Tin tức 09/12/2024 17:56
Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, Chủ tịch Hội đồng y khoa Quốc gia, Uỷ viên thường trực Hội đồng Quản lý liên ngành Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá, đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá, các Bộ, ngành liên quan, các Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật của 63 tỉnh/thành phố và các cơ sở khám chữa bệnh.
Phát biểu tại Hội nghị, GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế chia sẻ, năm 2012, Việt Nam đã ban hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Sau hơn 12 năm thực hiện các biện pháp kiểm soát thuốc lá, tỷ lệ hút thuốc lá chủ động ở người trưởng thành tại Việt Nam có giảm nhưng khá chậm, với tỷ lệ chung hai giới là 20,8%; tỷ lệ hiện hút ở nam giới trưởng thành là 41,1% (năm 2021) thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ người hút thuốc lá cao nhất thế giới. Hút thuốc lá chủ động và thụ động là yếu tố nguy cơ đứng thứ hai gây tử vong và bệnh tật. Ước tính năm 2022, thiệt hại kinh tế đối với xã hội do hút thuốc lá chủ động và thụ động gồm chi phí khám chữa bệnh, tổn thất năng suất lao động do mắc bệnh và tử vong sớm bởi hút thuốc lá chiếm 1,14% GDP (tương đương 108,7 nghìn tỷ đồng). Chi phí này cao gấp 5 lần so với nguồn thu từ thuế thuốc lá mang lại.
 |
| Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, Chủ tịch Hội đồng y khoa Quốc gia, Uỷ viên thường trực Hội đồng Quản lý liên ngành Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá chia sẻ |
Từ năm 2014 đến nay, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ nguồn lực cho các Bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, địa phương và đơn vị nhằm triển khai hiệu quả Luật phòng, chống tác hại thuốc lá. Sự đồng hành này đã tạo động lực thúc đẩy các hoạt động phòng, chống tác hại thuốc lá được triển khai toàn diện, từ Trung ương đến cơ sở. Nhiều địa phương như Hạ Long, Hội An, Huế... đã tiên phong xây dựng các mô hình môi trường không khói thuốc, đặc biệt là thành phố du lịch không khói thuốc, qua đó khẳng định sự quyết tâm của chính quyền và cộng đồng trong bảo vệ sức khỏe nhân dân…
Riêng trong năm 2024, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã hỗ trợ 93 cơ quan, đơn vị triển khai các hoạt động trọng điểm, bao gồm việc thực thi quy định về môi trường không khói thuốc, tăng cường truyền thông đa dạng nhằm nâng cao nhận thức và hỗ trợ cai nghiện thuốc lá, đặc biệt tại khu vực nông thôn nơi tỷ lệ hút thuốc vẫn còn cao. Công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện Luật phòng, chống tác hại thuốc lá được đẩy mạnh, đồng thời các nghiên cứu về tình hình sử dụng thuốc lá và giải pháp chuyển đổi cây trồng tại các vùng trồng thuốc lá tiếp tục được chú trọng.
Đặc biệt, Bộ Y tế và Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá rất vui mừng trước kết quả quan trọng đạt được tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV. Tại kỳ họp này, Quốc hội đã thống nhất thông qua quy định cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, cùng các loại khí và chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người, bắt đầu thực hiện từ năm 2025. Quyết định này không chỉ nhằm bảo đảm sức khỏe cộng đồng mà còn góp phần duy trì trật tự, an toàn xã hội. Đồng thời Chính phủ sẽ tổ chức triển khai thực hiện các quy định cụ thể, yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, đặc biệt đối với thanh thiếu niên, về tác hại của rượu, bia, thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, và các chất gây hại khác.
Thay mặt Bộ Y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế đánh giá cao sự đồng hành và tham gia tích cực của các Bộ, ban ngành, đoàn thể, cùng sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các cơ quan thông tấn báo chí từ Trung ương đến địa phương. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ hiệu quả của các tổ chức quốc tế cũng đóng vai trò quan trọng. Đây là một thành tựu đáng tự hào, thể hiện sự chung tay của cả xã hội trong hành trình kiểm soát các sản phẩm thuốc lá, hướng tới bảo vệ sức khỏe toàn dân, đặc biệt là thế hệ trẻ - tương lai của đất nước.
