Phát huy dân chủ, quyền làm chủ của Nhân dân theo Đại hội XIII của Đảng

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng chỉ rõ: “Thực hiện đúng đắn, hiệu quả dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện, đặc biệt là dân chủ ở cơ sở. Thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” (1).

Đây là một trong 2 vấn đề xuyên suốt trong Nghị quyết Đại hôi XIII của Đảng, một nội dung rất quan trọng về phát huy quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân được đúc kết trong bài học quý báu thứ 2 thực hiện Nghị quyết Đại hội XII, cần được nhận thức rõ, phát triển và tổ chức thực hiện trong nhiệm kì XIII của Đảng.

Xuất phát từ vị trí, vai trò của Nhân dân trong lịch sử và truyền thống của dân tộc Việt Nam: Dân là quý nhất, là quan trọng hơn hết; dân là gốc của nước, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Nhân dân. Trọng dân, tin tưởng vào sức mạnh và trí tuệ của Nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, vì Nhân dân tận tâm, tận lực phục vụ là nguyên tắc tối cao, là sự nhất quán trong tư tưởng và hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người xác định: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, nghĩa là Nhân dân làm chủ” (2) và khẳng định: “Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ” (3).

Kế thừa tư tưởng và mục đích cao cả của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam đã thể hiện ngay trong Cương lĩnh từ ngày thành lập cho đến nay và được bổ sung, hoàn thiện là phấn đấu cho dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Nói cách khác, với một Đảng theo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, thì phục vụ Nhân dân, hết lòng vì Nhân dân vừa là điểm khởi đầu, vừa là mục đích tối thượng, bất biến. Nhà nước của dân, do dân và vì dân cũng xuất phát từ nguyên lí này. Vì vậy, mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tất cả các vấn đề quốc kế dân sinh phải để cho dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng; tinh thần dân chủ phải được thể hiện trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Phát huy dân chủ, quyền làm chủ của Nhân dân theo Đại hội XIII của Đảng

Tiếp thu tư tưởng dân chủ và trọng dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các kì Đại hội của Đảng, Nghị quyết đã và đều nhấn mạnh chủ trương phát huy dân chủ, tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển đất nước và nhấn mạnh sự nghiệp cách mạng là của dân, do dân và vì dân; nhiệm vụ quan trọng trong sự nghiệp cách mạng ấy là xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về Nhân dân. Đó cũng chính là thực hành dân chủ: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát”.

Trải qua 13 kì Đại hội, Đảng ta ghi nhận quyền làm chủ của Nhân dân theo cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lí, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội làm nòng cốt để Nhân dân làm chủ, cùng với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, lần này Đại hội XIII đã bổ sung thêm hai quyền rất quan trọng của Nhân dân là “quyền giám sát” và “quyền thụ hưởng” theo đúng tinh thần của Hiến pháp năm 2013 và Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013, Quyết định số 124-QĐ/TW ngày 2/2/2018 của Ban Bí thư về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân… Đây là điểm nhấn rất quan trọng thể hiện tư tưởng vì dân, trọng dân, đề cao vai trò, vị thế, sức mạnh của Nhân dân trong quá trình phát triển đất nước. Nhân dân được quyền giám sát là chủ thể, là người phải được hưởng thành quả của xây dựng phát triển đất nước, tức là Nhân dân là đích hướng tới của tất cả mọi chủ trương, chính sách của Đảng, là kết tinh và thể hiện rất rõ quan điểm nhất quán về vai trò là gốc của Nhân dân. Điều đó cũng chứng tỏ dân chủ và quyền của Nhân dân đã được Đảng ta chú trọng; đó chính là khẳng định một chân lí Đảng ta không có mục đích nào khác ngoài lợi ích dân tộc và cuộc sống của Nhân dân.

Đảng ta đã xác định, làm cho Nhân dân được quyền góp ý, chất vấn đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp. Dân không chỉ được biết, được bàn, được làm, mà dân còn phải được kiểm tra, giám sát. Được kiểm tra, giám sát mọi vấn đề, mọi công việc của đất nước, của địa phương là biểu hiện cao nhất của tinh thần dân chủ thực sự. Các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương, cơ sở phải tạo điều kiện để Nhân dân được kiểm tra, chất vấn, theo dõi, giám sát đến nơi đến chốn, trên tinh thần “dĩ công vi thượng”. Dân được kiểm tra, giám sát mọi hoạt động của đất nước, của địa phương, cơ sở sẽ góp phần phòng ngừa, ngăn chặn tệ tham nhũng, lãng phí, quan liêu, đồng thời bảo đảm hiệu quả các công việc, kế hoạch, công trình, dự án…

