Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Đây là điểm nhấn rất quan trọng, trong Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Một số người cố tình không hiểu, hoặc cố ý làm rối rắm vấn đề đã nêu nhiều ý kiến, đại loại như: Đã là "cơ chế thị trường" thì cứ thế mà đi, còn "định hướng" gì nữa, hay là chủ nghĩa xã hội chưa có mô hình...

I. Kinh tế thị trường là gì?

Kinh tế thị trường là thành tựu vĩ đại của nhân loại, chứ không riêng gì của chủ nghĩa tư bản (CNTB). Loài người đã lựa chọn cách đi ấy là đúng, ai cũng phải theo. Dĩ nhiên, CNTB phát triển sớm hơn, nên đến với kinh tế thị trường trước. Thể chế này có mấy quy luật:

1. Quy luật cung - cầu

Đã có cầu, ắt phải có cung, hết cầu thì cung phải dừng. Vì không nắm chắc quy luật này, lại không có ai điều hành, kinh tế thế giới nhiều phen lao đao. Chiến tranh Thế giới thứ II có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân khủng hoảng thừa kinh tế (1929-1933), khiến các nước lớn phải phát động chiến tranh, nhằm phân chia lại thị trường.

Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa

2. Quy luật cạnh tranh

Cạnh tranh có tác dụng thúc đẩy kinh tế phát triển và chỉ có cạnh tranh mới có tác dụng kìm giả, nhưng mặt trái của nó là triệt tiêu lẫn nhau. Chẳng hạn, một thành phố có 10 nhà kinh doanh, sau bao năm thì một số teo dần do thua kém về vốn liếng, trình độ quản lí, hoặc do may - rủi, thời cơ... khác nhau. Vì vậy, một số doanh nghiệp bị phá sản, phải sáp nhập vào nơi mạnh hơn, cuối cùng chỉ còn một vài cơ sở kinh doanh. Trên phạm vi cả nước cũng thế, qua đấu tranh sinh tồn tự nhiên (cạnh tranh), doanh nghiệp mạnh nhất trở thành Công ty xuyên quốc gia.

Cạnh tranh thời hiện đại là đi tìm "sự khác biệt". Đây là khái niệm do Michael Porter, nhà bác học kinh tế người Mỹ, Giáo sư Đại học Harvard, cha đẻ của chiến lược cạnh tranh toàn cầu nêu ra. Theo đó, đi tìm "sự khác biệt" nhằm hạn chế sự triệt tiêu lẫn nhau, để "tất cả cùng thắng".

3. Quy luật gia tăng kinh tế trong kinh doanh

Các Mác gọi là "Giá trị thặng dư" - một phát hiện vĩ đại của nhà cộng sản kiệt xuất. Mác đặt vấn đề: Các nhà tư bản mua vào, bán ra, giá ngang nhau nhưng vì sao vẫn có lãi? Mác giải thích, lãi ấy được gia tăng thông qua sức lao động của công nhân, mà các nhà tư bản chiếm dụng.

Thực ra, chế độ nào cũng vậy, thời đại nào và nơi nào cũng thế, kinh doanh mà không có lãi, đồng nghĩa với phá sản. Kinh tế là phải “kê lên để tính”. Các nhà tư bản đem (T) đồng, đi sản xuất và kinh doanh hàng hóa (H), thu về T’ đồng. T’ này nhất thiết phải lớn T ban đầu, nếu không thì phá sản. Mác nói, các đảng viên cộng sản phải đóng sách mà học cách quản lí kinh tế của các nhà tư bản là thế.

4. Quy luật nới rộng giàu - nghèo

Do quy luật phát triển không đều, kinh tế thị trường tạo khoảng cách ngày càng xa giữa giàu và nghèo. Giàu càng giàu thêm, còn nghèo thì càng kiết, thậm chí phải sống bằng đồng lương thất nghiệp.

II. Định hướng XHCN

1. Đảng ta xác định rõ mặt trái của cơ chế thị trường, nên đã bổ sung vào "thể chế" này, khái niệm "Định hướng XHCN" nhằm hoàn thiện cơ chế điều hành đất nước.

