Công dụng của cây dứa trong chữa viêm gan và sỏi tiết niệu

Hỏi: Trong dịp đi tham quan Yên Tử, tôi có mua được một ít quả và rễ dứa dại nghe nói là có công dụng chữa viêm gan và sỏi tiết niệu. Không biết có đúng như vậy không và cách dùng cụ thể như thế nào? Xin Toà soạn tư vấn dùm.

Trả lời: Dứa dại, tên khoa học là Pandanus tectorius Sol., trong dân gian còn gọi là dứa gai, dứa gỗ, lộ đâu lặc, lâm trà, lục cổ, cò len (Thái), pán tày (Tày)..., là một loại cây thảo phân nhánh ở ngọn, cao 1- 2m, có rất nhiều rễ phụ thả xuống đất. Lá mọc ở đầu nhánh thành chùm, hình bản dài 30 - 80 cm, gân giữa và mép có gai sắc. Cụm hoa có mo bao bọc, mo ngoài dạng lá nhưng ngắn hơn nhiều. Quả phức, đơn độc, gồm khoảng 80 quả hạch mang vòi nhụy tồn tại. Cây mọc hoang hoặc được trồng ở nhiều nơi để làm hàng rào. Trong y học cổ truyền, lá non, hoa, quả và rễ dứa dại được dùng làm thuốc.

Lá non (đọt non): Theo các y thư cổ như Bản thảo cầu nguyên, Sinh thảo dược tính bị yếu..., đọt non dứa dại vị ngọt, tính lạnh; có công dụng thanh phong, tán nhiệt độc, lương huyết, cầm máu, sinh cơ; được dùng để chữa các chứng bệnh như sởi, ban chẩn, đơn độc, thử nhiệt, chảy máu chân răng, mụn nhọt độc lở loét máu mủ đầm đìa... Ví dụ, để chữa viêm loét cẳng chân kinh niên, sách Lĩnh nam thái dược lục dùng đọt non dứa dại và đậu tương giã nát, đắp vào tổn thương; với các vết loét sâu gây thối xương dùng đọt non dứa dại giã đắp để hút mủ; để thanh tâm giải nhiệt, làm hết tình trạng trong ngực nóng nẩy, bồn chồn, tay chân vật vã không yên, sách Lục xuyên bản thảo dùng đọt non dứa dại 2 lạng ta, xích tiểu đậu 1 lạng ta, đăng tâm thảo 3 con, búp tre 15 cái, sắc uống. Kinh nghiệm dân gian còn dùng đọt non dứa dại 15 - 20g sắc uống để chữa đái rắt, đái buốt, đái ra máu, đái ra sỏi và thủy thũng hoặc giã nát đắp đầu đinh, bó gãy xương, chữa lòi dom...

cong dung cua cay dua trong chua viem gan va soi tiet nieu

Hoa: Thường được thu hái vào mùa Hè, mùi khá thơm, có chứa nhiều tinh dầu với thành phần gồm Methyl phenylethyl ether 65,97%, Dipentene 8,31%, d-Linalool 18,71%, Phenylethyl acetate 3,48%, Citral 1,82 %. Ngoài ra, còn chứa Stearoptene, ester of phthalic acid...Theo y học cổ truyền, hoa dứa dại vị ngọt, tính lạnh, có công dụng thanh nhiệt, lợi thủy, trừ thấp nhiệt, chỉ nhiệt tả, được dùng để chữa các chứng bệnh như sán khí (thoát vị bẹn hoặc thoát vị bìu, đau từ bìu dái lan lên bụng dưới), lâm trọc (đái buốt, đái đục), tiểu tiện không thông, đối khẩu sang (nhọt mọc ở gáy chỗ ngang với miệng), cảm mạo khái thấu... Ví dụ, để chữa ho do cảm mạo, sách Quảng đông trung thảo dược dùng hoa dứa dại 4 - 12g sắc uống. Thông thường liều dùng uống trong từ 10 - 30g, dùng ngoài thì tán thành bột rắc lên tổn thương.

Quả: Thường thu hoạch vào mùa thu, tách riêng các quả hạch sấy hoặc phơi khô dùng dần. Theo sách Cương mục thập di, quả dứa dại có công dụng bổ tì vị, cố nguyên khí, chế phục cang dương (khí dương không có khí âm điều hòa, bốc mạnh lên mà sinh bệnh), làm mạnh tinh thần, ích huyết, khoan bĩ (làm hết bế tắc), tiêu đàm, giải ngộ độc rượu, làm nhẹ đầu sáng mắt, khai tâm ích trí...; được dùng để chữa nhiều chứng bệnh như sán khí, tiểu tiện bất lợi, đái đường, bệnh lị, trúng nắng, mắt mờ, mắt hoa...Ví dụ, để chữa bệnh lị dùng quả dứa dại 30 - 60g sắc uống; để chữa chứng mờ mắt, nhặm mắt sách Bản thảo thập di dùng quả dứa dại ngâm mật ong uống liền trong một tháng; để chữa trúng nắng sách Lĩnh nam thái dược lục dùng hoa hoặc quả dứa dại sắc uống.