Nhân dân là trung tâm, là chủ của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ yêu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; thắt chặt mối quan hệ mật thiết với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng; lấy hạnh phúc, ấm no của dân làm mục tiêu phấn đấu; củng cố và tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa. Vì thế khi Nhân dân được thụ hưởng, chính là mọi thành quả của Nhân dân làm ra thì dân phải được hưởng, điều đó luôn tạo ra động lực to lớn để Nhân dân thực hiện và mang lại hiệu quả cao. Thực tế đã chứng minh trong vận động Nhân dân đóng góp thực hiện các công trình phúc lợi, dân sinh… nhất là chương trình xây dựng nông thôn mới, chương trình xây dựng cơ sở hạ tầng và xây dựng nếp sống văn minh đô thị…, Nhân dân đã nhìn nhận những gì mà mình được thụ hưởng ngay trong cuộc sống; đó là một thực tế sinh động tiếp thêm động lực cho Nhân dân quyết tâm xây dựng cuộc sống ngày đàng hoàng hơn, tốt đẹp hơn.

“Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” luôn đi liền với nhau, tác động bổ sung cho nhau, để quyền làm chủ của Nhân dân luôn được phát huy với hiệu quả cao nhất. Trong đó dân thụ hưởng phải được xem là động lực vô cùng quan trọng, động viên mọi cố gắng, nỗ lực và sức sáng tạo của Nhân dân thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đảng, quản lí điều hành của chính quyền nhà nước từ Trung ương tới địa phương và cơ sở, đó là vấn đề rất mới và là bước phát triển lớn được Đại hội XIII của Đảng xác định.

Nhấn mạnh vai trò của Nhân dân, đề cao vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của Nhân dân trong chiến lược phát triển và trong toàn bộ quá trình xây dựng đất nước thể hiện sự thấm nhuần quan điểm “dân là gốc”, coi đây là sức mạnh của dân tộc, khơi dậy và phát huy truyền thống đoàn kết, dân chủ, kỉ cương và sáng tạo… sẽ là tiền đề quan trọng cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn cách mạng mới.

(1). Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2021, tr.173.

(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, H, 2011, t.13, tr.83.

(3) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr.434.

PGS, TS Nghiêm Đình Nhập

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hà Nội chính thức giãn cách toàn xã hội trong 15 ngày, kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021

Hà Nội chính thức giãn cách toàn xã hội trong 15 ngày, kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021

Thực hiện cách ly toàn xã hội thành phố Hà Nội trong vòng 15 ngày kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021 trên phạm vi toàn Thành phố theo nguyên tắc gia đình cách ly với gia đình; khu phố cách ly với khu phố; thôn bản cách ly với thôn bản; xã, phường cách ly với xã, phường; quận, huyện cách ly với quận, huyện; Thành phố cách ly với tỉnh; cơ sở kinh doanh dịch vụ thiết yếu, phân xưởng, nhà máy sản xuất phải đảm bảo an toàn phòng chống dịch theo quy định.
Đợt 2 kì thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2021: Lo dịch Covid-19 không kịp “lắng”

Đợt 2 kì thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2021: Lo dịch Covid-19 không kịp “lắng”

Theo ghi nhận của phóng viên, đến ngày 22/7, hầu hết các tỉnh, thành phía Nam đã hoàn thành việc chấm thi đợt 1 và gấp rút chuẩn bị cho kế hoạch thi đợt 2. Tuy nhiên, trước những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, nhiều địa phương lo lắng việc tổ chức thi sẽ gặp khó khăn, riêng TP.Hồ Chí Minh - địa phương là tâm dịch hiện nay - đã trình đề nghị xét đặc cách.
Tạp chí Ngày mới Online tuyển dụng

Tạp chí Ngày mới Online tuyển dụng

Tạp chí Ngày mới Online là tạp chí điện tử của Tạp chí Người cao tuổi tuyển Biên tập viên, phóng viên, quay phim, nhân viên quảng cáo làm việc tại Hà Nội.
Tách, nhập cần cách nhìn toàn diện

Tách, nhập cần cách nhìn toàn diện

Không biết trên thế giới có quốc gia nào diễn ra việc tách, nhập địa giới hành chính các cấp nhiều và liên tục như Việt Nam ta?
Quảng Bình: Phong tỏa thêm hai khu vực để dập dịch Covid-19

Quảng Bình: Phong tỏa thêm hai khu vực để dập dịch Covid-19

Tính đến hiện tại, tỉnh Quảng Bình đã có 5 ca dương tính với Covid-19, toàn thánh phố Đồng Hới thực hiện chỉ thị 15 của Chính phủ, riêng khu vực đường Hoàng Diệu và khu vực đón trả khách ga Đồng Hới bị phong tỏa

Tin khác

Bình Phước: Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày Thương binh Liệt sĩ

Bình Phước: Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày Thương binh Liệt sĩ
Kỷ niệm 74 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2021), tại Bình Phước đã diễn ra nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa thiết thực và ý nghĩa.

Áp thấp nhiệt đới thay đổi hướng đi liên tục, miền Bắc mưa lớn

Áp thấp nhiệt đới thay đổi hướng đi liên tục, miền Bắc mưa lớn
Áp thấp nhiệt đới suy yếu từ bão số 3 thay đổi hướng di chuyển liên tục trên đất liền Trung Quốc. Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới này, từ nay đến 24/7, miền Bắc có mưa to, có nơi mưa rất to.