2. XHCN ở Việt Nam như Đảng ta xác định là có mục tiêu: “Xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng văn minh”.

3. Chế độ XHCN không có mô hình chung cho mọi quốc gia. Việt Nam, Trung Quốc, Cu Ba, Triều Tiên cùng là XHCN, nhưng cách đi khác nhau tùy điều kiện lịch sử mỗi nước. XHCN ở Việt Nam như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chỉ rõ trong bài viết "Một số vấn đề lí luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam": "Chúng ta cần một xã hội mà trong đó, sự phát triển là thực sự và con người, chứ không phải vì lợi nhuận mà bóc lột, chà đạp lên phẩm giá con người. Và chúng ta cần một hệ thống chính trị mà quyền lực thuộc về Nhân dân, do Nhân dân, và phục vụ lợi ích của Nhân dân, chứ không phải chỉ cho một thiểu số giàu có. Phải chăng những mong ước tốt đẹp đó, chính là giá trị đích thực của CNXH và cũng chính là mục tiêu mà Đảng và Nhân dân ta đã lựa chọn và đang kiên định, kiên trì theo đuổi".

4. XHCN Việt Nam là không làm kinh tế bằng mọi giá. Phát triển kinh tế đi đối với phát triển văn hóa, coi con người là trung tâm. Đảng, Nhà nuớc, Quốc hội đã ra nhiều Nghị quyết, Chỉ thị... để phát triển kinh tế vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc ít người, để "không ai bị bỏ lại phía sau”, không số phận nào bị quên lãng. Kêu gọi nhà giàu, các doanh nghiệp tích cực làm từ thiện, giúp người khó. Công tác xóa đói, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới được toàn dân náo nức, chờ đón, ủng hộ, được thế giới công nhận là mô hình đảng học tập.

Những năm vừa qua, bão lụt ở miền Trung rồi đại địch Covid-19 bùng phát... nhưng đất nước vẫn đứng vững và sớm phục hồi. Điều đó đã minh chứng tính ưu việt của chế độ XHCN ta đang xây dựng, đúng như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đánh giá tại phiên khai mạc Đại hội XIII của Đảng: "Chưa bao giờ đất nước ta có được cơ đồ, vị thế, uy tín quốc tế như ngày nay". Đó là sự cắt nghĩa hùng hồn, đúng đắn về đường lối xây dựng đất nước do Đảng ta lãnh đạo.

Ngô Trí Sỹ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc

Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, văn hóa là 1 trong 4 lĩnh vực quan trọng để phát triển đất nước: “Trong công cuộc kiến thiết nước nhà có 4 vấn đề cùng phải chú ý đến, cùng phải coi trọng ngang nhau: Chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa"...
Cha mẹ nên dành thời gian vui chơi cùng con trẻ mỗi ngày

Cha mẹ nên dành thời gian vui chơi cùng con trẻ mỗi ngày

Vào dịp học sinh nghỉ Hè, đại đa số các em đều tự vui chơi, giải trí, tự “quản lí” mình do cha mẹ bận bịu với công việc, với cuộc sống mưu sinh. Thực tế thì có không nhiều cha mẹ thật sự có thời gian và đủ kiên nhẫn, đủ năng lượng để vui chơi cùng con mỗi ngày. Chúng ta cần biết rằng, dành thời gian vui chơi cùng con, nhất là với các em dưới 10 tuổi, không chỉ giúp trẻ gắn kết yêu thương với cha mẹ mà còn giúp các bé phát triển trí thông minh và hoàn thiện nhiều kĩ năng quan trọng trong cuộc đời…
Nâng cao “tính Đảng” của người đảng viên

