Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Đây là điểm nhấn rất quan trọng, trong Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Một số người cố tình không hiểu, hoặc cố ý làm rối rắm vấn đề đã nêu nhiều ý kiến, đại loại như: Đã là "cơ chế thị trường" thì cứ thế mà đi, còn "định hướng" gì nữa, hay là chủ nghĩa xã hội chưa có mô hình...

I. Kinh tế thị trường là gì?

Kinh tế thị trường là thành tựu vĩ đại của nhân loại, chứ không riêng gì của chủ nghĩa tư bản (CNTB). Loài người đã lựa chọn cách đi ấy là đúng, ai cũng phải theo. Dĩ nhiên, CNTB phát triển sớm hơn, nên đến với kinh tế thị trường trước. Thể chế này có mấy quy luật:

1. Quy luật cung - cầu

Đã có cầu, ắt phải có cung, hết cầu thì cung phải dừng. Vì không nắm chắc quy luật này, lại không có ai điều hành, kinh tế thế giới nhiều phen lao đao. Chiến tranh Thế giới thứ II có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân khủng hoảng thừa kinh tế (1929-1933), khiến các nước lớn phải phát động chiến tranh, nhằm phân chia lại thị trường.

Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa

2. Quy luật cạnh tranh

Cạnh tranh có tác dụng thúc đẩy kinh tế phát triển và chỉ có cạnh tranh mới có tác dụng kìm giả, nhưng mặt trái của nó là triệt tiêu lẫn nhau. Chẳng hạn, một thành phố có 10 nhà kinh doanh, sau bao năm thì một số teo dần do thua kém về vốn liếng, trình độ quản lí, hoặc do may - rủi, thời cơ... khác nhau. Vì vậy, một số doanh nghiệp bị phá sản, phải sáp nhập vào nơi mạnh hơn, cuối cùng chỉ còn một vài cơ sở kinh doanh. Trên phạm vi cả nước cũng thế, qua đấu tranh sinh tồn tự nhiên (cạnh tranh), doanh nghiệp mạnh nhất trở thành Công ty xuyên quốc gia.

Cạnh tranh thời hiện đại là đi tìm "sự khác biệt". Đây là khái niệm do Michael Porter, nhà bác học kinh tế người Mỹ, Giáo sư Đại học Harvard, cha đẻ của chiến lược cạnh tranh toàn cầu nêu ra. Theo đó, đi tìm "sự khác biệt" nhằm hạn chế sự triệt tiêu lẫn nhau, để "tất cả cùng thắng".

3. Quy luật gia tăng kinh tế trong kinh doanh

Các Mác gọi là "Giá trị thặng dư" - một phát hiện vĩ đại của nhà cộng sản kiệt xuất. Mác đặt vấn đề: Các nhà tư bản mua vào, bán ra, giá ngang nhau nhưng vì sao vẫn có lãi? Mác giải thích, lãi ấy được gia tăng thông qua sức lao động của công nhân, mà các nhà tư bản chiếm dụng.

Thực ra, chế độ nào cũng vậy, thời đại nào và nơi nào cũng thế, kinh doanh mà không có lãi, đồng nghĩa với phá sản. Kinh tế là phải “kê lên để tính”. Các nhà tư bản đem (T) đồng, đi sản xuất và kinh doanh hàng hóa (H), thu về T’ đồng. T’ này nhất thiết phải lớn T ban đầu, nếu không thì phá sản. Mác nói, các đảng viên cộng sản phải đóng sách mà học cách quản lí kinh tế của các nhà tư bản là thế.

4. Quy luật nới rộng giàu - nghèo

Do quy luật phát triển không đều, kinh tế thị trường tạo khoảng cách ngày càng xa giữa giàu và nghèo. Giàu càng giàu thêm, còn nghèo thì càng kiết, thậm chí phải sống bằng đồng lương thất nghiệp.

II. Định hướng XHCN

1. Đảng ta xác định rõ mặt trái của cơ chế thị trường, nên đã bổ sung vào "thể chế" này, khái niệm "Định hướng XHCN" nhằm hoàn thiện cơ chế điều hành đất nước.

