Nếu bị can im lặng?

Cách đây chưa lâu tại diễn đàn Quốc hội, Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an đã từng thẳng thắn thừa nhận, hiện có thực trạng đáng buồn là khá nhiều điều tra viên chỉ nhăm nhăm vào lời khai của nghi can, rồi tìm chứng cứ, tài liệu cho phù hợp với lời khai đó để chứng minh họ có tội.

Theo ông, đây là lỗi cơ bản, sơ đẳng không được phép mắc phải, bởi bất cứ điều tra viên nào cũng đã từng được dạy rất kĩ khi còn ngồi trên ghế các trường công an: Khi phá án phải trọng chứng, không trọng cung.

Đây cũng chính là những nguyên nhân dẫn đến không ít vụ án bị làm sai lệch hồ sơ, nội dung vụ án bị thay đổi, dẫn đến oan, sai cho người vô tội. Vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn ở Bắc Giang, Huỳnh Văn Nén ở Bình Thuận... là những ví dụ đau lòng của việc cẩu thả, bừa bãi, làm sai quy trình tố tụng của điều tra viên, kiểm sát viên và thẩm phán.

Trong quy định của luật quốc tế cũng như pháp luật ở nhiều quốc gia, quyền im lặng được thừa nhận là một trong các quyền con người, thành tố thiết yếu thiết lập nên phiên tòa công bằng. Công ước của Liên Hợp Quốc về các quyền dân sự và chính trị 1966 (ICCPR) quy định, một người không thể bị buộc để cho lời khai chống lại mình hoặc nhận mình có tội. Cho đến nay, ICCPR đã có 172 thành viên tham gia là các quốc gia và vùng lãnh thổ.

Tại Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015, lần đầu tiên quyền im lặng của bị can, bị cáo được ghi nhận, thể hiện gián tiếp qua một số điều luật, như điểm d Khoản 2 Điều 60 và điểm h Khoản 2 Điều 61 Bộ luật Tố tụng hình sự, bị can, bị cáo có quyền trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội. Khi đó, cơ quan tiến hành tố tụng không có quyền ép buộc họ phải khai báo bằng các biện pháp không hợp pháp. Việc bị can, bị cáo không trả lời những điều bất lợi cho bản thân sẽ không bị coi là tình tiết tăng nặng.

Những điều này không thể “gây khó” cho cơ quan điều tra nếu mỗi điều tra viên làm đúng quy trình, “lành nghề”, thực sự có tâm và trung thực. Nó cũng nhằm nhắc cơ quan hành pháp thực sự coi trọng chứng cứ hơn lời khai.

Trong văn học dân gian nhiều người biết đến tích chuyện oan Thị Kính. Khi người chồng tỉnh giấc bỗng phát hiện vợ với con dao đang kề cổ mình, trong án hình sự thì đây đã có đủ tang chứng, vật chứng. Thực ra Thị Kính khi nhìn thấy chiếc râu mọc ngược trên cằm chồng chỉ có ý định cắt nó đi. Tang chứng có đủ mà chưa chắc đã đúng những gì nhìn thấy, huống chi tang chứng, vật chứng mơ hồ?

Nếu ai theo dõi, đọc kĩ nội dung kháng nghị của Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao trong vụ án Hồ Duy Hải vừa qua và thử đặt câu hỏi: Nếu bị can này im lặng, không khai ra những điều được coi là phù hợp với diễn biến hành động tội ác trong vụ án thì Tòa án dựa vào chứng cứ nào để kết tội, thậm chí cả suy luận có tội?

Đinh Hoàng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Nghĩ về... bền vững!

Nghĩ về... bền vững!

“Phát triển bền vững” được nói rất nhiều trong các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, nhằm hướng tới một sự phát triển về mọi mặt mà vẫn phải bảo đảm sự tiếp tục phát triển trong tương lai, hay nói cách khác là “dành của” cho con cháu đời sau.
Đừng để “nhiễm bệnh” từ thông tin độc hại

Đừng để “nhiễm bệnh” từ thông tin độc hại

Một lời nói ra không cân nhắc dễ mang họa vào thân. Nếu ăn uống vô tội vạ, mất vệ sinh ắt sẽ mang bệnh. Bệnh nói ở đây chỉ đơn thuần về thể chất.
Đừng quên mình là... Tướng!

Đừng quên mình là... Tướng!

Tính đến 30/11/2020, đã có hơn 30 sĩ quan cấp tướng trong quân đội, công an bị xử lí kỉ luật. Con số “hao hụt” đó cao hơn bất cứ thời kì nào, kể cả khi đất nước lâm vào cảnh “ngàn cân treo sợi tóc”.
Hồi hộp cùng... V-League!

Hồi hộp cùng... V-League!

Chẳng còn mấy nữa là mùa giải V-League 2021 khởi tranh. Trước khi trái bóng lăn trên các sân cỏ khắp cả nước, nhiều người hâm mộ hồi hộp, vui mừng, xen lẫn… lo âu.
Yếu ở khâu... dứt điểm!

Yếu ở khâu... dứt điểm!

Sau một thời gian dài không thi đấu vì dịch bệnh, mới rồi, người hâm mộ vui mừng gặp lại Đội tuyển bóng đá nam Việt Nam trong trận giao hữu với U22 trên sân TP Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.

