Tương lai bất định của Afghanistan

Những diễn biến dồn dập ở Afghanistan trong chưa đầy 24 giờ qua, lực lượng Taliban tiến vào thủ đô Kabul, Tổng thống Ashraf Ghani quyết định rời đất nước và chính quyền chuyển tiếp tạm thời nắm quyền…, vốn là “kịch bản” đã được dự đoán từ trước, chỉ có điều nó đến sớm hơn so với tính toán.

Sức kháng cự yếu ớt của lực lượng an ninh Afghanistan đã không thể mang lại sức nặng cho đề xuất chia sẻ quyền lực muộn màng mà chính quyền Kabul đưa ra. Lực lượng Taliban tấn công và lần lượt giành quyền kiểm soát nhiều thành phố, thị trấn ở Afghanistan, bất chấp Mỹ và các nước cảnh báo sẽ không công nhận một chính quyền Taliban lên nắm quyền bằng vũ lực. Cuộc xung đột tại Afghanistan gần như đi đến hồi kết trong một tiến trình không thể đảo ngược, sẽ đưa Taliban trở lại quyền lực sau 20 năm.

Tổng thống Ghani rời khỏi đất nước, để lại đằng sau những hỗn loạn và lo âu, cùng tương lai bất định cho mảnh đất từng bị coi là “cái nôi của khủng bố”. Không khó để hình dung những hệ quả khôn lường mà cục diện của cuộc xung đột sẽ gây ra cho cả khu vực và xa hơn thế.

Cũng giống như những năm 90 thế kỉ trước, Taliban hứa hẹn mang đến ổn định và an ninh. Trong tuyên bố phát đi rạng sáng 16/8 (giờ Việt Nam), người phát ngôn văn phòng chính trị của Taliban - ông Mohammad Naeem - khẳng định rằng phong trào này không mong muốn tồn tại trong tình trạng bị cô lập và hi vọng thiết lập các mối quan hệ với cộng đồng quốc tế. Tuy nhiên, trong thông điệp mới đây, thủ lĩnh tối cao Taliban, Hibatullah Akhundzada tuyên bố Taliban đang trên đà thiết lập một “hệ thống Hồi giáo thuần túy” ở Afghanistan, nơi phụ nữ và các nhóm thiểu số không được hưởng các quyền.

Lực lượng Taliban tại thủ phủ Mehtarlam, tỉnh Laghman, Afghanistan ngày 15/8/2021. (Ảnh: THX/TTXVN)
Lực lượng Taliban tại thủ phủ Mehtarlam, tỉnh Laghman, Afghanistan ngày 15/8/2021. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều người lo ngại Taliban sẽ áp đặt chế độ Hồi giáo hà khắc, đảo ngược hai thập niên tiến bộ của phụ nữ và các nhóm thiểu số, trong khi hạn chế hoạt động của báo chí… Do đó, tình hình tại Afghanistan khi Taliban sắp lên nắm quyền đang khiến an ninh của các quốc gia láng giềng bị đe dọa. Đây chính là lí do tại sao việc bảo đảm một Afghanistan ổn định và không xảy ra bất trắc là một vấn đề an ninh quốc gia đối với các nước ở cả trong và ngoài khu vực.

Trong những phản ứng đầu tiên, Tổng Thư kí Liên Hợp Quốc (LHQ) Antonio Guterres đã yêu cầu Taliban “thực hiện kiềm chế tối đa” ở Afghanistan. Thông cáo của LHQ dẫn lời Tổng Thư kí Guterres bày tỏ “đặc biệt quan ngại về tương lai của phụ nữ và trẻ em gái”, đồng thời yêu cầu phải bảo vệ “các quyền lợi khó khăn lắm mới giành được” của những người này.

Liên minh châu Âu (EU) cũng nhấn mạnh sự cần thiết tránh các cuộc tàn sát tại Afghanistan. Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) khẳng định sẽ hỗ trợ người dân Afghanistan tìm giải pháp chính trị cho cuộc xung đột hiện nay, điều mà tổ chức này khẳng định là "cấp bách hơn bao giờ hết"...

Về phần Mỹ, khi Washington rút gần hết các lực lượng đồn trú tại Afghanistan, sẽ rất khó để chính quyền của Tổng thống Joe Biden duy trì ảnh hưởng đáng kể đối với các diễn biến trên thực địa ở Afghanistan cũng như quá trình thành lập chính phủ do Taliban đứng đầu.

