Thư viện số – Thư viện ước mơ: Mô hình chuyển đổi số tiên phong trong giáo dục mầm non

Cô Phạm Bảo Hạnh, Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Phong phát biểu

Công trình “Thư viện số – Thư viện ước mơ” nhằm chào mừng ngày chuyển đổi số quốc gia (10/10). Năm 2025, ngày chuyển đổi số quốc gia với chủ đề "Chuyển đổi số: Nhanh hơn, hiệu quả hơn, gần dân hơn". Thông điệp này nhấn mạnh yêu cầu tăng tốc quá trình chuyển đổi số trên mọi lĩnh vực, thúc đẩy hiệu quả ứng dụng công nghệ trong điều hành, sản xuất, học tập và đời sống xã hội. Đồng thời, khẳng định mục tiêu đưa công nghệ đến gần hơn với người dân, giúp mọi tầng lớp đều có thể tiếp cận, hưởng lợi và chủ động tham gia vào tiến trình số hóa quốc gia, hướng tới một xã hội số toàn diện và bao trùm.

“Thư viện số – Thư viện ước mơ”, đánh dấu bước ngoặt mới trong hành trình đưa công nghệ số vào giáo dục mầm non

Cô Phạm Bảo Hạnh, Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Phong cho biết, công trình “Thư viện số – Thư viện ước mơ” là một dấu mốc quan trọng, không chỉ khẳng định quyết tâm đổi mới, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục trẻ, mà còn là món quà tinh thần mà tập thể nhà trường dành tặng cho các bé mầm non thân yêu.

Tinh thần đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được hiện thực hóa thành những công trình cụ thể. “Thư viện số – Thư viện ước mơ không chỉ là công trình cơ sở vật chất, mà là một hành trình đổi mới tư duy trong chăm sóc và giáo dục trẻ. Ở đó, tri thức, công nghệ và cảm xúc hòa quyện để gieo mầm ước mơ cho các em”, cô Phạm Bảo Hạnh, Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Phong chia sẻ.

Hành trình hình thành ý tưởng “Thư viện ước mơ”

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, giáo dục mầm non được xem là “mảnh đất đầu tiên” cần gieo hạt công nghệ, để hình thành năng lực số cho thế hệ tương lai. Từ thực tế đó, tập thể Trường Mầm non Tân Phong đã ấp ủ ý tưởng xây dựng một thư viện hiện đại, kết hợp giữa sách giấy, sách nói và trí tuệ nhân tạo (AI). Chỉ trong hơn một tháng, hàng loạt hạng mục được triển khai: Thiết kế không gian, số hóa học liệu, tạo mã QR, lập trình robot AI, và xây dựng Google Site Thư viện số.

“Chúng tôi muốn tạo ra một không gian mà ở đó, trẻ được chạm vào sách, nghe sách, nhìn thấy sách, và tương tác cùng công nghệ. Thư viện sẽ không còn là nơi yên tĩnh, tách biệt, mà là nơi trẻ em được sống trong tri thức”, cô Hạnh cho biết thêm.

Robot AI Elik không chỉ là một thiết bị điện tử, mà là người bạn thân thiết của trẻ em

Ở giữa phòng là hình lá cờ đỏ sao vàng, biểu tượng tự hào dân tộc. Các góc đọc được bố trí mềm mại, có ghế tròn thấp, kệ sách hình cầu vồng, ánh sáng dịu và âm thanh êm. Mỗi góc là một “cánh cửa mở ra thế giới”, đúng như khẩu hiệu mà nhà trường chọn: “Mỗi cuốn sách là một cánh cửa – Mỗi trẻ em là một nhà thám hiểm nhỏ tuổi”.

Cô Phạm Bảo Hạnh, Hiệu trưởng nhà trường cùng các cháu chơi cùng Robot AI Elik

Bên cạnh thư viện vật lý, Trường Mầm non Tân Phong xây dựng nền tảng Google Site Thư viện số. Điểm đặc biệt là trang này có AI tự động cập nhật thống kê: Lượt mượn sách, lượt xem video, số lượng gia đình tham gia. Từ đó, nhà trường xây dựng “Bảng thành tích tri thức” tuyên dương những gia đình tích cực đọc sách nhất mỗi tuần.

Một trong những “linh hồn công nghệ” của dự án là Robot AI Elik, được in 3D bằng nhựa PLA an toàn. Elik không chỉ là một thiết bị điện tử, mà là người bạn thân thiết của trẻ: Biết chào hỏi, vẫy tay, kể chuyện, đọc thơ, hát đồng dao, cười khúc khích. Elik còn có khả năng nhắc trẻ giữ gìn sách, chào cô giáo, hoặc động viên “Con giỏi lắm, đọc tiếp nhé!”. Những tương tác tưởng chừng nhỏ bé ấy chính là bước đầu hình thành AI nhân văn trong giáo dục, giúp trẻ yêu công nghệ mà không xa rời cảm xúc người.

