Phát triển công nghiệp văn hóa: "Khát” những không gian sáng tạo bền vững

Sở hữu nhiều không gian sáng tạo là lợi thế để Hà Nội thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, hiện thực hóa tầm nhìn sau khi trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO. Tuy nhiên, khi những không gian sáng tạo chủ yếu được vận hành bởi niềm say mê của những cá nhân yêu văn hóa, nghệ thuật thì việc phát triển các không gian này đang rất cần một sự mở lối để tìm ra hướng đi mới, phát triển bền vững và tạo nên nguồn thu dồi dào.
Phát triển công nghiệp văn hóa:
Không gian sáng tạo cho trẻ em được tạo dựng từ dự án Nghĩ về sân chơi trong thành phố

Không gian sáng tạo trên nền di sản đô thị

Là thành viên Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO, việc Hà Nội thúc đẩy các không gian sáng tạo ra đời và hoạt động hiệu quả càng trở nên cần thiết. Nhưng thực tế, hầu hết các không gian sáng tạo tại Hà Nội đều bắt nguồn từ niềm say mê của một số cá nhân, hoạt động vẫn còn nhiều khó khăn.

Trong bối cảnh đó, cuộc thi “Thiết kế không gian sáng tạo Hà Nội” vừa được tổ chức nhằm tìm kiếm các ý tưởng mới, độc đáo, phát huy hiệu quả nguồn lực con người và các giá trị văn hóa, lịch sử của Hà Nội cho mục tiêu hình thành mạng lưới không gian sáng tạo phong phú, hấp dẫn, tạo động lực phát triển cho Thủ đô. Trong số 25 phương án xuất sắc được Hội Kiến trúc sư Việt Nam công bố, nhiều ý tưởng độc đáo đã được giới thiệu. Ý tưởng thiết kế chuyển đổi công trình Nhà máy xe lửa Gia Lâm thành không gian sáng tạo mang tên “Quận đường tàu 4.0” là một ví dụ. Xuất phát từ góc nhìn Hà Nội hiện còn rất thiếu không gian xanh và không gian công cộng, trong khi đó, công trình Nhà máy xe lửa Gia Lâm cũ có thể trở thành một không gian sáng tạo, trải nghiệm, nơi kết nối các doanh nghiệp trẻ, người tiêu dùng, khách tham quan bằng những sản phẩm hấp dẫn trên nền tảng giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc còn hiện hữu nơi đây. Nhóm tác giả đề xuất, những xưởng và kho bãi xuống cấp nặng nề có thể tháo dỡ để mở mang tầm nhìn; xanh hóa để tái tạo cảnh quan; các khu nhà xưởng có giá trị về mặt kiến trúc, các đường ray và lõi cảnh quan được áp dụng giải pháp tái quy hoạch, xây dựng giao thông nội bộ.

Ý tưởng thiết kế “Con đường văn hóa nghệ thuật” cũng thu hút nhiều lượt bình chọn khi hướng đến mục tiêu “tái sinh” những vòm cầu kết nối khu phố cổ với cầu Long Biên, tạo nên một “trục” văn hóa độc đáo, vừa mang tính lịch sử, vừa mang hơi thở hiện đại với các bảo tàng, không gian làng nghề truyền thống, không gian văn hóa ẩm thực, không gian mỹ thuật dân gian... Nhóm tác giả từ Liên hiệp Khoa học, phát triển du lịch bền vững lại đề xuất phát triển mô hình du lịch từ cây lúa cho Làng cổ Đường Lâm (thị xã Sơn Tây). Sáng kiến du lịch cộng đồng này khá thu hút bởi những không gian trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn và đặc biệt, xác định người dân là chủ thể của hoạt động, đem lại lợi ích kinh tế thiết thực cho họ.

