Dấu xưa Đông Ngạc

Bên cầu Thăng Long, những ngôi nhà cổ Đông Ngạc (quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội) hiện lên như một chứng nhân thầm lặng của thời gian, một dấu xưa giữa lòng Hà Nội đang đô thị hóa với tốc độ ngày càng nhanh.

Nhà cổ giữa làng cổ

Làng Đông Ngạc nằm sát chân cầu Thăng Long, cách trung tâm khoảng 10km. Làng có tên nôm là Kẻ Vẽ và được coi là một trong những làng cổ nhất của Hà Nội. Những người dân ở Đông Ngạc vẫn tự hào với câu ngạn ngữ “Đất Kẻ Giàn, quan Kẻ Vẽ”, bởi làng có nhiều người thành đạt trong khoa bảng. Các tộc họ ở đây, tộc họ nào cũng có người đỗ đại khoa, ít nhất là một người, nhiều như họ Phạm là 16 người (kể cả Hán học, Tây học). Trong đình Đông Ngạc, ngoài những hoành phi câu đối còn có đôi bàn tay bằng đồng; một tay cầm bút lông trong tư thế đang viết, tay kia nắm chặt vòng lửa. Đây chính là biểu tượng cho văn học và sức mạnh thượng võ của người dân Đông Ngạc.

Theo con đường làng lát gạch nghiêng, ông Nguyễn Văn Phú, Trưởng thôn Đông Ngạc dẫn tôi đến thăm ngôi nhà của ông Đỗ Quốc Hiến. Ngôi nhà đã có tuổi đời trên 200 trăm và được coi là ngôi đình thứ hai của làng. Ông Hiến cho biết, đây vốn là nhà thờ cụ Đỗ Thế Giai - một ông quan võ thời vua Lê, chúa Trịnh. Cụ Giai được sắc phong là Đỗ Đại vương từ, Thượng đẳng Phúc thần và được thờ như thành hoàng làng.

Ngôi nhà gồm nhà tiền tế và hậu cung được dựng bởi các loại gỗ quý như lim, xoan rừng..., mỗi nhà đều có năm gian lợp ngói âm dương truyền thống. Trong ngôi nhà còn lưu giữ được khá nhiều di vật có giá trị như cặp hạc đứng trên mai rùa có chiều cao gần 2m, tượng ông phỗng dâng hương... Đặc biệt, tấm bia đá dựng năm 1771 cho biết thân thế của Đỗ Thế Giai và quy định về việc nhị kì xuân thu cúng bái. Toàn bộ kiến trúc của ngôi nhà mang đậm phong cách nhà Hậu Lê, mà tiêu biểu là những hoa văn trang trí trên rèm cửa và hệ thống hoành phi câu đối.

Ngôi nhà thờ họ hơn 300 tuổi của dòng họ Đỗ ở làng Đông Ngạc.


Cách không xa nhà của ông Đỗ Quốc Hiến là nhà ông Phạm Trần Hiển (xóm 1A). Ngôi nhà có tuổi đời ngót 200 năm. Ông Hiển lần giở những trang địa bạ đã ố vàng, kể: Ngôi nhà được sang nhượng lần đầu vào năm 1855, thời Tự Đức. Ông là chủ sở hữu thứ sáu của ngôi nhà, nhưng hầu như những nét kiến trúc xưa vẫn được giữ nguyên đến ngày nay. Hệ thống cột được làm bằng gỗ lim, cửa bức bàn bằng gỗ dổi, gian chính giữa được dùng để đặt bàn thờ gia tiên theo đúng truyền thống người Việt.

Gặp gỡ về kiến trúc

Điều đặc biệt trong hệ thống những ngôi nhà cổ ở Đông Ngạc là sự gặp gỡ của 2 lối kiến trúc Pháp - Việt. Đan xen giữa những ngôi từ đường, nhà thờ họ theo lối kiến trúc truyền thống phương Đông là những nhà biệt thự xây đầu thế kỉ XX theo kiến trúc Pháp. Bà Nguyễn Thị Thanh, Trưởng ban Văn hóa phường Đông Ngạc cho biết: Những ngôi nhà Tây ở Đông Ngạc đều là tư gia của những trí thức Tây học hoặc của những thương gia kinh doanh phát đạt thời trước.
Chỉ cách cổng làng Đông Ngạc vài trăm mét là ngôi biệt thự hai tầng vẫn còn giữ nguyên được nhiều nét hoa văn của kiến trúc Pháp đầu thế kỉ XX. Chị Mai hiện đang ở trong ngôi nhà này cho hay: Ngôi nhà trước đây của cụ Cả Duật - một doanh thương có tiếng ở Hà Nội. Sau năm 1954, căn nhà thuộc sở hữu của Cơ quan Đối ngoại Bộ Ngoại giao rồi của Thanh tra Chính phủ trước khi giao cho tư nhân sử dụng.

