Văn hóa ứng xử trong gia đình, cộng đồng và xã hội: Cần xây dựng "lá chắn" bảo vệ cộng đồng

Trong cuộc sống thường ngày, bên cạnh những hình ảnh đẹp về văn hóa ứng xử, đôi khi chúng ta vẫn phải chứng kiến không ít hiện tượng, hành vi phản cảm, thiếu trách nhiệm với chính bản thân và cộng đồng.

Những nội dung nhảm nhí, phản giáo dục trên mạng xã hội đã tạo nên vô số tác động tiêu cực, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ. Điển hình như trong những ngày qua, trên mạng xã hội nổi lên hiện tượng cá nhân lộng ngôn, xúc phạm nhân phẩm và danh dự của người khác; lan tràn chuyện nghệ sĩ quảng cáo sản phẩm sai sự thật; hoặc trong công cuộc đẩy lùi Covid-19, bên cạnh những điển hình cống hiến quên mình thì vẫn còn có không ít cá nhân vi phạm quy định phòng, chống dịch, khiến dư luận xã hội bất bình.

Văn hóa ứng xử trong gia đình, cộng đồng và xã hội: Cần xây dựng

Những nội dung nhảm nhí, phản giáo dục trên mạng xã hội đã tạo nên vô số tác động tiêu cực, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ

Ứng xử lệch chuẩn, thiếu trách nhiệm

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật Quốc gia Việt Nam, văn hóa ứng xử đang có nhiều biểu hiện lệch chuẩn mà nếu không kịp thời chấn chỉnh sẽ gây tác động tiêu cực đến đời sống, môi trường văn hóa xã hội. Những cái tên “hot” trên mạng như Thơ Nguyễn, Khá Bảnh, Huấn Hoa Hồng, Hưng Vlog... thời gian qua đã tạo nên vô số tác động tiêu cực, phản giáo dục; đặc biệt nguy hiểm khi những clip này lại rất cuốn hút trẻ nhỏ, phần nào định hướng hành vi ứng xử của thế hệ tương lai với những âm thanh “léo nhéo”, hình ảnh bắt mắt. Bên cạnh đó, còn có không ít clip cổ xúy cho những nội dung bạo lực, phát ngôn dung tục, thậm chí còn “sục sạo”, xông thẳng vào đời tư của những nhân vật nổi tiếng để câu view. Viện trưởng Sơn cho rằng, đây là những hành vi ứng xử rất phản cảm, bất chấp mọi giá trị đạo đức để được nổi tiếng, kiếm tiền và không ít trường hợp nhằm mục đích bôi nhọ danh dự của người khác. “Giờ đây, không chỉ gia đình, nhà trường, mà ngay chính các trang mạng xã hội đã góp phần chi phối nhận thức và từ đó ảnh hưởng sâu sắc đến hành vi của con người. Vì thế, những thông tin đến từ trên mạng ảo nhận được nhiều sự quan tâm hơn từ phía xã hội. Giáo dục nói chung, giáo dục đạo đức nói riêng phải chú ý nhiều hơn đến khu vực này...”, ông Sơn nhận định.

Vụ việc doanh nhân Nguyễn Phương Hằng tấn công, xúc phạm danh dự và nhân phẩm của nhiều nghệ sĩ, người nổi tiếng thời gian gần đây cùng hiện tượng một số nghệ sĩ lộng ngôn, cung cấp đến công chúng thông tin sai lệch, không chính xác về những sản phẩm chưa được kiểm chứng, dễ gây hiểu lầm và hoang mang cũng khiến cho công chúng bức xúc đặt câu hỏi: Điều gì khiến cho những biểu hiện văn hóa lệch chuẩn đó ngang nhiên phơi bày trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt người xem. Trong số đó, rất nhiều biểu hiện, phát ngôn không được chọn lọc, không có giá trị, đặc biệt về mặt đạo đức, chỉ để chiều theo thị hiếu giải trí tầm thường.

Với sự tương tác không giới hạn, các nền tảng mạng xã hội đang có sức chi phối và tác động mạnh mẽ đến đông đảo đối tượng tham gia. Theo các chuyên gia văn hóa, việc thiếu những định hướng chuẩn mực là nguyên nhân dẫn đến những hành vi, cách thức ứng xử phản cảm, thiếu trách nhiệm trước cộng đồng. Khi những giá trị văn hóa chuẩn mực chậm được lan tỏa thì các nội dung xấu, độc, phản cảm lại xuất hiện ngày càng nhiều, với tốc độ nhanh chóng.

