Xuân về vui điếm tổ tôm

Khi sắc xuân đang tràn ngập khắp các ngõ phố, đường quê; hoa đào hoa mai và muôn hoa đang rộn ràng khoe áo mới. Trên cành cây gầy guộc khẳng khiu, những búp non tơ cố nhú ra đón làn mưa nhẹ mát lành.

Từ Thủ đô, tôi ngược về chốn quê xưa Kinh Bắc để thêm một lần được nghe, được thấy cái cách đón xuân tao nhã mà hết sức trí tuệ của NCT qua môn chơi đặc biệt: Tổ tôm điếm.

xuan ve vui diem to tom
Ông Vũ Bá Rồng đánh trống khai mạc Hội thi

Ngoài trời nhiệt độ xuống rất thấp, mà trong khuôn viên Trung tâm Văn hóa NCT tỉnh Bắc Ninh đã đông vui tấp nập, ấm nồng tình thân. Đã thành thông lệ, cứ mỗi khi Tết đến Xuân về, gần 200 thành viên đến từ 85 CLB và Ban Liên lạc trong và ngoài tỉnh lại tề tựu, sum họp, để cùng nhau giao lưu, chia sẻ, đua tài.

xuan ve vui diem to tom
Một đám chơi

Ông Vũ Bá Rồng, Trưởng BĐD Hội NCT tỉnh chia sẻ: Vào dịp lễ hội đầu năm như Hội Kinh Dương Vương (tại huyện Thuận Thành), Hội Lim (huyện Tiên Du), Hội Đền Đô (thị xã Từ Sơn), v.v, những chòi tổ tôm được dựng lên công phu ở nơi trang trọng. Âm thanh rộn ràng của tiếng trống, giọng thơ trầm bổng của nữ sĩ giao bài cất lên mời gọi, làm đắm say bao du khách gần xa. Năm nay, các đội chia thành 3 vòng đấu, mỗi trận đấu kéo dài 90 - 120 phút với 13 - 15 ván bài; 32 đội đi tiếp vào vòng trong và 10 đội được chọn vào chung kết. Ban tổ chức trao các giải Nhất, Nhì, Ba và Khuyến khích cho các đội đạt kết quả cao. Cũng nhân dịp này, Hội NCT tỉnh tặng Giấy khen cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong rèn luyện sức khỏe và hưởng ứng phong trào "Tuổi cao - Gương sáng" năm 2019.

xuan ve vui diem to tom
Người giao bài xướng thơ

Nhận ra phóng viên từng gặp trong các kì cuộc trước, bà Đinh Thị Sáu chạy lại, vồn vã tay bắt mặt mừng. Đã 67 tuổi, là hội viên NCT phường Suối Hoa, TP Bắc Ninh, bà Sáu có hơn chục năm tham gia trò chơi này và trở thành nghệ nhân giao bài nòng cốt trong các cuộc giao lưu, các hội thi do địa phương tổ chức. Bà bảo, người giao bài là linh hồn của cuộc chơi, không chỉ đẹp về hình thức, có giọng thơ hay và truyền cảm, còn phải am tường về luật chơi và những câu thơ, lẩy Kiều nằm lòng ứng với từng quân bài. Nhiều quân bài có đến hai, ba câu thơ khác nhau. Trong những tình huống chờ bài căng thẳng, giọng ngâm thơ làm dịu đi khoảnh khắc đợi chờ. Khi câu thơ xướng lên, người chơi đã có thể hình dung đó là cây gì, có thể ăn được hay không.

xuan ve vui diem to tom
Tổ trọng tài làm việc

Ông Thạch Công Thư, Phó Chủ nhiệm CLB Tổ tôm điếm xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội trao đổi: Luật chơi tổ tôm điếm giống như chơi tổ tôm bình thường nhưng khác ở chỗ tổ tôm điếm đánh bài, bốc bài lọc qua người giao bài và chia bài. Tại mỗi đám chơi, có 4 - 5 đội (điếm) ngồi cách xa nhau và vòng quanh tổ trọng tài. Mỗi đội có 2 - 3 người chơi, trang bị biển hiệu, trống, cờ lệnh. 4 diễn viên giao bài, chia bài. Người chơi ở các điếm điều khiển bằng tiếng trống. Khi điếm có cái đánh cây bài đầu tiên thì người giao bài đọc thơ tương ứng, điếm theo vần cánh ăn thì đánh trống (tùng), không ăn thì gõ vào tang trống (cắc) và xin bốc bài lọc, chuyển cho điếm dưới cánh. Tuần tự như vậy cho đến khi có điếm ù và bài lọc bốc đủ mỗi cửa 3 cây (còn lại 5 cây) mà không ai ù thì ván bài đó hòa, còn điếm bốc cây cuối cùng được cái ở ván sau. Khi cây bài lên mà có người phỗng, thì người phỗng được quyền đánh tiếp.