Những ngôi biệt thự Tây ở Đông Ngạc có sự kết hợp hài hòa với không gian truyền thống người Việt. Tiêu biểu cho sự kết hợp này có tư gia trước đây của ông Phạm Gia Hựu (đỗ Hàn lâm viện Pháp) hay của ông Phạm Học Hải (thượng thẩm tòa án thời Pháp thuộc). Ngôi nhà của cố Bộ trưởng Y tế Hoàng Tích Trí được xây dựng theo phong cách đầu thế kỉ XX, cạnh ngôi từ đường với ngói âm dương cổ kính giữa những hàng cau, hàng dừa mang đậm dấu ấn của ngôi nhà người Việt truyền thống.

Một điều thú vị là hầu hết những căn nhà cổ đều được sử dụng làm bối cảnh cho nhiều bộ phim truyền hình nổi tiếng như: Chị Dậu, Chí Phèo, Đề Thám...

Như nhiều làng cổ khác của Hà Nội, Đông Ngạc cũng đang đứng trước cơn bão đô thị hóa. Nhiều căn nhà cổ hàng trăm năm có nguy cơ bị xóa sổ để thế chỗ cho nhà bê-tông, nhà ống. Bà Nguyễn Thị Thanh cho biết: Cách đây vài năm, số lượng nhà cổ có tuổi đời trên 100 năm là trên 100 nhà, nhưng hiện nay chỉ còn chưa đến 50. Nhà nào còn giữ được thì hầu hết đã được sửa chữa, gia cố, làm mất đi giá trị nguyên bản.

Rất nhiều người lo lắng nhà cổ ở Đông Ngạc sẽ biến mất trong nay mai, nếu không có chính sách bảo tồn phù hợp và đúng đắn. Mong sao chủ nhân của những căn nhà cổ đều nhận thức được giá trị của những căn nhà cổ như lời ông Phạm Trần Hiển tâm sự: “Cho dù cuộc sống có khá giả hơn, chúng tôi cũng quyết giữ những giá trị truyền thống. Tôi luôn dặn con cháu, cho dù cuộc sống có khó khăn, thì ngôi nhà của tổ tiên để lại tuyệt đối không được cầm cố, trao đổi, mua bán dưới bất cứ hình thức nào.”

Hoàng Giang

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Trăng sáng quê nhà

Trăng sáng quê nhà

Liên lấy chồng, cả họ đều mừng! Chồng Liên là một chàng trai, tuy gốc gác nông thôn nhưng rất điển trai và có rất nhiều tài lẻ.
Bản đúc trên Cửu đỉnh ở cố đô Huế được vinh danh Di sản tư liệu thế giới

Bản đúc trên Cửu đỉnh ở cố đô Huế được vinh danh Di sản tư liệu thế giới

Những bản đúc nổi trên cửu đỉnh ở hoàng cung Huế là di sản tư liệu độc bản, thể hiện sự tài hoa của nghệ thuật đúc đồng lẫn mĩ thuật dưới triều vua Minh Mạng, chính thức được ghi danh vào danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á- Thái Bình Dương của UNESCO.
Công bố danh sách tập trung U19 Việt Nam

Công bố danh sách tập trung U19 Việt Nam

U19 Việt Nam công bố danh sách cầu thủ chuẩn bị tham dự giải giao hữu tại Trung Quốc, trước khi hướng đến giải U19 Đông Nam Á 2024 và vòng loại U20 châu Á 2025.
Tỉnh Đồng Tháp: Sẵn sàng cho đêm khai mạc Lễ hội Sen lần thứ 2 năm 2024

Tỉnh Đồng Tháp: Sẵn sàng cho đêm khai mạc Lễ hội Sen lần thứ 2 năm 2024

Bà Huỳnh Thị Hoài Thu, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao Du lịch tỉnh Đồng Tháp, Phó Trưởng ban tổ chức Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ 2 năm 2024, cho biết: Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ 2 năm 2024 với chủ đề “Rạng ngời sắc Sen” sẽ chính thức khai mạc vào tối nay (16/5), tại Quảng trường Công viên Văn Miếu, TP Cao Lãnh. Đến nay, các khâu chuẩn bị cho đêm khai mạc đã hoàn tất.
Về thăm di tích cụ Nguyễn Sinh Sắc

