 |
| Năm 2025, tỉnh Điện Biên ghi nhận những kết quả tích cực |
Bước chuyển mạnh mẽ
Năm 2025, tỉnh Điện Biên ghi nhận những kết quả tích cực, thể hiện sự nỗ lực vượt bậc của cả hệ thống chính trị và nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Theo đó, tổng sản phẩm (GRDP) toàn tỉnh ước đạt 17.661 tỷ đồng, tăng 8,51% so với năm trước, phản ánh sự phục hồi và phát triển của nền kinh tế địa phương, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của vùng.
Theo đánh giá của địa phương, tính chung giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm bình quân ở Điện Biên ước đạt 8,48%/năm, tăng 3,46 điểm % so với giai đoạn 2016-2020, vượt 1,32 điểm % so với mục tiêu kế hoạch đề ra.
Quy mô nền kinh tế ngày càng được mở rộng, GRDP bình quân đầu người năm 2025 dự kiến đạt 52,95 triệu đồng/người, tăng 60% so với năm 2020 và đạt 101,82% mục tiêu kế hoạch. Về cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch tích cực theo định hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp thuần túy và tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp, xây dựng, dịch vụ, phù hợp với xu thế hiện đại hóa. Đặc biệt, khu vực dịch vụ tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột dẫn dắt tăng trưởng với giá trị ước đạt 10.427 tỷ đồng, tăng 9,69%, chiếm tỷ trọng lớn nhất là 59,42%.
Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ trên có sự đóng góp không nhỏ khi Điện Biên triển khai hiệu quả công nghệ số vào các lĩnh vực. Điều này khẳng định yêu cầu cấp thiết phải áp dụng công nghệ số để nâng cao hiệu quả quản lý và tối ưu hóa năng suất trong các ngành công nghiệp, dịch vụ.
Theo số liệu thống kê, đến năm 2025, mạng lưới viễn thông tại địa phương có những bước phát triển mạnh, cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai các ứng dụng công nghệ số trong nông nghiệp và du lịch.
Theo đó, toàn tỉnh hiện có 1.171 vị trí trạm thu phát sóng thông tin di động BTS, tăng mạnh so với đầu nhiệm kỳ. Tỷ lệ phủ sóng di động 4G/5G đạt 100% tại trung tâm các xã, phường và đạt 98% tại các khu vực dân cư sinh sống, đảm bảo khả năng kết nối thông tin liên lạc thông suốt phục vụ công tác chỉ đạo điều hành của chính quyền, nhu cầu tiếp cận thông tin, dịch vụ số của người dân và du khách.
Kết quả xếp hạng chỉ số Chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI) năm 2024 cho thấy, tỉnh Điện Biên 9/63 tỉnh thành (trước sắp xếp) và xếp hạng 6/34 tỉnh thành (sau sắp xếp). Những kết quả này tạo tiền đề vững chắc để địa phương tự tin triển khai các giải pháp nông nghiệp thông minh, du lịch số và chính quyền số đến tận cấp cơ sở, phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Hiệu quả công nghệ số đối với các lĩnh vực
Cùng với sự phát triển công nghệ số, ngành nông nghiệp Điện Biên đã nhanh chóng tiếp cận, áp dụng vào các mô hình để nâng cao giá trị nông sản, phát triển nhanh và bền vững đối với nhóm sản phẩm chủ lực. Năm 2025, tại nhiều địa phương trong tỉnh đã hình thành các vùng chuyên canh hàng hóa quy mô lớn, tạo dư địa rộng lớn và nhu cầu bức thiết cho việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý sản xuất, giám sát chất lượng và xúc tiến thương mại.
Theo đó, đối với cây lương thực có hạt, tổng sản lượng ước đạt gần 290.000 tấn, hoàn thành vượt mức kế hoạch đề ra nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật và giống mới. Ngoài ra, tỉnh còn phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ triển khai thành công mô hình canh tác lúa thông minh giảm phát thải khí nhà kính trên diện tích 76,58 ha tại huyện Điện Biên (cũ) và thành phố Điện Biên Phủ (cũ)…
Đối với cây công nghiệp dài ngày và cây ăn quả, tỉnh Điện Biên đã hình thành được những vùng nguyên liệu tập trung với quy mô lớn chưa từng có. Điển hình như diện tích cây mắc ca tính đến năm 2025 đạt tới 12.360,85 ha, được trồng tại 31/ 45 xã, phường với sản lượng thu hoạch bước đầu đạt 4.961,2 tấn.
