Nội dung đơn NCT phản ánh
Theo đơn và tài liệu gửi đến Tạp chí Người cao tuổi, bà Nguyễn Thị Thành cho biết con gái bà là Nguyễn Thị Tho kết hôn với ông Nguyễn Văn Vũ vào năm 2003.
Đến năm 2013, bố mẹ ông Vũ cho hai vợ chồng thửa đất số 322, tờ bản đồ số 05, diện tích 256m2 có địa chỉ tại Đông Cốc, Hà Mãn, Thuận Thành, Bắc Ninh (nay là phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh). Khoảng năm 2019, vợ chồng Vũ - Tho cùng nhau xây dựng ngôi nhà trên đất trị giá hơn 2 tỷ đồng.
Khoảng tháng 9/2020, do ông Vũ làm ăn kinh doanh thua lỗ nên đã bàn với bà Tho về việc vay vốn ngân hàng và dùng tài sản của bà Thành để làm tài sản bảo đảm cho khoản vay. Vì có nợ xấu, ông Vũ bàn tiếp với bà Tho là chuyển tài sản qua cháu ruột bà Thành là Nguyễn Huy Tới để anh Tới đứng tên vay vốn ngân hàng. Cùng với đó, do ông Vũ vẫn đang còn nợ bà Hương (mẹ anh Tới và là chị ruột bà Tho) nên anh Tới đã đồng ý đứng tên vay vốn ngân hàng.
 |
| Bà Nguyễn Thị Thành và hai con ý kiến việc giấy trả nợ của ông Vũ đã ký rõ ràng nhưng đến nay vẫn chưa trả nợ. |
Tuy nhiên, sau khi anh Tới đứng ra hỗ trợ vay vốn, ông Vũ đã không thực hiện nghĩa vụ trả nợ đúng hạn, dẫn đến khoản vay bị rơi vào nợ xấu. Sau đó, ông Vũ tiếp tục bàn bạc với bà Tho về việc chuyển quyền sở hữu tài sản từ anh Tới sang cho anh ruột ông Vũ là ông Nguyễn Văn Phiên, với lý do để ông Phiên đứng tên vay vốn ngân hàng, lấy tiền tất toán khoản vay nợ xấu hiện tại và cam kết trả nợ cho bà Hương, phần còn lại sẽ sử dụng cho hoạt động kinh doanh nhằm khắc phục khó khăn.
Tại buổi làm việc, thấy vợ chồng bà Hương lưỡng lự, để tạo dựng niềm tin, ông Vũ đã tự tay viết Giấy cam kết, hứa: (1) Số tiền vay được sau khi chuyển sang tên ông Phiên sẽ trả cho chị Hương 1,3 tỷ, số tiền nợ còn lại mấy trăm sẽ xin trả dần; (2) Tất toán hết nợ ngân hàng chỗ nhà cháu Tới đứng tên hộ để không ảnh hưởng tới cháu Tới. Đồng thời, ông Vũ còn khẳng định việc chuyển tài sản sang tên ông Phiên chỉ nhằm mục đích làm “sạch hồ sơ” để ngân hàng cho vay và không bán tài sản. Điều này có sự chứng kiến của bà Nguyễn Thị Chấp, có địa chỉ tại Thanh Hoài, Trí Quả, Bắc Ninh.
Gia đình bà Thành cho rằng việc chuyển nhượng tài sản sau đó có nhiều dấu hiệu bất thường, ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan.
Theo phản ánh, sau khi tài sản được chuyển nhượng sang cho ông Phiên, tài sản tiếp tục được chuyển nhượng cho ông Lê Văn Sỹ với giá trị được cho là khoảng 5,6 tỷ đồng. Gia đình bà Thành cho rằng bà Tho không được thông báo đầy đủ về việc chuyển nhượng cũng như chưa nhận được khoản tiền liên quan.
|
| Ngôi nhà của ông Vũ, chị Tho xây dựng là tài sản chung tuy nhiên hiện nay anh Vũ đã bán nhưng không thực hiện trả nợ như đã thống nhất. |
Tòa án cho biết đang giải quyết vụ việc
Trước đó, bà Nguyễn Thị Tho đã gửi đơn khởi kiện đến TAND thị xã Thuận Thành (nay là TAND Khu vực 9 tỉnh Bắc Ninh), yêu cầu giải quyết tranh chấp tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân.