Về thăm di tích cụ Nguyễn Sinh Sắc

Nếu có dịp về Ðồng Tháp, một địa chỉ về nguồn lịch sử, bạn không thể không ghé thăm đó là Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc, nơi yên nghỉ của thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Tin khác

Điệu vũ của sức sống cội nguồn

Điệu vũ của sức sống cội nguồn
Những tiếng cồng tiếng chiêng vang lên rộn rã, cho từng vòng xoang ngày càng đắm say rạo rực, gần 800 nghệ nhân đã làm sống dậy nền văn hóa một miền cao nguyên nhiều huyền bí và đầy sức sống…

Mưa và em

Mưa và em
Đêm, thành phố chìm trong màn mưa ảm đạm, mưa ồ ạt mỗi lúc thêm nặng hạt. Bên li cà phê nguội lạnh, sống mũi anh cay xè, trái tim nhói lên từng nhịp đau đớn. Tai anh ù đi trong tiếng mưa.

Nghề làm giấy dó của dân tộc Cao Lan

Nghề làm giấy dó của dân tộc Cao Lan
Giấy dó đóng vai trò quan trọng trong đời sống của dân tộc Cao Lan. Không chỉ để ghi lại các văn tự cổ của các dòng họ, các bài hát, bài cúng… mà nó còn là “vật” để giao tiếp giữa tổ tiên với con cháu. Vì thế, làm giấy dó được đồng bào Cao Lan truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác...

Sự tích nghề đan cỏ tế làng Lưu Thượng

Sự tích nghề đan cỏ tế làng Lưu Thượng
Làng nghề “Đan cỏ tế” thôn Lưu Thượng, xã Phú Túc, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội cách trung tâm thành phố khoảng 40km về phía Nam là nơi đầu tiên xuất hiện nghề đan cỏ tế, cách đây đã hơn 400 năm.

Lịch phát sóng, link xem trực tiếp "Những nẻo đường gần xa" trên VTV

Lịch phát sóng, link xem trực tiếp "Những nẻo đường gần xa" trên VTV
Bộ phim “Những nẻo đường gần xa” do VFC sản xuất quy tụ dàn diễn viên gạo cội như NSUT Đỗ Kỷ, NSUT Nguyệt Hằng, nghệ sỹ Vĩnh Xương cùng các gương mặt diễn viên trẻ hứa hẹn sẽ mang đến nhiều cung bậc cảm xúc cho khán giả truyền hình.

Về thăm làng cổ Hùng Lô

Về thăm làng cổ Hùng Lô
Hùng Lô là một làng cổ, một vùng đất thiêng gắn với nhiều huyền tích thời Hùng Vương trên vùng Đất Tổ Phú Thọ. Nơi đây, có không gian làng cổ quần tụ bên dòng Lô giang hiền hòa, lưu giữ kho trầm tích văn hóa, di sản đặc biệt có giá trị với những phong tục gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, hát Xoan và mái đình Hùng Lô cổ kính từ lâu đã đi vào tâm thức của cư dân đất Việt...

Các địa phương sôi nổi Giải bóng chuyền hơi trung, cao tuổi năm 2024

Các địa phương sôi nổi Giải bóng chuyền hơi trung, cao tuổi năm 2024
Các tỉnh Lai Châu, Bắc Kạn, Nghệ An sôi nổi tổ chức Giải bóng chuyền hơi trung, cao tuổi năm 2024.

SALA RUNNING HUB – Điểm đến cho những người yêu thích chạy bộ tại Khu đô thị Sala

SALA RUNNING HUB – Điểm đến cho những người yêu thích chạy bộ tại Khu đô thị Sala
Hơn 1.000 runners đã tham gia sự kiện chạy bộ Sala Run Fest 10km vào ngày 5/5, nhân dịp Thế giới Chạy Bộ - chuỗi hệ thống bán lẻ sản phẩm thể thao và Faminuts House – thương hiệu dinh dưỡng từ hạt thuần chay chính thức khai trương chi nhánh Sala Running Hub, tại khu đô thị Sala, TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh.

Bộ VH-TT&DL kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về du lịch

Bộ VH-TT&DL kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về du lịch
Bộ VH-TT&DL vừa ban hành Kế hoạch số 1908/KH-BVHTTDL về kiểm tra công tác chấp hành các quy định pháp luật và đảm bảo chất lượng của các doanh nghiệp lữ hành, hệ thống cơ sở lưu trú du lịch, các cơ sở giáo dục đào tạo nghiệp vụ lĩnh vực du lịch và hoạt động nghiệp vụ hướng dẫn viên du lịch năm 2024.

