Đại thủy nông Bắc Hưng Hải kêu cứu: Phải bỏ nhà đi ở nơi khác vì ô nhiễm (Bài 1)

Bắc Hưng Hải xưa nay nổi tiếng là một công trình biểu tượng cho tinh thần “sẵn sàng đi bất cứ đâu”, một công trình thủy lợi lớn nhất Đồng bằng Sông Hồng. Thế nhưng vài năm gần đây, dòng chảy 232km này đã trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng của hàng chục vạn người dân.
Ngang nhiên lấn chiếm đất rừng sản xuất, xả thải gây ô nhiễm đất của hàng xóm Covid -19: Đối tượng có nguy cơ cao diễn biến tăng nặng sẽ tập trung vào nhóm người cao tuổi trong thời gian tới

Tự hào là công trình thủy lợi lớn nhất đồng bằng sông Hồng

Những năm qua, dòng Bắc Hưng Hải thường xuyên bốc mùi nồng nặc, nước đen sánh như dầu máy thải. Thỉnh thoảng lại có đợt cá chết trắng dọc hai bờ sông.

Có những khúc sông, không một loài cá nào sống sót ngoài rô phi, cá dọn bể, bởi chúng quen lớn lên trong nước bẩn. Mùa mưa, sông chuyển sang màu vàng đục, nhưng khi trạm bơm dẫn nước vào những cánh đồng sắp cấy, nước vẫn sàu bọt cao hàng mét.

Từ một đại công trình thủy nông, giữ vai trò tưới, tiêu cho nông nghiệp khắp Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương; sông Bắc Hưng Hải giờ đây trở thành nỗi kinh hoàng của bà con đang sinh sống, canh tác khắp lưu vực. Những năm 60 của thế kỷ trước, hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải được mệnh danh là công trình đại thủy nông.

dai thuy nong bac hung hai keu cuu phai bo nha di o noi khac vi o nhiem bai 1
Dù có màu xanh thế này nhưng mùi xú uế chưa khi nào hết tại khúc sông này.

Công trình này nằm giữa trung tâm đồng bằng Bắc Bộ, được được giới hạn bởi bốn con sông. Diện tích tự nhiên của hệ thống là 214.932 ha, bao gồm toàn bộ 10 huyện, thị xã của tỉnh Hưng Yên, bảy huyện và thành phố của tỉnh Hải Dương, ba huyện của tỉnh Bắc Ninh, huyện Gia Lâm và quận Long Biên của TP Hà Nội.

Nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống là bảo đảm tưới cho 110.000 héc-ta đất canh tác lúa màu và cây công nghiệp; tạo nguồn cấp nước phục vụ chăn nuôi gia súc, gia cầm; nuôi trồng thủy sản, diện tích 12.000 héc-ta; cấp nước sinh hoạt cho hơn ba triệu người dân và các khu công nghiệp tập trung cùng các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp trong vùng, diện tích khoảng 4.300 ha.

Hệ thống còn góp phần tiêu úng cho 192.045 ha diện tích phía trong đê, bảo vệ dân sinh, sản xuất nông nghiệp và các cơ sở kinh tế khác.

Tuy nhiên, theo báo cáo mới nhất của Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường (Thuộc viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam) tổng lượng nước thải các loại xả vào hệt thống Bắc Hưng Hải khoảng 453.195m3/ngày đêm.

Trong đó, nước thải sinh hoạt chiếm 58,47%; nước thải công nghiệp và các cơ sở sản xuất, kinh doanh 25,72%; nước thải làng nghề 2,65%; nước thải chăn nuôi 12,02%; nước thải y tế 1,14%.

Ðiều đáng nói là hầu như tất cả nước thải sinh hoạt, chăn nuôi, làng nghề và 70 đến 80% nước thải công nghiệp chưa được xử lý hoặc xử lý không đạt yêu cầu trước khi xả thẳng vào công trình thủy lợi.

