Nếu bị can im lặng?

Cách đây chưa lâu tại diễn đàn Quốc hội, Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an đã từng thẳng thắn thừa nhận, hiện có thực trạng đáng buồn là khá nhiều điều tra viên chỉ nhăm nhăm vào lời khai của nghi can, rồi tìm chứng cứ, tài liệu cho phù hợp với lời khai đó để chứng minh họ có tội.

Theo ông, đây là lỗi cơ bản, sơ đẳng không được phép mắc phải, bởi bất cứ điều tra viên nào cũng đã từng được dạy rất kĩ khi còn ngồi trên ghế các trường công an: Khi phá án phải trọng chứng, không trọng cung.

Đây cũng chính là những nguyên nhân dẫn đến không ít vụ án bị làm sai lệch hồ sơ, nội dung vụ án bị thay đổi, dẫn đến oan, sai cho người vô tội. Vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn ở Bắc Giang, Huỳnh Văn Nén ở Bình Thuận... là những ví dụ đau lòng của việc cẩu thả, bừa bãi, làm sai quy trình tố tụng của điều tra viên, kiểm sát viên và thẩm phán.

Trong quy định của luật quốc tế cũng như pháp luật ở nhiều quốc gia, quyền im lặng được thừa nhận là một trong các quyền con người, thành tố thiết yếu thiết lập nên phiên tòa công bằng. Công ước của Liên Hợp Quốc về các quyền dân sự và chính trị 1966 (ICCPR) quy định, một người không thể bị buộc để cho lời khai chống lại mình hoặc nhận mình có tội. Cho đến nay, ICCPR đã có 172 thành viên tham gia là các quốc gia và vùng lãnh thổ.

Tại Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015, lần đầu tiên quyền im lặng của bị can, bị cáo được ghi nhận, thể hiện gián tiếp qua một số điều luật, như điểm d Khoản 2 Điều 60 và điểm h Khoản 2 Điều 61 Bộ luật Tố tụng hình sự, bị can, bị cáo có quyền trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội. Khi đó, cơ quan tiến hành tố tụng không có quyền ép buộc họ phải khai báo bằng các biện pháp không hợp pháp. Việc bị can, bị cáo không trả lời những điều bất lợi cho bản thân sẽ không bị coi là tình tiết tăng nặng.

Những điều này không thể “gây khó” cho cơ quan điều tra nếu mỗi điều tra viên làm đúng quy trình, “lành nghề”, thực sự có tâm và trung thực. Nó cũng nhằm nhắc cơ quan hành pháp thực sự coi trọng chứng cứ hơn lời khai.

Trong văn học dân gian nhiều người biết đến tích chuyện oan Thị Kính. Khi người chồng tỉnh giấc bỗng phát hiện vợ với con dao đang kề cổ mình, trong án hình sự thì đây đã có đủ tang chứng, vật chứng. Thực ra Thị Kính khi nhìn thấy chiếc râu mọc ngược trên cằm chồng chỉ có ý định cắt nó đi. Tang chứng có đủ mà chưa chắc đã đúng những gì nhìn thấy, huống chi tang chứng, vật chứng mơ hồ?

Nếu ai theo dõi, đọc kĩ nội dung kháng nghị của Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao trong vụ án Hồ Duy Hải vừa qua và thử đặt câu hỏi: Nếu bị can này im lặng, không khai ra những điều được coi là phù hợp với diễn biến hành động tội ác trong vụ án thì Tòa án dựa vào chứng cứ nào để kết tội, thậm chí cả suy luận có tội?

Đinh Hoàng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

bao gio bo thi tot nghiep

Bao giờ bỏ thi tốt nghiệp?

Nhiều năm qua, dù có những thay đổi, điều chỉnh trong cách thức tổ chức thi tốt nghiệp THPT nhưng “đáp số” chung đều là gần 100% học sinh bước qua “cửa vũ môn” sau 12 năm đèn sách.
nhung tuoi tan chet choc

Những tươi tắn “chết chóc”

Cổ tích đã có câu chuyện mụ phù thủy độc ác đang tâm đầu độc nàng Bạch Tuyết bằng trái táo ngon tẩm độc.
mot tap quan nen bo

Một tập quán nên bỏ

Có câu “phú quý sinh lễ nghĩa”. Nay cuộc sống khá giả hơn nên cái “lễ nghĩa” đang phát triển như một phong trào.
xin thoi nhung de xuat cai tien

Xin thôi những đề xuất cải tiến!

Người xưa từng ví “phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam” ngụ ý ngữ pháp tiếng Việt rất khó.
chia lua voi da nang

“Chia lửa” với Đà Nẵng

Liên tục từ ngày 25 đến 27/7, ngay khi có ca bệnh đầu tiên nhiễm Covid-19 trong cộng đồng được phát hiện, TP Đà Nẵng đã kích hoạt toàn bộ kịch bản phòng, chống dịch ở cấp độ cao nhất.

Tin khác

Đừng “điên” theo giá vàng!

dung dien theo gia vang
Giá vàng thế giới hôm 28/7 tăng sốc lên mức 1.977,2 USD/ounce, giá vàng trong nước cũng lên cao kỉ lục: 58,1 triệu đồng/lượng.

