Công dụng của lá mơ lông và đinh lăng đối với sức khỏe

Hỏi: Tôi nghe nói lá mơ lông và đinh lăng cũng là những vị thuốc. Chúng có công dụng gì và cách dùng cụ thể như thế nào? Xin bác sĩ tư vấn cho.

Trả lời: Lá mơ lông, còn gọi là mơ tam thể, ngưu bì đống, mẫu cẩu đằng, ngũ hương đằng, thanh phong đằng, mao hồ lô..., tên khoa học là Peaderia scandens (Lour.), là một thứ cây leo mọc hoang hoặc được trồng làm hàng rào nhiều nơi trong nước ta. Lá cây mọc đối, hình trứng, hay mác dài, gốc lá tròn hay hình tim, cuống dài. Hoa tím nhạt, tràng hình ống mọc thành xim kép ở kẽ lá hoặc đầu cành. Quả hình cầu có đài tồn tại màu vàng nâu bang.

Nói đến lá mơ lông là người ta liên tưởng ngay đến thịt chó, nhiều nơi còn dùng lam rau sống ăn kèm với các loại rau khác. Tuy nhiên, mơ lông còn là một vị thuốc khá độc đáo. Theo dược học cổ truyền, lá mơ lông vị chua, tính bình, có công dụng trừ phong hoạt huyết, chỉ thống giải độc, tiêu thực đạo trệ, trừ thấp tiêu thũng; thường được dùng để chữa các chứng bệnh như phong thấp (đau khớp), phúc thống (đau bụng), lị tật (kiết lị), phù thũng, thực tích (đầy bụng, chậm tiêu), cam tích (trẻ em suy dinh dưỡng), can tì thũng đại (gan, lách to), trúng độc, thoát giang (sa trực tràng), bối ung (mụn nhọt mọc ở lưng), bach đới (khí hư), thương tổn do trật đả…

Các sách thuốc cổ như Cương mục thập di, Lí thị thảo bí, Bản thảo cầu nguyên, Thảo mộc tiện phương, Trọng sàng thảo dược…đều có bàn đến mơ lông với những phương thuốc khá độc đáo.

Để chữa kiết lị, dùng lá mơ lông 30 - 50g rửa sạch thái nhỏ, trộn với 1 quả trứng gà rồi bọc lá chuối đem nướng hoặc đặt vào chảo mà rán (không cho mỡ), ăn 2 lần trong ngày, 7 ngày là một liệu trình. Để chữa chứng phong thấp, cổ nhân khuyên nên dùng rễ hoặc dây mơ lông 30 - 50g sắc uống với một chút rượu. Để chữa chứng bối ung nên dùng 50g dây mơ lông tươi sắc uống, bên ngoài lấy lá giã nát đắp. Để chữa chứng cam tích trẻ em có thể dùng rễ mơ lông 15 - 20g hầm với dạ dày lợn 1 cái mà ăn. Để giải độc dùng rễ và dây mơ lông 100g, đậu xanh 30g sắc uống làm 3 lần, mỗi lần cách nhau 2 -3 giờ.

Trên lâm sàng, các nhà y học Trung Quốc đã nghiên cứu dùng mơ lông điều trị các chứng đau do viêm loét dạ dày, co thắt đường mật, chấn thương và đau sau phẫu thuật, chữa viêm da thần kinh, viêm tuỷ và dị ứng dạng nổi cục đạt kết quả khá tốt.

Đinh lăng, còn gọi là cây gỏi cá, nam dương lâm, tên khoa học là Panax fruticosum L., là cây được trồng phổ biến ở nước ta để làm cảnh. Cây có thân nhẵn không gai, thường cao từ 0,8 đến 1,5m. lá kép 3 lần xẻ lông chim, dài 20 đến 40cm. Lá chét có cuống gầy dài từ 3 đén 10cm, phiến lá chét có răng cưa không đều, lá mùi thơm. Hoa tự hình chuỳ ngắn 7 -18mm gồm nhiều tán, mang nhiều hoa nhỏ. Quả dẹt, dài 3 đến 4cm, dày 1mm có vòi tồn tại.

Theo kinh nghiệm dân gian, người ta thường dùng đinh lăng lá nhỏ dưới dạng thuốc sắc, rượu ngâm hoặc bột khô để chữa chứng ho, đau tức vú, tắc tia sữa, làm lợi sữa, chữa kiết lị, làm thuốc tăng lực cho các đô vật trong dịp hội hè. Đặc biệt, rượu và nước sắc rễ đinh lăng lá nhỏ ngày xưa thường được các lương y dùng để chữa chứng suy nhược cơ thể, làm thuốc bổ tăng lực nên danh y Hải Thượng Lãn Ông đã gọi cây đinh lăng lá nhỏ là “cây sâm của người nghèo”. Người Ấn Độ còn dùng đinh lăng lá nhỏ làm thuốc hạ sốt, làm săn da và niêm mạc. Để chữa sưng vú và làm thông tia sữa, cổ nhân thường dùng rễ đinh lăng 30 - 40g sắc với 500ml nước, cô còn 250 ml, uống nóng. Để chữa chứng sốt lâu ngày kèm theo ho, nhức đầu, đau tức ngực, tiểu tiện vàng, khát nước dùng rễ, cành, lá đinh lăng tươi 30g, lá hoặc vỏ chanh, vỏ quýt 10g, lá tre tươi 20g, rễ lá cành sài hồ 20g, cam thảo dây hoặc cam thảo đất 30g, chua me đất hoặc rau má tươi 30g, sắc với 750ml nước, cô còn 250ml, chia uống 2 -3 lần trong ngày. Để chữa mệt mỏi, biếng hoạt động dùng rễ đinh lăng phơi khô, thái mỏng 50g sắc uống trong ngày. Để chữa vết thương dùng lá đinh lăng tươi, rửa sạch giã nát đắp vào nơi bị bệnh