Video Đại thủy nông Bắc Hưng ô nhiễm:

Tình trạng ô nhiễm đã đến mức cấp bách, không muốn nói là bất lực của các cơ quan liên quan. Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH một thành viên khai thác công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, Trịnh Thế Trường đã phải thốt lên rằng: Trong những năm qua, các hành các cấp từ Trung ương đến địa phương đã rất quan tâm đến tình hình diễn biến nguồn nước. Tuy nhiên, quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã làm cho tình hình vi phạm pháp luật trong quản lý khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi ngày càng gia tăng và nghiêm trọng.

Các tổ chức, cá nhân xả nước thải chưa qua xử lý, hoặc xử lý chưa đạt quy chuẩn kỹ thuật vào hệ thống công trình thủy lợi diễn ra phổ biến dẫn đến ô nhiễm nước trong hệ thống ngày càng trầm trọng, nhất là vào mùa kiệt.

Ô nhiễm nước nhận biết được bằng cảm quan, trực quan như nước có mầu đen, nước đen kịt như dầu luyn, bốc mùi hôi thối.

Thực tế tại nguồn kênh Kim Sơn (Hà Nội) phải tiếp nhận lượng nước thải bị ô nhiễm có nguồn gốc từ nước thải công nghiệp, dịch vụ, làng nghề, dân sinh dọc lưu vực sông Cầu Bây chạy qua quận Long Biên và huyện Gia Lâm qua cống Xuân Thụy.

Tại tỉnh Hưng Yên, trên sông Ðiện Biên từ vị trí tiếp nhận nước thải TP Hưng Yên đến thị trấn Lương Bằng trước khi đổ ra sông Cửu An, nước chuyển mầu xanh lục, bốc mùi hôi. Cây tóc tiên trên sông trước đây có nhiều, nay biến mất hoàn toàn.

Các kênh trục của hệ thống Bắc Hưng Hải trên địa bàn hai tỉnh Hải Dương, Bắc Ninh cũng chung số phận. Nguồn nước nơi đây chuyển mầu xanh đen, bốc mùi hôi.

dai thuy nong bac hung hai keu cuu phai bo nha di o noi khac vi o nhiem bai 1
Các khu đô thị, dân cư sinh sống dọc tuyến kênh chưa có hệ thống thu gom mà xả tùy tiện cũng không thể kiểm soát được.

Ông Trường giải thích về tình trạng này chủ yếu là do các tổ chức, cá nhân, xả nước thải vào các kênh cấp II và kênh nhánh sau đó đổ ra kênh trục chính.

Việc kiểm tra, phát hiện cụ thể cá nhân, tổ chức trực tiếp xả thải vào các kênh cấp II, kênh nhánh lại thuộc quyền quản lý của công ty khai thác công trình thủy lợi các tỉnh và được UBND tỉnh cấp phép theo phân cấp.

Mặt khác chưa có cơ chế phối hợp thông tin trao đổi giữa các công ty cho nên Công ty Bắc Hưng Hải cũng không nắm được những trường hợp xả thải. Các khu đô thị, dân cư sinh sống dọc tuyến kênh chưa có hệ thống thu gom mà xả tùy tiện cũng không thể kiểm soát được.

Đóng cửa 24/24 vì mùi xú uế

Có đến tiếp xúc với người dân sống quanh khu vực hạ lưu sông Bắc Hưng Hải mới thấy được hết sự cùng cực, khổ sở của họ.

Thôn Xuân Thụy (xã Kiêu Kị, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội) cách cống Xuân Quan – nơi tháo nước sông Hồng vào sông Bắc Hưng Hải  khoảng 4km. Ông Nguyễn Tiến Oanh, tiếp chúng tôi với vẻ mặt mệt mỏi. Ông bảo, nhà ông có tới 2 mặt tiếp giáp sông, một giáp sông Cầu Bây, mặt kia hướng ra sông Bắc Hưng Hải. Thế nhưng, chẳng mấy khi ngôi nhà khang trang 2 tầng của ông được mở cửa.