Báo cáo kết quả hoạt động công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2024, Ths.Nguyễn Thị Thu Hương, Phụ trách Phòng Nghiệp vụ (Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá) cho biết, năm 2024, Quỹ đã hỗ trợ các tỉnh, thành phố tổ chức 140 lớp tập huấn cho 5.869 cán bộ y tế thôn bản về tác hại của thuốc lá và tư vấn cai nghiện thuốc lá; sản xuất và cấp phát 6.600 tài liệu hướng dẫn cai nghiện thuốc lá cho cán bộ y tế; 148 nghìn tờ rơi cai nghiện thuốc lá cho các cơ sở y tế và người dân trong cộng đồng.
Tính đến quý 3 năm 2024, đã có 15.164 lượt bệnh nhân thực hiện tư vấn ngắn; 2.103 lượt bệnh nhân được tư vấn chuyên sâu, trong đó có 831 bệnh nhân có hồ sơ theo dõi quá trình cai nghiện thuốc lá.
Ngoài ra, Quỹ cũng đã tổ chức được 52 lớp tập huấn hướng dẫn xây dựng môi trường không khói thuốc tại nhà hàng, khách sạn với 2.042 chủ cơ sở và nhân viên chủ chốt của các cơ sở tham dự; 41 lớp tập huấn hướng dẫn xây dựng môi trường không khói thuốc tại trường học với 1.797 giáo viên, nhân viên y tế học đường tham dự; 451 lớp tập huấn hướng dẫn xây dựng môi trường không khói thuốc tại bệnh viện với 1.029 nhân viên y tế tham dự.
Tại các tỉnh, thành phố đã tổ chức 21 đợt kiểm tra tại 151 cơ sở về chuyên đề phòng, chống tác hại của thuốc lá; tổ chức 147 đợt giám sát xây dựng môi trường không khói thuốc tại 1.804 cơ sở, trong đó chỉ có 669 cơ sở đáp ứng môi trường không khói thuốc (khoảng 37,1%).
Tại hội nghị, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận và chia sẻ về mở rộng triển khai mô hình môi trường không khói thuốc, hệ thống tư vấn cai nghiện thuốc lá tại cộng đồng, hướng đến các khu vực vùng sâu, vùng xa; đẩy mạnh các chiến dịch truyền thông, lồng ghép vào các chương trình giáo dục để hướng tới tập trung vào đối tượng thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên về tác hại của thuốc lá mới…
Về nhiệm vụ năm 2025, các đại biểu đề nghị Bộ Y tế cần sớm xây dựng văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị quyết của Quốc hội cấm sử dụng, sản xuất, kinh doanh, lưu hành các sản phẩm thuốc lá mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha…);
Kiện toàn Ban chỉ đạo phòng, chống tác hại của thuốc lá của UBND các cấp, các cơ quan ban, ngành; tiếp tục tăng cường năng lực thực hiện công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá cho các cơ quan, đơn vị và các tỉnh, thành phố; tăng cường hoạt động thanh tra, giám sát việc thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và xử lý vi phạm theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế...
Để đạt được kết quả này, lãnh đạo Bộ Y tế là Thứ trưởng Trần Văn Thuấn đánh giá cao sự đồng hành và tham gia tích cực của các bộ, ban ngành, đoàn thể, cùng sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các cơ quan thông tấn báo chí từ trung ương đến địa phương. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ hiệu quả của các tổ chức quốc tế cũng đóng vai trò quan trọng.
Đây là một thành tựu đáng tự hào, thể hiện sự chung tay của cả xã hội trong hành trình kiểm soát các sản phẩm thuốc lá, hướng tới bảo vệ sức khỏe toàn dân, đặc biệt là thế hệ trẻ - tương lai của đất nước.
Tuy nhiên, công tác phòng chống tác hại thuốc lá vẫn tồn tại một số khó khăn, bất cập. Mặc dù tỷ lệ sử dụng thuốc lá giảm, nhưng Việt Nam vẫn nằm trong nhóm các nước có tỷ lệ nam giới hút thuốc lá cao nhất trên thế giới.