Tin khác

Doanh nghiệp “đá” doanh thu

Doanh nghiệp “đá” doanh thu
Theo khái niệm kinh doanh, doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế của doanh nghiệp (DN) thu được trong kì kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của DN, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu (theo chuẩn mực kế toán VAS 01 của Bộ Tài chính).

Ngàn đài hoa dâng Người!

Ngàn đài hoa dâng Người!
Sáng hôm qua, 2020 đại biểu tham dự Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ X với gương mặt rạng rỡ vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.

Rác từ... miệng!

Rác từ... miệng!
Ngày trước, nói tục, chửi thề là điều cấm kị trong các gia đình, cũng như ngoài xã hội.

Không thể mãi nhân văn với vi phạm

Không thể mãi nhân văn với vi phạm
Khi nữ bệnh nhân số 17 tại Hà Nội biết nhiễm bệnh, cố tình trốn tránh cách li, gây phát tán dịch Covid-19 ra cộng đồng hồi đầu tháng 3 đã làm rúng động dư luận Thủ đô. Thiệt hại từ hành vi vô trách nhiệm của một cá nhân là quá lớn.

Trẻ có đang bị bóc lột?

Trẻ có đang bị bóc lột?
Thông thường khi nói đến bóc lột sức lao động người ta nghĩ đến một công việc lao động chân tay nào đó để mang về lợi ích cho người sử dụng lao động. Thực tế thì lao động có khá nhiều hình thức trong đó có những lao động khó “nhận mặt”.

Đoạt tiền “dương phủ”

Đoạt tiền “dương phủ”
Đồng tiền được con người cõi trần sử dụng để trao đổi giữa các giá trị. Tiền “âm phủ” được người mê tín tạo ra để cúng người đã về cõi âm, cúng ma tà vì nghĩ rằng nơi đó cũng cần tiền bán mua.
Xem thêm
Xử phạt một doanh nghiệp Quảng Ninh do xả thải ra môi trường

Xử phạt một doanh nghiệp Quảng Ninh do xả thải ra môi trường

Công ty TNHH Vân Anh bị phát hiện đã có hành vi xả nước thải không qua xử lý ra môi trường vượt quy chuẩn và vi phạm quy định ...
Quảng Ninh: Triệt xóa băng nhóm cưỡng đoạt hàng trăm tỷ đồng ở vịnh Hạ Long

Quảng Ninh: Triệt xóa băng nhóm cưỡng đoạt hàng trăm tỷ đồng ở vịnh Hạ Long

Do biết lượng tàu neo đậu ở vịnh Hạ Long rất lớn và có nhu cầu mua nhu yếu phẩm để đảm bảo sinh hoạt trên tàu trong thời gian ...
Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, trời chuyển mưa rét

Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, trời chuyển mưa rét

Do ảnh hưởng của không khí lạnh, khu vực Bắc Bộ từ ngày 28/1 trời chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm với nhiệt độ thấp nhất 12-15 độ, ...
Vi phạm quy định về tuyển sinh có thể bị phạt 100 triệu đồng

Vi phạm quy định về tuyển sinh có thể bị phạt 100 triệu đồng

Nghị định số 04/2021/NĐ-CP quy định rõ, với hành vi tuyển sinh sai từ 30 người học trở lên có thể bị phạt từ 70 - 100 triệu đồng.
Chuyển biến đột phá về chất lượng giáo dục đại học của Việt Nam

Chuyển biến đột phá về chất lượng giáo dục đại học của Việt Nam

Có 3 thành tựu lớn, nổi bật của giáo dục đại học Việt Nam sau một thời gian thực hiện Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện ...
Dạy học theo phương pháp đổi mới qua chuyên đề: “Gìn vàng giữ ngọc”

Dạy học theo phương pháp đổi mới qua chuyên đề: “Gìn vàng giữ ngọc”

Sau 4 tháng hoạt động trải nghiệm và thu hoạch, các nhóm tham gia tham gia dự án là học sinh các lớp 10A2, 10A9, 10A10 và 12A2, Trường phổ ...
Quảng Ninh: Trung tâm phát triển quỹ đất TP Hạ Long bị “tố” lập phương án bồi thường sai đối tượng?

Quảng Ninh: Trung tâm phát triển quỹ đất TP Hạ Long bị “tố” lập phương án bồi thường sai đối tượng?

Tạp chí Người cao tuổi, Tạp chí Ngày mới online (ngaymoionline.com.vn) nhận được phản ánh của ông Vũ Ngọc Bích, sinh năm 1963, ở tổ 5, khu Trới 2, phường ...
Tỉnh Thanh Hóa: Thêm 2 ca ghép thận đặc biệt khó được thực hiện thành công

Tỉnh Thanh Hóa: Thêm 2 ca ghép thận đặc biệt khó được thực hiện thành công

Ngày 26/11/2020, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa tiếp tục thực hiện thành công cùng lúc hai cặp ghép thận đặc biệt khó: một cặp người nhận có hiệu ...
Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tổ chức Hỗ trợ NCT Quốc tế tại Việt Nam (HAI) vừa trao 2 gói hỗ trợ trị giá 213 triệu đồng cho Hội NCT các tỉnh Thừa Thiên Huế ...
Phiên bản di động