Chỉ về phía cánh cửa được bịt bởi những tấm nhựa cáu bẩn, ông Oanh nói: “Nhà tôi có cháu nhỏ, nếu không đóng cửa 24/24 thì không thể nào chịu được. Kinh khủng đến mức phải bịt cả bạt lại mới ngăn được mùi. Bí, nhưng còn hơn là không thở nổi”.

Quả thực, có đến đây mới cảm nhận được không khí ngột ngạt, u uất do mùi của sông bốc lên. Ông Oanh chỉ về phía ngôi nhà 2 tầng khá khang trang nhưng cây leo dại đã mọc um tùm: “Nhà ông ấy có bố mẹ già. Từ ngày sông thối các cụ đau ốm liên miên, không ở nổi, cả gia đình phải bỏ nhà đi sống chỗ khác”.

Chưa dừng lại ở đây, ông Oanh đưa chúng tôi ra sân giếng, nhấc nắp bể chứa nước lên, bức xúc: “Đây, nước sinh hoạt cũng bị ảnh hưởng như này thì sống làm sao? Nước này đã qua ba lần lọc mà bể vẫn đen. Ai bảo nước sông thối này không ảnh hưởng đến mạch nước ngầm? Tôi ra đây làm nhà, sinh sống yên lành từ năm 1993. Dọc cả hai bên sông, dân thôn Báo Đáp và thôn Xuân Thụy mắc vó kéo cá rất nhiều, nước trong. Từ 2010 bắt đầu ô nhiễm. Dăm bảy năm nay thì nước đen kịt, bốc mùi nồng nặc”.

Chẳng khá khẩm hơn gia đình ông Oanh, dù nhà ông Nguyễn Văn Lượng cách dòng nước bẩn cả mấy chục mét. Ông Lượng hất hàm: “Thấy không mấy cháu, nhà nào mà chẳng phải dùng tấm nhựa bịt cửa. Không bịt vào thì ngủ sao nổi, sống làm sao được. Nước lúc nào cũng đen sì, không thể ngửi được. Chúng tôi kiến nghị nhiều lắm rồi, chẳng khá khẩm hơn”.

Bên kia dòng Bắc Hưng Hải là thôn Báo Đáp (xã Kiêu Kị), cũng hứng chịu cảnh ô nhiễm tương tự. Ông Trần Đăng Xuyên, ngồi bên bờ sông, tay vẫn cầm chiếc cần câu cá, mặt buồn so nói với chúng tôi toàn chuyện “chiến tích” câu cá của những năm về trước.

dai thuy nong bac hung hai keu cuu phai bo nha di o noi khac vi o nhiem bai 1
Nhìn từ trên cao mới thấy các nhánh nhỏ vào khu dân cư ô nhiễm đến mức nào.

Ông bảo, trước cứ vác cần đi câu là được cả yến cá, toàn cá ngon, cá tươi. Bây giờ đấy, ngồi cả buổi được mấy con rô phi, con to cũng chỉ được bằng 2 đầu ngón tay. “Những năm trước tháng hai, tháng ba là tôi đã đi câu được rồi, mà còn có cá trê, cá chép… Nhưng năm nay, suốt từ Tết đến giờ tôi mới đi câu lại được, đều là cá theo nước sông Hồng vào thôi. Chứ nước sông Cầu Bây mà xả ra là cá chết hết” - ông Xuyên than thở.

Xách vài con cá ra về, ông Xuyên bảo làm thức ăn cho chó thôi, chứ giờ ai dám ăn cá dưới sông này nữa. Ngang qua những luống rau mơn mởn ven bờ sông, ông phân trần: “Nước sông này tưới rau là rau chết. Mấy năm nay có ai dám tưới nữa đâu, nhà nào trồng là phải dòng ống dẫn nước máy ra mà tưới”.

Dù xóm của ông Xuyên cách dòng Bắc Hưng Hải cả trăm mét nhưng đến những ngày nước đen kịt thì tất cả đều phải “hứng” trọn mùi xú uế. Khi ấy, cả xóm đóng cửa im ỉm cả ngày lần đêm. Vì thế những câu chuyện bỏ nhà biệt xứ, bỏ quê làm ăn xa không phải là hiếm hoi ở đây.

