“Nhật ký trong tù” qua bút pháp của Cựu chiến binh Nghệ nhân dân gian Phan Thanh Sơn

Cựu chiến binh (CCB), Nghệ nhân dân gian (NNDG) Phan Thanh Sơn, quê ở xã Yên Hưng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định, thường trú tại số nhà 100/1A Nguyễn Văn Lượng, phường 17, quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh, là hội viên Hội Di sản Văn hóa Việt Nam.
Sinh ra trong gia đình cách mạng, có truyền thống Nho học. NNDG Phan Thanh Sơn sớm tìm hiểu chữ Nho và yêu nét chữ Việt. Ông sớm nắn nót tập viết chữ Việt và từng bước thổi hồn vào mỗi nét chữ ấy thêm bay bổng, uyển chuyển hơn.

NNDG Phan Thanh Sơn (nghệ danh Thiện Nhẫn) hiện là Phó Chủ tịch CLB Nghệ nhân Thư pháp Việt (trực thuộc Trung ương Hiệp hội Làng nghề Việt Nam), ông từng là một thầy giáo bộ môn Radar của Trường Đại học Trần Đại Nghĩa (tên cũ là Trường Sĩ quan Kỹ thuật quân sự Vinhempich).

Sau khi rời quân ngũ, ông đã đi sâu vào nghiên cứu nghệ thuật thư pháp, đó là nghệ thuật tạo hình chữ viết, thể hiện những suy nghĩ nội tâm của người viết và giúp người viết rèn phẩm chất kiên trì, cẩn trọng, tỉ mỉ, chiêm nghiệm và thực hiện những triết lí cao đẹp của cuộc sống. Theo thời gian, thư pháp đã hòa trong mạch sống nghệ thuật dân tộc và có ảnh hưởng quan trọng đến đời sống văn hóa xã hội.

“Nhật ký trong tù” qua bút pháp của Cựu chiến binh Nghệ nhân dân gian Phan Thanh Sơn
Lễ đón nhận “Kỉ lục Việt Nam” dành cho NNDG Phan Thanh Sơn (người mặc áo dài dân tộc) về tác phẩm “Nhật ký trong tù” và 133 lời dạy của Bác Hồ viết bằng Thư pháp chữ Việt lớn nhất Việt Nam.

Sự phát triển của Thư pháp chữ Việt hiện đại là sự đột phá mới mang tính sáng tạo trong nghệ thuật dân tộc, vừa mang tính đổi mới việc sử dụng chữ Latinh, vừa đậm nét truyền thống, lưu giữ phong cách nghệ thuật cổ xưa. Tính biểu cảm trong nghệ thuật Thư pháp chữ Việt thể hiện khá rõ nét thẩm mĩ của người viết cũng như thị hiếu của người thưởng lãm, hướng đến sự hài hòa bình dị, mang chất thơ, chất lãng mạn cho nét chữ Việt. Nội dung trong Thư pháp chữ Việt thường là ca dao, tục ngữ, những lời dạy của danh nhân, những bài thơ, lời thơ giàu chất trữ tình, triết lí nhân văn…

Trong quá trình say mê bộ môn nghệ thuật dân tộc suốt 20 năm, ý tưởng viết thư pháp những áng văn thơ, những lời dạy bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là đề tài ông tâm huyết nhất. Ông đã viết không biết bao nhiêu trang Thư pháp về những nội dung đặc biệt này để tặng những độc giả yêu thích thư pháp, để trưng bày, triển lãm trong các sự kiện văn hóa, các lễ hội, lễ Tết ở khắp các nơi trong và ngoài TP Hồ Chí Minh…

Song, ý tưởng viết thư pháp toàn bộ tác phẩm “Nhật ký trong tù” của Bác chỉ nảy ra sau khi được dịch giả Hoàng Bá Vy - hội viên Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh tặng cho ông cuốn "Ngục trung nhật ký" (Nhà xuất bản Tổng hợp TP Hồ Chí Minh ấn hành năm 2020).

Ông nhận thấy, đây là một tác phẩm lần đầu tiên được dịch theo vần lục bát, càng đọc càng lôi cuốn, gợi nên cảm xúc đặc biệt… Thế là ông quyết định thể hiện những dòng thơ lục bát ấy bằng thư pháp nghệ thuật. Vấn đề là cả một quyển sách thì phải làm thế nào, bởi trang thư pháp không phải như trang giấy thông thường… Khó, gian nan và chưa từng có ai làm để mà học hỏi kinh nghiệm… Nhưng cái ý tưởng đẹp đẽ ấy, chứa đầy niềm tin ấy cứ đau đáu, cháy bỏng trong tim ông.