Sau đó, Tòa án đã ban hành Bản án số: 22/2025/HNGĐ-ST về việc Tranh chấp tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân giữa ông Vũ và bà Tho. Tại phần Quyết định Bản án, Tòa án chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Tho, buộc ông Vũ có trách nhiệm trích trả cho bà Tho giá trị ½ ngôi nhà 02 tầng và các tài sản trên đất số tiền là 626.716.650 đồng. Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, nếu người bị thi hành án không chịu trả số tiền trên, thì hằng tháng còn phải trả tiền lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả.
Tuy nhiên, sau đó TAND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành Quyết định số 09/2025/QĐ-PT ngày 31/7/2025 về việc hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án hôn nhân gia đình.
Gia đình bà Thành cho biết, sau khi vụ án sơ thẩm bị hủy, bà Tho tiếp tục nộp đơn khởi kiện cùng các tài liệu liên quan đến TAND Khu vực 9 tỉnh Bắc Ninh. Theo phản ánh của gia đình, vụ việc đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Phản hồi về vụ việc của gia đình bà Thành, ông Hoàng Tuấn Anh, Chánh án TAND Khu vực 9, tỉnh Bắc Ninh cho biết, đã tiếp nhận đơn thư vụ việc nhà bà Thành liên quan đến vợ chồng bà Tho, ông Vũ. Vụ việc đang trong giai đoạn giải quyết và Tòa cũng đã phân công đồng chí Phó Chánh án xử lý, đang chuẩn bị tiến hành thẩm định, định giá, xong sẽ tiến hành hòa giải các bên, sau khi hòa giải xong mà không thành công, tòa án sẽ đưa ra xét xử phán quyết.
Góc nhìn pháp lý
Nhận định pháp lý của vụ việc, luật sư Nguyễn Đức Trung - Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, giao dịch dân sự giả tạo là giao dịch mà các bên tham gia biết rõ giao dịch đó không đúng với thực tế nhưng vẫn tham gia. Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định giao dịch dân sự giả tạo thì bị vô hiệu (tức không có giá trị pháp lý).
Theo luật sư Trung, giao dịch này gồm 02 loại: Giao dịch nhằm che giấu một giao dịch khác. Hai bên thỏa thuận vay tiền nhưng ký hợp đồng chuyển nhượng bất động sản để “đảm bảo” khoản vay. Trường hợp này giao dịch vay tiền có giá trị pháp lý còn hợp đồng chuyển nhượng vô hiệu do giả tạo; Giao dịch nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba. Bên có nghĩa vụ trả nợ chuyển nhượng quyền sử dụng đất giả tạo sang cho người thân để tránh bị cưỡng chế thi hành án, nhưng thực tế người này vẫn quản lý sử dụng thửa đất và không có việc mua bán hay trả tiền. Loại giao dịch này vô hiệu khi đáp ứng 02 điều kiện, đến kỳ hạn thực hiện nghĩa vụ và định đoạt tài sản để không còn tài sản nào thực hiện nghĩa vụ.
Theo quy định tại Điều 131 Bộ luật Dân sự năm 2015 khi bị xác định vô hiệu thì giao dịch dân sự không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập. Đồng thời các bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả. Trong trường hợp tài sản từ giao dịch dân sự vô hiệu đã được chuyển nhượng nhiều lần cho nhiều người thì các giao dịch sau này cũng có thể bị tuyên vô hiệu, trừ trường hợp theo quy định tại Điều 133 Bộ luật Dân sự năm 2015.