Cây cà phê cũng ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc nhờ các dự án trồng mới, đưa tổng diện tích ước đạt 8.133,51 ha, sản lượng cà phê nhân năm 2025 đạt 6.215,01 tấn, lũy kế cả giai đoạn đạt 23.797,41 tấn. Diện tích cao su đang cho khai thác đạt 4.454,97 ha, chiếm gần 89% diện tích hiện có, với sản lượng mủ khô ước đạt 5.900 tấn trong năm 2025…
Bên cạnh đó, diện tích cây ăn quả toàn tỉnh ước đạt 4.160 ha với sản lượng đạt 26.720 tấn, trong đó nhiều diện tích đã được cấp mã số vùng trồng và chứng nhận an toàn. Với quy mô sản lượng lớn phục vụ không chỉ tiêu dùng nội địa mà còn hướng tới thị trường xuất khẩu khó tính, việc áp dụng công nghệ số để minh bạch hóa quy trình sản xuất từ khâu trồng, chăm sóc đến thu hoạch và chế biến là điều kiện tiên quyết để nông sản Điện Biên nâng cao giá trị và vươn xa ra thị trường quốc tế.
Về ứng dụng công nghệ trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản có sự chuyển dịch từ nhỏ lẻ sang quy mô trang trại, gia trại tập trung, an toàn sinh học. Đến nay, tổng đàn gia súc toàn tỉnh ước đạt gần 578.000 con, song theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, ngành chăn nuôi cũng đang đối mặt với thách thức lớn từ dịch bệnh, điển hình là bệnh Dịch tả lợn Châu Phi diễn biến phức tạp đòi hỏi nhu cầu cấp bách về việc xây dựng các hệ thống cảnh báo dịch bệnh sớm, bản đồ dịch tễ số hóa và hệ thống thông tin quản lý chăn nuôi để chủ động giám sát, ứng phó kịp thời. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ định danh vật nuôi, quản lý lý lịch đàn gia súc bằng phần mềm sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi đại gia súc, một thế mạnh tiềm năng của tỉnh miền núi Điện Biên.
Về thủy sản, tỉnh đã hình thành và phát triển các mô hình nuôi trồng thủy sản lồng bè trên các hồ chứa lớn, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Hiện toàn tỉnh duy trì 95 cơ sở nuôi thủy sản lồng bè với 568 ô lồng, tổng thể tích nuôi trên 70.000 m3, sản lượng thu hoạch ước đạt trên 300 tấn/năm. Việc áp dụng các giải pháp công nghệ số để giám sát môi trường nước tự động, cảnh báo ô nhiễm, quản lý quy trình cho ăn và chăm sóc sẽ là hướng đi cần thiết để nâng cao năng suất, giảm thiểu rủi ro và gia tăng giá trị cho thủy sản Điện Biên.
Về phát triển sản phẩm OCOP và thương mại điện tử được tỉnh Điện Biên triển khai mạnh mẽ, trở thành động lực quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân. Tính đến năm 2025, toàn tỉnh đã có 138 sản phẩm được chứng nhận đạt tiêu chuẩn OCOP, tăng 34 sản phẩm so với năm 2024. Các sản phẩm này bước đầu đã được các chủ thể sản xuất đưa lên các sàn thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội để quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ. Tuy nhiên, tiềm năng phát triển thương mại điện tử cho nông sản Điện Biên vẫn còn rất lớn khi nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm đặc sản vùng miền qua kênh trực tuyến ngày càng tăng cao.
