Phát huy dân chủ, quyền làm chủ của Nhân dân theo Đại hội XIII của Đảng

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng chỉ rõ: “Thực hiện đúng đắn, hiệu quả dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện, đặc biệt là dân chủ ở cơ sở. Thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” (1).

Đây là một trong 2 vấn đề xuyên suốt trong Nghị quyết Đại hôi XIII của Đảng, một nội dung rất quan trọng về phát huy quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân được đúc kết trong bài học quý báu thứ 2 thực hiện Nghị quyết Đại hội XII, cần được nhận thức rõ, phát triển và tổ chức thực hiện trong nhiệm kì XIII của Đảng.

Xuất phát từ vị trí, vai trò của Nhân dân trong lịch sử và truyền thống của dân tộc Việt Nam: Dân là quý nhất, là quan trọng hơn hết; dân là gốc của nước, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Nhân dân. Trọng dân, tin tưởng vào sức mạnh và trí tuệ của Nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, vì Nhân dân tận tâm, tận lực phục vụ là nguyên tắc tối cao, là sự nhất quán trong tư tưởng và hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người xác định: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, nghĩa là Nhân dân làm chủ” (2) và khẳng định: “Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ” (3).

Kế thừa tư tưởng và mục đích cao cả của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam đã thể hiện ngay trong Cương lĩnh từ ngày thành lập cho đến nay và được bổ sung, hoàn thiện là phấn đấu cho dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Nói cách khác, với một Đảng theo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, thì phục vụ Nhân dân, hết lòng vì Nhân dân vừa là điểm khởi đầu, vừa là mục đích tối thượng, bất biến. Nhà nước của dân, do dân và vì dân cũng xuất phát từ nguyên lí này. Vì vậy, mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tất cả các vấn đề quốc kế dân sinh phải để cho dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng; tinh thần dân chủ phải được thể hiện trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Phát huy dân chủ, quyền làm chủ của Nhân dân theo Đại hội XIII của Đảng

Tiếp thu tư tưởng dân chủ và trọng dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các kì Đại hội của Đảng, Nghị quyết đã và đều nhấn mạnh chủ trương phát huy dân chủ, tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển đất nước và nhấn mạnh sự nghiệp cách mạng là của dân, do dân và vì dân; nhiệm vụ quan trọng trong sự nghiệp cách mạng ấy là xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về Nhân dân. Đó cũng chính là thực hành dân chủ: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát”.

Trải qua 13 kì Đại hội, Đảng ta ghi nhận quyền làm chủ của Nhân dân theo cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lí, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội làm nòng cốt để Nhân dân làm chủ, cùng với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, lần này Đại hội XIII đã bổ sung thêm hai quyền rất quan trọng của Nhân dân là “quyền giám sát” và “quyền thụ hưởng” theo đúng tinh thần của Hiến pháp năm 2013 và Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013, Quyết định số 124-QĐ/TW ngày 2/2/2018 của Ban Bí thư về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân… Đây là điểm nhấn rất quan trọng thể hiện tư tưởng vì dân, trọng dân, đề cao vai trò, vị thế, sức mạnh của Nhân dân trong quá trình phát triển đất nước. Nhân dân được quyền giám sát là chủ thể, là người phải được hưởng thành quả của xây dựng phát triển đất nước, tức là Nhân dân là đích hướng tới của tất cả mọi chủ trương, chính sách của Đảng, là kết tinh và thể hiện rất rõ quan điểm nhất quán về vai trò là gốc của Nhân dân. Điều đó cũng chứng tỏ dân chủ và quyền của Nhân dân đã được Đảng ta chú trọng; đó chính là khẳng định một chân lí Đảng ta không có mục đích nào khác ngoài lợi ích dân tộc và cuộc sống của Nhân dân.

Đảng ta đã xác định, làm cho Nhân dân được quyền góp ý, chất vấn đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp. Dân không chỉ được biết, được bàn, được làm, mà dân còn phải được kiểm tra, giám sát. Được kiểm tra, giám sát mọi vấn đề, mọi công việc của đất nước, của địa phương là biểu hiện cao nhất của tinh thần dân chủ thực sự. Các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương, cơ sở phải tạo điều kiện để Nhân dân được kiểm tra, chất vấn, theo dõi, giám sát đến nơi đến chốn, trên tinh thần “dĩ công vi thượng”. Dân được kiểm tra, giám sát mọi hoạt động của đất nước, của địa phương, cơ sở sẽ góp phần phòng ngừa, ngăn chặn tệ tham nhũng, lãng phí, quan liêu, đồng thời bảo đảm hiệu quả các công việc, kế hoạch, công trình, dự án…