Vì đâu nên nỗi?

vi dau nen noi
Mấy tuần trước xem truyền hình, đọc báo mạng chỗ nào cũng tràn ngập những hình ảnh dưới biển kín người,  trên rừng kẹt xe, du khách chen chân tại các điểm du lịch.

Farmstay đang “theo vết” Condotel

farmstay dang theo vet condotel
Farmstay là một loại mô hình du lịch sinh thái dành cho gia đình, phục vụ tham quan, nghỉ dưỡng và khám phá nông trại, thưởng thức món ăn dân dã, rau sạch và các nguồn thực phẩm được nuôi trồng, chế biến trực tiếp tại trang trại.

Bình đẳng giới cần “sạch” từ nhận thức

binh dang gioi can sach tu nhan thuc
Ở khu phố tôi sinh sống, cứ mỗi sáng thứ Bảy từ tinh mơ đã thấy bà chi hội trưởng phụ nữ đi thúc giục: “Mời chị em các gia đình dậy làm tổng vệ sinh nào”!

Đừng gieo vừng ra ngô!

dung gieo vung ra ngo
Mới đây, tại Bình Định, có huyện miền núi xây tượng đài “Khởi nghĩa Vĩnh Thạnh” trị giá gần 50 tỉ đồng.

Hãy nhường ghế

hay nhuong ghe
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng nói tại một hội nghị thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng năm 2019: Có ý kiến cho rằng “phải làm cẩn thận không nhụt chí không ai muốn làm”, rõ ràng tư tưởng đó sai. Tôi đã nói, nếu ai cảm thấy cản trở, nhụt chí thì dẹp sang một bên cho người khác làm…”.
Xem thêm
benh nhan 897 tung kham bv da nang di lam hang ngay truoc khi duong tinh voi sars cov 2

Bệnh nhân 897 từng khám BV Đà Nẵng, đi làm hàng ngày trước khi dương tính với SARS-CoV-2

Bệnh nhân 897 là cán bộ phường Hòa An, TP. Đà Nẵng. Trước khi có kết quả dương tính với SARS-CoV-2, bệnh nhân từng khám bệnh tại BV Đà Nẵng, đi ...
benh nhan 63 tuoi tu vong vi benh ly nen va mac covid 19

Bệnh nhân 63 tuổi tử vong vì bệnh lý nền và mắc Covid-19

Bệnh nhân 702 là nam (63 tuổi) tử vong do mắc bệnh lý nền và mắc Covid-19, nâng tổng số ca tử vong tại Việt Nam lên 22.
them 6 ca covid 19 tai hai duong va quang nam trong do co 2 benh nhan tren 70 tuoi

Thêm 6 ca Covid-19 tại Hải Dương và Quảng Nam, trong đó có 2 bệnh nhân trên 70 tuổi

6h ngày 14/8, Bộ Y tế công bố thêm 6 ca mắc Covid-19 ở Hải Dương và Quảng Nam, nâng tổng số ca nhiễm cả nước lên 911.
bac ninh chot ngay khai giang nam hoc 2020 2021

Bắc Ninh: Chốt ngày khai giảng năm học 2020-2021

Năm học 2020-2021, học sinh Bắc Ninh đồng loạt tựu trường vào ngày 1/9 (thứ Ba); khai giảng vào ngày 5/9 (thứ Bảy) và thực học bắt đầu từ thứ ...
ha noi bat dau tuyen sinh truc tiep cac lop dau cap nam hoc 2020 2021

Hà Nội bắt đầu tuyển sinh trực tiếp các lớp đầu cấp năm học 2020-2021

Ngày 13/8, các trường phổ thông, mầm non Hà Nội bắt đầu nhận hồ sơ tuyển sinh trực tiếp. Phụ huynh học sinh sẽ có 3 ngày đề hoàn thành ...
tu ngay 118 bat dau cham thi tot nghiep thpt

Từ ngày 11/8 bắt đầu chấm thi tốt nghiệp THPT

Theo kế hoạch, ngay sau khi kết thúc môn thi cuối vào chiều 10/8, các hội đồng thi trên cả nước sẽ thực hiện quy trình chấm thi bắt đầu ...
chuyen cam dong ve lao nong lap tram cuu ho cho nguoi tam than

Chuyện cảm động về lão nông lập “trạm cứu hộ” cho người tâm thần

Có người chỉ tá túc nhà ông dăm ba ngày, nhưng có người đã được ông nuôi dưỡng suốt 11 năm và nhập cả khẩu vào nhà mình. Ông Phạm ...
thanh hoa chuyen minh nho no luc xay dung ntm

Thanh Hoá: Chuyển mình nhờ nỗ lực xây dựng NTM

Với sự nỗ lực không mệt mỏi của các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở, sau 10 năm thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia Xây dựng ...
duong pho bich hoa trong long thu do

Đường, phố bích họa trong lòng Thủ đô.

Giờ đây Hà Nội có thêm, phố Hùng Hưng, đường Phan Đình Phùng, trở thành phố bích họa, đường bích họa trong lòng Thủ đô.
Phiên bản di động