Ngô Xuân Khôi – Nghệ sĩ sáng tạo thầm lặng trong thế giới nghệ thuật

Ngô Xuân Khôi là tên tuổi được biết đến từ rất lâu với những bức vẽ sáng tạo về các tác phẩm nghệ thuật, mỗi bức vẽ của ông hút hồn người xem bởi phong cách tinh tế, sâu sắc. Vượt qua hàng ngàn bức vẽ dự thi, bức tranh sao la của Ngô Xuân Khôi được chọn làm biểu tượng cho saegame 31. Hình ảnh sao la bình dị được xuất hiện trong seagame 31 đánh dấu bước ngoặt lớn trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật của ông. Phóng viên đã có cuộc trò chuyện phỏng vấn với họa sĩ về bức tranh cũng như về chặng đường hoạt động nghệ thuật của ông.

Cảm hứng để tác giả sáng tạo nên sao la?

- Tôi sinh ra ở miền rừng núi phía tây Nghệ An và có một phần tuổi thơ ở đó. Bố mẹ tôi là cán bộ ngành lâm nghiệp. Cỏ cây, muông thú và những kỷ niệm ngày thơ bé còn đậm mãi trong tôi. Nên cuối năm 2019, khi biết có cuộc thi vẽ logo và linh vật cho Sea Games 31 tôi đã nghĩ đến sao la. Tôi nhớ về một thông tin đã đọc được cách đây gần 30 năm. Lần đầu tiên phát hiện tại Vũ Quang, Hà Tĩnh một loài vật quí hiếm đang nguy cơ tuyệt chủng. Phát hiện này làm chấn động giới sinh học thế giới thời điểm ấy. Vì cuối thế kỷ 20 việc phát hiện một loài vật lớn như vậy là khó có thể xẩy ra. Vào mạng tra cứu, tìm hiểu về sao la tôi thấy rất thú vị, tâm đắc. Bắt tay ngay vào vẽ phác thảo, tìm hình và hào hứng tham gia dự thi trên tinh thần trách nhiệm công dân, ý thức của hoạ sĩ, không hy vọng được giải vì cuộc thi này giới truyền thông kỳ vọng nhiều vào những người trẻ làm trong lĩnh vực dezign.

Ngô Xuân Khôi – Nghệ sĩ sáng tạo thầm lặng trong thế giới nghệ thuật
Nghệ sỹ Ngô Xuân Khôi

Hình tượng linh vật sao la mang ý nghĩa gì?

- Hình tượng sao la được nhân cách hoá, với dáng vẻ mạnh mẽ, tự tin, hiền hoà, thân thiện, thông minh, hóm hỉnh. Trang phục và màu sắc của sao la giống như của một võ sĩ trong một môn võ cổ truyền nào đó, cũng giống như trang phục của người nông dân Việt. Với vóc dáng thần thái đó, trang phục màu sắc ấy như phản chiếu một cách chân thực nhất, bình dị nhất về tâm hồn, tính các người Việt. Ngoài ra, hình tượng sao la còn có ý nghĩa nữa là: Việt Nam là đất nước được thiên nhiên ưu đãi, đa dạng sinh học, rất giàu có, trù phú và tiềm ẩn những giá trị tự nhiên, xã hội rất lớn lao, khám phá mãi khôn cùng. Thông qua hình tượng sao la còn gửi đi thông điệp về bảo vệ thiên nhiên, bảo tồn động vật quí hiếm.

Cảm xúc của tác giả khi linh vật mình vẽ được chọn đạt giải cao nhất?

- Rất xúc động. Cuộc thi này kéo dài, có nhiều thăng trầm trong cảm xúc. Quá trình chấm gải, tuyển chọn, chỉnh sửa qua nhiều vòng, nhiều cấp và cũng nhận được nhiều luồng ý kiến, nhiều tranh luận, bàn cãi xung quanh nó. Nên khi biết tin sao la dành giải nhất cảm xúc như cái lò xo sau khi nén được bung ra.