Lan tỏa văn hóa đọc trong từng gia đình

Thư viện số Trường Mầm non Tân Phong không chỉ dừng lại ở việc “đọc tại chỗ”, mà mở rộng ra “đọc tại nhà”. Tất cả các đầu sách trong thư viện đều được mã hóa bằng QR code, liên kết trực tiếp với hệ thống Google Sheet quản lý. Phụ huynh chỉ cần quét mã bằng điện thoại để mượn và trả sách; hệ thống tự động ghi nhận, gửi xác nhận qua Zalo và gợi ý trò chơi đố vui về nội dung quyển sách. Khi hoàn thành, bé sẽ nhận được “huy hiệu đọc sách”.

Các cháu thích thú trải nghiệm tại "Thư viện số - Thư viện ước mơ'

Mỗi tuần, dữ liệu tự động thống kê và tuyên dương: Gia đình đọc sách tích cực nhất, bé chăm chỉ nghe kể chuyện nhất, ngôi sao may mắn của tháng, v.v. Đây không chỉ là cách hiện đại hóa công tác quản lý thư viện, mà còn là phong trào văn hóa đọc trong cộng đồng phụ huynh, gắn kết nhà trường – gia đình – trẻ em.

Từ một mô hình nhỏ, Trường Mầm non Tân Phong khẳng định năng lực đổi mới sáng tạo, đưa công nghệ phục vụ trẻ em, điều tưởng như xa vời nhưng hoàn toàn có thể thực hiện bằng tinh thần trách nhiệm và sáng tạo.

Gieo mầm tri thức cho tương lai

Hơn cả một công trình, “Thư viện ước mơ” là thông điệp nhân văn: Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi phục vụ con người, đặc biệt là trẻ em.

Ở đó, mỗi cuốn sách là hạt giống tri thức; mỗi robot là người bạn; mỗi phụ huynh là người thầy thứ hai; và mỗi giáo viên là người gieo mầm yêu thương.

Các cháu thích thú trải nghiệm tại "Thư viện số - Thư viện ước mơ'

Chuyển đổi số trong giáo dục không cần bắt đầu bằng dự án lớn, mà bằng tấm lòng lớn. “Thư viện ước mơ hôm nay chính là hành trình gieo hạt mầm tri thức, khơi dậy khát vọng sống tử tế và học tập suốt đời cho thế hệ mai sau”, cô Hiệu trưởng Phạm Bảo Hạnh khẳng định

Đó chính là hình mẫu của “Trường học số – Trường học hạnh phúc”, nơi công nghệ gắn với nhân văn, đổi mới song hành với yêu thương.

Lan tỏa ra cộng đồng giáo dục mầm non

Kết quả của công trình không chỉ dừng ở phạm vi một trường, mà có thể chuyển giao và nhân rộng trên toàn địa bàn. Trong báo cáo nghiệm thu, nhóm tác giả đề xuất 10 mô hình cải tiến có thể triển khai đồng loạt.

Thư viện số mầm non tích hợp AI.

Quản lý mượn – trả bằng QR code.

Robot AI kể chuyện – dạy lễ phép.

Phong trào “Ngôi sao may mắn” gắn chủ đề lễ hội.

Chuyên mục “Bé làm việc tốt”.

Chuyên mục “Ba mẹ đọc sách cùng con”.

Góc trải nghiệm STEM – sáng tạo từ sách.

Không gian sáng tạo ứng dụng AI.

Kết nối cộng đồng giáo viên mầm non chia sẻ tài nguyên số.

Trò chơi giáo dục mini cho trẻ 3–6 tuổi.

Những sáng kiến này không chỉ giúp nâng cao năng lực số của giáo viên và học sinh, mà còn thúc đẩy phong trào chuyển đổi số ngành giáo dục Thành phố bắt đầu từ cấp học nhỏ nhất.

Các cháu thích thú trải nghiệm tại "Thư viện số - Thư viện ước mơ'

Tuy diện tích của không gian thư viện với 28m2, và được tái sử dụng lại các trang thiết bị sẵn có nhưng thư viện số mang đến cho các bé một hành trình khám phá văn hóa thế giới; như “một hành tinh thu nhỏ của ước mơ”, mỗi mảng tường là một câu chuyện: Từ những giấc mơ nghề nghiệp bác sĩ, lính cứu hỏa, nghệ sĩ, phi hành gia, v.v đến hình ảnh vũ trụ và cây tri thức vươn cao. Qua đó, giúp nuôi dưỡng thói quen đọc sách, tình yêu tri thức, đồng thời hình thành năng lực số từ những bước đi đầu tiên. Tin rằng, mỗi cuốn sách, mỗi không gian trong thư viện sẽ mở ra một cánh cửa tri thức và khơi gợi trí tưởng tượng vô hạn cho trẻ.

Các cháu thích thú trải nghiệm tại "Thư viện số - Thư viện ước mơ'

Tin rằng, mỗi cuốn sách, mỗi không gian trong thư viện sẽ mở ra một cánh cửa tri thức và khơi gợi trí tưởng tượng vô hạn cho trẻ