Và rồi sau tất cả suy nghĩ, nghiên cứu mày mò… ngày 19/5/2022, đúng kỉ niệm 132 năm sinh nhật Bác, ông viết những dòng chữ đầu tiên. Ông coi đây là một công trình văn hóa đặc biệt của đời mình kính dâng Người nhân dịp 133 năm Ngày sinh của Người, cũng là dịp 80 năm Người hoàn thành tập “Nhật ký trong tù” bất hủ.

Lễ tiếp nhận tác phẩm thư pháp “Nhật ký trong tù” tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Lễ tiếp nhận tác phẩm thư pháp “Nhật ký trong tù” tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Để kịp tiến độ, ông đã dồn hết tâm sức, tình cảm, niềm đam mê để viết với trách nhiệm cao nhất và nghiêm túc nhất. Sau nhiều thể nghiệm, tìm tòi, làm đi làm lại bằng các loại giấy cao cấp, cuối cùng ông chọn vải toan (Hàn Quốc) làm trang sách để viết. Loại vải này các họa sĩ thường dùng để vẽ tranh sơn dầu, có khổ rộng 1,6m và độ dài phải dùng là 25m. Nét đặc sắc nhất của cuốn sách là độc bản, không qua in ấn mà viết thư pháp trực tiếp bằng bút lông trên vải toan, ép nóng hai mặt vải vào nhau, tạo nên kích thước mỗi trang sách là 81cm x 115cm. Xung quanh mỗi trang phải dùng máy chuyên dùng để may đường bo bằng lụa, vừa tạo thẩm mĩ vừa bền hơn.

Mặt trước của các trang là các bài thơ của Bác bằng chữ Hán Nôm (ở trên) và bằng chữ thuần Việt (ở dưới). Mặt sau của các trang là 133 lời dạy của Bác dành cho Đảng ta và với các tầng lớp Nhân dân về đạo đức cách mạng, lòng yêu nước, lẽ sống và quan hệ bạn bè quốc tế... Dưới mỗi lời dạy của Bác đều được ghi rõ xuất xứ Bác viết và nói ở đâu, thời gian nào. Những trang này đều có nền bằng in kĩ thuật 3D hình bông Sen và chân dung của Người, 280 trang của cuốn sách Thư pháp “Nhật ký trong tù” được đặt trong một hộp gỗ Gõ quý, đóng mở dễ dàng. Khuôn khổ “hộp” sách dài 131cm, rộng 99cm, cao 41cm, nặng gần 260kg.

Ông đã dành thời gian, tâm sức nỗ lực để hoàn thành cuốn sách Thư pháp vào ngày 16/8/2023. Không giấy bút nào có thể tả hết được sự kiên cường, tâm huyết của người nghệ nhân, đã góp phần lan tỏa tinh thần học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người trong xã hội, trong mỗi chúng ta...

Cuốn sách Thư pháp "Nhật ký trong tù" của Nghệ nhân Phan Thanh Sơn đã được Tổ chức Kỉ lục Việt Nam, Kỉ lục châu Á công nhận. Ngày 15/12/2023, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, Hà Nội đã tổ chức lễ tiếp nhận tác phẩm thư pháp “Nhật ký trong tù”. Phát biểu tại lễ tiếp nhận, TS Vũ Mạnh Hà, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh cho biết: “Bảo tàng Hồ Chí Minh rất vui mừng được NNDG Phan Thanh Sơn trao tặng tác phẩm thư pháp “Nhật ký trong tù”. Bảo tàng Hồ Chí Minh rất trân trọng tình cảm sâu sắc của NNDG Phan Thanh Sơn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và chân thành cảm ơn ông đã gửi gắm niềm tin nơi Bảo tàng. Chúng tôi sẽ gìn giữ, bảo quản, phát huy giá trị và giới thiệu đến đông đảo công chúng hiện vật mà ông trao tặng”.