Trong công cuộc phòng, chống dịch bệnh Covid-19 cũng vậy, bên cạnh những hình ảnh nhường cơm sẻ áo, chung tay cùng cộng đồng vượt qua khó khăn thì đâu đó vẫn còn có một số cá nhân, đơn vị vi phạm quy định về phòng, chống dịch. Điển hình như tại Hà Nội vào những ngày giãn cách xã hội, bất chấp quy định hạn chế ra đường khi không có việc thực sự cần thiết thì tại một số khu vực công cộng vẫn có khá nhiều người tập trung, tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm Covid-19. Nhiều nhóm người bất chấp lệnh cấm vẫn tụ tập ăn uống, xem đá bóng, không chấp hành quy định “5K”... “Hơn bao giờ hết, mỗi cá nhân cần phát huy tinh thần trách nhiệm vì bản thân, vì cộng đồng. Trách nhiệm đó được thể hiện trước hết ở cách mỗi chúng ta ứng xử với nhau, để góp phần phát huy sức mạnh của tinh thần đoàn kết, đẩy lùi dịch bệnh”, ông Sơn chia sẻ.

Cần xây dựng một hệ thống giải pháp đồng bộ

Để loại bỏ những hình ảnh phản cảm trong công cuộc phòng, chống dịch Covid-19, trong thời gian qua, các địa phương đã tăng cường kiểm tra, nhắc nhở và xử phạt đối với các hành vi vi phạm, nhất là đối với những trường hợp tụ tập đông người, không thực hiện yêu cầu cách li toàn xã hội, không đeo khẩu trang và nghiêm túc thực hiện “5K”. Cùng với đó, trên báo chí, truyền thông, nhiều tấm gương nỗ lực vì cộng đồng, chia sẻ những khó khăn để vượt qua dịch bệnh được tuyên truyền mạnh mẽ, góp phần tạo nên động lực, niềm tin vượt qua thách thức.

Văn hóa ứng xử trong gia đình, cộng đồng và xã hội: Cần xây dựng
Người dân vẫn tụ tập chơi thể thao và không đeo khẩu trang.

Góp phần đẩy lùi những tác động tiêu cực từ hệ lụy của hành vi ứng xử lệch chuẩn, giúp xây dựng “lá chắn” bảo vệ cộng đồng, theo TSKH Phan Đình Tân, Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận, Phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương, cần xây dựng một hệ thống giải pháp đồng bộ. Hơn ai hết, những người lãnh đạo cơ quan, công sở, người lớn cần phải nêu gương, có trách nhiệm hơn, có đời sống mẫu mực hơn. Đặc biệt, cần phát huy vai trò môi trường gia đình và xã hội, trong đó các trường học cần tăng cường giáo dục những kiến thức công dân về trách nhiệm, về đạo đức. Thầy cô giáo phải mẫu mực nêu gương, xử lý và có chế tài thật nặng với những trường hợp có hành vi không chuẩn mực.

Để hạn chế những ứng xử lệch chuẩn, Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội vừa được Bộ TT&TT ban hành cũng được các chuyên gia văn hóa đánh giá là giải pháp rất kịp thời. Bộ quy tắc đã đưa ra những quy định cụ thể như: Không đăng tải nội dung vi phạm pháp luật, thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác; không sử dụng ngôn ngữ phản cảm, vi phạm thuần phong mỹ tục; tung tin giả, tin sai sự thật; quảng cáo, kinh doanh dịch vụ trái phép… Theo TS Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, trên không gian mạng hiện nay thường xuyên xuất hiện những biểu hiện văn hóa, ứng xử lệch lạc, tác động rất tiêu cực đến việc hình thành nhân cách, lối sống của nhiều người, nhất là thế hệ trẻ. Một số người dùng ngôn ngữ, cách thức biểu đạt lệch chuẩn văn hóa, với suy nghĩ rằng đó chỉ là hành vi trên môi trường ảo. Điều đó hoàn toàn sai và Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội đã được ban hành rất kịp thời, đúng lúc. Cũng theo ông Nguyễn Viết Chức, không gian mạng, văn hóa trên mạng và các thành viên trong không gian đó đang có nhiều vấn đề về văn hóa ứng xử. Cho nên, cần có giải pháp, trong đó có những bộ quy tắc về văn hóa ứng xử để góp phần làm cho không gian này trở nên sạch sẽ, mọi hành vi và lời nói đều phải có chuẩn mực.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn cũng cho rằng, cùng với đời sống thật, giờ đây, cần ứng xử với mạng xã hội không chỉ như một môi trường ảo nữa. Mỗi người sử dụng mạng xã hội cần phải chịu trách nhiệm về những hành vi của mình. Những gì áp dụng ngoài môi trường thật cũng cần áp dụng đối với môi trường ảo. Các công dân đều có quyền tự do ngôn luận, bày tỏ chính kiến nhưng phải trong khuôn khổ và tuân thủ pháp luật...