Nhân dân là trung tâm, là chủ của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ yêu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; thắt chặt mối quan hệ mật thiết với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng; lấy hạnh phúc, ấm no của dân làm mục tiêu phấn đấu; củng cố và tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa. Vì thế khi Nhân dân được thụ hưởng, chính là mọi thành quả của Nhân dân làm ra thì dân phải được hưởng, điều đó luôn tạo ra động lực to lớn để Nhân dân thực hiện và mang lại hiệu quả cao. Thực tế đã chứng minh trong vận động Nhân dân đóng góp thực hiện các công trình phúc lợi, dân sinh… nhất là chương trình xây dựng nông thôn mới, chương trình xây dựng cơ sở hạ tầng và xây dựng nếp sống văn minh đô thị…, Nhân dân đã nhìn nhận những gì mà mình được thụ hưởng ngay trong cuộc sống; đó là một thực tế sinh động tiếp thêm động lực cho Nhân dân quyết tâm xây dựng cuộc sống ngày đàng hoàng hơn, tốt đẹp hơn.

“Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” luôn đi liền với nhau, tác động bổ sung cho nhau, để quyền làm chủ của Nhân dân luôn được phát huy với hiệu quả cao nhất. Trong đó dân thụ hưởng phải được xem là động lực vô cùng quan trọng, động viên mọi cố gắng, nỗ lực và sức sáng tạo của Nhân dân thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đảng, quản lí điều hành của chính quyền nhà nước từ Trung ương tới địa phương và cơ sở, đó là vấn đề rất mới và là bước phát triển lớn được Đại hội XIII của Đảng xác định.

Nhấn mạnh vai trò của Nhân dân, đề cao vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của Nhân dân trong chiến lược phát triển và trong toàn bộ quá trình xây dựng đất nước thể hiện sự thấm nhuần quan điểm “dân là gốc”, coi đây là sức mạnh của dân tộc, khơi dậy và phát huy truyền thống đoàn kết, dân chủ, kỉ cương và sáng tạo… sẽ là tiền đề quan trọng cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn cách mạng mới.

(1). Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2021, tr.173.

(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, H, 2011, t.13, tr.83.

(3) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr.434.

PGS, TS Nghiêm Đình Nhập

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thị xã Đông Triều diễn tập tổ chức bầu cử trong khu vực dân cư phong tỏa do dịch bệnh Covid-19

Thị xã Đông Triều diễn tập tổ chức bầu cử trong khu vực dân cư phong tỏa do dịch bệnh Covid-19

Trước tình hình dịch Covid-19 đang có những diễn biến phức tạp, thực hiện sự chỉ đạo của Hội đồng bầu cử tỉnh Quảng Ninh, ngày 13/5, thị xã Đông Triều đã tổ chức diễn tập tổ chức bầu cử ĐBQH khóa XV và Đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 – 2026 trong khu vực dân cư bị phong tỏa do dịch bệnh.
Khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can liên quan đến sai phạm tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can liên quan đến sai phạm tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Căn cứ kết quả điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố vụ án, Quyết định khởi tố bị can, Lệnh khám xét và Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với 7 bị can về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”.
Sáng 14/5 thêm 29 ca Covid-19 trong nước, riêng Bắc Giang ghi nhận 10 ca

Sáng 14/5 thêm 29 ca Covid-19 trong nước, riêng Bắc Giang ghi nhận 10 ca

Sáng 14/5, Bộ Y tế công bố thêm 30 ca mắc mới Covid-19, trong đó có 29 ca nhiễm trong nước và một ca nhập cảnh được cách ly ngay.
Chiều 13/5 thêm 19 ca nhiễm Covid-19 trong nước

Chiều 13/5 thêm 19 ca nhiễm Covid-19 trong nước

Chiều 13/5, Bộ Y tế công bố thêm 31 ca Covid-19, trong đó ca 19 ca nhiễm ghi nhận trong nước và 12 ca nhiễm nhập cảnh được cách ly ngay.
Hà Nội: Đình chỉ hoạt động Phòng khám đa khoa quốc tế Thu Cúc

Hà Nội: Đình chỉ hoạt động Phòng khám đa khoa quốc tế Thu Cúc

Sở Y tế Hà Nội đình chỉ Phòng khám đa khoa quốc tế Thu Cúc để xác minh và xử lý các thông tin liên quan tới quá trình tiếp nhận, xử lý ca bệnh Covid-19 ghi nhận ngày 12/5.

Tin khác

Bắc Ninh: Cách ly y tế một xóm của huyện Yên Phong

Bắc Ninh: Cách ly y tế một xóm của huyện Yên Phong
Xóm Ngoài của thôn Bằng Lục (xã Thụy Hòa, huyện Yên Phong) vừa bị cách ly y tế để phòng, chống dịch COVID-19.

Quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT có hiệu lực từ 15/5

Quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT có hiệu lực từ 15/5
Nghị định quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT vừa được Chính phủ ban hành sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2021. Với nhiều quy định cởi mở, thông thoáng, Nghị định sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình xét tặng các danh hiệu; đồng thời tôn vinh và khẳng định dấu ấn cá nhân của nghệ sĩ trong nền văn học nghệ thuật nước nhà.