2. XHCN ở Việt Nam như Đảng ta xác định là có mục tiêu: “Xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng văn minh”.

3. Chế độ XHCN không có mô hình chung cho mọi quốc gia. Việt Nam, Trung Quốc, Cu Ba, Triều Tiên cùng là XHCN, nhưng cách đi khác nhau tùy điều kiện lịch sử mỗi nước. XHCN ở Việt Nam như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chỉ rõ trong bài viết "Một số vấn đề lí luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam": "Chúng ta cần một xã hội mà trong đó, sự phát triển là thực sự và con người, chứ không phải vì lợi nhuận mà bóc lột, chà đạp lên phẩm giá con người. Và chúng ta cần một hệ thống chính trị mà quyền lực thuộc về Nhân dân, do Nhân dân, và phục vụ lợi ích của Nhân dân, chứ không phải chỉ cho một thiểu số giàu có. Phải chăng những mong ước tốt đẹp đó, chính là giá trị đích thực của CNXH và cũng chính là mục tiêu mà Đảng và Nhân dân ta đã lựa chọn và đang kiên định, kiên trì theo đuổi".

4. XHCN Việt Nam là không làm kinh tế bằng mọi giá. Phát triển kinh tế đi đối với phát triển văn hóa, coi con người là trung tâm. Đảng, Nhà nuớc, Quốc hội đã ra nhiều Nghị quyết, Chỉ thị... để phát triển kinh tế vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc ít người, để "không ai bị bỏ lại phía sau”, không số phận nào bị quên lãng. Kêu gọi nhà giàu, các doanh nghiệp tích cực làm từ thiện, giúp người khó. Công tác xóa đói, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới được toàn dân náo nức, chờ đón, ủng hộ, được thế giới công nhận là mô hình đảng học tập.

Những năm vừa qua, bão lụt ở miền Trung rồi đại địch Covid-19 bùng phát... nhưng đất nước vẫn đứng vững và sớm phục hồi. Điều đó đã minh chứng tính ưu việt của chế độ XHCN ta đang xây dựng, đúng như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đánh giá tại phiên khai mạc Đại hội XIII của Đảng: "Chưa bao giờ đất nước ta có được cơ đồ, vị thế, uy tín quốc tế như ngày nay". Đó là sự cắt nghĩa hùng hồn, đúng đắn về đường lối xây dựng đất nước do Đảng ta lãnh đạo.

Ngô Trí Sỹ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Anh hùng Núp với cách mạng Cuba

Anh hùng Núp với cách mạng Cuba

Sau khi cách mạng thành công (1959), Cuba đẩy mạnh việc tìm hiểu cuộc kháng chiến chống Pháp của Nhân dân Việt Nam và lấy đó làm bài học thực tiễn sinh động trong cuộc chiến chống chủ nghĩa đế quốc Mỹ của Nhân dân Cuba...
Bác Hồ và Đại hội V Quốc tế Cộng sản

Bác Hồ và Đại hội V Quốc tế Cộng sản

Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản, gồm có đại biểu của 49 Đảng Cộng sản trên thế giới đã họp tại Mát-xcơ-va từ ngày 17/6 đến 8/7/1924.
Nghĩ về văn hoá học đường

Nghĩ về văn hoá học đường

Nhà trường không chỉ dạy chữ, mà còn dạy làm người. Vai trò và nhiệm vụ vẻ vang ấy đòi hỏi học đường phải không ngừng khẳng định bản chất văn hoá tiêu biểu.
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người khởi xướng phong trào thi đua yêu nước

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người khởi xướng phong trào thi đua yêu nước

Ngày 11/6/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi thi đua ái quốc”, với mục tiêu vừa thiết thực, vừa to lớn: “Dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc”.
Già hoá dân số và dân số già

Già hoá dân số và dân số già

Hiện nay nước ta có khoảng 16 triệu NCT. Đây là nguồn lực nội sinh quý giá, là lực lượng hướng đạo trong cố kết cộng đồng, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sức mạnh làm chủ xã hội và tự nhiên. Từ ngàn xưa, truyền thống dân tộc Việt Nam là trọng lão, coi NCT là rường cột xã tắc, được kế thừa và phát huy mạnh mẽ trong thời đại Hồ Chí Minh…

Tin khác

“Cai nghiện” mạng xã hội, chúng ta được gì?