Rễ: Còn gọi là lộ đâu lặc cương, lặc giác cương, lộ đâu căn..., được thu hái quanh năm, rửa sạch, thái phiến, phơi hoặc sấy khô dùng dần, trong thành phần có chứa Carbohydrate, Phenols, Amino acid... Theo y học cổ truyền, rễ dứa dại vị ngọt đạm, tính mát, có công dụng phát hãn (làm ra mồ hôi), giải nhiệt (hạ sốt), lợi thủy hóa thấp; được dùng để chữa các chứng bệnh như cảm mạo, sốt dịch, viêm gan, viêm thận, viêm đường tiết niệu, phù thũng, đau mắt đỏ, thương tổn do trật đả... Ví dụ, để chữa phù thũng, cổ trướng, kinh nghiệm dân gian thường dùng rễ dứa dại 30 - 40g phối hợp với rễ cỏ xước 20 - 30g, cỏ lưỡi mèo 20 - 30g sắc uống; để chứa thương tổn do trật đả dùng rễ dứa dại tươi không kể liều lượng, giã nát đắp... Có người cho rằng dùng rễ non chưa bám đất thì tốt hơn.

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

vi pham quang cao thuc pham germany gold care bi cuc attp canh bao

Vi phạm quảng cáo, thực phẩm Germany Gold Care bị Cục ATTP cảnh báo

Theo Cục An toàn Thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Germany Gold Care được quảng cáo trên một số website có dấu hiệu không đúng bản chất, lừa dối người tiêu dùng, vi phạm quy định pháp luật về quảng cáo.
bat nu giam doc lien quan nghi an nang gia thiet bi tu 2 ty len 12 ty ban cho benh vien

Bắt nữ Giám đốc liên quan nghi án nâng giá thiết bị từ 2 tỷ lên 12 tỷ, bán cho bệnh viện

Bà Mai Thị Hoa (46 tuổi), Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư trang thiết bị y tế Hà Tĩnh vừa bị Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Hà Tĩnh khởi tố, bắt tạm giam về tội Trốn thuế, theo điều 200 Bộ luật Hình sự 2015.
vi pham quang cao dai trang khang bi cuc an toan thuc pham canh bao

Vi phạm quảng cáo, Đại Tràng Khang bị Cục An toàn Thực phẩm cảnh báo

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Đại Tràng Khang đang được quảng trên website daitrangkhang.com gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh. Ngoài ra, website này còn sử dụng hình ảnh, uy tín của đơn vị, cơ sở y tế và nhân viên y tế để quảng cáo sản phẩm.
multi juice co phai la san pham than thanh

Multi Juice có phải là sản phẩm “thần thánh”?

Dư luận hoài nghi, liệu sản phẩm Multi Juice có công dụng như quảng cáo, hay chỉ “chém gió” để đánh lừa người tiêu dùng?    
suc khoe nao bo

Sức khỏe não bộ

Kì 5: Chấn thương sọ não và những điều cần biết

Tin khác

 Về ngộ độc thực phẩm tại Trường Tiểu học Bình Trưng Đông, quận 2, TP Hồ Chí Minh: Cần nhanh chóng bảo đảm sức khỏe để các cháu học sinh đến trường

ve ngo doc thuc pham tai truong tieu hoc binh trung dong quan 2 tp ho chi minh can nhanh chong bao dam suc khoe de cac chau hoc sinh den truong
Ban Quản lý An toàn vệ sinh thực phẩm (QLATVSTP) TP Hồ Chí Minh và UBND quận 2, cho biết: Chiều tối 12/9/2020, cơ quan thường trực Ban QLATVSTP quận 2 tiếp nhận thông tin ban đầu từ Bệnh viện quận 2 về việc 8 học sinh Trường Tiểu học Bình Trưng Đông có biểu hiện sốt, đau bụng, tiêu chảy.

6 người Nam Định bị đau bụng, mờ mắt sau khi ăn pate Minh Chay

6 nguoi nam dinh bi dau bung mo mat sau khi an pate minh chay
Theo Sở NN&PTNT Nam Định, trong số 98 người đã sử dụng các sản phẩm pate Minh Chay, có 6 người xuất hiện triệu chứng đau bụng, đi ngoài. 3 người trong số này bị táo bón; 1 người mờ mắt, tức ngực; 1 người sụp mí, nhược cơ...

