Danh mục
THEO DÕI TRÊN: Facebook Youtube Tiktok

Bánh đúc có xương

Bà tôi nói bánh đúc của bà xã Tụng có xương. Chúng tôi cãi: Bánh đúc của bà ấy dày, dai, giòn, ngon ăn cuốn hơn thúng hàng nhà khác nhờ đậm vị nước tương gia truyền hảo hạng, nhân bằng hạt lạc chứ có thay nhân nào khác đâu mà lẫn xương vào đó?
+
aa
-

Ở làng tôi, bà xã Tụng là người nổi tiếng kỹ tính, trong mắt người làng bà bị xếp vào hàng chua ngoa, đanh đá, nhưng bù lại trời phú cho bà khéo tay hay làm, những thứ bánh, quà quê qua tay bà đều ngon và dễ gây thương nhớ.

Thực ra bánh đúc của bà xã Tụng chung một công thức với những người làng mà ra. Khi còn nhỏ, tôi hay lân la qua nhà bà và ngồi quan sát bà làm bánh. Đôi bàn tay đẹp, những ngón tay thon dài và trắng không giống với những bàn tay thô ráp của bà tôi, mẹ tôi và những người đàn bà sinh ra ở làng. Đôi bàn tay ấy thoăn thoắt lấy chiếc chìa vôi quệt ra cái bát ô tô. Bà nhờ tôi vào trong góc bếp lấy ấm nước mưa đã đun sôi để nguội. Khi tôi khệ nệ bê ra, chú Tú đi đâu về, vội vàng chạy lại giúp. Chú đổ nước vừa phải vào cái bát rồi khuấy vôi cho tan ra. Bà gạn nước vôi để ngâm gạo cũng lọc qua lọc lại, gạn tới gạn lui hai ba lần.

Bánh đúc có xương
Minh họa TB HIỆP

Ngay cả gạo để làm bánh, bà xã Tụng đâu dễ dãi chọn đại. Bà đi xát gạo cũng chọn lúc sáng sớm, lỡ có ai đi sớm hơn, bà ấy liền ra về và đợi đến ngày mai, bà nói để tránh gạo Mộc Tuyền không bị lẫn với những thứ gạo lôm côm khác. Về đến nhà, bà đổ ra nia dần tới dần lui. Cái vại để ngâm gạo trước khi làm bánh cũng được chọn kỹ lưỡng, chum có màu nâu óng, gõ nghe coong coong đến là vui tai. Bà vẫn nấu bằng gạo, nhất quyết không xay thành bột như những nhà khác thường làm cho nhàn. Gạo sau khi ngâm qua đêm được vo lại cho thật sạch và để ráo.

Những hạt lạc cũng thế, bà xã Tụng tỉ mẩn lựa thật kỹ. Bà chuộng thứ lạc đỏ, hạt nhỏ đều. Lạc phơi nắng cho khô giòn. Lúc lựa lạc để làm bánh, bà gọi lũ trẻ con chúng tôi vào giúp phân loại hạt cho thật đều. Công là những miếng bánh đúc thật to. Khi luộc lạc chín, bà cũng chịu khó xóc tới xóc lui cho vỏ lụa tróc ra, để lộ nhân căng mẩy.

Bánh đúc là thứ bánh quê mùa dân giã, ấy thế mà công làm ra bánh vất vả và gian nan. Ngày nào bà xã Tụng cũng thức giấc lúc trời còn tinh mơ, bếp lửa bập bùng hắt lên một bóng người đàn bà đang miệt mài ngồi quấy bánh đến rã rời cả tay. Bà khuấy từ hạt gạo nguyên thuỷ đến khi thành cháo và đặc lại sền sệt, khuấy đến khi cánh tay chẳng nhấc lên nổi. Lúc ấy bà mới gọi chú Tú dậy. Như được lập trình sẵn, chú Tú ra vườn, cái dáng mảnh khảnh chặt tàu lá chuối đều tam tắp, rửa sạch rồi hơ trên ngọn lửa điêu luyện như người thợ lành nghề.

Khi nồi bắc xuống chỉ còn phảng phất làn khói mỏng toả ra, bà mới đơm ra đĩa để cho thật nguội. Sau đó úp ngược chiếc đĩa cho ra khuôn bánh, xếp gọn vào cái thúng đã lót đủ lá chuối. Chú Tú phủ lên lớp vải màn cho sạch. Đợi bà quấn cái khăn vuông lên đầu, chú đỡ thúng bánh lên, bà xã Tụng đội ra cái lều thông thốc gió ngoài đầu làng, chỉ bán một loáng là hết luôn thúng bánh. Ai đi trễ một chút phải đợi đến ngày hôm sau mới được ăn.

