Kì 1: Tóm tắt nội dung khiếu nại
Nguồn gốc diện tích 134,07m2 đất đang tranh chấp giữa cụ Đỗ Thị Tư với ông Bùi Văn Tú, trước năm 1961 là của ông Nguyễn Văn Quýnh (tự Hai Cúm Núm) khai phá. Sau đó, ông Quýnh cho con là Nguyễn Thị Sáu (vợ ông Tư Cụt) cất nhà ở. Bà Sáu và ông Tư Cụt ở được 3 năm thì sang phần đất này lại cho cụ Tư.
Năm 1975, cụ Tư cho vợ chồng ông Cao Văn Lịch (vợ là Nguyễn Thị Tím) mượn nền đất này làm nhà ở. Vợ chồng ông Lịch cất một căn chòi ngang khoảng 3m, dài khoảng 6m (quay ra đường lộ Vàm Sáng). Gia đình ông Lịch ở được khoảng 4 năm thì trả phần đất này lại cho cụ Tư. Căn chòi bỏ trống được bà Trần Thị Sáng ở một thời gian thì bỏ đi nơi khác sinh sống.
Bất ngờ, năm 1989, bà Bùi Thị Nga (em dâu bà Trần Thị Sáng) bán phần đất này lại cho ông Lê Phước Nam. Sau đó, phần đất này đã được chuyển nhượng qua nhiều người. Khi bà Lê Thị Song Nga cất nhà ở thì cụ Tư có đơn khiếu nại (năm 1992). Năm 1995, UBND xã Mỹ Lâm ra thông báo giải quyết cho bà Nga tiếp tục sử dụng diện tích 180m2 đất trên, cụ Tư không đồng ý tiếp tục khiếu nại lên UBND huyện.
Trong thời gian này, bà Nga lại tiếp tục chuyển nhượng phần đất trên cho ông Bùi Văn Tú. Ngày 24/12/1997, UBND huyện Hòn Đất chấp nhận cho ông Tú làm thủ tục hợp thức hóa quyền sử dụng diện tích đất này.
.jpg)
Nhà của cụ Đỗ Thị Tư.
Ngày 26/3/2001, UBND huyện Hòn Đất ra Quyết định số 165/QĐ-UB giải quyết: Bác đơn khiếu nại của cụ Tư vì việc khiếu nại của cụ không có cơ sở xem xét. Giữ nguyên hiện trạng đất cho ông Tú sử dụng. Cụ Tư không đồng ý khiếu nại lên UBND tỉnh.
Ngày 1/8/2001, Chánh Thanh tra tỉnh Kiên Giang ra Quyết định số 120/QĐ-TTr giải quyết: “Công nhận Quyết định số 165/QĐ-UB ngày 26/3/2001 của UBND huyện Hòn Đất về việc giải quyết giữ nguyên hiện trạng đất cho ông Bùi Văn Tú sử dụng là đúng pháp luật đất đai của Nhà nước. Đồng thời điều chỉnh lại diện tích cho ông Tú sử dụng đúng thực tế là 134,07m2. Buộc hộ bà Bùi Thị Nga, ông Bùi Văn Tú phải làm thủ tục chuyển nhượng đất đúng quy định của pháp luật, không thừa nhận việc khiếu nại của cụ Đỗ Thị Tư”.
Từ đây, bà Đỗ Thị Tư liên tục khiếu nại và việc giải quyết khiếu nại thể hiện có nhiều bất cập mâu thuẫn.