Theo TS Nguyễn Viết Chức, trên không gian mạng hiện nay thường xuyên xuất hiện những biểu hiện văn hóa, ứng xử lệch lạc, tác động rất tiêu cực đến việc hình thành nhân cách, lối sống của nhiều người, nhất là thế hệ trẻ. Một số người dùng ngôn ngữ, cách thức biểu đạt lệch chuẩn văn hóa, với suy nghĩ rằng đó chỉ là hành vi trên môi trường ảo. Điều đó hoàn toàn sai và Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội đã được ban hành rất kịp thời, đúng lúc.

Hoàng Ngân

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bảo hộ sở hữu trí tuệ và bản quyền: Cái lõi phát triển công nghiệp văn hóa

Bảo hộ sở hữu trí tuệ và bản quyền: Cái lõi phát triển công nghiệp văn hóa

Thực tế hiện nay cho thấy, trong âm nhạc, xuất bản liên tiếp xảy ra những vụ vi phạm bản quyền. Trong điện ảnh, người xem phim lậu là chuyện bình thường. Trong quảng cáo, khách hàng mượn ý tưởng của các agency thua thầu là hiện tượng phổ biến. Trong nhiếp ảnh, sản phẩm của tác giả tha hồ bị chôm chỉa, đăng tải vô tội vạ, không xin phép… Trong ngành công nghiệp văn hoá – công nghiệp sáng tạo, vi phạm bản quyền là nỗi đau nhức nhối chưa có hồi kết...
Diva Thanh Lam được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân

Diva Thanh Lam được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân

Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã đăng tải danh sách hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú" lần thứ 10 do Hội đồng cấp cơ sở trình Hội đồng cấp Bộ. Trong danh sách xét tặng Nghệ sĩ nhân dân, đáng chú ý có Diva Thanh Lam.
“Kim cương đen” thiêng liêng tình đồng đội

“Kim cương đen” thiêng liêng tình đồng đội

Xuyên suốt hai cuộc kháng chiến đánh Pháp - đuổi Mỹ, Bình Phước là một trong những địa danh gắn liền với những chứng tích lịch sử, các trận đánh ác liệt cùng tinh thần bất khuất của quân và dân nơi đây. Tự hào là những người con của mảnh đất Bình Phước anh hùng, các thanh niên tỉnh này đã chung tay dựng lên phim “Kim cương đen”
Quy định mới về hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam

Quy định mới về hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam

Ngày 20/07/2021, Chính phủ ban hành Nghị định 70/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2013/NĐ-CP ngày 14/4/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quảng cáo, trong đó, sửa đổi, bổ sung Điều 13 về hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam.
Cây nhãn tổ trước cửa chùa Phố Hiến

Cây nhãn tổ trước cửa chùa Phố Hiến

Trước cửa chùa Phố Hiến, một di tích lịch sử được Bộ Văn hóa Thông tin và Thể thao xếp hạng, thuộc phường Hồng Châu, thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên có một cây nhãn đã hơn 300 tuổi.

Tin khác

Sức lan tỏa từ những câu chuyện tử tế

Sức lan tỏa từ những câu chuyện tử tế
Giữa cơn bão đại dịch Covid-19, cộng đồng một lần nữa lại được chứng kiến nhiều hành động, nghĩa cử cao đẹp, cùng giúp đỡ nhau vượt qua mọi khó khăn. Sự ấm áp của tình người, từ những suất cơm, chai nước, ổ bánh mì miễn phí đến những cây ATM gạo, tiệm rau tình thương, siêu thị 0 đồng, quán ăn miễn phí cho người nghèo, người yếu thế... đang lan tỏa rộng rãi sức mạnh của tình đoàn kết.

Thừa Thiên Huế lên kịch bản đón khách du lịch trở lại

Thừa Thiên Huế lên kịch bản đón khách du lịch trở lại
Thừa Thiên Huế là địa phương kiểm soát tốt dịch bệnh COVID- 19, chuẩn bị các kịch bản sẵn sàng đón du khách trở lại vừa khai thác, vừa phòng chống dịch hiệu quả.

Tượng nữ hoàng băng giá Elsa phiên bản "phù thủy" ở Sa Pa

Tượng nữ hoàng băng giá Elsa phiên bản "phù thủy" ở Sa Pa
Cộng đồng mạng lại được phen dậy sóng, truyền nhau bức ảnh chụp tượng nữ hoàng băng giá Elsa phiên bản “cực lỗi” xuất hiện tại điểm check-in Ansapa, nằm trên địa bàn phường Phan Si Păng, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai).

Bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam, giai đoạn 2021-2025

Bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam, giai đoạn 2021-2025
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký phê duyệt Chương trình Bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam, giai đoạn 2021-2025. Theo nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, Chương trình này của Chính phủ là một trong những giải pháp mang tính đột phá về “chất” đối với công tác bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.