Nghiên cứu dược lí học hiện đại cho thấy, tác dụng của dịch chiết đinh lăng lá nhỏ có nhiều điểm tương tự sâm Triều Tiên. Bột rễ đinh lăng lá nhỏ có chứa 20 acid amin, vitamin nhóm B, các nguyên tố vi lượng, trong đó có một số acid amin mà cơ thể người không thể tổng hợp được. Về độc tính, người ta thấy đinh lăng lá nhỏ của ta ít độc hơn so với nhân sâm Triều Tiên và sâm Liên Xô (cũ) Eleutherococus. Kết quả nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy, nước sắc hoặc bột rễ đinh lăng lá nhỏ có tác dụng bồi bổ, tăng lực, khôi phục sức khoẻ khi cơ thể bị suy nhược, làm ăn ngon, ngủ tốt, tăng cân, làm nhịp tim sớm trở lại bình thường sau khi gắng sức. Vì vậy, người ta đã dùng các chế phẩm từ đinh lăng lá nhỏ cho các vận động viên khi thi đấu, bộ đội hành quân đường dài. Các chế phẩm này cũng được dùng cho các nhà du hành vũ trụ để làm tăng sức chịu đựng và thể lực, nâng cao hiệu quả luyện tập trong tư thế tĩnh đầu dốc ngược. Bởi vậy, các nhà nghiên cứu Nga gọi các chế phẩm này là “Thuốc sinh thích nghi” (Adaptogen) và đã được nước ta và Liên Xô (cũ) sử dụng trong chương trình vũ trụ Itercosmos.

BS Hoàng Khánh Toàn (Chủ nhiệm Khoa YHCT Bệnh viện Trung ương Quân đội 108)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

them 5 thuc pham co chua chat cam duoc cuc an toan thuc pham canh bao

Thêm 5 thực phẩm có chứa chất cấm được Cục An toàn thực phẩm cảnh báo

Mới đây, cơ quan Khoa học Y tế Singapore (HSA) thông tin về việc phát hiện các chất cấm trong 5 loại thực phẩm đang bán tại nước này. Ngay lập tức Cục An toàn thực phẩm đã rà soát trên thị trường Việt Nam, có kết quả là: Từ tháng 9/2014 đến nay, các sản phẩm trên chưa được cấp công bố tại Cục nhập khẩu vào Việt Nam.
nhung cach tri tao bon don gian cho nguoi cao tuoi

Những cách trị táo bón đơn giản cho người cao tuổi

Để trị táo bón, người cao tuổi cần uống đủ nước, tăng cường chất xơ, vận động hợp lý và tránh xa những loại đồ uống có cồn, caffeine...
cuc an toan thuc pham quang cao xoan rico sai su that tai nhieu website

Cục An toàn Thực phẩm: Quảng cáo Xoan Rico sai sự thật tại nhiều website

Thực phẩm Bảo vệ Sức khỏe Xoan Rico do Công ty TNHH RIPPLE Việt Nam công bố và chịu trách nhiệm có nội dung quảng cáo sai sự thật, lừa dối người tiêu dùng ở nhiều địa chỉ website.
8 loai thuc uong tot cho nguoi benh tieu duong

 8 loại thức uống tốt cho người bệnh tiểu đường 1

Nước ép mướp đắng, cà chua, bưởi hay trà lá xoài, hoa cúc… đều là những thức uống rất tốt cho người cao tuổi bị tiểu đường. 
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc lạnh chân… có thể đang “tố cáo” bạn đã bị tăng cholesterol máu.

Tin khác

Đình chỉ hoạt động phòng khám tư làm chết thai phụ ở Hà Nội

dinh chi hoat dong phong kham tu lam chet thai phu o ha noi
Cơ quan chức năng của Hà Nội đã thu hồi giấy phép và đình chỉ hoạt động của phòng khám tư gây chết thai phụ mang thai 15 tuần tuổi.