Bà xã Tụng làm đủ nghề kiếm tiền nuôi chú Tú ăn học, nhưng việc làm bánh đúc để bán lúc nông nhàn đã khiến bà không chỉ kiếm khoản tiền kha khá, mà giúp bà nổi tiếng khắp vùng với món bánh đúc ngon không thể chê vào đâu được. Miếng bánh đúc không hàn the, không quá nồng mùi vôi. Người ăn chỉ mới cầm miếng bánh lên đã thấy sự mịn màng như được sờ vào làn da của người con gái đang độ xuân thì. Đối những đứa trẻ ham ăn như chúng tôi nó trôi tuột chưa kịp cảm nhận. Chỉ khi nhấn nha, chậm rãi thưởng thức mới thấy phảng phất hương vị ngọt lành của vị lúa mới dẻo dai, ngan ngát hương đồng, rồi thứ bánh ấy phải lòng sự thanh mát, ngọt ngào của nước tương pha rất khéo quyện với vị béo ngậy của hạt lạc chín, mọi thứ quấn quýt vào nhau làm nên một sự tròn vị khó cưỡng. Ai nói thứ quà quê không thể làm say mê lòng người. Giờ nghĩ lại lúc đói quắt quay cắn miếng bánh đúc mà tôi thấy nước miếng ứa ra, chỉ ước quay về ngày xưa, chạy ngay ra đầu đường mua về ăn cho qua cơn thèm.

Lần trước về quê đúng vào dịp giỗ mẹ chú Tú, tôi mới biết rằng bà xã Tụng là mẹ kế không phải mẹ ruột của chú. Khi chú còn đỏ hỏn, mẹ chú đã ra đi. Để chú không bơ vơ lạc lõng trong cõi đời này ông xã Tụng đã vội lấy người đàn bà nhà tận trên phố huyện. Vài năm sau ông xã Tụng theo bà cả ra đi. Một mình bà xã Tụng gồng gánh mưu sinh nuôi con chồng khôn lớn. Ngày chú Tú được nhận vào công tác tại một cơ quan lớn ở ngoài Hà Nội, cũng là ngày bà xã Tụng bị đột qụy mà ra đi mãi mãi.

Hèn chi mà khi xưa bà tôi cứ khăng khăng bánh đúc của bà xã Tụng có xương. Bởi miệng đời xưa nay hay nói: “Mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời dì ghẻ mà thương con chồng". Miệng dân sóng bể đã khiến người đàn bà vốn hiền hoà phải đanh đá, chua ngoa để bảo vệ hạnh phúc mong manh của chính mình và đứa con chồng mà bà hết lòng yêu thương như máu mủ, ruột rà.

Giờ bà xã Tụng đã đi đến thế giới khác. Người làng không còn ai quấy bánh đúc để bán ở quán ven đường. Ai muốn ăn tự tay vào bếp. Nhưng qua lời tâm sự của chú Tú, tôi thấy sự biết ơn của chú dành cho bà xã Tụng. Chú vừa quấy bánh đúc như ngày xưa để cúng giỗ bà, vừa quay sang nói với tôi: Ở thế giới nào khác đi nữa, thì thứ bánh đúc quê mùa của Mẹ chú sẽ vẫn rất đắt hàng, bởi đó chính là thứ bánh của tình thương yêu.

Tản văn của Nguyễn Thắm
Tags: bánh đúc có xương Bánh đúc

Tin liên quan

Tin tức bạn quan tâm

Vẫn có bánh đúc... có xương

Bình yên sau núi

Ông Ban bước sang tuổi bảy mươi. Đôi khi ngồi trước hiên nhà, nhìn cây xoài ngoài cửa lá xanh tốt, nghe chim hót trong vườn, ông thấy lòng bình yên như mặt hồ không có gợn sóng. Vậy là ông đã nghỉ hưu, rời quân ngũ được mười ba năm tròn. Bà Lan, vợ ông, kém ông ba tuổi, cũng đã nghỉ hưu từ lâu - bác sĩ quân y, tóc đã bạc hai thái dương nhưng ánh mắt vẫn dịu dàng trong sáng như thuở ban đầu.
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9