Thuốc lá được bán ở khắp mọi nơi, khả năng tiếp cận với các sản phẩm thuốc lá rất dễ dàng. Giá thuốc lá tại Việt Nam hiện nay còn rất thấp so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Vì vậy, chúng ta vẫn chưa đáp ứng được mục tiêu giảm tiêu dùng các sản phẩm thuốc lá.
Để nâng cao hiệu quả phòng chống tác hại thuốc lá, theo lãnh đạo Bộ Y tế, các cơ sở y tế cần mở rộng triển khai mô hình môi trường không khói thuốc, hệ thống tư vấn cai nghiện thuốc lá tại cộng đồng, hướng đến các khu vực vùng sâu, vùng xa.
Đồng thời, đẩy mạnh các chiến dịch truyền thông, lồng ghép vào các chương trình giáo dục để hướng tới tập trung vào đối tượng thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên về tác hại của thuốc lá mới.
Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm các hành vi quảng cáo, đặc biệt trên internet, các hành vi nhập khẩu, lưu thông, mua bán, tàng trữ, sử dụng các loại hình thuốc lá mới.
Năm 2024, Quỹ PCTHTL đã hỗ trợ 93 cơ quan, đơn vị triển khai các hoạt động trọng điểm, bao gồm việc thực thi quy định về môi trường không khói thuốc, tăng cường truyền thông đa dạng nhằm nâng cao nhận thức và hỗ trợ cai nghiện thuốc lá, đặc biệt tại khu vực nông thôn nơi tỷ lệ hút thuốc vẫn còn cao. Công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện Luật PCTHTL được đẩy mạnh, đồng thời các nghiên cứu về tình hình sử dụng thuốc lá và giải pháp chuyển đổi cây trồng tại các vùng trồng thuốc lá tiếp tục được chú trọng.
Tại Hội nghị, đại diện Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá đã trình bày về kết quả hoạt động của Quỹ trong năm 2024; kết quả thực hiện nghiên cứu "thực trạng sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành tại một số tỉnh, thành phố - PGATS 2024"; Kết quả và kinh nghiệm phát triển mạng lưới Cộng tác viên phòng, chống tác hại của thuốc lá;...
Theo đó, trong năm Quỹ đã thực hiện hỗ trợ 9 nhiệm vụ theo điều 29 Luật PCTHTL gồm: Truyền thông về tác hại của thuốc lá và phòng, chống tác hại của thuốc lá phù hợp với từng nhóm đối tượng; Xây dựng, triển khai các mô hình điểm về cộng đồng, cơ quan, tố chức không có khói thuốc lá; phát triển và nhân rộng các mô hình có hiệu quả; Tổ chức các chiến dịch, sáng kiến về phòng, chống tác hại của thuốc lá dựa vào cộng đồng; Tư vấn việc tố chức nơi dành riêng cho người hút thuốc lá tại các địa điểm công cộng; Tổ chức cai nghiện thuốc lá; Xây dựng, triển khai các mô hình điểm về cai nghiện thuốc lá dựa vào cộng đồng và phát triển, nhân rộng các mô hình có hiệu quả;
Nghiên cứu đưa ra những bằng chứng phục vụ cho công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá; Xây dựng, hỗ trợ hoạt động, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho mạng lưới cộng tác viên làm công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá; Xây dựng nội dung và tổ chức đưa giáo dục về tác hại và phòng, chống tác hại của thuốc lá vào chương trình giáo dục phù hợp với các cấp học; Thực hiện các giải pháp chuyển đổi ngành, nghề cho người trồng cây thuốc lá, chế biến nguyên liệu thuốc lá, sản xuất thuốc lá.
Trong khuôn khổ hội nghị, Trung tâm Hướng dẫn hoạt động thiếu nhi Trung ương chia sẻ một số kinh nghiệm, kết quả tổ chức các hoạt động truyền thông về công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá trong thanh thiếu niên; đại biểu đến từ Quảng Ngãi và Ninh Bình trao đổi về kinh nghiệm triển khai phòng tư vấn cai nghiện và kết quả công tác phòng chống tác hại của thuốc lá tại địa phương...