Điều ấn tác giả ấn tượng nhất trong quá trình sáng tác sao la là gì?

- Trong quá trình đi tìm cách tạo hình cho sao la điều làm tôi ấn tượng nhất là loài vật này có một không hai trên trái đất, nó cũng rất bí ẩn, lầm lũi, cô đơn và bền bỉ. Theo các nhà nghiên cứu thì loài vật này có từ thời cổ đại. Ngoài ra, ngoại hình và đặc điểm nhận dạng của nó rất có tính đồ hoạ, ví dụ như các đốm trắng bên má, cặp lông mày dọc theo sống mũi. Đây chính là sự khác biệt của sao la với các loài khác.

Trong quá trình hình thành và sáng tạo sao la, tác giả đã gặp những khó khăn gì? Vì sao?

- Khó khăn lớn nhất là khâu tạo hình cho sao la. Vì nó rất khó nhìn thấy trong tự nhiên nên tư liệu về nó không nhiều. Hơn nữa phải thiết kế sao đó để vừa có tính thẩm mỹ, nhân cách hoá, mà lại phù hợp cho in ấn và làm thú nhồi bông như tiêu chí Ban tổ chức cuộc thi đề ra. Một cái khó nữa là hình mẫu phải có bản sắc văn hoá Việt. Trong quá trình đi tìm vóc dáng cho sao la tôi đã nghiên cứu cách tạo hình của hoạt hình Walt disney, hoạt hình Liên Xô trước đây, phong cách vẽ Manga của Nhật Bản, lối vẽ Chibi… để làm sao hình vẽ, phong cách của mình không bị lai căng, pha tạp. Cuối cùng tôi chọn cách vẽ mộc mạc, bình dị, gần với dân gian.

Câu chuyện nào về sao la khiến tác giả ấn tượng nhất?

- Sau khi Hội đồng giám khảo lựa chọn Sao la làm linh vật cho Sea Games 31 thì TCTDTT có kết nối để tôi gặp Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam). Cán bộ truyền thông của tổ chức này nói: Mấy chục năm chúng tôi tuyên truyền, phổ biến vận động nhân dân các địa phương có Sao la hiểu biết giá trị và nâng cao ý thức bảo tồn loài vật này, nhưng không hiệu quả bằng thời gian gần đây, khi sao la được chọn làm linh vật cho Sea Games 31.

Tác giả có tự làm khó mình khi chọn vẽ linh vật là một trong những con thú khó tìm kiếm ngày nay?

- Đây không thể gọi là tự làm khó. Bản thân tên gọi của sao la cũng đã rất hay, rất dễ thương, khá ấn tượng. Và tự thân nó chứa một niềm tự hào lớn lao mà không nơi nào trên trái đất này có. Đến trước cuộc thi vẽ linh vật cho kỳ Sea Games 31, Sao la gần như bị lãng quên, nó được nhắc đến nhiều, được tìm kiếm, bàn luận nhiều từ khi được chọn làm linh vật. Tôi thấy vui vì hình như mình đã tạo trend Sao la.

Cá nhân tác giả thấy thích thú khi hình ảnh sao la gắn với các bộ môn thể thao nào?

- Các tạo hình 3D Sao la gắn với các bộ môn thể thao tôi chưa thấy ưng cái nào. Những người làm 3D đã gần như độc lập, không tạo mối liên hệ nào giữa tạo hình 3D với bản gốc mẫu linh vật. Hình 3D bám vào con vật thật, lông lá và sẫm màu, trông khá dữ dằn, thiếu cách điệu và nhất là thần thái, nó không có hồn, không có nét tinh nhanh, hóm hỉnh…

Trước khi lựa chọn sao la, tác giả có nghĩ đến lựa chọn khác để làm biểu tượng cho seagame 31?