“Cai nghiện” mạng xã hội, chúng ta được gì?
Khi công nghệ phát triển, các nền tảng mạng xã hội cũng trở nên thông minh hơn khiến độ “gây nghiện” của thế giới trực tuyến ngày càng cao. Xu hướng này đồng thời dấy lên nhiều lo ngại, chẳng hạn nguy cơ quyền riêng tư bị xâm phạm hoặc nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng sức khỏe tâm thần của người dùng.

Những kiến nghị về thực trạng bộ máy và cán bộ cơ sở hiện nay

Những kiến nghị về thực trạng bộ máy và cán bộ cơ sở hiện nay
Theo Hiến pháp hiện hành, Nhà nước ta có 4 cấp, trong đó xã, phường, thị trấn là cấp cơ sở. Nhưng từ lâu cấp cơ sở đã trở thành trung gian, vì bộ máy còn nhiều tầng, nhiều lớp, nhiều đầu mối. Số lượng cán bộ ngày càng đông, chi phí ngân sách ngày càng nhiều nhưng hiệu lực, hiệu quả còn nhiều hạn chế, nhất là HĐND xã, nên rất cần phải có giải pháp cho cấp này.

Để Ngày Quốc tế Thiếu nhi thêm ý nghĩa

Để Ngày Quốc tế Thiếu nhi thêm ý nghĩa
Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 tại Việt Nam còn gọi là ngày Tết Thiếu nhi và được coi như một ngày hội lớn của trẻ nhỏ. Việt Nam cũng là nước đầu tiên ở châu Á và nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước về quyền trẻ em. Những ngày này cha mẹ và các bé rất háo hức chờ đón cái Tết vui vẻ, hạnh phúc bên gia đình thân yêu…

Nâng cao ý thức cộng đồng về trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ trẻ em

Nâng cao ý thức cộng đồng về trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ trẻ em
Chăm sóc và bảo vệ trẻ em (CS&BVTE), nhất là đối với những trẻ em hoàn cảnh đặc biệt khó khăn là thách thức đối với các ngành chức năng và toàn xã hội. Với những mô hình trực tiếp chăm sóc (CS), bảo vệ (BV), giáo dục trẻ em (TE), các ngành chức năng hướng đến việc nâng cao ý thức của cộng đồng về trách nhiệm trong CS&BVTE, hướng đến mọi TE đều được chăm sóc tốt về đời sống vật chất và tinh thần…

Đôi điều về “thương cho roi cho vọt,...”

Đôi điều về “thương cho roi cho vọt,...”
Trẻ thơ, đó là một bộ phận quan trọng của nhân loại, một thế giới thiên thần kì diệu của hành tinh chúng ta. Chẳng phải ngẫu nhiên mà trong các ngày lễ hội, người ta cầm những bó hoa sặc sỡ và kiệu trên vai trẻ em tươi cười trong ánh mặt trời.

Phòng chống sét đánh ở khu vực nông thôn miền núi

Phòng chống sét đánh ở khu vực nông thôn miền núi
Theo báo An ninh Thủ đô, chiều tối ngày 19/5 vừa qua, tại tỉnh Thanh Hóa có 2 nạn nhân là bà L.T.N bị sét đánh khi đang làm đồng tại thôn Yên Bằng, xã Đông Yên, huyện Đông Sơn và chị B.T.P bị sét đánh khi tham gia giao thông tuyến đường nối TP Thanh Hoá đi Nghi Sơn, thuộc địa phận xã Đồng Tiến, huyện Triệu Sơn. Còn tại tỉnh Nam Định, vào khoảng 16h, nạn nhân tên N.V.T khi đang di chuyển qua khu vực xã Giao Hải, huyện Giao Thủy thì bị sét đánh dẫn đến tử vong.

Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu nhi theo lời căn dặn của Bác

Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu nhi theo lời căn dặn của Bác
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người rất yêu quý thiếu nhi và Người đã dành muôn ngàn tình yêu thương dành cho các chủ nhân tương lai của đất nước...

Đạo Phật có trong mỗi con người

Đạo Phật có trong mỗi con người
Tôi còn nhớ, vào ngày Rằm, mùng Một, khi bà lên chùa lễ Phật, là tôi lại ra đầu ngõ ngóng dáng còng với bộ áo nâu của bà lộ ra sau khúc cua, nơi có rặng tre xanh mát. Nay đã gần 40 tuổi, tôi vẫn nhớ phẩm oản thơm mùi gạo nếp lộc chùa, nhớ nụ cười để lộ hàm răng đen nhánh của bà ngày nào...

Một số kĩ năng sống cơ bản nên dạy trẻ từ nhỏ

Một số kĩ năng sống cơ bản nên dạy trẻ từ nhỏ
Cha mẹ nào cũng luôn muốn con mình giỏi giang về học lực cũng như các lĩnh vực khác trong cuộc sống. Thế nhưng rõ ràng mỗi đứa trẻ có cá tính cũng như kĩ năng sở trường riêng. Một số cha mẹ sai lầm khi trông đợi con học được mọi thứ ở trường.

Bác Hồ với công tác bảo vệ môi trường

Bác Hồ với công tác bảo vệ môi trường
Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm, chú trọng đến việc tạo dựng môi trường xanh, Bác dạy trước hết phải bảo đảm cho điều kiện sống và công tác. Trong kháng chiến, cơ quan thường xuyên phải di chuyển, Người luôn căn dặn cán bộ phải chọn những nơi: “Trên có núi, dưới có sông, có đất ta trồng, có bãi ta vui”.

Nguồn gốc nghệ thuật Bài chòi

Nguồn gốc nghệ thuật Bài chòi
Người dân Kinh Bắc say mê dân ca Quan họ, người Phú Thọ yêu hát Xoan, người Nam Bộ say mê và tự hào với Đờn ca tài tử, thì người dân Trung Bộ cũng thỏa nguyện khi nghệ thuật hát Bài chòi trở thành Di sản Văn hóa vi phật thể đại diện nhân loại…

Bác Hồ căn dặn về cần, kiệm, liêm, chính

Bác Hồ căn dặn về cần, kiệm, liêm, chính
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên kêu gọi toàn dân thực hiện cần, kiệm, liêm, chính để xây dựng đời sống mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Học tập tinh thần trách nhiệm, khoa học của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Học tập tinh thần trách nhiệm, khoa học của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc. Cuộc đời và sự nghiệp của Người đã trở thành di sản lớn lao của dân tộc Việt Nam. Học tập và làm theo Bác, đặc biệt học tập và làm theo tấm gương tinh thần trách nhiệm, phong cách khoa học của Người có ý nghĩa vô cùng quan trọng...

Hãy yêu thương “thế giới ngày mai”

Hãy yêu thương “thế giới ngày mai”
Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai. Những gì tốt đẹp nhất hãy dành cho trẻ em… Đó không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, nhà trường mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Tuy nhiên, để làm tròn trách nhiệm đó không dễ dàng, bởi đâu đó vẫn còn những trẻ em chưa thực sự được hưởng một cuộc sống trọn vẹn, đủ đầy yêu thương…

Bác Hồ, Bác Tôn, tình sâu, nghĩa nặng

Bác Hồ, Bác Tôn, tình sâu, nghĩa nặng
Năm 1911, tại bến cảng Nhà Rồng ở Sài Gòn, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã xuống tàu làm lao công đi tìm đường cứu nước. Một năm sau, cũng tại nơi này, người thợ trẻ Tôn Đức Thắng cũng xuống tàu làm thợ và sang Pháp tìm cách giúp đồng bào mình thoát khỏi kiếp nô lệ, lầm than.
Xem thêm
Phiên bản di động