xuan ve vui diem to tom
Khen thưởng các tập thể, cá nhân xuất sắc năm 2019

Là trò chơi dân gian mang tính trí tuệ cao, các nước đánh thiên biến vạn hóa, không ván nào giống ván nào nên tổ tôm điếm cuốn hút đến say mê. Đặc biệt, người chơi cho đây là sự may mắn của cả năm khi được lộc "ù đại cước sắc" hoặc "ù chi nảy".

Phong trào chơi tổ tôm điếm đang phát triển mạnh mẽ tại Bắc Ninh và nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước; là sân chơi bổ ích, giúp NCT gắn bó thân thiết, xích lại gần nhau hơn; góp phần gìn giữ nét văn hóa dân gian đặc sắc vùng Kinh Bắc.

Bài và ảnh: Thanh Hà

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

ninh binh 5 nam mot chang duong cua clb dien xuong chau van thien phu

Ninh Bình : 5 năm –một chặng đường của CLB diễn xướng chầu văn Thiên Phú

UNESCO công nhận thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt là là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại...
van con nguoi khoc to nhu

Vẫn còn người khóc Tố Như

Sau 300 năm, hay 500 năm, hay cả nghìn năm sau nữa, người đời vẫn nhớ đến Nguyễn Du, với sự trân trọng bởi những gì ông đóng góp cho dân tộc và để lại cho đời.    
mc diep chi len tieng ve nu quan quan olympia 2020

MC Diệp Chi lên tiếng về nữ Quán quân Olympia 2020

MC Diệp Chi – người dẫn dắt cuộc thị Đường lên đỉnh Olympia năm nay – đã có “tâm thư” dài chia sẻ quan điểm cá nhân về tân quán quân Nguyễn Thị Thu Hằng.
hane phat dong chuong trinh vi bien dao xanh to quoc

HANE: Phát động chương trình Vì biển đảo xanh Tổ quốc

 Sáng 19/9, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh (HANE) kết hợp với Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) tổ chức công bố giai đoạn I - chương trình: “VÌ BIỂN ĐẢO XANH TỔ QUỐC” sẽ kéo dài trong 3 năm.
trao uoc mo den nhung sinh vien ngheo

Trao ước mơ đến những sinh viên nghèo

Suntory PepsiCo Việt Nam vừa phối hợp với Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam trao 70 laptop cho sinh viên khó khăn, học khá giỏi tại Đà Nẵng, Quảng Nam và Quảng Ngãi.

Tin khác

Nhớ cụ đồ đất Ba Tri

nho cu do dat ba tri
Cụ Nguyễn Thị Từ, 86 tuổi, ở thị trấn Ba Tri, huyện Ba Tri,  tỉnh Bến Tre nói với vẻ đầy tự hào: “Cụ Đồ Chiểu luôn là niềm tự hào cho người dân xứ biển quê tôi bởi cuộc sống thanh bạch, gia tài về thơ văn của ông để lại rất đồ sộ và quý giá cho hậu thế…”.

Từ “Bẫy sinh tồn” liên tưởng đến đại dịch Covid – 19

tu bay sinh ton lien tuong den dai dich covid 19
“Vùng hoa lá bên trái và khu biển hồ mầu xanh bên phải hiện ra chiếc khẩu trang bịt kín khuôn mặt. Hậu quả của sự tàn phá thiên nhiên là con người phải hứng chịu nhiều bệnh tật, mà dịch Covid-19 chính là một trong những di hại đó…”. Đó là một trong những chia sẻ của ông Nguyễn Bá Trình, Tác giả bức tranh sơn dầu được ông đặt tên là “Bẫy sinh tồn”.