- Có chứ, rất nhiều sự lựa chọn, đắn đo, cân nhắc nhưng xu hướng của tôi vẫn là đi tìm những con vật đặc biệt, quí hiếm và ấn tượng, ví dụ như sếu đầu đỏ, voọc quần đùi trắng… Có người nói nên dùng lại hình tượng trâu vàng, nhưng tôi nghĩ ý tưởng đó rất nghèo sáng tạo, không đưa đến niềm hứng khởi mới mẻ. Các nước Đông Nam Á đều là văn minh lúa nước. Con trâu gần gũi, thân thuộc, là “đầu cơ nghiệp” của người dân Việt, nhưng không chỉ ta có trâu. Khi ta gọi là Biểu tượng vui, thay vì là Linh vật thì những nặng nề trong quan niệm, trong tư duy như được giải phóng.

Làm thế nào để nghệ sĩ có thể vượt qua chính mình mang đến hơi thở mới cho nghệ thuật và không làm người xem nhàm chán?

- Cái khó nhất của người làm nghệ thuật là tạo dựng phong cách, tạo dấu ấn riêng mà lại phải luôn mới mẻ, không lặp lại chính mình. Ở đây phải minh định một điều rất giản giữa cái vỏ hình thức và diện mạo tinh thần, hồn cốt của nội dung. Trong hội hoạ có người cứ vẽ đi vẽ lại một kiểu đến mức như quen tay, như thuộc lòng và cho rằng đó là phong cách. Không hẳn vậy, hoạ sĩ bậc thầy Picasso vẽ rất phong phú về đề tài, bút pháp mà vẫn không lẫn với người khác. Ông rất tự tin, phóng khoáng và khai mở các nhánh rẽ cũng như tự xác lập các dấu ấn trên hành trình sáng tạo của mình.

Theo tác giả người nghệ sĩ phải có tố chất gì? Và rèn luyện như thế nào để thành công? Mất bao nhiêu lâu để người nghệ sĩ thành danh trên con đường nghệ thuật?

- Không có công thức nào để chỉ dẫn hay đúc kết sự thành công của người làm nghệ thuật. Có nhiều yếu tố chi phối lắm, tố chất cá nhân, môi trường văn hoá, thị hiếu, tập quán của cộng đồng, của xã hội. Theo kinh nghiệm cá nhân tôi và cũng chỉ hẹp trong lĩnh vực mỹ thuật người nghệ sĩ luôn gặp sức cản lớn đó là duy trì cảm xúc trong sáng tạo. Khi còn trẻ, khi mới tiếp cận một lĩnh vực nghệ thuật nào đó nếu có những thành công sớm ta thường hay ngộ nhận về khả năng, vị trí của mình. Nhưng khi từng trải, khi biết thêm rất nhiều về nghề ta lại thấy mình nhỏ bé trước chân trời nghệ thuật vô cùng mênh mông. Hiện thực cuộc sống là nguồn tư liệu vô bờ bến với người làm nghệ thuật, nếu tách khỏi hiện thực sẽ sớm cỗi cằn và lụi tàn. Hội hoạ không phải là sao chép lại cuộc sống mà phản ánh cuộc sống bằng ngôn ngữ riêng của loại hình thông qua lăng kính nghệ sĩ.

Những dự án nghệ thuật tiếp theo của tác giả?

- Tôi vừa nghỉ hưu ở nhà xuất bản, sau gần 30 năm công tác. Tôi cũng đã có từng ấy thời gian làm cộng tác viên vẽ minh hoạ cho các tờ báo, tạp chí văn nghệ văn chương. Hành trình đã qua chủ yếu các công việc theo sự vụ, theo đơn đặt hàng, thậm chí có những việc như là trách nhiệm, chức phận của một người làm công ăn lương. Cái tôi, cái cá tính sáng tạo cần có của người làm nghệ thuật nhiều khi ẩn khuất đâu đó dưới lớp vỏ của công việc mang tính tuyên truyền, đại chúng. Thiết kế bìa sách, vẽ minh hoạ như một nhánh nhỏ trong các hoạt đôngh mỹ thuật. Tôi dự định sau khi nghỉ ngơi một thời gian sẽ sáng tác tranh và mong muốn có một cuộc triển lãm cá nhân trong tương lai gần.