Trưa 13/5, thêm 21 ca nhiễm trong nước tại 7 tỉnh, thành phố

Trưa 13/5, thêm 21 ca nhiễm trong nước tại 7 tỉnh, thành phố
Trưa 13/5, Bộ Y tế công bố thêm 21 ca mắc mới Covid-19, đều là những ca ghi nhận trong nước tại Bắc Giang, Hưng Yên, Thái Bình, Hà Nội, Huế, Hà Nam và Hòa Bình.

Tạm đình chỉ chức vụ của Giám đốc Công ty Đầu tư Xây dựng số 2 Hà Nội vi phạm quy định phòng chống dịch

Tạm đình chỉ chức vụ của Giám đốc Công ty Đầu tư Xây dựng số 2 Hà Nội vi phạm quy định phòng chống dịch
Sáng 13/5, Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội (Handico) đã họp để kiểm điểm làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân trong việc trong việc vi phạm quy định phòng chống dịch với ông Nguyễn Văn Thanh, Giám đốc Công ty đầu tư xây dựng số 2 Hà Nội (Hacinco).

Nâng cao vị thế già làng ở địa bàn người Mông theo đạo Tin lành

Nâng cao vị thế già làng ở địa bàn người Mông theo đạo Tin lành
Những năm qua, Hội NCT ở các tỉnh miền núi luôn chú trọng phát huy vai trò của các già làng và đã thu được kết quả tốt. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề cần phải nghiên cứu để nhiệm vụ này đạt hiệu quả cao hơn, nhất là ở vùng đồng bào Mông theo đạo Tin lành...

Đường sắt Bắc - Nam chỉ còn chạy hai đôi tàu Thống nhất từ ngày 14/5

Đường sắt Bắc - Nam chỉ còn chạy hai đôi tàu Thống nhất từ ngày 14/5
Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Hà Nội (Haraco) vừa cho biết đơn vị này tiếp tục tạm dừng chạy đôi tàu Thống nhất SE5/SE6 vì những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19.
Xem thêm
Khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can liên quan đến sai phạm tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can liên quan đến sai phạm tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Căn cứ kết quả điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố vụ án, Quyết định khởi tố bị can, Lệnh ...
Sáng 14/5 thêm 29 ca Covid-19 trong nước, riêng Bắc Giang ghi nhận 10 ca

Sáng 14/5 thêm 29 ca Covid-19 trong nước, riêng Bắc Giang ghi nhận 10 ca

Sáng 14/5, Bộ Y tế công bố thêm 30 ca mắc mới Covid-19, trong đó có 29 ca nhiễm trong nước và một ca nhập cảnh được cách ly ngay.
Chiều 13/5 thêm 19 ca nhiễm Covid-19 trong nước

Chiều 13/5 thêm 19 ca nhiễm Covid-19 trong nước

Chiều 13/5, Bộ Y tế công bố thêm 31 ca Covid-19, trong đó ca 19 ca nhiễm ghi nhận trong nước và 12 ca nhiễm nhập cảnh được cách ly ...
Nghĩ về văn hóa đọc hiện nay

Nghĩ về văn hóa đọc hiện nay

Hiện có rất nhiều khái niệm nói về văn hóa đọc (VHĐ). Tuy nhiên nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng: Đó là thái độ ứng xử đọc, giá trị ...
Hơn 1 triệu thí sinh đăng kí dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Hơn 1 triệu thí sinh đăng kí dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Theo thông tin từ Cục Quản lí chất lượng, Bộ GD&ĐT đã có tổng số 1.014.972 thí sinh đăng kí dự thi tốt nghiệp THPT năm 2021.
Chỉ tiêu thành tích năm sau cao hơn năm trước khiến giáo dục không thật

Chỉ tiêu thành tích năm sau cao hơn năm trước khiến giáo dục không thật

“Chúng ta luôn có thói quen đánh giá qua trường lớp, qua chỉ tiêu thành tích mà quên rằng chất lượng giáo dục phải được đánh giá thực tế” - ...
Những chuyển biến tích cự ở Bệnh viện Bạch Mai

Những chuyển biến tích cự ở Bệnh viện Bạch Mai

Bệnh viện Bạch Mai là một trung tâm Y tế chuyên sâu hàng đầu của cả nước, trải qua 110 năm hình thành và phát triển, là tuyến cao nhất ...
Lá thư của mẹ

Lá thư của mẹ

Câu chuyện cảm động về tình cảm của một cựu lính chiến với người mẹ thân yêu của mình khiến tôi không cầm lòng được.
Người cao tuổi Xuân Cẩm phát huy truyền thống quê hương cách mạng

Người cao tuổi Xuân Cẩm phát huy truyền thống quê hương cách mạng

Người cao tuổi xã Xuân Cẩm, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang luôn nêu cao vai trò "Tuổi cao - Gương sáng"
Phiên bản di động