Nghiên cứu - Trao đổi 28/08/2025 10:07
Ngày 19/8/1945, Tổng khởi nghĩa thắng lợi ở Thủ đô Hà Nội, chính quyền về tay Nhân dân. Với khí thế tiến công như sấm rung, chớp giật, cả dân tộc từ Bắc đến Nam, triệu người như một, nhất tề vùng lên đưa cuộc Tổng khởi nghĩa đến thắng lợi hoàn toàn, viết nên một chương mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là biểu hiện mẫu mực của khoa học và nghệ thuật chính trị dưới sự lãnh đạo của lãnh tụ Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng, trong đó nổi bật là khoa học, nghệ thuật chủ động chuẩn bị lực lượng, nắm bắt mau lẹ và chớp thời cơ một cách quyết đoán, hiệu quả.
Ngay từ khi ra đời năm 1930, Đảng ta đã có chủ trương, đường lối đúng đắn, vạch ra con đường đi đến thắng lợi của cách mạng Việt Nam là làm “tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”.
 |
Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã đề ra đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo, tập hợp mọi người Việt Nam yêu nước trong mặt trận dân tộc thống nhất rộng lớn để tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa long trời, lở đất, có ý nghĩa lịch sử, là thắng lợi của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, là biểu tượng rực rỡ của tinh thần yêu nước nồng nàn, của ý chí quật cường không chịu mất nước, không cam làm nô lệ; đồng thời, là thắng lợi của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
Đảng ta do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, tổ chức và rèn luyện với tầm nhìn xa, trông rộng, đã dự báo chính xác thời cơ cách mạng; tích cực chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang; sử dụng bạo lực cách mạng của quần chúng; dựa vào lực lượng toàn dân; kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, đi từ khởi nghĩa toàn phần tiến tới tổng khởi nghĩa. Cách mạng Tháng Tám thắng lợi cùng với bản Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo và tuyên đọc, đã khai sinh ra chế độ dân chủ cộng hòa của Việt Nam.
Để đi đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kêu gọi “Dân tộc trên hết”, “Tổ quốc trên hết”; “dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải giành cho kì được độc lập, tự do”. Khi thời cơ đến, nhanh chóng chớp lấy thời cơ “ngàn năm có một”, phát động toàn dân đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền. Giữa tháng 8/1945, Người có Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”.
Thành quả vĩ đại và những bài học lịch sử vô cùng quý báu của Cách mạng Tháng Tám là hành trang, động lực tinh thần mạnh mẽ, thôi thúc toàn dân và toàn quân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tiến hành các cuộc kháng chiến trường kì anh dũng suốt 30 năm, đánh thắng các thế lực ngoại xâm hung bạo của thời đại; vượt qua muôn trùng hiểm nguy để lập nên những chiến công hiển hách mà đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” và Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã để lại cho chúng ta nhiều bài học quý giá, đó là: Sự lãnh đạo của Đảng; củng cố căn cứ địa, xây dựng lực lượng cách mạng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng qua từng thời kì, tích cực chuẩn bị mọi mặt sẵn sàng cho tổng khởi nghĩa; nắm chắc mọi diễn biến tình hình, nhạy bén phát hiện thời cơ, kịp thời chớp thời cơ phát động tổng khởi nghĩa giành thắng lợi; vượt qua khó khăn, thách thức, tận dụng thời cơ để đưa đất nước tiến lên… Song, có lẽ bài học về xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, khơi dậy và phát huy sức mạnh chủ nghĩa yêu nước vẫn là bài học thiết thực, hiệu quả nhất. Thực tiễn cách mạng nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng hơn 95 năm qua đã minh chứng rõ: “Chèo thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân”.
80 năm qua, những bài học kinh nghiệm cùng thành quả cách mạng vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám đã và đang là điểm tựa lịch sử, là nguồn sức mạnh tinh thần vô giá để toàn dân tộc vững tin, đoàn kết dưới sự lãnh đạo của Đảng, kiên định con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Cách mạng Tháng Tám thành công nhờ sự lãnh đạo tài tình của Đảng, của Bác Hồ; nhờ sức mạnh đại đoàn kết, bản lĩnh, trí tuệ, ý chí quật cường của một dân tộc quyết không chịu làm nô lệ; là hội tụ của ý chí độc lập tự chủ, tự lực, tự cường của dân tộc Việt Nam; là thắng lợi vĩ đại của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh được Đảng ta vận dụng một cách sáng tạo để “lựa tình thế, chọn thời cơ”, đưa ra những quyết sách đúng đắn, sáng tạo ở tầm chiến lược, gắn sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, làm nên những sự kiện vĩ đại có tầm vóc và đi vào lịch sử của dân tộc và thế giới.
Không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với dân tộc Việt Nam, Cách mạng Tháng Tám 1945 ở Việt Nam là thắng lợi đầu tiên trong thời đại mới của một dân tộc nhược tiểu đã tự đấu tranh giải phóng khỏi ách đế quốc thực dân. Thắng lợi này đã cổ vũ mạnh mẽ cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức chống ách nô dịch của chủ nghĩa đế quốc, mở ra thời kỳ tan rã của chủ nghĩa thực dân trên toàn thế giới.
Với tinh thần “Dễ trăm lần không dân cũng chịu. Khó vạn lần dân liệu cũng xong” cùng bài học sâu sắc về tinh thần đoàn kết, “lấy dân làm gốc” của Cách mạng Tháng Tám đã được kế thừa và phát huy, đặc biệt sau 40 năm đổi mới, đất nước đã đạt được nhiều thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử, tạo thêm niềm tin mới, khát vọng mới, đã mang đến cơ hội đưa đất nước bước vào kỉ nguyên mới - kỉ nguyên vươn mình của dân tộc.
Với việc xác định lòng dân là mạch nguồn tạo nên sức mạnh nội sinh, tin tưởng rằng Đảng sẽ tiếp tục huy động sức mạnh toàn dân tộc lãnh đạo cách mạng Việt Nam vượt qua mọi khó khăn, thách thức, giành nhiều thắng lợi mới, góp phần phát triển đất nước trong kỉ nguyên thịnh vượng.