Quang Anh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

khat nuoc sach giua long thu do

Khát nước sạch giữa lòng thủ đô

Nhiều năm nay hàng trăm nghìn hộ dân phía Nam Hà Nội phải sống trong cảnh thiếu nước sạch trầm trọng. Họ khoan giếng, mua máy lọc nước, xin nước hàng xóm, rồi cả đợi chờ nước mưa nhưng tình trạng này vẫn không được cải thiện. Khi nào dự án cấp nước đô thị vẫn chưa được phê duyệt là khi ấy người dân còn khốn khổ, còn phải sống chung với những chiếc giếng khoan khô cạn.  
nhuc nhoi te nan co bac bang cong nghe cao

Nhức nhối tệ nạn cờ bạc bằng công nghệ cao

Thời gian qua, tình hình hoạt động của các loại tệ nạn xã hội nói chung và tệ nạn cờ bạc nói riêng trên địa bàn tỉnh Quảng Bình có nhiều diễn biến phức tạp. Các đối tượng tham gia và tổ chức đánh bạc có nhiều phương thức, thủ đoạn hoạt động hết sức tinh vi, xảo quyệt. Chúng lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin để sử dụng cho việc đánh bạc và tổ chức đánh bạc, gây bất an trong nhân dân
hoang hon tat nang

Hoàng hôn tắt nắng

Sự thờ ơ của một số người ở địa phương làm cho nguyện vọng chính đáng của bà Hà Thị Toán, vợ liệt sĩ, đã cùng bà sang thế giới kia.
hoi nguoi cao tuoi de nghi xu li nghiem minh

Hội Người cao tuổi đề nghị xử lí nghiêm minh

Những ngày đầu tháng 9, dư luận vô cùng bức xúc trước đoạn clip dài gần 7 phút quay cảnh con gái bạo hành mẹ ruột lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội.
doi thay o xa reo cao trong hoa

Đổi thay ở xã rẻo cao Trọng Hoá

Là xã rẻo cao biên giới còn nhiều khó khăn, song bằng nhiều giải pháp đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, Đảng bộ xã Trọng Hoá, huyện Minh Hoá, tỉnh Quảng Bình đã thực hiện ngày càng hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh.

Tin khác

Đón Tết Độc lập – Nét đẹp truyền thống của người vùng cao Minh Hoá

don tet doc lap net dep truyen thong cua nguoi vung cao minh hoa
Đã thành nét đẹp truyền thống từ lâu, cứ vào dịp Quốc khánh 2/9, người dân huyện miền núi Minh Hoá, tỉnh Quảng Bình lại tổ chức ăn Tết Độc lập, với ý nghĩa sum họp gia đình, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ con cháu.

Mẹ mất đột ngột, 3 đứa trẻ đói khát chờ mong được giúp đỡ!

me mat dot ngot 3 dua tre doi khat cho mong duoc giup do
Phong vẫn đau đáu mỗi khi con gái bốn tháng tuổi cất tiếng khóc. Nỗi đau ba con gái mất mẹ, còn anh vĩnh viễn mất đi người vợ của mình.

Huyện Triệu Sơn (Thanh Hóa): Cần xử lý nghiêm trại nuôi thỏ gây ô nhiễm môi trường

huyen trieu son thanh hoa can xu ly nghiem trai nuoi tho gay o nhiem moi truong
Đơn thư của người cao tuổi thuộc thôn Đồng Xá 1, xã Đồng Tiến, huyện Triệu Sơn (Thanh Hóa) phản ánh đến Tạp chí Người cao tuổi về tình trạng ô nhiễm môi trường của một trại nuôi thỏ nằm ngay giữa làng làm cho cuộc sống của người dân xung quanh bị đảo lộn. Mặc dù người dân đã gửi đơn thư cầu cứu các cấp chính quyền, nhưng đến nay trại nuôi thỏ gây ô nhiễm nặng nề này vẫn tồn tại ...