Ý tưởng thiết kế được triển khai tại khu tập thể 3 tầng đường Lê Hồng Phong (quận Hà Đông) của tác giả Phạm Chí Thanh cũng khá độc đáo. Theo tác giả này, khu tập thể được xây dựng vào những năm 1960- 1970, rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, nguy hiểm, ảnh hưởng đến cư dân đang sinh sống. Tác giả đưa ra ý tưởng hình thành một không gian sáng tạo được tái thiết kế dựa trên cơ sở vật chất và các giá trị vốn có tại khu tập thể Lê Hồng Phong. Các nhu cầu được liên kết và chia sẻ với nhau trong một không gian liên tục, sự sắp xếp các kiến trúc mới dựa trên cơ sở các khu tập thể cũ tạo nên một tổng thể bổ sung và liên hệ lẫn nhau, giữa cũ và mới, sáng tạo và cải tạo, con người và tự nhiên.

Phương án “Quận nghệ thuật sông Hồng” cũng nhận được nhiều phản hồi tích cực khi đề xuất tại trung tâm của khúc sông Hồng có được một không gian dành riêng cho sự sáng tạo, nơi tất cả những ý tưởng, sáng tạo được hội tụ lại, giao thoa với nhau, được giới thiệu với đông đảo người dân, du khách trong và ngoài nước, tạo thành một cực phát triển rất hiệu quả, nơi địa linh và nhân kiệt hội tụ.

GS.TS.KTS Nguyễn Quốc Thông, thành viên Hội đồng Giám khảo nhận định, sau thời gian dài hối hả phát triển, đời sống vật chất của người dân tăng lên nhiều nhưng thành phố lại thiếu không gian dành cho các hoạt động cộng đồng mang đậm nét văn hóa riêng của Hà Nội. Đó thực sự là một đòi hỏi cấp thiết để Hà Nội sớm trở thành nơi sống tốt và có bản sắc. Việc Hà Nội tham gia vào Mạng lưới Thành phố sáng tạo toàn cầu là một minh chứng cho thấy sự cần thiết đó.

Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam Đỗ Văn Trụ (thành viên Hội đồng giám khảo) cho rằng, các tác phẩm dự thi được đầu tư bài bản, nghiêm túc, nhiều ý tưởng tâm huyết, giải pháp sáng tạo mang tính nhân văn trong thiết kế cũng như có tính khả thi cao, là gợi ý chất lượng cho việc chuyển đổi nhiều không gian công cộng trong thực tế.

Phát triển công nghiệp văn hóa:
Không gian sáng tạo “Ơ kìa Hà Nội”

“Hiến kế” cho những không gian bền vững

Sự vào cuộc nhiệt tình và phấn khích của các tác giả, nhóm tác giả cho thấy phát triển các không gian sáng tạo ở Hà Nội là nhu cầu tất yếu. Ví dụ thuyết phục cho nhu cầu này là những không gian đầy sức hút đã được tạo nên từ việc cải tạo những giá trị cũ như phố Tạ Hiện, không gian Vòm cầu Phùng Hưng, hay không gian cộng đồng Bãi Phúc Xá… Bà Phạm Lan Anh, Trưởng phòng Quản lý di sản văn hóa, Sở VH-TT Hà Nội cho biết, cuộc thi “Thiết kế không gian sáng tạo Hà Nội” là một trong nhiều sự kiện nằm trong chuỗi các hoạt động mà Hà Nội phát động với sự phối hợp của nhiều lĩnh vực nghệ thuật, nhằm nâng cao nhận thức, gắn kết cộng đồng trong nhịp đập văn hóa và sáng tạo của thành phố, từng bước hiện thực hóa việc xây dựng các không gian sáng tạo, cộng đồng sáng tạo…

Trên thực tế, từ trước khi cuộc thi được Sở VH-TT Hà Nội và Tạp chí Kiến trúc (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) phối hợp tổ chức thì đã có nhiều “hiến kế” nhằm thúc đẩy sự phát triển hệ thống các không gian sáng tạo của Hà Nội. Ông Michael Croft, Trưởng Văn phòng đại diện UNESCO tại Việt Nam bày tỏ nhiều kỳ vọng về tiềm năng phát triển các không gian này sẽ tạo nên động lực thúc đẩy sự cất cánh cho Hà Nội, từ đó lan tỏa phát triển các không gian sáng tạo của Việt Nam, từ Bắc chí Nam.

