Thượng tọa Thích Thiện Thông: Phụng sự cộng đồng, đồng hành cùng người cao tuổi

Thượng tọa Thích Thiện Thông

Phóng viên: Là một bậc chân tu quản lý chốn thiền môn, cơ duyên nào đưa Thượng tọa đến với công tác của Hội Người cao tuổi?

Thượng tọa Thích Thiện Thông: Bản thân tôi tham gia công tác Giáo hội từ rất sớm. Năm 2007, Giáo hội điều động tôi về làm Trụ trì Chùa Liên Trì. Tại đây, tôi có cơ duyên đồng hành cùng Hội Khuyến học, Hội Chữ thập đỏ, Mặt trận Tổ quốc các cấp và Ban Thường trực Hội Liên hiệp Thanh niên tại địa phương. Sự gắn bó chặt chẽ với các phong trào an sinh xã hội địa phương chính là những hạt mầm “hữu duyên” đầu tiên.

Tôi đến với Hội Người cao tuổi TP. Hồ Chí Minh từ lời mời gọi đầy chân thành của một vị lãnh đạo Hội; xét về tuổi đời tôi chưa thuộc đối tượng người cao tuổi. Nhưng trước lời mời nhiệt thành ấy, tôi hoan hỷ nhận lời với tinh thần phụng sự, coi đây là cơ duyên với công tác an sinh, chăm lo cho người yếu thế và lan tỏa tinh thần từ bi vô ngã của Phật giáo vào đời thường.

Cái duyên ấy khởi đầu từ một lời mời, nhưng được nuôi dưỡng bằng tâm nguyện phụng sự. Sắp tới, trước bất kỳ chương trình ý nghĩa nào do Hội Người cao tuổi TP. Hồ Chí Minh phát động, tôi luôn sẵn sàng góp sức.

Phóng viên: Thưa Thượng tọa, việc tu tập và tham gia các hoạt động xã hội có thể được dung hòa như thế nào để vừa trọn việc đạo, vừa tốt việc đời?

Thượng tọa Thích Thiện Thông: Tâm nguyện tối thượng của người xuất gia là giác ngộ chân lý. Tuy nhiên, sống trong cộng đồng, tinh thần dấn thân phải được đề cao. Tu hành không chỉ cho riêng mình mà phải làm lợi lạc cho nhân sinh; tu học hoàn toàn không phải là sự “trốn chạy” thực tại. Theo tinh thần Bồ Tát đạo, người tu phải dấn thân vào đời để tìm kiếm an lạc cho mình và cho người.

Do đó, cần có sự cân bằng uyển chuyển. Khi ở chùa, tôi dành trọn thời gian chu toàn thời khóa tu tập. Khi có việc xã hội, tôi coi chính công việc ấy là môi trường rèn luyện tâm tính.

Muốn dấn thân mà không bị dòng đời xô ngã, người tu sĩ phải trải qua 5 đến 15 năm tích lũy nội lực nghiêm cẩn. Khi đã có nền tảng vững chắc về Giới – Định – Tuệ, ta mới có thể đi vào đời mà không bị xao nhãng lý tưởng.

Lĩnh vực nào cũng có cám dỗ. Bổn phận người tu là phải luôn tự phản tỉnh: Làm việc này vì mục đích gì, làm cho ai? Phải kiểm soát được tâm tham lam hay thích tôn vinh. Làm xong việc xã hội, tôi lập tức thu tâm quay về tu tập, không chạy theo sự tán thưởng bề nổi. Phải có đạo hạnh vững vàng làm gốc thì mới tạo được niềm tin nơi Phật tử và các mạnh thường quân để làm tốt công tác xã hội.

Phóng viên: Thượng tọa đánh giá thế nào về vị thế của người cao tuổi và sự tương đồng giữa Phật pháp với công tác chăm sóc các bậc cao niên?

Thượng tọa Thích Thiện Thông: Người cao tuổi luôn là lực lượng nòng cốt, là vốn quý đặc biệt của gia đình và xã hội. Họ là nơi kết tinh của kinh nghiệm, chuẩn mực đạo đức và là điểm tựa tinh thần cho thế hệ sau học hỏi.

Dù không tránh khỏi sự suy giảm sức khỏe hay trí nhớ, nhưng nếu người cao tuổi được sinh hoạt trong các câu lạc bộ, tâm trí họ sẽ luôn minh mẫn. Đúng như định hướng xây dựng mô hình “chống sự cô đơn cho người già” mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh, chúng ta cần nhân rộng các không gian kết nối để mang lại niềm vui cho các cụ. Người cao tuổi vừa là đối tượng cần chăm lo, phụng dưỡng, vừa là tài sản vô giá của quốc gia.

Người cao tuổi đóng vai trò vô cùng quan trọng và cần được quan tâm đặc biệt về mặt tinh thần. Người già tại các đô thị và nông thôn hiện nay dễ rơi vào trạng thái hẫng hẫng, cô độc. Tinh thần từ bi của Phật giáo rất tương đồng với mục tiêu hoạt động của Hội Người cao tuổi; ưu tiên hướng đến những đối tượng yếu thế, tàn tật, neo đơn.

Trước những nghịch cảnh đó, Phật giáo luôn chủ động chia sẻ. Đức Phật dạy: "Tất cả chúng sinh trong nhiều đời nhiều kiếp đều từng là cha mẹ của ta.Nhìn ngắm các bậc cao niên, chúng tôi thấy hình bóng người thân ruột thịt từ quá khứ. Việc chăm lo cho họ xuất phát từ tình thương chân thật chứ không phải hình thức".

Tại địa phương, vào các dịp Ngày Gia đình Việ Nam, Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1/10) hoặc Lễ, Tết, tôi đều chuẩn bị những phần quà thiết thực trao tận tay các cụ khó khăn để xoa dịu và động viên tinh thần.

Phóng viên: Thượng tọa có lời khuyên gì gửi đến thế hệ trẻ về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và sự hiếu kính?

Thượng tọa Thích Thiện Thông: Dân tộc ta có truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân thế hệ đi trước đã cống hiến tuổi thanh xuân để bảo vệ, xây dựng Tổ quốc và nuôi dạy con cháu.

Khi về già, các cụ thường “lực bất tòng tâm”, tay chân run rẩy, tai nghe không rõ. Thế hệ trẻ cần thấu hiểu, cảm thông với những hạn chế thể chất ấy để thêm thương yêu, tránh giận dỗi hay bực dọc làm hoen ố tấm lòng hiếu đạo.

Thế hệ trẻ cần tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà các thế hệ trước đã xây dựng, nhưng không nên sao chép hay giữ nguyên tất cả. Những hạn chế, thiếu sót hoặc cách làm chưa phù hợp của người đi trước thì thế hệ trẻ cần nhìn nhận, rút kinh nghiệm và từng bước cải thiện.

Người con hiếu thảo và người kế thừa xứng đáng là người biết tiếp thu cái hay; đồng thời tự rút kinh nghiệm từ những hạn chế của người đi trước để làm tốt hơn. Biết chọn lọc những giá trị tốt đẹp để nối tiếp, và tự điều chỉnh những điều chưa chuẩn xác; đó mới là đạo hiếu thực chất, giúp gia đình êm ấm và đóng góp thiết thực cho xã hội.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Thượng tọa!