Nâng cao “tính Đảng” của người đảng viên

“Tính Đảng” của đảng viên được hiểu là sự thừa nhận một cách tự nguyện, tự giác và tuyệt đối trung thành với nền tảng tư tưởng, lí tưởng cách mạng mà Đảng lựa chọn: Đó là sự tuân thủ tính tổ chức và tính kỉ luật; là những chuẩn mực trong mọi hành vi, lời nói trong các hoạt động xã hội. Việc nâng cao “tính Đảng” của người đảng viên có ý nghĩa quan trọng, tạo ra sự đồng thuận về lí tưởng cách mạng; sự thống nhất, đoàn kết trong hành động; sự tiên phong và là tấm gương sáng có sức thu hút dẫn dắt quần chúng Nhân dân thực hiện các nhiệm vụ cách mạng…
Vấn đề cốt lõi của thị trường bất động sản

Vấn đề cốt lõi của thị trường bất động sản

Để phát triển ổn định, thị trường bất động sản (BĐS) phát triển cần huy động nguồn lực từ các kênh, như: Đầu tư trực tiếp, nguồn vốn từ thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, ngân sách nhà nước, vốn tự có của người dân, doanh nghiệp… trong đó, vốn tín dụng chỉ là một trong các kênh cần có để thị trường BĐS phát triển.
Suy ngẫm về hai lần sinh nhật của Bác Hồ

Suy ngẫm về hai lần sinh nhật của Bác Hồ

Trong cuộc đời của Bác Hồ có hai lần sinh nhật rất đặc biệt. Lần thứ nhất vào ngày 19/5/1946, Bác chủ động tổ chức.

Tin khác

Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Đây là điểm nhấn rất quan trọng, trong Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Một số người cố tình không hiểu, hoặc cố ý làm rối rắm vấn đề đã nêu nhiều ý kiến, đại loại như: Đã là "cơ chế thị trường" thì cứ thế mà đi, còn "định hướng" gì nữa, hay là chủ nghĩa xã hội chưa có mô hình...

Mãi mãi giương cao ngọn cờ tư tưởng bất diệt

Mãi mãi giương cao ngọn cờ tư tưởng bất diệt
Đã 106 năm trôi qua nhưng tiếng đại bác trên chiến hạm Rạng Đông ngày 7/11/1917, mở đầu “10 ngày rung chuyển thế giới”, (tên tác phẩm của Giôn-rít, Mỹ) vẫn còn vang vọng toàn cầu. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt vĩ đại, mở ra thời đại quá độ từ Chủ nghĩa tư bản lên Chủ nghĩa xã hội.

Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ

Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ
Có thể khẳng định rằng, ở Việt Nam chưa có ai được ca ngợi, đề cao nhiều như lãnh tụ Hồ Chí Minh.

Để học sinh chọn nghề, lập nghiệp thành công

Để học sinh chọn nghề, lập nghiệp thành công
Bên cạnh lựa chọn đại học để theo đuổi ước mơ, những năm gần đây, có không ít học sinh sau khi tốt nghiệp Trung học cơ sở đã quyết định học nghề, với mong muốn lập nghiệp sớm.

Đại đoàn kết toàn dân tộc theo lời dạy của Bác Hồ

Đại đoàn kết toàn dân tộc theo lời dạy của Bác Hồ
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 10, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 120). Bởi vậy, đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là động lực và nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc...

Tích hợp văn hóa Đông - Tây với lí tưởng XHCN - Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh

Tích hợp văn hóa Đông - Tây với lí tưởng XHCN - Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh
Tích hợp Văn hoá Đông - Tây với lí tưởng xã hội chủ nghĩa trên cơ sở truyền thống văn hoá dân tộc, phải kể đến anh hùng giải phóng dân tộc và danh nhân văn hoá Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh (1890 - 1969)...

Chính sách xã hội bao trùm, tiến bộ và công bằng xã hội

Chính sách xã hội bao trùm, tiến bộ và công bằng xã hội
Chính sách xã hội là hệ thống cơ chế, chính sách bao gồm chương trình, giải pháp của Đảng, Nhà nước bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội mang tính bao trùm, toàn diện nhằm góp phần đổi mới, phát triển đất nước phồn vinh và thể hiện tính ưu việt của chế độ.