Cần phải có hội đồng y khoa độc lập, nhằm đánh giá khách quan nguyên nhân

can phai co hoi dong y khoa doc lap nham danh gia khach quan nguyen nhan
Bà Trương Thị Tuyết Nga, 55 tuổi, trú tại đường Đông Hưng Thuận, phường Đông Hưng Thuận, quận 12, TP Hồ Chí Minh vào khám, điều trị tại Bệnh viện Quốc tế chấn thương chỉnh hình Sài Gòn (Sài Gòn ITO) ngày 18/11/2019, được chẩn đoán viêm khớp Gout (gút) và cắt thuốc cho uống. Sau đó, bà Nga được người nhà đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Quân y 175, với chẩn đoán: Hội chứng Steven Johnson do dị ứng thuốc Allopurinol. Hiện bà Nga đã giữ được mạng sống, nhưng vẫn phải điều trị mắt với tiên liệu xấu. Gia đình nhiều lần làm việc với Bệnh viện Sài Gòn ITO, nhưng chưa đạt được thỏa thuận như ý muốn. Gia đình đã khởi kiện và đang được Tòa thụ lí giải quyết…   

2 cán bộ ở TP Sầm Sơn bị đề nghị đình chỉ công tác do lơ là chống dịch

2 can bo o tp sam son bi de nghi dinh chi cong tac do lo la chong dich
Tại cuộc họp giao ban trực tuyến toàn tỉnh về công tác phòng, chống dịch Covid-19 tối 6/8, ông Nguyễn Đình Xứng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu TP Sầm Sơn đình chỉ công tác 2 cán bộ thuộc phường Quảng Vinh, TP Sầm Sơn để làm rõ trách nhiệm do lơ là trong công tác phòng chống dịch bệnh Covid-19.

Người cao tuổi bị tăng huyết áp nên và không nên ăn gì?

nguoi cao tuoi bi tang huyet ap nen va khong nen an gi
Người bị tăng huyết áp nên tăng cường rau xanh, trái cây mọng nước, ăn thịt ít mỡ, các loại hạt...tránh xa thực phẩm giàu năng lượng, nội tạng động vật, thức ăn nhanh.

Bệnh nhân Covid-19 thứ 10 tử vong

benh nhan covid 19 thu 10 tu vong
Bệnh nhân nữ, 67 tuổi, ở Đà Nẵng, bị đau tủy tương bào ác tính, đái tháo đường type 2, nhiễm trùng huyết.

Sức khỏe não bộ

suc khoe nao bo
Kì 18: Tai biến mạch máu não và những vấn đề cần biết  (Tiếp theo)
Xem thêm
cuc an toan thuc pham quang cao xoan rico sai su that tai nhieu website

Cục An toàn Thực phẩm: Quảng cáo Xoan Rico sai sự thật tại nhiều website

Thực phẩm Bảo vệ Sức khỏe Xoan Rico do Công ty TNHH RIPPLE Việt Nam công bố và chịu trách nhiệm có nội dung quảng cáo sai sự thật, lừa dối ...
tin vui 4 benh nhan covid 19 dau tien o da nang duoc cong bo khoi benh

Tin vui: 4 bệnh nhân Covid-19 đầu tiên ở Đà Nẵng được công bố khỏi bệnh

Lãnh đạo Bệnh viện Phổi Đà Nẵng thông tin, hiện đã có 4 bệnh nhân mắc Covid -19 đầu tiên của thành phố trong đợt dịch này được điều trị ...
them hai benh nhan tu vong vi benh ly nang va mac covid 19

Thêm hai bệnh nhân tử vong vì bệnh lý nặng và mắc COVID-19

Sáng ngày 8/10, Bộ Y tế  xác nhận có thêm 2 bệnh nhân tử vong vì bệnh lý nền nặng và mắc COVID-19. Đây là ca tử vong do COVID-19 thứ ...
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc ...
nguoi cao tuoi bi tang huyet ap nen va khong nen an gi

Người cao tuổi bị tăng huyết áp nên và không nên ăn gì?

Người bị tăng huyết áp nên tăng cường rau xanh, trái cây mọng nước, ăn thịt ít mỡ, các loại hạt...tránh xa thực phẩm giàu năng lượng, nội tạng động ...
dau hieu canh bao benh tang huyet ap

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tăng huyết áp

Mặc dù, tăng huyết áp gần như không có dấu hiệu đặc trưng nhưng nếu có những biểu hiện như đau đầu, choáng váng thường xuyên, đỏ mặt, buồn nôn ...
nhung cach tri tao bon don gian cho nguoi cao tuoi

Những cách trị táo bón đơn giản cho người cao tuổi

Để trị táo bón, người cao tuổi cần uống đủ nước, tăng cường chất xơ, vận động hợp lý và tránh xa những loại đồ uống có cồn, caffeine...
8 loai thuc uong tot cho nguoi benh tieu duong

 8 loại thức uống tốt cho người bệnh tiểu đường 1

Nước ép mướp đắng, cà chua, bưởi hay trà lá xoài, hoa cúc… đều là những thức uống rất tốt cho người cao tuổi bị tiểu đường. 
loi song gian di giup ban song lau

Lối sống giản dị giúp bạn sống lâu

Không phải là người giàu có, không cần phải ăn cao lương mĩ vị, cũng chẳng cần phải tìm uống những loại thuốc trường sinh bất lão,... bạn vẫn có ...
Phiên bản di động