Chuyện về vị tiến sĩ đầu tiên ở đất mỏ

Quảng Ninh - một vùng đất cổ, là địa bàn cư trú của người Việt. Trong thời kì phong kiến, nơi đây đã sản sinh nhiều nhân vật kiệt xuất, lừng lẫy. Trong đó phải kể đến tiến sĩ Vũ Phi Hổ người làng Dư Xá, huyện Hoành Bồ, phủ Hải Đông (nay là thôn Tân Tiến, xã Lê Lợi, TP Hạ Long)…

Dư Xá khi xưa được truyền tụng là ngôi làng đẹp bởi vị trí "địa linh", phong cảnh hữu tình, lòng người thuần hậu. Chính mảnh đất tươi đẹp này đã sản sinh ra một con người tài, đức vẹn toàn là ông Vũ Phi Hổ.

Tương truyền: Thời Lê, cuối làng Dư Xá có một túp lều nhỏ, nơi tá túc của một thiếu phụ nghèo với đứa con mồ côi cha. Cuộc sống của hai mẹ con vô cùng khó khăn, vất vả. Song, người con rất chăm chỉ, hiếu lễ với mẹ, rất ham học và học rất giỏi. Với tư chất thông minh hơn người. Khi đỗ đạt vinh danh bảng vàng, nhưng ông không quên nơi quê nghèo đã một thời nuôi dưỡng ông trưởng thành. Thời Lê Trung Hưng, ông được triều đình giao chức Phó đô Ngự sử và là một vị quan thanh liêm, chính trực; được triều đình đương thời và triều sau tôn vinh.

Chuyện về vị tiến sĩ đầu tiên ở đất mỏ
Đền thờ tiến sĩ Vũ Phi Hổ, thành phố Hạ Long

Sách “Thiên Nam lịch triều liệt huyện đăng khoa bị khảo” thời nhà Nguyễn, hiện lưu giữ ở Viện Hán Nôm có ghi: Ở tỉnh Quảng Yên có một người đỗ tiến sĩ triều Lê. Ông là Vũ Phi Hổ, người xã Dư Xá, huyện Hoành Bồ, phủ Hải Đông, đỗ đồng tiến sĩ khoa Tân Mùi, năm Hồng Thuận thứ 3 đời vua Lê Tương Dực (1511). Ông làm quan đến chức Phó đô Ngự sử. Còn sách “Lịch đại đăng khoa lục” cùng thời nhà Nguyễn, hiện lưu giữ ở Viện Hán Nôm ghi: Vũ Phi Hổ, người xã Dư Xá, huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Yên. Ông đỗ quan Tam phẩm triều Lê (Lê Trung Hưng) qua đời, được dân địa phương thành kính tôn làm Thành hoàng làng, lập đền thờ tại nơi người phát tích”.

Trong quãng đời làm quan của mình, Vũ Phi Hổ không chỉ có nhiều công lao trong việc giúp triều đình cải tổ bộ máy, trấn hưng nền văn học của đất nước. Mà ông còn có công rất lớn trong việc giúp Nhân dân phát triển nghề trồng trọt và chăn nuôi ven biển. Sau khi về nghỉ, Vũ Phi Hổ còn dạy Nhân dân trong làng nghề đan lưới. Chẳng thế mà vùng quê của ông phát triển hơn các làng quê khác.

Khi ông mất, ghi nhớ, cảm phục tài năng, đạo đức, công lao của ông, dân làng Dư Xá, Hoành Bồ đã lập đền thờ và tôn ông làm Thành hoàng nơi này. Trải qua sự khắc nghiệt của thời gian và những biến cố thăng trầm của lịch sử, ngôi đền đã bị hư hỏng toàn bộ. Nhân dân trong vùng đã xây một gian thờ nhỏ trên nền móng di tích cũ của ngôi đền để duy trì chân hương thờ cúng vào những dịp lễ, tết, ngày Rằm, mùng Một. Những năm trước Cách mạng Tháng Tám, rồi kháng chiến chống Pháp, ngôi đền thờ Vũ Phi Hổ còn là nơi liên lạc, hội họp của cán bộ, nơi đưa tiễn thanh niên lên đường tòng quân đánh giặc.

Năm 2015, ngôi đền thờ Vũ Phi Hổ được tôn tạo lại theo kiểu chữ đinh, hồi bít đốc, hai tầng mái, rộng 223,6m, cao 8,72m, trên thửa đất rộng trên 10.000m2. Hiện nay, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, văn bia số 11, ghi danh Vũ Phi Hổ đỗ tiến sĩ và có nhiều công trạng với đất nước.

Trân trọng gìn giữ vốn văn hóa truyền thống, nhân lên niềm tự hào về lịch sử quê hương, ghi nhớ công đức của tiền nhân, hằng năm đúng dịp ngày giỗ của ông 15/3 âm lịch, dân làng Dư Xá (nay là thôn Tân Tiến) lại tổ chức tế, lễ ghi nhớ công ơn và tài năng đức độ của ông để cho con cháu học tập và tự hào về truyền thống hiếu học của cha ông.