Thanh tra nhưng không có kết luận?Theo Báo cáo kết luận số 1094/BC-TTCP ngày 18/5/2016 về kiểm tra, xác minh khiếu nại của cụ Tư của Thanh tra Chính phủ:
“Cụ Đỗ Thị Tư (87 tuổi, đã già yếu), có một người con trai là Huỳnh Tấn Thành hiện nay đang sống chung với cụ tại số nhà 465, Quốc lộ 80, ấp Tân Điền, xã Mỹ Lâm, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang. Phần đất tranh chấp có diện tích 134,07m2 tại ấp Tân Điền, xã Mỹ Lâm, huyện Hòn Đất, trước đây là đất lung, đìa, dân địa phương sử dụng làm nơi cột trâu. Năm 1976, bà Trương Thị Tím (vợ ông Cao Văn Lịch) đến bồi đắp và cất nhà ở; đến năm 1978 bà Tím chuyển nhượng nhà, đất cho ông Trần Văn Chương, ông Chương cho con dâu là Bùi Thị Nga sử dụng. Từ năm 1989 đến 1992, phần đất 134,07m2 được chuyển nhượng qua nhiều hộ (có giấy tay) cụ thể: Bà Bùi Thị Nga chuyển nhượng cho ông Lê Phước Nam (ngày 30/1/1989); ông Nam chuyển nhượng cho ông Lê Văn Lùng (ngày 5/7/1989); ông Lùng chuyển nhượng cho bà Đặng Thị Kim Liên (ngày 24/10/1989); bà Liên chuyển nhượng lại cho bà Lê Thị Song Nga (ngày 22/1/1992); bà Lê Thị Song Nga chuyển nhượng cho ông Bùi Văn Tú (ngày 18/5/1996 và được UBND xã Mỹ Lâm xác nhận). Cụ Tư khiếu nại từ năm 1995.
Ngoài phần đất tranh chấp, cụ Tư hiện có 5ha đất nông nghiệp tại ấp Tân Hiệp, xã Mỹ Hiệp Sơn, huyện Hòn Đất. Qua đối thoại trực tiếp, cụ Tư yêu cầu: Không đồng ý với Quyết định giải quyết khiếu nại số 120/QĐ-TTr ngày 1/8/2001 của Chánh Thanh tra tỉnh Kiên Giang (được Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang ủy quyền); yêu cầu được trả lại phần đất có diện tích 150,30m2 tại ấp Tân Điền, xã Mỹ Lâm, huyện Hòn Đất hiện nay do bà Phan Thị Phượng quản lí, sử dụng đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Năm 1995, UBND xã Mỹ Lâm, huyện Hòn Đất ban hành “Thông báo về việc giải quyết đất tranh chấp giữa cụ Đỗ Thị Tư và bà Lê Thị Song Nga” có nội dung: Công nhận việc sang nhượng đất giữa bà Lê Thị Song Nga với bà Đặng Thị Kim Liên là thật và đúng với diện tích 180m2, bà Nga được tiếp tục sử dụng. Ngày 26/3/2001, Chủ tịch UBND huyện Hòn Đất ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại số 165/2001/QĐ-UB có nội dung: Bác đơn khiếu nại của cụ Tư; giữ nguyên hiện trạng đất cho ông Bùi Văn Tú sử dụng. Ngày 1/8/2001, Chánh Thanh tra tỉnh (được Chủ tịch ƯBND tỉnh ủy quyền) ban hành Quyết định số 120/QĐ-TTr, có nội dung: Giữ nguyên hiện trạng diện tích đất 134,07m2 cho ông Bùi Văn Tú; buộc bà Lê Thị Song Nga, ông Bùi Văn Tú lập thủ tục chuyển nhượng theo quy định của pháp luật; không thừa nhận khiếu nại của cụ Đỗ Thị Tư. Ngày 23/3/2006, Đoàn Thanh tra phối hợp với các ngành chức năng của tỉnh, UBND huyện Hòn Đất, UBND xã Mỹ Lâm tổ chức đối thoại làm rõ nội dung khiếu nại của cụ Tư, nhưng không thực hiện được (do cụ Tư không hợp tác với Đoàn Thanh tra). Đoàn Thanh tra không có báo cáo kết luận vụ việc này”.
Như vậy, nội dung kết luận trên mâu thuẫn với kết quả kiểm tra xác minh của Viện KSND tỉnh Kiên Giang: “Đến khi bà Lê Thị Song Nga cất nhà ở thì cụ Đỗ Thị Tư có đơn khiếu nại năm 1992 (Văn bản số 12KSXKT ngày 20/2/2002 của Viện KSND tỉnh Kiên Giang) . Và thực tế đất đang có tranh chấp khiếu nại từ năm 1992, nhưng bà Nga vẫn chuyển nhượng cho ông Tú (ngày 18/5/1996 và được UBND xã Mỹ Lâm xác nhận). Tình tiết trên thể hiện có dấu hiệu vi phạm Luật Đất đai, đã không được Đoàn thanh tra xem xét, giải quyết. Phải chăng đây là lí do để Đoàn Thanh tra không có báo cáo kết luận vụ việc này? (Còn nữa)
Mai Thân