Hoàng Bạch Diệp (thực hiện)

Hoàng Bạch Diệp

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Trăn trở của cụ Vũ Oanh với Hội NCT và tình cảm của NCT với cụ Vũ Oanh

Trăn trở của cụ Vũ Oanh với Hội NCT và tình cảm của NCT với cụ Vũ Oanh

Mỗi cuộc gặp gỡ cụ Vũ Oanh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Dân vận, Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Chủ tịch Hội NCT Việt Nam, các cán bộ Hội NCT lại nghe cụ chia sẻ, tâm sự và bày tỏ nỗi niềm trăn trở: “Hội NCT còn chưa kiện toàn tổ chức Hội 4 cấp thì tôi chưa yên tâm”. Suốt cả cuộc đời cống hiến cho Đảng, cho dân tộc, cụ vẫn luôn đau đáu nỗi niềm vì NCT.
Huyền thoại bến Vũng Rô và những chuyến tàu “không số"

Huyền thoại bến Vũng Rô và những chuyến tàu “không số"

Cách đây 58 năm ngày 28/11/1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước sang giai đoạn ác liệt nhất, những con tàu “không số” vượt qua nghìn trùng hiểm nguy, cập bến Vũng Rô mang theo hàng trăm tấn khí tài chi viện cho chiến trường Khu V và Tây Nguyên,... Những chuyến tàu “không số” và bến Vũng Rô mãi là niềm tự hào của quân, dân Phú Yên và của dân tộc ta...
NSƯT Quốc Khánh nhận quyết định nghỉ hưu

NSƯT Quốc Khánh nhận quyết định nghỉ hưu

NMO - Ngày 21/11, NSƯT Xuân Bắc - Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam đã trao quyết định nghỉ hưu cho NSƯT Quốc Khánh.
Tưng bừng ngày hội “hai trong một” ở tổ 8 phường Xuân Khanh

Tưng bừng ngày hội “hai trong một” ở tổ 8 phường Xuân Khanh

Đó là không khí trong ngày 16/11. tại Nhà văn hóa tổ dân phố 8, phường Xuân Khanh, thị xã Sơn Tây, TP Hà Nội, nơi diễn ra ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và ra mắt CLB Liên thế hệ tự giúp nhau. Chương trình không chỉ được đón lãnh đạo UBND thị xã, Hội NCT thị xã; lãnh đạo phường và tổ dân phố mà còn có phóng viên báo đài của trung ương và địa phương về chứng kiến, đưa tin.
Quà tặng, lời chúc thầy cô ý nghĩa nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Quà tặng, lời chúc thầy cô ý nghĩa nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

NMO - Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11) sắp đến gần, hãy dành tặng những món quà cùng lời chúc ý nghĩa nhất gửi đến thầy cô giáo để tri ân, thể hiện lòng biết ơn của mình.

Tin khác

Tác giả "Thời xa vắng", nhà văn Lê Lựu qua đời

Tác giả "Thời xa vắng", nhà văn Lê Lựu qua đời
NMO - Thông tin từ nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho biết, nhà văn Lê Lựu - tác giả "Thời xa vắng", "Sóng ở đáy sông" đã qua đời vào chiều 9/11, tại nhà riêng ở Hưng Yên, hưởng thọ 81 tuổi.

Tác giả ca khúc "Chào em cô gái Lam Hồng" qua đời

Tác giả ca khúc "Chào em cô gái Lam Hồng" qua đời
NMO - Theo thông tin từ gia đình, nhạc sĩ Ánh Dương trút hơi thở cuối cùng vào lúc 6 giờ ngày 8/11. Ông qua đời tại nhà riêng ở TP. Hồ Chí Minh, hưởng thọ 88 tuổi.

VCCA tổ chức triển lãm điêu khắc “Trung Điểm” tại Nam Hội An

VCCA tổ chức triển lãm điêu khắc “Trung Điểm” tại Nam Hội An
Từ ngày 05/11/2022, Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA) và VinWonders Nam Hội An (Quảng Nam) phối hợp tổ chức triển lãm điêu khắc với chủ đề “TRUNG ĐIỂM". Triển lãm giới thiệu gần 60 tác phẩm điêu khắc đương đại của 43 nghệ sĩ, do nhà nghiên cứu nghệ thuật Đỗ Tường Linh giám tuyển.