Tràng An, “bảo tàng địa chất ngoài trời”

Tràng An, “bảo tàng địa chất ngoài trời”
Với tổng diện tích 2.168 ha khu sinh thái Tràng An nằm trên địa bàn 8 xã, phường thuộc huyện Hoa Lư, huyện Gia Viễn và TP Ninh Bình, cách Thủ đô Hà Nội hơn 90 km về phía Nam.

Thơ và nhạc về đường Trường Sơn

Thơ và nhạc về đường Trường Sơn
Đường Trường Sơn, con đường mang tên Bác đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa yêu nước cao cả với những kì tích và hi sinh không thể nào quên. 16.000 cây số đường ngang, lối dọc, kín và mờ tỏa khắp núi rừng trùng điệp là một công trình vĩ đại.

Mời chuyên gia thẩm định huy hiệu “lạ” gây tranh cãi của Đàm Vĩnh Hưng

Mời chuyên gia thẩm định huy hiệu “lạ” gây tranh cãi của Đàm Vĩnh Hưng
Chiều 9/5, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Phạm Đức Hải cùng ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông đồng chủ trì họp báo về tình hình kinh tế - xã hội của thành phố.

Nón ngựa miền di sản

Nón ngựa miền di sản
Mấy trăm năm thịnh suy, những đôi tay gầy guộc của người làng đã cần mẫn tạo nên một di sản. Một di sản bằng sự giữ gìn truyền thống và sáng tạo, mang nét cũ xưa và cả hơi thở hiện đại của thời cuộc vào trong chiếc nón mỏng manh nhẹ nhàng ấy…

Sôi động ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Bình Liêu

Sôi động ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Bình Liêu
Từ ngày 23/4 đến 12/5, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc huyện Bình Liêu năm 2024. Năm nay, lần đầu tiên huyện Bình Liêu tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc gắn với Hội Soóng cọ của người Sán Chỉ, Hội Kiêng gió của người Dao Thanh Phán và Ngày hội di sản Then của người Tày.

Ninh Thuận: Sở VH-TT&DL xin lỗi nữ du khách tố bị nhân viên khu du lịch đánh thủng màng nhĩ

Ninh Thuận: Sở VH-TT&DL xin lỗi nữ du khách tố bị nhân viên khu du lịch đánh thủng màng nhĩ
Ông Nguyễn Văn Hoà, Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh Ninh Thuận cho biết, đã liên hệ với người nhà chị N.D.L. để gửi lời xin lỗi đến vị du khách này do bị 1 nhân viên cho thuê mô tô nước hành hung dẫn đến thủng màng nhĩ.
Xem thêm
Về thăm di tích cụ Nguyễn Sinh Sắc

Về thăm di tích cụ Nguyễn Sinh Sắc

Nếu có dịp về Ðồng Tháp, một địa chỉ về nguồn lịch sử, bạn không thể không ghé thăm đó là Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc, nơi yên nghỉ của thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.
Điệu vũ của sức sống cội nguồn

Điệu vũ của sức sống cội nguồn

Những tiếng cồng tiếng chiêng vang lên rộn rã, cho từng vòng xoang ngày càng đắm say rạo rực, gần 800 nghệ nhân đã làm sống dậy nền văn hóa một miền cao nguyên nhiều huyền bí và đầy sức sống…
Sự tích nghề đan cỏ tế làng Lưu Thượng

Sự tích nghề đan cỏ tế làng Lưu Thượng

Làng nghề “Đan cỏ tế” thôn Lưu Thượng, xã Phú Túc, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội cách trung tâm thành phố khoảng 40km về phía Nam là nơi đầu tiên xuất hiện nghề đan cỏ tế, cách đây đã hơn 400 năm.
Tỉnh Đồng Tháp: Sẵn sàng cho đêm khai mạc Lễ hội Sen lần thứ 2 năm 2024

Tỉnh Đồng Tháp: Sẵn sàng cho đêm khai mạc Lễ hội Sen lần thứ 2 năm 2024

Bà Huỳnh Thị Hoài Thu, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao Du lịch tỉnh Đồng Tháp, Phó Trưởng ban tổ chức Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ 2 năm 2024 cho biết:
Bộ VH-TT&DL kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về du lịch