Phạm Hồng Thanh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bác Hồ với công tác bảo vệ môi trường

Bác Hồ với công tác bảo vệ môi trường

Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm, chú trọng đến việc tạo dựng môi trường xanh, Bác dạy trước hết phải bảo đảm cho điều kiện sống và công tác. Trong kháng chiến, cơ quan thường xuyên phải di chuyển, Người luôn căn dặn cán bộ phải chọn những nơi: “Trên có núi, dưới có sông, có đất ta trồng, có bãi ta vui”.
Nguồn gốc nghệ thuật Bài chòi

Nguồn gốc nghệ thuật Bài chòi

Người dân Kinh Bắc say mê dân ca Quan họ, người Phú Thọ yêu hát Xoan, người Nam Bộ say mê và tự hào với Đờn ca tài tử, thì người dân Trung Bộ cũng thỏa nguyện khi nghệ thuật hát Bài chòi trở thành Di sản Văn hóa vi phật thể đại diện nhân loại…
Bác Hồ căn dặn về cần, kiệm, liêm, chính

Bác Hồ căn dặn về cần, kiệm, liêm, chính

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên kêu gọi toàn dân thực hiện cần, kiệm, liêm, chính để xây dựng đời sống mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Học tập tinh thần trách nhiệm, khoa học của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Học tập tinh thần trách nhiệm, khoa học của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc. Cuộc đời và sự nghiệp của Người đã trở thành di sản lớn lao của dân tộc Việt Nam. Học tập và làm theo Bác, đặc biệt học tập và làm theo tấm gương tinh thần trách nhiệm, phong cách khoa học của Người có ý nghĩa vô cùng quan trọng...
Hãy yêu thương “thế giới ngày mai”

Hãy yêu thương “thế giới ngày mai”

Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai. Những gì tốt đẹp nhất hãy dành cho trẻ em… Đó không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, nhà trường mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Tuy nhiên, để làm tròn trách nhiệm đó không dễ dàng, bởi đâu đó vẫn còn những trẻ em chưa thực sự được hưởng một cuộc sống trọn vẹn, đủ đầy yêu thương…

Tin khác

Bác Hồ, Bác Tôn, tình sâu, nghĩa nặng

Bác Hồ, Bác Tôn, tình sâu, nghĩa nặng
Năm 1911, tại bến cảng Nhà Rồng ở Sài Gòn, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã xuống tàu làm lao công đi tìm đường cứu nước. Một năm sau, cũng tại nơi này, người thợ trẻ Tôn Đức Thắng cũng xuống tàu làm thợ và sang Pháp tìm cách giúp đồng bào mình thoát khỏi kiếp nô lệ, lầm than.

Chọn lọc thông tin trong kỉ nguyên số

Chọn lọc thông tin trong kỉ nguyên số
Mạng xã hội (MXH) là nơi để tìm kiếm thông tin nhanh nhất. Tuy có đủ các loại thông tin nhưng thật giả lẫn lộn, có cả sự bịa đặt hay vu khống. Vấn đề đặt ra là phải hết sức thận trọng khi tiếp nhận thông tin và phải biết chọn lọc thông tin qua MXH...

Bác Hồ với việc đọc và học suốt đời

Bác Hồ với việc đọc và học suốt đời
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên kêu gọi cán bộ và Nhân dân đọc sách để nâng cao kiến thức và lí luận cách mạng. Bản thân Người cũng là một tấm gương sáng về việc đọc sách.

Phim về đề tài chiến tranh: Làm thế nào để khơi thông điểm nghẽ

Phim về đề tài chiến tranh: Làm thế nào để khơi thông điểm nghẽ
Trong dòng chảy số của thời đại 4.0, phim về đề tài chiến tranh vẫn có những tiềm năng để phát huy hết giá trị. Tuy nhiên vẫn có những điểm nghẽn khiến việc đầu tư làm phim và phổ biến rộng rãi đến công chúng gặp nhiều khó khăn.

Điên Biên Phủ, bản hùng ca thời đại Hồ Chí Minh

Điên Biên Phủ, bản hùng ca thời đại Hồ Chí Minh
Ngày 7/5/2024, tại tỉnh Điện Biên diễn ra Lễ kỉ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024) quy mô cấp quốc gia với lễ diễu binh, diễu hành của 12.000 người, có pháo lễ, không quân bay chào mừng, các khối nghi trượng, lực lượng Quân đội, Công an, Dân công hoả tuyến trước sự chứng kiến của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đông đảo Nhân dân vùng Tây Bắc.

Tăng cường công tác phối hợp giữa Hội NCT với ngành y tế trong việc chăm sóc sức khỏe NCT

Tăng cường công tác phối hợp giữa Hội NCT với ngành y tế trong việc chăm sóc sức khỏe NCT
Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong tình hình mới.

