhà nước của dân, do dân và vì dân cũng xuất phát từ nguyên lí này. Vì vậy, mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tất cả các vấn đề quốc kế dân sinh phải để cho dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng; tinh thần dân chủ phải được thể hiện trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Phát huy dân chủ, quyền làm chủ của Nhân dân theo Đại hội XIII của Đảng

Tiếp thu tư tưởng dân chủ và trọng dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các kì Đại hội của Đảng, Nghị quyết đã và đều nhấn mạnh chủ trương phát huy dân chủ, tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển đất nước và nhấn mạnh sự nghiệp cách mạng là của dân, do dân và vì dân; nhiệm vụ quan trọng trong sự nghiệp cách mạng ấy là xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về Nhân dân. Đó cũng chính là thực hành dân chủ: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát”.

Trải qua 13 kì Đại hội, Đảng ta ghi nhận quyền làm chủ của Nhân dân theo cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lí, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội làm nòng cốt để Nhân dân làm chủ, cùng với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, lần này Đại hội XIII đã bổ sung thêm hai quyền rất quan trọng của Nhân dân là “quyền giám sát” và “quyền thụ hưởng” theo đúng tinh thần của Hiến pháp năm 2013 và Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013, Quyết định số 124-QĐ/TW ngày 2/2/2018 của Ban Bí thư về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân… Đây là điểm nhấn rất quan trọng thể hiện tư tưởng vì dân, trọng dân, đề cao vai trò, vị thế, sức mạnh của Nhân dân trong quá trình phát triển đất nước. Nhân dân được quyền giám sát là chủ thể, là người phải được hưởng thành quả của xây dựng phát triển đất nước, tức là Nhân dân là đích hướng tới của tất cả mọi chủ trương, chính sách của Đảng, là kết tinh và thể hiện rất rõ quan điểm nhất quán về vai trò là gốc của Nhân dân. Điều đó cũng chứng tỏ dân chủ và quyền của Nhân dân đã được Đảng ta chú trọng; đó chính là khẳng định một chân lí Đảng ta không có mục đích nào khác ngoài lợi ích dân tộc và cuộc sống của Nhân dân.

Đảng ta đã xác định, làm cho Nhân dân được quyền góp ý, chất vấn đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp. Dân không chỉ được biết, được bàn, được làm, mà dân còn phải được kiểm tra, giám sát. Được kiểm tra, giám sát mọi vấn đề, mọi công việc của đất nước, của địa phương là biểu hiện cao nhất của tinh thần dân chủ thực sự. Các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương, cơ sở phải tạo điều kiện để Nhân dân được kiểm tra, chất vấn, theo dõi, giám sát đến nơi đến chốn, trên tinh thần “dĩ công vi thượng”. Dân được kiểm tra, giám sát mọi hoạt động của đất nước, của địa phương, cơ sở sẽ góp phần phòng ngừa, ngăn chặn tệ tham nhũng, lãng phí, quan liêu, đồng thời bảo đảm hiệu quả các công việc, kế hoạch, công trình, dự án…

Nhân dân là trung tâm, là chủ của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ yêu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; thắt chặt mối quan hệ mật thiết với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng; lấy hạnh phúc, ấm no của dân làm mục tiêu phấn đấu; củng cố và tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa. Vì thế khi Nhân dân được thụ hưởng, chính là mọi thành quả của Nhân dân làm ra thì dân phải được hưởng, điều đó luôn tạo ra động lực to lớn để Nhân dân thực hiện và mang lại hiệu quả cao. Thực tế đã chứng minh trong vận động Nhân dân đóng góp thực hiện các công trình phúc lợi, dân sinh… nhất là chương trình xây dựng nông thôn mới, chương trình xây dựng cơ sở hạ tầng và xây dựng nếp sống văn minh đô thị…, Nhân dân đã nhìn nhận những gì mà mình được thụ hưởng ngay trong cuộc sống; đó là một thực tế sinh động tiếp thêm động lực cho Nhân dân quyết tâm xây dựng cuộc sống ngày đàng hoàng hơn, tốt đẹp hơn.

“Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” luôn đi liền với nhau, tác động bổ sung cho nhau, để quyền làm chủ của Nhân dân luôn được phát huy với hiệu quả cao nhất. Trong đó dân thụ hưởng phải được xem là động lực vô cùng quan trọng, động viên mọi cố gắng, nỗ lực và sức sáng tạo của Nhân dân thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đảng, quản lí điều hành của chính quyền nhà nước từ Trung ương tới địa phương và cơ sở, đó là vấn đề rất mới và là bước phát triển lớn được Đại hội XIII của Đảng xác định.

Nhấn mạnh vai trò của Nhân dân, đề cao vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của Nhân dân trong chiến lược phát triển và trong toàn bộ quá trình xây dựng đất nước thể hiện sự thấm nhuần quan điểm “dân là gốc”, coi đây là sức mạnh của dân tộc, khơi dậy và phát huy truyền thống đoàn kết, dân chủ, kỉ cương và sáng tạo… sẽ là tiền đề quan trọng cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn cách mạng mới.