Có thể thấy trước rằng tương lai chính trị của Afghanistan dường như không mấy tươi sáng. Nhiều khả năng nước này sẽ bị phân quyền, rời rạc và là một nhà nước yếu kém. Vấn đề lớn hơn là chiến tranh đã tàn phá tất cả cơ sở hạ tầng của Afghanistan và nước này là một trong những quốc gia nghèo nhất, tình trạng tham nhũng tràn lan với năng lực quản trị yếu kém, trong khi an ninh bất ổn luôn là thách thức.

Để khắc phục tất cả những điều này, một cuộc đối thoại hòa giải dân tộc giữa các bên ở Afghanistan, trên cơ sở đặt lợi ích của người dân lên trên hết, là điều quan trọng nhất. Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến vai trò của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các cường quốc trong khu vực. Cuộc xung đột ở Afghanistan tiềm ẩn nhiều nguy cơ sâu rộng toàn cầu, nên việc giải quyết không phụ thuộc vào bất kì một quốc gia đơn lẻ nào, dù là Iran, Nga, Qatar hay Mỹ. Tất cả đều phải nỗ lực để góp phần mang lại hòa bình và ổn định cho Afghanistan, bảo đảm một môi trường an ninh có lợi cho sự phát triển của khu vực và thế giới.

Minh Ngọc (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Biến động của đồng USD gây ảnh hưởng tài chính toàn cầu

Biến động của đồng USD gây ảnh hưởng tài chính toàn cầu

Việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất trong cuộc họp vào ngày 20 - 21/9 không còn là chuyện phải bàn cãi. Nhưng khi FED tăng lãi suất, đồng USD tiếp tục mạnh lên, với phần còn lại của thế giới thực sự là vấn đề...
Sự giàu lên của các nước vùng Vịnh

Sự giàu lên của các nước vùng Vịnh

Sự bùng nổ của giá dầu sau xung đột tại Ukraine giúp nhiều nước Trung Đông một lần nữa trở nên giàu có, nhưng đây có thể là lần cuối họ được hưởng lợi...
Việt Nam khẳng định vị thế đối tác tin cậy của Liên Hợp Quốc

Việt Nam khẳng định vị thế đối tác tin cậy của Liên Hợp Quốc

Cách đây 45 năm (ngày 20/9/1977), Việt Nam chính thức gia nhập Liên Hợp Quốc (LHQ) - tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh...
Cuộc chiến năng lượng giữa Nga  và phương Tây

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và phương Tây

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và phương Tây đã leo thang đáng kể trong thời gian gần đây, khi các nước phương Tây phối hợp hạn chế giá dầu và khí đốt xuất khẩu của Moskva, trong khi Nga tuyên bố sẽ không khởi động lại đường ống Nord Stream 1 quan trọng...
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Lễ tang Nữ hoàng Anh

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Lễ tang Nữ hoàng Anh

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn sẽ sang Vương quốc Anh tham dự Lễ tang Nữ hoàng Anh Elizabeth II được tổ chức ngày 19/9/2022 tại London.

Tin khác

Kazakhstan- Quốc gia đặc biệt trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Kazakhstan- Quốc gia đặc biệt trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc
Dư luận quốc tế đang rất quan tâm dõi theo chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sau gần 3 năm kể từ khi bùng phát đại dịch Covid-19...

Hướng tới tương lai bền vững, thích ứng tốt và cạnh tranh trong lĩnh vực kinh tế

Hướng tới tương lai bền vững, thích ứng tốt và cạnh tranh trong lĩnh vực kinh tế
Sáng 14/9, Hội nghị Bộ trưởng kinh tế ASEAN lần thứ 54 (AEM-54) và các hội nghị liên quan chính thức khai mạc tại Siem Reap, Vương quốc Campuchia với sự tham dự của Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại các nước ASEAN...

Lỗ hổng lớn trong các lệnh trừng phạt Nga của phương Tây

Lỗ hổng lớn trong  các lệnh trừng phạt Nga  của phương Tây
"Vũ khí trừng phạt" của phương Tây đối với Nga liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine đang có sai sót?...

Nữ hoàng Anh Elizabeth II băng hà

Nữ hoàng Anh Elizabeth II băng hà
Điện Buckingham thông báo, Nữ hoàng Anh Elizabeth II đã qua đời vào ngày 8/9 ở tuổi 96.

