Công văn giải thích bản án của Thẩm phán liệu có đúng luật?

Công văn số 345/CV-TA của TAND quận Ngô Quyền.

Bà Vân cho rằng, bằng việc giải thích với Cục THADS TP Hải Phòng như trên, Thẩm phán, chủ toạ phiên toà có dấu hiệu vi phạm Khoản 1, 2 Điều 268 Bộ luật Tố tụng dân sự (TTDS) năm 2015, khi sửa chữa bản án, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà và gia đình. Theo bà Vân, việc quyết định của bản án sơ thẩm tuyên ông Vũ “sở hữu 3/4 giá trị căn nhà được xây trên thửa đất số 8, lô 8A1, khu đô thị mới Ngã Năm” và giải thích của Thẩm phán, chủ toạ phiên toà với Cục THADS TP Hải Phòng: “Ông Trần Quang Vũ sở hữu 3/4 giá trị quyền sử dụng đất và tài sản trên đất tại thửa 8, lô 8A1, với diện tích 425m2 tại khu đô thị mới Ngã Năm” là hoàn toàn khác nhau. Quyết định của Bản án sơ thẩm là quá rõ ràng không cần giải thích căn cứ Khoản 2, Điều 468 Bộ luật TTDS năm 2015. Gia đình bà Vân không đồng ý việc giải thích này và đã có đơn khiếu nại bản án, đồng thời tố cáo Thẩm phán Nguyễn Hồng Giang, gửi các cơ quan chức năng xem xét giải quyết theo quy định.

Để rộng đường dư luận, liên quan đến vấn đề này, luật sư Nguyễn Hồng Phúc, Công ty Luật TNHH SMIC cho rằng, căn cứ quy định tại Khoản 3, Điều 486 Bộ luật TTDS năm 2015, thì giải thích bản án và sửa chữa bản án là hai việc hoàn toàn khác nhau. Nếu là giải thích bản án thì phải căn cứ vào Biên bản phiên tòa, Biên bản nghị án; nếu sửa chữa bản án phải căn cứ quy định tại Điều 268 Bộ luật TTDS năm 2025.

Bản án số 01/2023/DS-ST của TAND quận Ngô Quyền.

Theo luật sư Nguyễn Hồng Phúc, Công văn số: 345/CV-TA ngày 2/6/2023 của TAND quận Ngô Quyền “hình thức” là giải thích Bản án số: 01/2023/DS-ST ngày 9/3/2023 nhưng “thực chất” có dấu hiệu sửa chữa bản án, thay đổi hoàn toàn Mục 1 phần Quyết định chính của bản án. Bản án số: 01/2023/DS-ST của TAND quận Ngô Quyền xác định sở hữu của ông Trần Quang Vũ chỉ đối với nhà, không có quyền sử dụng đất và phần sở hữu là 3/4 căn nhà trên đất. Tuy nhiên tại Công văn số: 345/CV-TA, Tòa án lại “giải thích” thành phần sở hữu của ông Vũ không chỉ đối với nhà mà phán quyết mà còn thêm 3/4 quyền sử dụng thửa đất; và đối với quyền sở hữu nhà không phải là 3/4 giá trị căn nhà như đã tuyên án mà thành toàn bộ tài sản trên đất. Điều này có thể hiểu là giá trị toàn bộ căn nhà thay vì 3/4 giá trị căn nhà trước đây (tăng thêm toàn bộ công trình, vật kiến trúc trên đất).

Luật sư Nguyễn Hồng Phúc cho rằng, việc làm này có dấu hiệu vi phạm pháp luật vì căn cứ quy định tại Khoản 3, Điều 486 và Điều 268 Bộ luật TTDS năm 2015 thì không cho phép sửa chữa, bổ sung bản án nếu không có lỗi rõ ràng về chính tả, số liệu, nhầm lẫn hoặc tính toán sai. Việc sửa chữa, bổ sung tại công văn của TAND quận Ngô Quyền không phải do lỗi chính tả, không do nhầm lẫn số liệu hay tính toán sai mà có dấu hiệu sửa chữa theo hướng quyết định phán quyết mới.

“Khoản 2, Điều 486 Bộ luật TTDS năm 2015 quy định: Thẩm phán chủ tọa phiên tòa có trách nhiệm giải thích, sửa chữa những điểm chưa rõ trong bản án. TAND quận Ngô Quyền cho rằng, thẩm phán Nguyễn Hồng Giang thực hiện đúng quy định Khoản 2 Điều 486 Bộ luật TTDS là thiếu khách quan. Việc trả lời như vậy liệu có dấu hiệu bao che cho hành vi sai trái của Thẩm phán? Như đã để cập ở trên, hành vi ban hành công văn không phải là giải thích mà là sửa chữa quyết định của bản án đã có hiệu lực, tự ý thay đổi bằng những phán quyết mới chưa qua xét xử” - Luật sư Nguyễn Hồng Phúc nhấn mạnh.

Bà Hoàng Thị Hải Vân bức xúc cho rằng bản án bị sửa là vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật.

Luật sư Nguyễn Hồng Phúc cho biết thêm: Theo phản ánh của bà Vân, khi Công văn số: 345/CV-TA của TAND quận Ngô Quyền được ban hành cũng là lúc ông Nguyễn Hồng Giang đã chuyển công tác sang TAND quận Hồng Bàng, căn cứ vào pháp luật hiện hành. Nếu phản ánh của bà Vân là chính xác, căn cứ quy định tại Khoản 2, Điều 486 Bộ luật TTDS năm 2015, việc ông Giang ban hành Công văn số: 345/CV-TA của TAND quận Ngô Quyền là trái quy định của điều luật này, vì ông Giang không còn là Thẩm phán của TAND quận Ngô Quyền, Chánh án TAND quận Ngô Quyền là người duy nhất có trách nhiệm giải thích, sửa chữa bản án. Chỉ cần xem xét việc một vị Thẩm phán của TAND quận Hồng Bàng lại ban hành văn bản giải thích bản án cho TAND quận Ngô Quyền đã thấy không phù hợp, chứ chưa cần bàn đến tính trái pháp luật theo quy định tại Khoản 2 Điều 486 Bộ luật TTDS năm 2015”.

Đối với việc bà Vân ý kiến việc Cơ quan THADS thực hiện việc cưỡng chế tài sản theo quyết định của toà án nhưng không gửi quyết định cưỡng chế và biên bản cưỡng chế cho gia đình, luật sư Phúc cho biết: Điều 38 Luật THADS năm 2008 được sửa đổi bổ sung bởi Khoản 16, Điều 1 Luật THADS sửa đổi năm 2014 quy định, quyết định cưỡng chế thi hành án phải được gửi cho UBND xã/phường nơi tổ chức cưỡng chế, gửi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện quyết định cưỡng chế thi hành án. Ngoài ra, do bà Vân là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, khi thi hành án, Cục THADS Hải Phòng phải gửi quyết định cưỡng chế cho bà Vân, theo quy định viện dẫn cũng như quy định tại Điều 7b Luật THADS năm 2014 về quyền của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong thi hành án.

Về phía Cục THADS TP Hải Phòng, đơn vị này thông tin tới cơ quan báo chí: Đối với việc tổ chức thi hành án, Cục THADS TP Hải Phòng luôn thực hiện bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Về việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của bà Hoàng Thị Hải Vân, Cục THADS đã mời các công dân có liên quan đến làm việc và cung cấp các tài liệu liên quan. Hiện nay, Cục THADS TP Hải Phòng đang thực hiện tiếp nhận và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của bà Vân theo đúng quy định.