(1). Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2021, tr.173.

(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, H, 2011, t.13, tr.83.

(3) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr.434.

PGS, TS Nghiêm Đình Nhập

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bà Ngữ và những chuyến đi thiện nguyện

Bà Ngữ và những chuyến đi thiện nguyện

Trong từ điển Việt Nam cụm từ “Lòng nhân hậu” được hiểu ở hai lĩnh vực; Trong gia đình là sự kính trọng, yêu thương lẫn nhau của các thành viên, thế hệ đi trước có trách nhiệm chăm sóc và giáo dục thế hệ sau chu toàn.Thế hệ đi sau có bổn phận phụng dưỡng, cung kính, tri ân các thế hệ đi trước…
Cai nghiện bằng thuốc thay thế có thực sự hiệu quả?

Cai nghiện bằng thuốc thay thế có thực sự hiệu quả?

Nhiều năm qua, Lai Châu đã áp dụng điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc methadone và buprenorphine nhằm chữa trị, cai nghiện cho những người nghiện ma túy, đẩy lùi dịch HIV/AIDS. Tuy nhiên, chương trình điều trị nghiện bằng thuốc thay thế chưa thực sự mang lại hiệu quả như mong muốn, cần sớm có thêm giải pháp để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu tình trạng bệnh nhân bỏ điều trị hoặc sử dụng ma túy song song trong khi điều trị.
Kỷ luật cảnh cáo nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng

Kỷ luật cảnh cáo nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng

Phó Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định kỷ luật cảnh cáo đối với ông Nguyễn Thế Hùng, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, do có những vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng trong thời gian công tác.
Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội bác thông tin đi học trở lại từ 25-10

Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội bác thông tin đi học trở lại từ 25-10

Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết đề xuất học sinh đến trường trở lại từ 25-10 là không chính xác và còn cần chờ Hà Nội đánh giá mức độ dịch theo các cấp độ của các xã, phường để xây dựng phương án cho học sinh đi học ra sao.
Cần tính toán kỹ việc nhập khẩu 37 toa tàu cũ của Nhật Bản

Cần tính toán kỹ việc nhập khẩu 37 toa tàu cũ của Nhật Bản

Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) mới đây đã có văn bản đề xuất Thủ tướng Chính phủ cho phép nhập khẩu 37 toa tàu cũ của Nhật Bản. Đây là những toa tàu đã được sản xuất từ những năm 1979 - 1982, đã qua sử dụng do doanh nghiệp đường sắt Nhật Bản chuyển giao miễn phí để cải tạo, khai thác. Vấn đề này cũng đang nhận được ý kiến của nhiều luồng dư luận khác nhau.

Tin khác

2.878 công trình chưa nghiệm thu về PCCC đã đưa vào sử dụng

2.878 công trình chưa nghiệm thu về PCCC đã đưa vào sử dụng
Theo Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) – Công an TP.Hà Nội, tính đến thời điểm hiện tại, toàn TP.Hà Nội có 2.878 công trình vi phạm quy định chưa nghiệm thu về PCCC đã đưa vào sử dụng, trong đó 492 công trình đưa vào sử dụng trước khi Luật Phòng cháy và chữa cháy năm 2001 có hiệu lực; 2.386 công trình vi phạm quy định về PCCC hoạt động từ sau năm 2001 đến nay.

Thời tiết ngày 18/10: Không khí lạnh cường tiếp tục gây mưa to ở Trung Bộ

Thời tiết ngày 18/10: Không khí lạnh cường tiếp tục gây mưa to ở Trung Bộ
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 18/10, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực Trung Trung Bộ. Ở vịnh Bắc Bộ có gió đông bắc mạnh cấp 6, giật cấp 9. phía Nam Nghệ An đến Thừa Thiên Huế có mưa to đến rất to.

Khởi tố Chủ tịch Hội Nông dân và 2 cán bộ liên quan vụ "ăn" đất rừng

Khởi tố Chủ tịch Hội Nông dân và 2 cán bộ liên quan vụ "ăn" đất rừng
Ngày 17-10, Công an tỉnh Yên Bái cho biết đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, thực hiện Lệnh bắt bị can, tạm giam đối với 3 đối tượng để điều tra về hành vi “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Bắt khẩn cấp 4 cán bộ Công ty Tuyển Than Hòn Gai

Bắt khẩn cấp 4 cán bộ Công ty Tuyển Than Hòn Gai
Ngày 17/10, thông tin từ Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết vừa thực hiện lệnh bắt khẩn cấp 4 cán bộ thuộc Công ty Tuyển than Hòn Gai (Tập đoàn TKV) để điều tra hành vi gian lận trong công tác vận chuyển đá xít thải để hưởng lợi bất chính chi phí vận tải.

Tỉnh Gia Lai tổ chức đón công dân ở “tâm dịch” trở về

Tỉnh Gia Lai tổ chức đón công dân ở “tâm dịch” trở về
Ngày 17/10, UBND tỉnh Gia Lai đã bố trí đoàn công tác và xe ô tô giường nằm xuống TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai để đón những công dân mắc kẹt do đại dịch Covid-19 trở về địa phương.