Những bài toán khó của tân Thủ tướng Anh Liz Truss

Những bài toán khó của tân Thủ tướng Anh Liz Truss
Vương quốc Anh đã có vị thủ tướng thứ 56 và là nữ thủ tướng thứ 3 trong lịch sử. Sau cuộc đua kéo dài 7 tuần với 12 vòng vận động tranh cử, Ngoại trưởng Liz Truss đã vượt qua cựu Bộ trưởng Tài chính Rishi Sunak ở vòng bỏ phiếu cuối cùng để trở thành nhà lãnh đạo mới của đảng Bảo thủ cầm quyền, qua đó trở thành thủ tướng Anh...

iPhone 14 mới ra mắt của Apple có gì đặc biệt?

iPhone 14 mới ra mắt của Apple có gì đặc biệt?
Rạng sáng ngày 8/9 theo giờ Việt Nam, Apple đã chính thức công bố các sản phẩm công nghệ mới của mình trong năm nay, dòng điện thoại iPhone 14 và Apple Watch Series 8, Apple Watch SE 2022, Apple Watch Ultra, AirPods Pro thế hệ 2.
Xem thêm
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Lễ tang Nữ hoàng Anh

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Lễ tang Nữ hoàng Anh

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn sẽ sang Vương quốc Anh tham dự Lễ tang Nữ hoàng Anh Elizabeth II được tổ chức ngày 19/9/2022 tại London.
Nữ hoàng Anh Elizabeth II băng hà

Nữ hoàng Anh Elizabeth II băng hà

Điện Buckingham thông báo, Nữ hoàng Anh Elizabeth II đã qua đời vào ngày 8/9 ở tuổi 96.
iPhone 14 mới ra mắt của Apple có gì đặc biệt?

iPhone 14 mới ra mắt của Apple có gì đặc biệt?

Rạng sáng ngày 8/9 theo giờ Việt Nam, Apple đã chính thức công bố các sản phẩm công nghệ mới của mình trong năm nay, dòng điện thoại iPhone 14 và Apple Watch Series 8, Apple Watch SE 2022, Apple Watch Ultra, AirPods Pro thế hệ 2.
Cảnh sát Nhật Bản công bố kết luận điều tra vụ cựu Thủ tướng Shinzo Abe bị ám sát

Cảnh sát Nhật Bản công bố kết luận điều tra vụ cựu Thủ tướng Shinzo Abe bị ám sát

Ngày 25/8, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản đã chính thức công bố kết luận điều tra vấn đề an ninh liên quan đến vụ việc cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe bị ám sát hôm 8/7.
Tòa án Hiến pháp Thái Lan đình chỉ chức vụ của Thủ tướng Prayut Chan-o-cha

Tòa án Hiến pháp Thái Lan đình chỉ chức vụ của Thủ tướng Prayut Chan-o-cha

Ngày 24/8, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã đình chỉ chức vụ của Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-o-cha.
Trung Quốc triệu Đại sứ Mỹ tới phản đối chuyến thăm của bà Pelosi

Trung Quốc triệu Đại sứ Mỹ tới phản đối chuyến thăm của bà Pelosi

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 3/8 cho biết đã triệu Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Nicholas Burns tới để phản đối chuyến thăm Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi.
Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot ấn định phiên xét xử cuối cùng

Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot ấn định phiên xét xử cuối cùng

Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot tại Campuchia (ECCC) sẽ xử phiên cuối cùng đối với kháng cáo của Khieu Samphan - người đứng đầu nhà nước "Campuchia Dân chủ" thời chế độ Pol Pot - vào ngày 22/9 tới.
Thủ lĩnh mạng lưới khủng bố Al-Qaeda bị tiêu diệt tại Afghanistan

Thủ lĩnh mạng lưới khủng bố Al-Qaeda bị tiêu diệt tại Afghanistan

Truyền thông Mỹ dẫn nhiều nguồn thạo tin cho biết Ayman al-Zawahiri, thủ lĩnh mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda, đã bị tiêu diệt tại nhà riêng ở thủ đô Kabul của Afghanistan.
Nhật Bản thông qua kế hoạch xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý ra biển

Nhật Bản thông qua kế hoạch xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý ra biển

Ngày 22/7, Ủy ban Năng lượng nguyên tử Nhật Bản đã thông qua kế hoạch xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1, ra biển.
Phiên bản di động