Trong số các ý tưởng, đáng chú ý là “hiến kế” thiết kế các không gian sáng tạo từ các nhà máy cũ nhằm kiến tạo giá trị mới trên nền tảng di sản đô thị. Đây là con đường đã từng đi của nhiều thành phố trên thế giới trong quá trình hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Khi đưa nhà máy sản xuất ra khỏi nội đô thì thay vì phá bỏ, họ giữ lại một phần hoặc toàn bộ nhà máy cũ để làm chứng nhân lịch sử kể chuyện một thời của thành phố, hoặc chuyển đổi thành không gian hoạt động nghệ thuật, sáng tạo.

Với tiềm năng sở hữu một số lượng lớn các làng nghề, giới nghề kiến trúc cũng có nhiều tư vấn hướng thiết kế không gian sáng tạo đối với các làng nghề truyền thống của Thủ đô. Các chuyên gia cũng chia sẻ, Hà Nội có nhiều làng nghề nhưng những yếu tố nghệ thuật của làng nghề ít khi được khai thác để trở thành một phần của nghệ thuật công cộng. Điều này có thể giải quyết nếu có không gian sáng tạo ở khu vực làng nghề. Các di sản nếp sống ở nông thôn cũng là nguồn cảm hứng cho không gian sáng tạo, từ đó xây dựng những tour du lịch chuyên đề. Trong cuộc thi thiết kế không gian sáng tạo vừa qua, không gian các làng nghề truyền thống là một gợi ý quan trọng nhằm phát huy giá trị không gian văn hóa, lịch sử làng nghề truyền thống trong đời sống đương đại.

Thời gian qua, những Sân chơi trong thành phố, Hợp tác xã Vụn Art, Hanoi Rock City, 60s Thổ Quan, Trung tâm Âm nhạc và Nghệ thuật thể nghiệm Đom Đóm, Ơ kìa Hà Nội… được biết đến là những không gian sáng tạo khá thu hút của Hà Nội, với những hướng đi mới để phục vụ công chúng. Nhưng cũng cần thẳng thắn thấy rằng phần lớn các không gian sáng tạo này chủ yếu vẫn là những mô hình tự phát, thiếu sự định hướng, hỗ trợ mang tính bền vững. PGS. TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng, các cơ quan chức năng cần sớm có chính sách hỗ trợ để các không gian sáng tạo phát triển, hoạt động tốt. Thực tế cho thấy, không gian sáng tạo là lĩnh vực sôi động nhất trong các lĩnh vực văn hóa, vì là sân chơi gần gũi với người dân, nếu để lụi dần sẽ rất đáng tiếc.

Theo Văn hóa

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lưu ý khi bày trí bàn thờ ngày Tết hợp phong thủy

Lưu ý khi bày trí bàn thờ ngày Tết hợp phong thủy

Đối với văn hóa người Việt Nam, ngày Tết Nguyên đán là dịp để cả gia đình sum họp, đồng thời cũng là ngày để con cháu tưởng nhớ tổ tiên và những người đã khuất. Chính vì lý do đó, bàn thờ Tết Việt cũng trở thành một nét văn hóa đặc biệt của dân tộc ta. Và trong ngày Tết, việc bày trí ban thờ sao cho đúng cũng cần phải tuân theo một số quy ước nhất định.
Báu vật nhân văn sống của núi rừng Tây Trường Sơn

Báu vật nhân văn sống của núi rừng Tây Trường Sơn

Tên thường gọi của Nghệ nhân Quỳnh Hoàng là Cu Xân, người dân tộc Tà Ôi, sinh năm 1920, sống tại thôn A Diên, xã A Ngo, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Là người chế tác nhiều loại nhạc cụ của dân tộc Tà Ôi, năm 2019, cụ được Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân.
Làng hương Quảng Phú Cầu hối hả những ngày cuối năm