Lai Châu: Quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm

Lai Châu: Quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm
Dịch Covid-19 bùng phát mạnh tại nhiều địa phương trên cả nước, nhưng tình hình an ninh trật tự vẫn hết sức phức tạp. Được sự giúp đỡ của các cấp, các ngành, cũng như sự hợp tác của quần chúng nhân dân, lực lượng Công an tỉnh Lai Châu đã nhập nhiều chiến công trong công tác phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm ma túy nói riêng.
Xem thêm
Tập đoàn Phương Trang – Futa group xin gia hạn tiếp tục tổ chức chuyến xe 0 đồng đưa đón đồng bào đi và đến TP.Hồ Chí Minh

Tập đoàn Phương Trang – Futa group xin gia hạn tiếp tục tổ chức chuyến xe 0 đồng đưa đón đồng bào đi và đến TP.Hồ Chí Minh

Ngày 20/10, Tập đoàn Phương Trang – FUTA Group đã có văn bản xin phép Bộ GTVT, UBND TP.Hồ Chí Minh và các Sở GTVT địa phương tiếp tục cho phép tổ chức chuyến xe 0 đồng kết nối giữa TP.Hồ Chí Minh và 21 tỉnh, thành phía Nam, miền Trung và Tây Nguyên.
Cai nghiện bằng thuốc thay thế có thực sự hiệu quả?

Cai nghiện bằng thuốc thay thế có thực sự hiệu quả?

Nhiều năm qua, Lai Châu đã áp dụng điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc methadone và buprenorphine nhằm chữa trị, cai nghiện cho những người nghiện ma túy, đẩy lùi dịch HIV/AIDS. Tuy nhiên, chương trình điều trị nghiện bằng thuốc thay thế chưa thực sự mang lại hiệu quả như mong muốn, cần sớm có thêm giải pháp để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu tình trạng bệnh nhân bỏ điều trị hoặc sử dụng ma túy song song trong khi điều trị.
Kỷ luật cảnh cáo nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng

Kỷ luật cảnh cáo nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng

Phó Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định kỷ luật cảnh cáo đối với ông Nguyễn Thế Hùng, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, do có những vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng trong thời gian công tác.
Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội bác thông tin đi học trở lại từ 25-10

Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội bác thông tin đi học trở lại từ 25-10

Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết đề xuất học sinh đến trường trở lại từ 25-10 là không chính xác và còn cần chờ Hà Nội đánh giá mức độ dịch theo các cấp độ của các xã, phường để xây dựng phương án cho học sinh đi học ra sao.
Ngành Giáo dục Nghệ An: Dẫn đầu phong trào thi đua trong quản lý, giảng dạy và học tập năm 2020-2021

Ngành Giáo dục Nghệ An: Dẫn đầu phong trào thi đua trong quản lý, giảng dạy và học tập năm 2020-2021

Vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Cờ Thi đua xuất sắc vì đã có thành tích tiêu biểu xuất sắc, dẫn đầu phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập” năm học 2020- 2021. Đây là kết quả ghi nhận cho ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An sau một năm học với nhiều thành tích nổi bật.
Trường liên cấp Capitole bị phạt 30 triệu đồng

Trường liên cấp Capitole bị phạt 30 triệu đồng

Tự ý đón học sinh trở lại trường, Trường liên cấp Capitole tại xã Tiên Dược (huyện Sóc Sơn, Hà Nội) bị phạt 30 triệu đồng.
Nghi Sơn ngày mỗi đổi thay (kỳ 3)

Nghi Sơn ngày mỗi đổi thay (kỳ 3)

Kỳ cuối: Phấn đấu đến năm 2030 người dân Nghi Sơn ổn định mọi mặt Để có được cái nhìn tổng thể, đầy đủ, khách quan về sự đổi thay trong đời sống của người dân bị ảnh hưởng trong quá trình triển khai các dự án tại Khu Kinh tế Nghi Sơn, Phóng viên đã có
Nghi Sơn ngày mỗi đổi thay (kỳ 2)

Nghi Sơn ngày mỗi đổi thay (kỳ 2)

Kỳ II: Đặc biệt quan tâm những người yếu thế ​​​​​​​Hiện nay, trên địa bàn thị xã Nghi Sơn (Thanh Hóa) có khoảng 1.300 người yếu thế như người già, phụ nữ nghèo neo đơn, người hạn chế về sức khoẻ đang được tài trợ nguồn vốn từ Cty Lọc TNHH Lọc hóa dầu Ng
Nghi Sơn ngày mỗi đổi thay (kỳ 1)

Nghi Sơn ngày mỗi đổi thay (kỳ 1)

Từ 1 vùng đất nghèo nhất nhì tỉnh Thanh, ngày nay Nghi Sơn đang định hướng trở thành một trong những trung tâm công nghiệp - đô thị - dịch vụ ven biển trọng điểm của cả nước. Đặc biệt, cuộc sống của hàng vạn người dân bản địa đang đổi thay về mọi mặ
Phiên bản di động