Đọc lại hồi kí “Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử”

Đọc lại hồi kí  “Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử”
Hồi kí “Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, do nhà văn Hữu Mai thể hiện là một hiện thực rộng lớn gồm nhiều sự kiện, nhiều nhân vật, nhiều địa điểm, nhiều thời điểm khác nhau. Nhân kỉ niệm tròn 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024, chúng tôi xin được góp chút suy nghĩ và sự thán phục tài cầm quân của vị Đại tướng huyền thoại…

Hoàng Văn Thụ - một ánh sao muôn đời sáng soi

Hoàng Văn Thụ - một ánh sao muôn đời sáng soi
80 năm trước, vào ngày 24/5/1944, biết không thể khuất phục được người tù cộng sản Hoàng Văn Thụ nên thực dân Pháp đã đưa ông ra trường bắn. Năm đó ông vừa tròn 35 tuổi.

Phát huy tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động

Phát huy tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động
Ngày Quốc tế Lao động (1/5) là ngày lễ quan trọng nhất của người lao động toàn thế giới. Đó là ngày tôn vinh, bảo vệ những người công nhân, đồng thời để giai cấp vô sản biểu dương sức mạnh của mình. Tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động mãi mãi đồng hành với ước mơ của giai cấp công nhân và người lao động trên toàn thế giới về một xã hội không có áp bức, bóc lột.

Người tái hiện phiên hiệu và truyền thống của trung đoàn 22 anh hùng

Người tái hiện phiên hiệu và truyền thống của trung đoàn 22 anh hùng
Trung đoàn 1 thuộc Quân khu Hữu Ngạn, gồm 3 tiểu đoàn bộ binh 1, 2, 3 và các đơn vị trực thuộc được thành lập ngày 15/3/1965, tại xã Lâm Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Tháng 6/1965, Trung đoàn lên đường vào miền Nam chiến đấu.

Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng

Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng
Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Cuộc chống Mỹ, cứu nước của Nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hi sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Đó là một điều chắc chắn. Tôi có ý định đến ngày đó, tôi sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc, để chúc mừng đồng bào, cán bộ và chiến sĩ anh hùng; thăm hỏi các cụ phụ lão, các cháu thanh niên và nhi đồng yêu quý của chúng ta”...

Tổng Bí thư Trần Phú - Hai miền quê yêu dấu

Tổng Bí thư Trần Phú - Hai miền quê yêu dấu
Cuộc đời đồng chí Trần Phú, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng dù dừng lại ở tuổi 27 nhưng thân thế, sự nghiệp hoạt động cách mạng và chí khí, cốt cách của người cộng sản trẻ tuổi ấy với câu nói nổi tiếng “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu” luôn sống mãi với thời gian và là hình mẫu để lại cho Đảng, cho các thế hệ cán bộ và nhân dân học tập noi theo; mãi mãi là niềm tự hào của hai miền quê Hà Tĩnh và Phú Yên...

Văn hóa ứng xử, giáo dục trong gia đình

Văn hóa ứng xử, giáo dục trong gia đình
Văn hóa ứng xử trong gia đình luôn là vấn đề cần được quan tâm và coi trọng. Đặc biệt trong các gia đình Việt, đó là nét đẹp truyền thống của dân tộc ta, đó là sự hòa thuận, chung thủy, tình nghĩa, lòng yêu thương và hi sinh cho con cái; tôn trọng và hiếu lễ với cha mẹ và hòa thuận các anh, chị, em. Những nét đẹp ứng xử trong gia đình đã hình thành nên nhiều giá trị văn hoá mang tính truyền thống của người Việt.

Xe đạp thồ Việt Nam thắng máy bay thực dân Pháp

Xe đạp thồ Việt Nam thắng máy bay thực dân Pháp
Khi chấp nhận trận quyết chiến chiến lược với quân ta tại Điện Biên Phủ, thực dân Pháp đã xuất phát từ ưu thế vượt trội về quân sự; đồng thời, ỷ vào khả năng tiếp tế hậu cần hơn hẳn đối phương.

Cuốn sách mang đến tương lai tươi sáng cho nhân loại

Cuốn sách mang đến tương lai tươi sáng cho nhân loại
Vào ngày 24/2/1848, Các Mác và Phri-đrich Ăng-ghen cùng soạn thảo và xuất bản cuốn “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, văn kiện đầu tiên có tính chất cương lĩnh của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.
Xem thêm
Phiên bản di động