Phát triển văn hóa truyền thông vì sự hoàn thiện nhân cách của con người

Phát triển văn hóa truyền thông vì sự hoàn thiện nhân cách của con người
Thế kỉ XXI là được coi thế kỉ của “văn hóa màn hình” với bước phát triển nhảy vọt, “làm mưa, làm gió” của các loại hình truyền thông, mà đặc biệt là truyền hình, phát thanh có hình, báo điện tử và các mạng xã hội dày đặc trên nền tảng internet. Giờ đây điện thoại thông minh, màn hình cảm ứng là “vật bất li thân” đối với hầu như tất cả mọi công dân (chỉ có số ít người cao tuổi là hiếm khi dùng đến). Sử dụng công năng ngày càng cải tiến, “lên đời” của các loại điện thoại thông minh trên thế giới, con người hiện nay đã và đang thực hiện hầu hết mọi nhu cầu giao tiếp, chụp ảnh, quay camera, xem phim, xem truyền hình, chơi games giải trí, trực tiếp viết các trạng thái cảm xúc, bình luận tin tức, kết nối, giao dịch, thực thi công việc hàng ngày tại công sở cũng như ở tư gia.

Văn nghệ sĩ cùng nhau truyền năng lượng tích cực trong dịch Covid-19

Văn nghệ sĩ cùng nhau truyền năng lượng tích cực trong dịch Covid-19
Trong bối cảnh sân khấu phải đóng cửa, khó khăn chồng chất, các văn nghệ sĩ TP.Hồ Chí Minh vẫn ngày đêm cống hiến hết mình cho công tác xã hội, tích cực tham gia các đội tình nguyện cùng lực lượng tuyến đầu.
Xem thêm
Nam Phú Quốc - điểm đến “tuổi trẻ sống vui, tuổi già an lạc”

Nam Phú Quốc - điểm đến “tuổi trẻ sống vui, tuổi già an lạc”

Sở hữu ưu thế vượt trội về không gian sống và hệ sinh thái du lịch nghỉ dưỡng - vui chơi giải trí - bất động sản đẳng cấp do ...
Cáp treo Fansipan và những đóng góp cho du lịch Sa Pa

Cáp treo Fansipan và những đóng góp cho du lịch Sa Pa

Sau 5 năm vận hành, tuyến cáp treo Fansipan đã không chỉ mang đến trải nghiệm mới cho hàng triệu du khách khi chinh phục nóc nhà Đông Dương mà ...
TIME gợi ý 2 khách sạn mới của Sun Group tại Hà Nội và Phú Quốc- nơi vừa lọt top điểm đến tuyệt vời nhất thế giới 2021

TIME gợi ý 2 khách sạn mới của Sun Group tại Hà Nội và Phú Quốc- nơi vừa lọt top điểm đến tuyệt vời nhất thế giới 2021

Hà Nội, Phú Quốc và TP Hồ Chí Minh vừa được tạp chí danh tiếng TIME (Mỹ) ghi nhận trong “Top 100 điểm đến tuyệt vời nhất thế giới 2021”. ...
Các vận động viên Việt Nam đã nỗ lực hết mình

Các vận động viên Việt Nam đã nỗ lực hết mình

Mặc dù đã nỗ lực thi đấu hết mình nhưng đoàn thể thao Việt Nam vẫn chưa mang về thành tích như mong muốn của đoàn ở Olympic Tokyo 2020. ...
Ánh Viên thất bại ở 200m tự do nữ Olympic Tokyo 2020

Ánh Viên thất bại ở 200m tự do nữ Olympic Tokyo 2020

Kình ngư Ánh Viên đã thất bại ở nội dung 200m tự do nữ tại Olympic Tokyo 2020.
Koeman và Cannavaro đánh giá Messi là ứng viên cho Quả bóng Vàng 2021

Koeman và Cannavaro đánh giá Messi là ứng viên cho Quả bóng Vàng 2021

Sau màn trình diễn ấn tượng trong cả màu áo Barcelona và tuyển Argentina, Messi được giới chuyên môn đánh giá cao trong cuộc đua giành Quả bóng Vàng 2021.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Nhằm nhắc nhớ những khán giả trẻ về lòng hiếu thảo đặc biệt đối với mẹ, đồng thời hướng đến gây quỹ giúp đỡ những người yếu thế trong xã ...
Taylor Swift lọt Top ca sĩ được yêu thích nhất mọi thời đại

Taylor Swift lọt Top ca sĩ được yêu thích nhất mọi thời đại

Tạp chí âm nhạc Billboard đã vinh danh Taylor Swift là một trong những ca sĩ được yêu thích nhất mọi thời đại.
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Phiên bản di động