Bộ VH-TT&DL kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về du lịch

Bộ VH-TT&DL vừa ban hành Kế hoạch số 1908/KH-BVHTTDL về kiểm tra công tác chấp hành các quy định pháp luật và đảm bảo chất lượng của các doanh nghiệp lữ hành, hệ thống cơ sở lưu trú du lịch, các cơ sở giáo dục đào tạo nghiệp vụ lĩnh vực du lịch và hoạt độ
Nón ngựa miền di sản

Nón ngựa miền di sản

Mấy trăm năm thịnh suy, những đôi tay gầy guộc của người làng đã cần mẫn tạo nên một di sản. Một di sản bằng sự giữ gìn truyền thống và sáng tạo, mang nét cũ xưa và cả hơi thở hiện đại của thời cuộc vào trong chiếc nón mỏng manh nhẹ nhàng ấy…
Công bố danh sách tập trung U19 Việt Nam

Công bố danh sách tập trung U19 Việt Nam

U19 Việt Nam công bố danh sách cầu thủ chuẩn bị tham dự giải giao hữu tại Trung Quốc, trước khi hướng đến giải U19 Đông Nam Á 2024 và vòng loại U20 châu Á 2025.
Các địa phương sôi nổi Giải bóng chuyền hơi trung, cao tuổi năm 2024

Các địa phương sôi nổi Giải bóng chuyền hơi trung, cao tuổi năm 2024

Các tỉnh Lai Châu, Bắc Kạn, Nghệ An sôi nổi tổ chức Giải bóng chuyền hơi trung, cao tuổi năm 2024.
SALA RUNNING HUB – Điểm đến cho những người yêu thích chạy bộ tại Khu đô thị Sala

SALA RUNNING HUB – Điểm đến cho những người yêu thích chạy bộ tại Khu đô thị Sala

Hơn 1.000 runners đã tham gia sự kiện chạy bộ Sala Run Fest 10km vào ngày 5/5, nhân dịp Thế giới Chạy Bộ - chuỗi hệ thống bán lẻ sản phẩm thể thao và Faminuts House – thương hiệu dinh dưỡng từ hạt thuần chay chính thức khai trương chi nhánh Sala Running Hub, tại khu đô thị Sala, TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh.
Trăng sáng quê nhà

Trăng sáng quê nhà

Liên lấy chồng, cả họ đều mừng! Chồng Liên là một chàng trai, tuy gốc gác nông thôn nhưng rất điển trai và có rất nhiều tài lẻ.
Mưa và em

Mưa và em

Đêm, thành phố chìm trong màn mưa ảm đạm, mưa ồ ạt mỗi lúc thêm nặng hạt. Bên li cà phê nguội lạnh, sống mũi anh cay xè, trái tim nhói lên từng nhịp đau đớn. Tai anh ù đi trong tiếng mưa.
Con gái của ba

Con gái của ba

Từ nhỏ, tôi đã luôn nghĩ ba là người đàn ông lạnh lùng nhất mà tôi biết. Ông cứng nhắc trong tất cả các vấn đề, trong lối sống hằng ngày và cả cách yêu thương vợ con.
Lịch phát sóng, link xem trực tiếp "Những nẻo đường gần xa" trên VTV

Lịch phát sóng, link xem trực tiếp "Những nẻo đường gần xa" trên VTV

Bộ phim “Những nẻo đường gần xa” do VFC sản xuất quy tụ dàn diễn viên gạo cội như NSUT Đỗ Kỷ, NSUT Nguyệt Hằng, nghệ sỹ Vĩnh Xương cùng các gương mặt diễn viên trẻ hứa hẹn sẽ mang đến nhiều cung bậc cảm xúc cho khán giả truyền hình.
Mời chuyên gia thẩm định huy hiệu “lạ” gây tranh cãi của Đàm Vĩnh Hưng

Mời chuyên gia thẩm định huy hiệu “lạ” gây tranh cãi của Đàm Vĩnh Hưng

Chiều 9/5, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Phạm Đức Hải cùng ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông đồng chủ trì họp báo về tình hình kinh tế - xã hội của thành phố.
Bộ VH-TT&DL vào cuộc vụ Đàm Vĩnh Hưng cài huy hiệu "lạ" khi biểu diễn

Bộ VH-TT&DL vào cuộc vụ Đàm Vĩnh Hưng cài huy hiệu "lạ" khi biểu diễn

Theo Chánh Thanh tra Bộ VH-TT&DL Lê Thanh Liêm cho biết bộ đã nắm được thông tin liên quan đến trang phục biểu diễn của Đàm Vĩnh Hưng trong liveshow diễn ra ở TP.HCM vào tối hôm 5/5 vừa qua.
Phiên bản di động