LỜI CẢM ƠN

LỜI CẢM ƠN
Gia đình chúng tôi xin trân trọng cảm ơn các cụ, các ông, các bà; các cô, các dì, chú, bác, họ hàng nội ngoại, gia đình thông gia, hàng xóm láng giềng; bạn bè thân hữu đã gửi vòng hoa chia buồn tiễn đưa người thân đã mất của chúng tôi là:

Huy động mọi nguồn lực để đưa ấn vàng "Hoàng đế chi bảo" về nước sớm nhất

Huy động mọi nguồn lực để đưa ấn vàng "Hoàng đế chi bảo" về nước sớm nhất
Ngày 1/11, Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) thông tin cho biết: Sau những nỗ lực đàm phán với Hãng Millon, 7h30' ngàỵ 31/10/2022 (giờ Paris), đại diện phía Việt Nam và Hãng đã thống nhất được thỏa thuận tạm hoãn đấu giá ấn vàng “Hoàng đế chi bảo”. Tiếp đó, đến 10h10' ngày 31/10/2022, Hãng Millon đã có thông cáo chính thực việc đưa ấn vàng “Hoàng đế chi bảo” ra khỏi danh mục cổ vật đấu giá ngày 31/10/2022 của Hãng. Đây là thành công bước đầu trong lộ trình thực hiện các giải pháp nhằm hồi hương ấn vàng “Hoàng đế chi bảo”.

Nhiều hoạt động thiết thực trong “Tháng hành động vì NCT Việt Nam”

Nhiều hoạt động thiết thực trong “Tháng hành động vì NCT Việt Nam”
Như đã thành thông lệ, cứ 2 năm một lần, Hội NCT tỉnh Hải Dương lại phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trung tâm Văn hóa tỉnh tổ chức Liên hoan văn nghệ và Giải bóng chuyền hơi người trung, cao tuổi NCT toàn tỉnh. Đây chỉ là hai nội dung nằm trong chuỗi hoạt động nhân “Tháng hành động vì NCT Việt Nam” hằng năm; nhằm khuyến khích và thúc đẩy sự lan tỏa phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao ở lớp NCT trong toàn tỉnh.
Xem thêm
Hai sắc màu, một Giáng sinh lộng lẫy ở xứ sở thần tiên Bà Nà mùa đông này

Hai sắc màu, một Giáng sinh lộng lẫy ở xứ sở thần tiên Bà Nà mùa đông này

Hóa thân thành nhân vật trong cổ tích, thưởng thức những show trình diễn Giáng sinh đầy bí ẩn, lạc bước giữa không gian châu Âu huyền diệu, một loạt trải nghiệm hấp dẫn từng giây đang chờ đón du khách tại xứ sở diệu kỳ Sun World Ba Na Hills, trong mùa đôn
Nạp năng lượng đón năm mới tại resort 5 sao Cam Ranh Riviera

Nạp năng lượng đón năm mới tại resort 5 sao Cam Ranh Riviera

Hòa mình vào lễ hội countdown sôi động bên bờ biển, cùng nhau nhâm nhi ly rượu vang, thưởng thức tiệc buffet tại nhà hàng Á- Âu, vui bất tận trong tiệc bọt độc đáo… là những trải nghiệm thú vị đầu năm mới mà resort 5 sao Cam Ranh Riviera Beach Resort & Sp
Tôn vinh, quảng bá giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tây Bắc

Tôn vinh, quảng bá giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tây Bắc

Phú Thọ: Tôn vinh quảng bá giá trị văn hóa độc đáo, đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tây Bắc
Tỉ số trận đấu giữa Croatia vs Brazil: Hàng công Brazil thăng hoa, cơ hội nào cho Croatia?

Tỉ số trận đấu giữa Croatia vs Brazil: Hàng công Brazil thăng hoa, cơ hội nào cho Croatia?