Truyền dạy để con, cháu nhớ về câu hát cha ông

truyen day de con chau nho ve cau hat cha ong
Theo chỉ dẫn của một cán bộ văn hóa huyện, chúng tôi tìm đến nhà Nghệ nhân dân gian Lương Thiêm Phú, 82 tuổi, thôn Trang Nà, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh…

Cờ tướng - môn thể thao trí tuệ

co tuong mon the thao tri tue
Thế kỉ V-VI, Cờ vua khởi nguồn từ môn chơi thời cổ ở Ấn Độ có tên gọi là “Chaturanga” có nghĩa là 4 binh chủng quân đội hợp thành: Chiến xa, tượng binh, kị binh và bộ binh.

Duyên thông gia

duyen thong gia
Một ngày đầu thu năm 1980, chị Nguyễn Kim Oanh, sinh năm 1959, nhân viên ngành thương nghiệp huyện Hiệp Hòa (tỉnh Bắc Giang) dẫn chàng công an huyện hơn mình 2 tuổi về nhà “ra mắt” thân mẫu. Chị còn giữ ý, chưa báo cáo với bố và các anh, các chị.

Nghi lễ cầu may của người Sán Chỉ

nghi le cau may cua nguoi san chi
Cộng đồng người Sán Chỉ chiếm 15,4% dân số ở Bình Liêu, tập trung chủ yếu tại xã Húc Động. Trước đây, do sống trong điều kiện tự cung tự cấp là tiền đề người Sán Chỉ tạo ra những sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đặc sắc. Hoạt động sinh kế gắn liền với nông nghiệp nên hằng năm người Sán Chỉ rất chú trọng đến nghi lễ cầu may.
Xem thêm
nhung trai nghiem khong the bo lo vao mua thu o quy nhon

Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ vào mùa thu ở Quy Nhơn

Nhờ cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp suốt 4 mùa, Quy Nhơn được mệnh danh là thiên đường nghỉ dưỡng lý tưởng quanh năm. Ghé thăm thành phố biển mùa ...
chiem nguong binh minh tren eo gio quy nhon trai nghiem nen thu mot lan trong doi

Chiêm ngưỡng bình minh trên Eo Gió – Quy Nhơn: Trải nghiệm nên thử một lần trong đời

Khoảnh khắc ngày mới lên nơi eo biển trải dài, sóng dập dìu làm loang những tia nắng đầu tiên phản chiếu trên mặt nước là ấn tượng không thể ...
binh thuan cong nhan mui ne la khu du lich quoc gia

Bình Thuận: Công nhận Mũi Né là Khu du lịch Quốc gia

Ngày 24/8, Bộ trưởng Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện ký Quyết định công nhận Khu du lịch Mũi Né, tỉnh Bình Thuận là Khu ...
liverpool nguoc dong danh bai arsenal

Liverpool ngược dòng đánh bại Arsenal

Với thế trận áp đảo, Liverpool đã chứng tỏ sức mạnh thật sự của nhà đương kim vô địch Premier League sau khi lội người dòng đánh bại Arsenal với tỉ ...
van quyen cung cac hoc tro slna vo dich u17 quoc gia

Văn Quyến cùng các học trò SLNA vô địch U17 Quốc gia

Trong trận tranh cup vô địch U17 Quốc gia, Văn quyến cùng các học trò SLNA đã trình diễn lối bóng đá đẹp mắt và xuất sắc đăng quang vô ...
pvf la mot trong ba hoc vien dao tao bong da tot nhat chau a

PVF là một trong ba học viện đào tạo bóng đá tốt nhất Châu Á

Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF vừa được Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) chính thức cấp chứng nhận AFC Three-Star Academy. Đây là mức cao nhất ...
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
thu tuong bo nhiem dao dien do thanh hai lam pho tong giam doc vtv

Thủ tướng bổ nhiệm đạo diễn Đỗ Thanh Hải làm Phó Tổng Giám đốc VTV

Tại Quyết định 1468/QĐ-TTg ngày 25/9/2020, Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm ông Đỗ Thanh Hải giữ chức vụ Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).
nhac si pho duc phuong qua doi o tuoi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời ở tuổi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời hôm nay (19/9) sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, hưởng thọ 76 tuổi.
noo phuoc thinh cong bo du an am nhac lon nhat nam 2020

Noo Phước Thịnh công bố dự án âm nhạc lớn nhất năm 2020

Nam ca sĩ đã chính thức chia sẻ về một món quà nghệ thuật bí mật sẽ được anh gửi tặng người hâm mộ trong năm nay.
Phiên bản di động