Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh do virus Nipah trên thế giới, đặc biệt là việc ghi nhận các ca mắc tại Ấn Độ, Bộ Y tế đã ban hành công văn khẩn, yêu cầu các địa phương và cơ sở y tế chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp giám sát, phòng chống, không để dịch bệnh nguy hiểm này xâm nhập và lây lan tại Việt Nam.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương vừa ký Công văn khẩn số 545/BYT-PB, gửi UBND các tỉnh, thành phố; các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur và các bệnh viện trực thuộc Bộ về việc tăng cường giám sát, phòng chống bệnh do virus Nipah.
 |
| Giám sát người nhập cảnh tại Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo, Hà Tĩnh. Ảnh: Sở Y tế Hà Tĩnh |
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến 27/1/2026, Ấn Độ đã ghi nhận 2 trường hợp xét nghiệm khẳng định mắc virus Nipah tại bang Tây Bengal. Đây là bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, có khả năng lây từ động vật sang người, chủ yếu qua dơi ăn quả, thực phẩm hoặc vật phẩm nhiễm mầm bệnh, đồng thời có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết.
Virus Nipah có thời gian ủ bệnh từ 4 đến 14 ngày. Người mắc có thể khởi phát với các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn, đau họng, sau đó diễn tiến nhanh sang rối loạn ý thức, viêm não cấp. Đáng lo ngại, tỷ lệ tử vong của bệnh này dao động từ 40-75%, trong khi hiện nay chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu.
Tăng giám sát cửa khẩu, phát hiện sớm từ ca đầu tiên
Trước nguy cơ dịch bệnh xâm nhập, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát chặt chẽ tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng; chủ động phát hiện sớm, khoanh vùng và xử lý triệt để ngay từ ca bệnh đầu tiên, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội - thời điểm giao lưu, đi lại gia tăng.
Các cơ sở khám, chữa bệnh phải thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống nhiễm khuẩn; bảo đảm đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế; xây dựng kịch bản ứng phó cụ thể tại cửa khẩu; chuẩn bị sẵn sàng nhân lực, vật tư, hóa chất và trang thiết bị cần thiết.
Các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur được giao nhiệm vụ theo dõi sát tình hình dịch bệnh trên thế giới, kịp thời hướng dẫn chuyên môn cho tuyến dưới, tăng cường năng lực xét nghiệm và duy trì trạng thái sẵn sàng của các đội phản ứng nhanh khi có tình huống phát sinh.
Bệnh viện sẵn sàng thu dung, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn
Cùng với đó, các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế được yêu cầu sẵn sàng phương án thu dung, điều trị người bệnh; tổ chức tập huấn kiểm soát nhiễm khuẩn; phối hợp chặt chẽ trong công tác điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm và chuẩn bị các đội cấp cứu lưu động hỗ trợ địa phương khi cần thiết.
Tối ngày 27/1, Cục Quản lý Khám chữa bệnh cũng đã có văn bản hỏa tốc gửi các bệnh viện trực thuộc Bộ, y tế các bộ, ngành và Sở Y tế các tỉnh, thành phố, yêu cầu tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, cách ly nghiêm ngặt các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh do virus Nipah, sẵn sàng điều trị và ngăn chặn nguy cơ dịch xâm nhập.
Khuyến cáo người dân không chủ quan
Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch; chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày nếu trở về từ vùng có nguy cơ. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn, đồng thời hạn chế tiếp xúc với người xung quanh và khai báo đầy đủ yếu tố dịch tễ.
Người dân cũng được lưu ý thực hiện nghiêm các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm như ăn chín, uống sôi; không sử dụng trái cây bị động vật cắn dở; tránh tiếp xúc với dơi ăn quả; rửa tay thường xuyên, đặc biệt sau khi tiếp xúc hoặc giết mổ động vật. Khi chăm sóc người nghi ngờ mắc bệnh, cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân để phòng lây nhiễm.
