Kì 48: Bệnh Buerger 1. Bệnh Buerger là gì?
Bệnh Buerger hay còn được gọi là viêm tắc nghẽn mạch máu (TAO), đây là một chứng rối loạn hiếm gặp. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng viêm các động mạch và tĩnh mạch vừa và nhỏ.
Bệnh Buerger là một bệnh hiếm gặp, làm viêm nhiễm và tắc nghẽn các mạch máu ở tay và chân. Điều này làm ngừng lưu thông máu và dẫn đến các cục máu đông ảnh hưởng đến bàn tay và bàn chân.
Căn bệnh này ảnh hưởng đến khoảng 8-11 người trên 100.000 người ở Bắc Mỹ. Tỉ lệ mắc bệnh Buerger cao nhất ở các khu vực thuộc Địa Trung Hải, Trung Đông và châu Á, đây cũng là những nơi hút thuốc lá nhiều nhất.
Tình trạng viêm tắc nghẽn mạch máu thường xuyên dẫn đến tắc nghẽn động mạch ở các đoạn dưới của cánh tay và chân, và có thể gây ra đau nhức hoặc đau khi nghỉ ngơi và các vết loét không lành, một tình trạng được gọi là thiếu máu cục bộ chân tay mạn tính.
 |
| Bệnh Buerger làm hẹp và tắc mạch máu gây tổn thương và hoại tử ở tay chân |
Bệnh viêm tắc nghẽn mạch máu khác với bệnh động mạch ngoại vi (PAD) vì nó không phải do sự tích tụ mảng xơ vữa (mảng bám) gây ra hẹp động mạch. Thay vào đó, bệnh viêm tắc nghẽn mạch máu là do thành động mạch bị viêm, cùng với sự phát triển của các cục máu đông trong các động mạch vừa và nhỏ của cánh tay hoặc chân khiến động mạch bị tắc nghẽn.
Nếu không có lưu lượng máu đi xuống bên dưới động mạch bị viêm hoặc các cục máu đông hình thành sẽ khiến cho các ngón tay, ngón chân và mô da không nhận được đủ máu. Điều này thường dẫn đến đau rất nhiều khi nghỉ ngơi hoặc khi tập thể dục, cộng với các vết loét có thể phát triển và có thể chậm lành.
Không có cách chữa khỏi bệnh Buerger. Hầu như tất cả những người mắc bệnh đều sử dụng thuốc lá, bao gồm thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá nhai và thuốc lá hít. Bỏ thuốc lá có thể làm cho các triệu chứng được cải thiện hoặc biến mất hoàn toàn. Nếu không bỏ thuốc lá, bạn có thể bị tổn thương mô nghiêm trọng. Bạn thậm chí có thể mất ngón tay, ngón chân hoặc các bộ phận của tay chân.
Bệnh Raynaud (còn gọi là hội chứng Raynaud) có thể là một triệu chứng của bệnh Buerger. Với bệnh Raynaud, các mạch máu ở ngón chân và ngón tay bị co thắt vì bạn đang cảm thấy lạnh hoặc đang bị căng thẳng. Việc thiếu lượng máu đi qua các mạch máu khiến da có màu trắng hoặc xanh. Sau vài phút hoặc vài giờ, da có vẻ đỏ và có thể cảm thấy tê hoặc ngứa ran. Tuy nhiên, chỉ cần làm ấm tay, đeo găng tay hoặc đi tất ấm có thể giúp giảm các triệu chứng. Trong khi đó, bệnh Buerger gây đau đớn và có nhiều triệu chứng hơn bệnh Raynaud.
2. Nguyên nhân gây bệnh Buerger là gì?
Các bác sĩ không biết chính xác nguyên nhân gây ra bệnh Buerger. Các gen có thể đóng một vai trò nào đó trong việc gây ra bệnh viêm tắc nghẽn mạch máu. Một số người có thể có nhiều khả năng mắc căn bệnh này hơn.
Một số chuyên gia cho rằng, một số loại hóa chất có trong thuốc lá có thể gây kích ứng các mạch máu và đó là nguyên nhân khiến chúng bị viêm và sưng lên. Một số chuyên gia khác lại cho rằng thuốc lá kích hoạt hệ thống miễn dịch, tấn công các mạch máu giống như chúng là yếu tố xấu.
Các yếu tố nguy cơ gây bệnh viêm tắc nghẽn mạch máu bao gồm:
Sử dụng thuốc lá: Hút thuốc lá làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh Buerger. Nhưng bệnh Buerger cũng có thể xảy ra ở những người sử dụng các hình thức thuốc lá khác, bao gồm cả xì gà và thuốc lá nhai.
Những người hút thuốc lá cuộn bằng tay sử dụng thuốc lá thô và những người hút hơn một gói rưỡi thuốc lá mỗi ngày có thể có nguy cơ mắc bệnh Buerger cao nhất.
Bệnh nướu răng mạn tính: Nhiễm trùng nướu răng trong thời gian dài có liên quan đến sự phát triển của bệnh Buerger, mặc dù cơ chế của mối liên hệ này vẫn chưa rõ ràng.
Giới tính: Bệnh Buerger phổ biến hơn ở nam giới hơn là nữ giới. Tuy nhiên, sự khác biệt này có thể liên quan đến tỉ lệ hút thuốc ở nam giới cao hơn nữ giới.
Tuổi tác: Bệnh thường xuất hiện lần đầu ở những người dưới 45 tuổi.
3. Các biến chứng của bệnh Buerger
Theo thời gian, bệnh Buerger có thể làm chậm và ngừng hoàn toàn lưu lượng máu đến các ngón tay và ngón chân. Điều này có thể gây hoại thư, có nghĩa là da và mô ở ngón chân và ngón tay bắt đầu chết. Chúng tê liệt và chuyển sang màu xanh lam hoặc đen. Nếu bị hoại thư, bác sĩ thường phải cắt bỏ vùng bị tổn thương.
Các biến chứng hiếm gặp của bệnh viêm tắc nghẽn mạch máu bao gồm:
Tai biến mạch máu não.
Đau tim
Cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua
Các vấn đề với mạch máu trong ruột
Các vấn đề với hệ thống thần kinh