Bài và ảnh Vĩ Đức

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Giáo viên và phụ huynh cần giúp đỡ học sinh lớp 1 học online

Giáo viên và phụ huynh cần giúp đỡ học sinh lớp 1 học online

Đối với học sinh lớp 1 khi học online sẽ có những vướng mắc nhất định. Vì thế, để đạt được hiệu quả, trong thời gian đầu, phụ huynh và giáo viên cần chung tay để giúp đỡ các em học tập...
Nhận thức những biểu hiện tâm lí để chăm sóc NCT

Nhận thức những biểu hiện tâm lí để chăm sóc NCT

NCT là tài sản quý của xã hội vì trong quá trình sống và làm việc, họ đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm phong phú. Tuy nhiên khi tuổi cao, họ lại có những sự thay đổi về tâm, sinh lí để thích nghi và có nếp sống phù hợp với lứa tuổi.
Giáo dục những hành vi lệch chuẩn của học sinh khi sử dụng MXH

Giáo dục những hành vi lệch chuẩn của học sinh khi sử dụng MXH

Trong những năm gần đây, tình trạng học sinh sử dụng mạng xã hội (MXH) không đúng mục đích đã và đang gây ra những hậu quả đáng tiếc. Đặc biệt, khi thiếu kĩ năng sử dụng MXH đã làm nảy sinh những hành vi lệch chuẩn ở nhiều học sinh của các nhà trường. Vì vậy, nhà trường cần có những biện pháp giáo dục, tác động để giáo dục kĩ năng sử dụng MXH cho học sinh...
Bảo đảm an toàn phòng chống dịch khi các cơ sở kinh doanh hoạt động trở lại

Bảo đảm an toàn phòng chống dịch khi các cơ sở kinh doanh hoạt động trở lại

Một số cơ sở kinh doanh tại 19 quận huyện tại TP Hà Nội được hoạt động trở lại từ 12 giờ ngày 16/9/2021. Đó là điều phấn khởi nhưng cũng làm xuất hiện những lo lắng mới đối với người dân thành phố…
Già hóa dân số - vấn đề không của riêng ai

Già hóa dân số - vấn đề không của riêng ai

Kì cuối: Những kiến nghị

Tin khác

Già hóa dân số - vấn đề không của riêng ai

Già hóa dân số - vấn đề không của riêng ai
Kì 2: Kinh nghiệm từ nước ngoài

Từ di chúc Bác Hồ, nghĩ về bảo vệ môi trường ngày nay

Từ di chúc Bác Hồ, nghĩ về bảo vệ môi trường ngày nay
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến vấn đề bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường. Bác có nhiều bài viết, thư, bài nói chuyện, việc làm cụ thể về công tác bảo vệ môi trường, luôn căn dặn mọi người phải tích cực trồng cây, gây rừng, bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường sinh thái…

Hiểu đúng về nhu cầu của NCT thời hiện đại

Hiểu đúng về nhu cầu của NCT thời hiện đại
Hiện số NCT ở Việt Nam đã hơn 10 triệu người, chiếm khoảng 11% dân số cả nước. Xã hội phát triển kéo theo nhu cầu của NCT cũng thay đổi. Nếu như trước đây, cuộc sống còn khó khăn, nhu cầu của NCT có thể chỉ là chăm hoa, đọc sách. Nhưng ngày nay nhu cầu của NCT đã khác, đa số họ có nhu cầu việc làm, thêm thu nhập, chăm sóc sức khỏe và mở rộng quan hệ xã hội...

Khi con trẻ chuẩn bị vào lớp 1

Khi con trẻ chuẩn bị vào lớp 1
Bước vào lớp 1, trẻ sẽ phải chuyển từ môi trường vui chơi sang môi trường học tập nghiêm túc, có kỉ luật, với rất nhiều điều mới lạ, khiến các em không khỏi bỡ ngỡ, thậm chí cảm thấy sợ hãi... Chính vì vậy cha mẹ không nên ép trẻ học trước chương trình, tránh gây áp lực đối với trẻ khiến trẻ nghĩ việc vào lớp 1 là điều gì đó rất đáng sợ.

Chuyển đổi số là cuộc cách mạng - động lực phát triển kinh tế, xã hội

Chuyển đổi số là cuộc cách mạng - động lực phát triển kinh tế, xã hội
Trong thời gian gần đây, khái niệm “chuyển đổi số” được nhắc đến rất nhiều trên không gian mạng xã hội cũng như các cơ quan thông tấn báo chí... Như vậy, chuyển đổi số là gì và có tầm quan trọng như thế nào? Có thể thấy, chuyển đổi số là một trong những mục tiêu được quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam. Đặc biệt, Chính phủ luôn quan tâm đến vấn đề chuyển đổi số trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Niềm tin! (Bài 1)

Niềm tin! (Bài 1)
Chúng ta thường nói đến Niềm tin! Đó là tài sản trừu tượng, nhưng thiêng liêng và vô cùng quý báu. Niềm tin tạo nên sức mạnh, phẩm giá và bản lĩnh con người; kết nối những giá trị của trí tuệ, đạo đức, văn hóa xây đắp nền tảng vững bền của cuộc sống. Bởi vậy, muốn thành công, bất cứ ở lĩnh vực nào, với tư cách cá nhân hay tổ chức, đều phải có Niềm tin. Đặc biệt với Đảng, Nhà nước, để có sức mạnh lãnh đạo Nhân dân hoàn thành sứ mệnh lịch sử, nhất thiết phải xây dựng bằng được Niềm tin…
Xem thêm
Phiên bản di động