Croatia vs Brazil là trận đấu đầu tiên của của tứ kết FIFA World Cup 2022 diễn ra lúc 22h00 ngày 9/12. Nhiều nhận định cho rằng, Brazil có khả năng sẽ dành chiến thắng và tiến vào sâu hơn tại World Cup 2022.
Link xem trực tiếp tất cả các trận tứ kết World Cup 2022 hôm nay, trực tiếp bóng đá World Cup 2022

Link xem trực tiếp tất cả các trận tứ kết World Cup 2022 hôm nay, trực tiếp bóng đá World Cup 2022

Cập nhật link xem trực tiếp tứ kết World Cup 2022, link xem trực tiếp Croatia vs Brazil, link xem trực tiếp Hà Lan vs Argentina, link xem trực tiếp Morocco vs Bồ Đào Nha, link xem trực tiếp Anh vs Pháp...
Lịch sử đối đầu, nhận định trận Hà Lan vs Argentina tứ kết World Cup 2022, 2 giờ ngày 10/12

Lịch sử đối đầu, nhận định trận Hà Lan vs Argentina tứ kết World Cup 2022, 2 giờ ngày 10/12

Lịch sử đối đầu Hà Lan vs Argentina. Nhận định trận đấu Hà Lan vs Argentina ở vòng tứ kết World Cup 2022, 2 giờ rạng sáng ngày 10/12. Dự đoán kết quả Hà Lan vs Argentina.
Những cánh rừng đều xanh

Những cánh rừng đều xanh

Trở về quê sau bao năm lăn lộn, phóng tầm mắt nhìn quanh, những cánh rừng đã phục sinh. Quê hương vùng lõm, kí ức tuổi thơ là những mảng rừng xám xịt da beo với những đống tro nguội lạnh sau một trận lửa rừng rực.
Đồng đội

Đồng đội

Quyết vừa tới nhà, vứt “phịch” chiếc ba lô lộn ngược một cái nơi hè, vừa thở vừa nói với chị dâu:
Hoa hồng Vu lan...

Hoa hồng Vu lan...

Chị mới dọn về xóm, xây cái nhà nhỏ, định cư luôn. Con trai chị với con tôi chung lớp 5, ngày nào cũng qua nhà chơi. Thằng nhỏ lễ phép, chỉ phải cái hơi… sa đà: Sa vô chơi là quên luôn trời đất; bữa cơm nào mẹ cũng phải vác roi đi kiếm! Vài lần trò chuyện xã giao mới biết: Té ra chị Hân cũng mẹ đơn thân.
Hồng Đăng, Hiền Hồ, Hồ Hoài Anh là 3 nhân vật được tìm kiếm nhiều nhất Việt Nam

Hồng Đăng, Hiền Hồ, Hồ Hoài Anh là 3 nhân vật được tìm kiếm nhiều nhất Việt Nam

NMO - Mới đây, Google đã công bố danh sách xu hướng tìm kiếm năm 2022 (Google Year In Search 2022) đánh dấu những xu thế tìm kiếm hàng đầu trong năm.
"Thanh âm Sao và Sao" - tiếng hát tri ân các nghệ sĩ lớn tuổi, có hoàn cảnh khó khăn

"Thanh âm Sao và Sao" - tiếng hát tri ân các nghệ sĩ lớn tuổi, có hoàn cảnh khó khăn

Vào ngày 16/12, tại Hà Nội, Hội Bảo vệ quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam (APPA) sẽ tổ chức chương trình âm nhạc mang tên "Thanh âm Sao và Sao", nhằm tri ân các nghệ sĩ lớn tuổi, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Xem trọn bộ phim "Đừng làm mẹ cáu"

Xem trọn bộ phim "Đừng làm mẹ cáu"

Ngày mới Online cập nhật link xem trọn bộ phim "Đừng làm mẹ cáu" của Quỳnh Kool phát sóng trên VTV3 chất lượng cao phục vụ đông đảo quý khán giả.
Phiên bản di động