Đối với ngành du lịch, giai đoạn 2021-2025, đặc biệt là năm 2025 có sự bứt phá ngoạn mục, khẳng định vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn và trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế của tỉnh. Thành công này có được nhờ hiệu ứng tích cực từ Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, Năm Du lịch Quốc gia Điện Biên 2024 và các hoạt động kích cầu du lịch hiệu quả. Cụ thể, năm 2025, tổng lượng khách du lịch đến Điện Biên ước đạt 1,45 triệu lượt, hoàn thành 100% kế hoạch năm và tăng trưởng mạnh so với các năm trước. Đặc biệt, lượng khách quốc tế đạt 14.000 lượt, tăng 13,39%, cho thấy sức hấp dẫn ngày càng tăng của điểm đến Điện Biên đối với du khách nước ngoài. Tổng doanh thu từ hoạt động du lịch ước đạt 2.400 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch năm. Tính chung cả giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã đón trên 5,4 triệu lượt khách, tăng 83,06% so với giai đoạn 2016-2020; tổng doanh thu từ hoạt động du lịch ước đạt trên 9.400 tỷ đồng, tăng 98,02% so với giai đoạn trước.
Cũng theo đánh giá của địa phương, hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch của tỉnh đã có bước phát triển nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của du khách. Tính đến năm 2025, toàn tỉnh có 251 cơ sở lưu trú du lịch với 3.306 buồng và 6.443 giường, trong đó có 39 khách sạn, 152 nhà nghỉ và 42 homestay. Trong đó, sự xuất hiện và đi vào hoạt động của khách sạn 5 sao đầu tiên Mường Thanh Luxury Điện Biên đã góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ lưu trú và vị thế của du lịch tỉnh nhà.
Tuy nhiên, số ngày lưu trú bình quân của khách du lịch vẫn hạn chế cho thấy các sản phẩm du lịch, dịch vụ vui chơi giải trí, đặc biệt là các dịch vụ về đêm và các hoạt động trải nghiệm văn hóa chuyên sâu còn đơn điệu, chưa đủ sức hấp dẫn để giữ chân du khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn…
Đồng bộ các nhóm giải pháp
Mặc dù các ngành/lĩnh vực đã đạt được những con số hết sức ấn tượng nhưng quá trình phát triển nông nghiệp và du lịch gắn với chuyển đổi số của tỉnh Điện Biên vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, hạn chế như tính bền vững của tăng trưởng và quy mô sản xuất, chất lượng và hiệu quả kinh doanh du lịch, nguồn nhân lực và kỹ năng số, hạ tầng kỹ thuật và thiết bị…
Trên cơ sở phân tích sâu về thực trạng, tiềm năng và những thách thức đang đặt ra, tỉnh Điện Biên đã xác định các nhóm nhu cầu cấp thiết và ưu tiên về sản phẩm, giải pháp công nghệ số cần được tập trung triển khai để thúc đẩy phát triển nông nghiệp và du lịch. Theo đó, đối với lĩnh vực nông nghiệp sẽ thực hiện 3 nhóm giải pháp gồm số hóa chuỗi giá trị và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, nông nghiệp chính xác, giám sát sản xuất thông minh và hỗ trợ đo đạc và thương mại tín chỉ carbon. Đối với lĩnh vực du lịch tập trung thực hiện 2 nhóm giải pháp về số hóa trải nghiệm du lịch, thực tế ảo, thực tế tăng cường và quản trị du lịch thông minh, phân tích dữ liệu lớn…
Để thúc đẩy mạnh mẽ, hiệu quả và bền vững quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp và du lịch, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, tỉnh Điện Biên đề xuất, kiến nghị các cấp bộ, ngành tiếp tục quan tâm, hỗ trợ, giới thiệu và kết nối với các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ số uy tín, có năng lực và kinh nghiệm, sở hữu các giải pháp công nghệ Make in Viet Nam phù hợp với đặc thù miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Ưu tiên bố trí nguồn lực tài chính và chuyên gia từ các chương trình khoa học công nghệ cấp quốc gia để hỗ trợ tỉnh triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng thử nghiệm các mô hình chuyển đổi số mới, tiên tiến, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh và kinh tế carbon.
Hỗ trợ tỉnh trong việc xây dựng hồ sơ, đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ và chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm nông sản chủ lực, đặc sản địa phương như Mắc ca Điện Biên để nâng cao giá trị thương hiệu. Đồng thời, nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ dùng thử, chuyển giao công nghệ theo hình thức thuê dịch vụ, trả chậm hoặc chia sẻ doanh thu để khuyến khích các hợp tác xã, hộ dân mạnh dạn tiếp cận và áp dụng công nghệ mới…