Chân dung ông trùm trốn nã vẫn điều hành đường dây buôn bán ma tuý lớn

chan dung ong trum tron na van dieu hanh duong day buon ban ma tuy lon
Trốn nã suốt 8 năm qua với nhiều tội danh, nhưng Phạm Anh Tuấn, SN 1975, trú tại số 5 Ngô Văn Sở, phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội vẫn tiếp tục điều hành đường dây buôn bán trái phép chất ma tuý, với quy mô lớn từ các tỉnh miền Trung về Hà Nội.

Tuổi già cô quạnh của cặp vợ chồng hiến tạng con trai duy nhất cho y học                                                     

tuoi gia co quanh cua cap vo chong hien tang con trai duy nhat cho y hoc
Người con trai duy nhất của vợ chồng ông Nguyễn Văn Sang (SN 1960), trú tại xã Kim Liên, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương không may bị tai nạn chết não. Đau khổ và tuyệt vọng đến tận cùng, nhưng vợ chồng ông Sang vẫn quyết định ký vào giấy đồng ý hiến tạng người con trai Nguyễn Văn Dương (20 tuổi) để cứu người. Một phần cơ thể của con còn tồn tại như thể nguồn sống cứu dỗi cuộc đời của hai người già cô đơn.

Chàng trai dân tộc Thái "cõng" cả gia đình đi cai nghiện

chang trai dan toc thai cong ca gia dinh di cai nghien
15 năm chìm trong ma túy, Vì Văn Thánh, SN 1988, dân tộc Thái, ở xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên khiến người đời xa lánh. Vì muốn được “sống làm người” nên anh đã quyết tâm cai nghiện thành công. Không chỉ vậy, Thánh còn “lôi kéo” được 6 người trong gia đình gồm: 2 cậu, bố và 3 em trai xuống Hà Nội để cai nghiện. 
Xem thêm
bac giang khoi to bat giam nu ke toan tham o nhieu ty dong

Bắc Giang: Khởi tố, bắt giam nữ kế toán tham ô nhiều tỷ đồng

Người phụ nữ 37 tuổi đã lợi dụng vị trí khi làm nhân viên kế toán để tham ô chiếm đoạt nhiều tỷ đồng của công ty.
vu tai nan khien 3 phu nu tu vong tai phu tho khoi to tam giam tai xe innova

Vụ tai nạn khiến 3 phụ nữ tử vong tại Phú Thọ: Khởi tố, tạm giam tài xế Innova

Bước đầu, nam tài xế điều khiến xe Innova trong vụ tai nạn xảy ra tại Phú Thọ khiến 3 phụ nữ tử vong khai nhận, do trời tối, đường ...
kha nang bao tan cong va khong khi lanh don dap tran ve trong thang toi

Khả năng bão "tấn công" và không khí lạnh dồn dập tràn về trong tháng tới

Sang tháng 10/2020, không khí lạnh tiếp tục có xu hướng hoạt động gia tăng về tần suất và kết hợp với các hình thế thời tiết khác như hoạt ...
cho hoc sinh dung dien thoai trong lop giai phap nao loi ca doi duong

Cho học sinh dùng điện thoại trong lớp: Giải pháp nào "lợi cả đôi đường"?

Nhiều thầy cô giáo cho rằng quy định cho học sinh dùng điện thoại trong lớp của Bộ GD&ĐT cần được hiểu đúng. Mặt khác Bộ GD&ĐT cũng cần quy ...
phat can bo dh duy tan viet thu nac danh ha uy tin cac truong dai hoc tai da nang

Phạt cán bộ ĐH Duy Tân viết thư nặc danh hạ uy tín các trường đại học tại Đà Nẵng

Ông Lê Văn Chung, Phó Giám đốc Trung tâm Mô phỏng thuộc Trường Đại học Duy Tân và bà Trần Thị Thắm cộng tác viên công tác tuyển sinh vừa ...
hieu truong dai hoc khoa hoc xa hoi va nhan van ha noi xin tu chuc

Hiệu trưởng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội xin từ chức

GS.TS Phạm Quang Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội đã có đơn xin từ chức.
Phiên bản di động