Phát huy vai trò của cựu chiến binh trong thời kì mới

Phát huy vai trò của cựu chiến binh trong thời kì mới
Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, những năm qua, hội viên Hội CCB xã Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ đã hăng hái thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, làm giàu cho gia đình và giúp đỡ các hội viên khó khăn cùng vươn lên làm giàu chính đáng.

Khánh Hòa: Covid -19 diễn biến phức tạp, đã có 5 ca tử vong

Khánh Hòa: Covid -19 diễn biến phức tạp, đã có 5 ca tử vong
Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Khánh Hòa, kể từ ngày 23/6/2021, dịch covid -19 bùng phát đợt 4 đến nay, Khánh Hòa có 713 ca dương tính với SARS-CoV-2, trong đó Ninh Hòa có 501 ca, Nha Trang 173 ca, còn lại là các địa phương khác. Toàn tỉnh đã truy vết được 3.705 F1 và 9.776 F2; đồng thời phong tỏa tạm thời 135 địa điểm.

Tình nguyện viên các tôn giáo lên đường tham gia phòng chống dịch Covid-19

Tình nguyện viên các tôn giáo lên đường tham gia phòng chống dịch Covid-19
Sáng 22/7, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lễ xuất quân lực lượng tình nguyện các tôn giáo tham gia phòng, chống dịch Covid-19.

Hà Nội sẽ triển khai chiến dịch tiêm chủng ngay khi tiếp nhận vắc xin Covid-19

Hà Nội sẽ triển khai chiến dịch tiêm chủng ngay khi tiếp nhận vắc xin Covid-19
Ngày 21-7, UBND thành phố Hà Nội ban hành Phương án số 170/PA-UBND triển khai chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Xem thêm
Hà Nội chính thức giãn cách toàn xã hội trong 15 ngày, kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021

Hà Nội chính thức giãn cách toàn xã hội trong 15 ngày, kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021

Thực hiện cách ly toàn xã hội thành phố Hà Nội trong vòng 15 ngày kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021 trên phạm vi toàn Thành phố theo nguyên tắc ...
Tạp chí Ngày mới Online tuyển dụng

Tạp chí Ngày mới Online tuyển dụng

Tạp chí Ngày mới Online là tạp chí điện tử của Tạp chí Người cao tuổi tuyển Biên tập viên, phóng viên, quay phim, nhân viên quảng cáo làm việc ...
Quảng Bình: Phong tỏa thêm hai khu vực để dập dịch Covid-19

Quảng Bình: Phong tỏa thêm hai khu vực để dập dịch Covid-19

Tính đến hiện tại, tỉnh Quảng Bình đã có 5 ca dương tính với Covid-19, toàn thánh phố Đồng Hới thực hiện chỉ thị 15 của Chính phủ, riêng khu ...
Đợt 2 kì thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2021: Lo dịch Covid-19 không kịp “lắng”

Đợt 2 kì thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2021: Lo dịch Covid-19 không kịp “lắng”

Theo ghi nhận của phóng viên, đến ngày 22/7, hầu hết các tỉnh, thành phía Nam đã hoàn thành việc chấm thi đợt 1 và gấp rút chuẩn bị cho ...
Tỉnh Nghệ An: Một kì thi an toàn, nghiêm túc và chất lượng

Tỉnh Nghệ An: Một kì thi an toàn, nghiêm túc và chất lượng

Kì thi tốt nghiệp THPT năm 2021 ở Nghệ An được tổ chức vào ngày 7 và 8/7, với sự tham gia của hơn 34.000 thí sinh, tại 68 điểm ...
Kì thi tốt nghiệp THPT 2021: Đồng hành cùng sĩ tử

Kì thi tốt nghiệp THPT 2021: Đồng hành cùng sĩ tử

Với phương châm, không để thí sinh nào phải bỏ thi vì điều kiện khó khăn, nhiều trường THPT và các địa phương đã triển khai chương trình, hoạt động ...
Những Chi hội trưởng người cao tuổi ở bản vùng cao Tà Số

Những Chi hội trưởng người cao tuổi ở bản vùng cao Tà Số

Tôi về hai bản Tà Số 1 và Tà Số 2 xã biên giới Chiềng Hắc, huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La vào một ngày hè đầy nắng.
Quảng Nam, Đà Nẵng tiếp sức với TP Hồ Chí Minh

Quảng Nam, Đà Nẵng tiếp sức với TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh, trung tâm công nghiệp, dịch vụ lớn nhất nước, là nơi có đóng góp ngân sách cũng lớn nhất nước, chiếm 27% tổng thu ngân sách ...
Bà chủ homestay Bản Mòn

Bà chủ homestay Bản Mòn

Mùa dịch. Homstay Bản Mòn vắng khách.
Phiên bản di động