Cần tư duy lại nền nông nghiệp

Cần tư duy lại nền nông nghiệp
Cần tư duy lại nền nông nghiệp theo hướng chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, từ sản lượng sang số lượng để không còn câu chuyện “được mùa rớt giá, được giá mất mùa” hoặc “giải cứu nông sản”.

Vai trò của Stalin trong thắng lợi của Liên Xô trước phát xít Đức

Vai trò của Stalin trong thắng lợi của Liên Xô trước phát xít Đức
Sau khi Vladimir Ilyich Lenin (1870-1924) qua đời, Iosif Vissarionovich Stalin (1878-1953) trở thành người đứng đầu bộ máy lãnh đạo Đảng và Nhà nước Liên Xô. Stalin đã có công lao to lớn trong việc xây dựng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và xây dựng hệ thống XHCN trên thế giới.

Vai trò “trụ cột” của NCT trong gia đình

Vai trò “trụ cột” của NCT trong gia đình
Với vị thế “cây cao bóng cả”, NCT là trụ cột tinh thần, người “cầm trịch” cho gia đình phát triển. NCT có vai trò rất lớn trong việc hình thành những giá trị văn hoá gia đình, là người chọn lọc, phát triển và truyền lại những giá trị văn hoá tốt đẹp ấy cho các thế hệ...

Vai trò “trụ cột” của người cao tuổi trong gia đình

Vai trò “trụ cột” của người cao tuổi trong gia đình
Việt Nam đang là một trong những nước có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới. Theo dự báo của Tổng cục Thống kê, đến năm 2038, nhóm người từ 60 tuổi trở lên sẽ đạt khoảng hơn 21 triệu người, chiếm 20% tổng dân số. Tỉ lệ này sẽ tăng lên 25%, tương đương 27 triệu người vào năm 2050. Do đó, sự ảnh hưởng của NCT đối với cộng đồng càng lớn...

Nam Định 60 năm thực hiện lời dạy của Bác

Nam Định 60 năm thực hiện lời dạy của Bác
Năm nào cũng vậy, cứ đến tháng 5 lòng người dân Thành Nam lại bâng khuâng nhớ Bác - Nhớ không chỉ là ngày sinh nhật của Người mà còn là lần cuối cùng được đón Bác về thăm...

V.I.Lênin với tầm nhìn đổi mới và sáng tạo

V.I.Lênin với tầm nhìn đổi mới và sáng tạo
Trong tác phẩm “Đường Kách mệnh”, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”1. Tầm nhìn đổi mới và sáng tạo của V.I.Lênin thể hiện rõ nhất từ việc Người lãnh đạo thắng lợi cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa và sau đó là sự thiết lập chế độ xã hội chủ nghĩa, với mục tiêu xóa bỏ chế độ người bóc lột người...

Đội ngũ trí thức trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Đội ngũ trí thức trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 6/8/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khoá X) xác định: “Trí thức là những người lao động trí óc, có trình độ học vấn cao về lĩnh vực chuyên môn nhất định, có năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, truyền bá và làm giàu tri thức, tạo ra những sản phẩm tinh thần và vật chất có giá trị đối với xã hội”. Giới trí thức bao gồm các kĩ sư, kĩ thuật viên, thầy thuốc, luật sư, kiến trúc sư, nghệ sĩ, cán bộ giảng dạy, người làm công tác nghiên cứu khoa học, một bộ phận công chức, viên chức quản lí Nhà nước…

Một số bài học và kiến nghị về xây dựng và quản lí Quỹ Chăm sóc và Phát huy vai trò NCT

Một số bài học và kiến nghị về xây dựng và quản lí Quỹ Chăm sóc và Phát huy vai trò NCT
Điều 7 Luật NCT năm 2009 quy định Quỹ Chăm sóc và Phát huy vai trò NCT là Quỹ xã hội từ thiện được hình thành từ sự đóng góp tự nguyện, tài trợ của các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước; hỗ trợ từ ngân sách nhà nước và các nguồn thu hợp pháp khác. Việc thành lập, hoạt động và quản lí Quỹ được thực hiện theo quy định của pháp luật.
Xem thêm
Phiên bản di động