Cẩn trọng với tin quảng cáo viên uống Kovir ngừa virus của Sao Thái Dương trên một số website

can trong voi tin quang cao vien uong kovir ngua virus cua sao thai duong tren mot so website
Là thực phẩm bảo vệ sức khỏe nhưng viên uống Kovir do Công ty Cổ phần Sao Thái Dương công bố và chịu trách nhiệm đang được quảng cáo như thuốc chữa bệnh trên một số webiste.

Chuyện động trời ở Hà Tĩnh: Nâng khống giá thiết bị y tế từ 2 tỷ lên 12 tỷ ​

chuyen dong troi o ha tinh nang khong gia thiet bi y te tu 2 ty len 12 ty
Công an Hà Tĩnh đang vào cuộc điều tra vụ việc một nhà thầu nâng khống bộ máy sấy, máy giặt có giá trị hơn 2 tỷ đồng lên 12 tỷ bán cho 4 bệnh viện ở tỉnh này.

Sáng 15/9, không ghi nhận ca mắc mới COVID-19

sang 159 khong ghi nhan ca mac moi covid 19
Bản tin 6h ngày 15/9 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19 cho biết không ghi nhận ca mắc mới. Đến hôm nay cũng đã 13 ngày, Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 ở cộng đồng. Việt Nam hiện đã chữa khỏi 926 bệnh nhân.

Cụ ông 70 tuổi có bệnh lý nền khỏi COVID-19

cu ong 70 tuoi co benh ly nen khoi covid 19
Chiều 14/9, Bệnh viện dã chiến Hòa Vang (Đà Nẵng) công bố khỏi bệnh và cho ra viện đối với bệnh nhân COVID-19 số 1025.
Xem thêm
bat nu giam doc lien quan nghi an nang gia thiet bi tu 2 ty len 12 ty ban cho benh vien

Bắt nữ Giám đốc liên quan nghi án nâng giá thiết bị từ 2 tỷ lên 12 tỷ, bán cho bệnh viện

Bà Mai Thị Hoa (46 tuổi), Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư trang thiết bị y tế Hà Tĩnh vừa bị Cơ quan cảnh sát điều tra Công ...
vi pham quang cao dai trang khang bi cuc an toan thuc pham canh bao

Vi phạm quảng cáo, Đại Tràng Khang bị Cục An toàn Thực phẩm cảnh báo

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Đại Tràng Khang đang được quảng trên website daitrangkhang.com gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh. Ngoài ra, website này còn sử dụng hình ảnh, ...
phu tho thieu nien gay xuong mui do nga xe dap

Phú Thọ: Thiếu niên gãy xương mũi do ngã xe đạp

Điều khiển xe đạp đi xuống dốc, em P.V.H (14 tuổi, ở khu 4, Trưng Vương, Việt Trì, Phú Thọ) bị ngã dẫn đến gãy xương chính mũi, chấn thương ...
phong benh gan o nguoi cao tuoi

Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Theo quy luật của tự nhiên, càng lớn tuổi các hoạt động cơ thể ngày càng suy yếu, người cao tuổi (NCT) sẽ phải đối diện với gánh nặng bệnh ...
8 thuc pham giup danh tan chung tao bon hieu qua

 8 thực phẩm giúp ‘đánh tan’ chứng táo bón hiệu quả

Táo bón kéo dài có thể làm giảm cảm giác thèm ăn, dẫn đến cơ thể suy nhược và gây nhiều phiền toái trong cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ cần ...
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc ...
lam song lai nhung cay thuoc truyen thong quy hiem tai viet nam

Làm sống lại những cây thuốc truyền thống quý hiếm tại Việt Nam

Trong hơn 12.000 loài thực vật tại Việt Nam thì có gần 6.000 loài cho công dụng làm thuốc, nhiều loài dược liệu được xếp vào loài quý hiếm trên ...
3 loi ich bat ngo cua vo mang cut

3 lợi ích bất ngờ của vỏ măng cụt

Vỏ măng cụt có tác dụng hỗ trợ điều trị các vấn đề về da như mụn, nám, góp phần ngăn ngừa lão hóa và giúp hơi thở thơm tho ...
an gi de tot hon cho suc khoe khi tren 50 tuoi

Ăn gì để tốt hơn cho sức khỏe khi trên 50 tuổi?

Các nhà nghiên cứu cho rằng những người lớn tuổi nên ăn nhiều Vitamin C, để có khối lượng cơ xương tốt nhất.
Phiên bản di động