Làng hương Quảng Phú Cầu hối hả những ngày cuối năm

Những ngày cuối năm cũng là thời điểm làng nghề hương tăm Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hoà, TP Hà Nội trở nên hối hả, nhộn nhịp. Mùi hương thơm ngào ngạt, ấm áp, mang đậm nét trầm mặc cội nguồn báo hiệu một mùa Xuân về.
Quỹ Phát triển Tài năng Việt chung tay chắp cánh ước mơ cho tài năng diễn xuất Việt

Quỹ Phát triển Tài năng Việt chung tay chắp cánh ước mơ cho tài năng diễn xuất Việt

Tiếp nối chuỗi hoạt động “ươm mầm” những tài năng Việt, Quỹ Phát triển Tài năng Việt của Ông Bầu đã đồng hành cùng NSND Việt Anh để mang đến một sân chơi nhân văn cho các diễn viên trẻ đam mê, có năng khiếu diễn xuất.
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo gồm những gì, nên cúng vào thời gian nào?

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo gồm những gì, nên cúng vào thời gian nào?

Theo truyền thống dân gian Việt Nam, ngày đưa ông Công ông Táo về trời là ngày 23 tháng Chạp hằng năm, tức vào ngày 23/12 âm lịch. Năm nay, cúng ông Công ông Táo sẽ rơi vào ngày 25/1 Dương lịch.

Tin khác

Hơn 70 tác phẩm được tặng Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2021

Hơn 70 tác phẩm được tặng Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2021
Sáng 15/1, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tới dự lễ trao Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2021.

Phương Trang trên muôn nẻo đường Xuân

Phương Trang trên muôn nẻo đường Xuân
Vào độ Xuân về Tết đến, những câu chào thường đi kèm lời thăm hỏi: “Tết có về quê không?” Bởi nhắc đến Tết là nhắc đến tình thân, đến sự đoàn viên. Tết cũng thường là mùa bận rộn nhất trong năm của các doanh nghiệp vận tải hành khách.

Dịch vụ OTT xuyên biên giới: Nỗi lo thông tin xấu độc …

Dịch vụ OTT xuyên biên giới: Nỗi lo thông tin xấu độc …
Nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ OTT xuyên biên giới đã “bỏ lọt” rất nhiều nội dung xấu độc, kích động bạo lực, khiêu dâm..., vi phạm văn hóa, pháp luật Việt Nam.

Điều chỉnh Hướng dẫn tạm thời thí điểm đón khách quốc tế đến Việt Nam

Điều chỉnh Hướng dẫn tạm thời thí điểm đón khách quốc tế đến Việt Nam
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch căn cứ chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao, phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu triển khai điều chỉnh Hướng dẫn tạm thời thí điểm đón khách quốc tế đến Việt Nam để phù hợp với các quy định hiện nay.

Món ngon kí ức

Món ngon kí ức
Món lẩu cá linh bông điên điển, món cá lóc nướng lụi, món bánh tôm Hồ Tây cũ mèm nhưng giữ được món ngon kí ức. Mà đã là món ngon kí ức, dù mới nấu, cũng phải đúng vị ngon của quá khứ!

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt
Tối 31/12, UBND tỉnh Yên Bái tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt danh lam thắng cảnh Ruộng bậc thang Mù Cang Chải và chứng nhận “Lễ mừng cơm mới của người Mông” là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Xem thêm
Có gì đặc biệt tại công viên nghìn tỷ tại Đà Nẵng

Có gì đặc biệt tại công viên nghìn tỷ tại Đà Nẵng

Nằm bên dòng sông Hàn thơ mộng, với diện tích vô cùng lớn, lên đến 8.668 m2, Công viên APEC được dự đoán sẽ trở thành điểm vui chơi lý tưởng, thu hút đông đảo người dân Đà Nẵng và du khách thập phương.
Địa điểm du lịch mới cực “độc” - cầu Hôn Phú Quốc

Địa điểm du lịch mới cực “độc” - cầu Hôn Phú Quốc

Đây được xem là một biểu tượng du lịch mới của Đảo Ngọc Phú Quốc, cây cầu tọa lạc tại bờ Tây Nam của đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.
Du ngoạn Quy Nhơn rinh quà tết rước lộc xuân cùng Bamboo Airways

Du ngoạn Quy Nhơn rinh quà tết rước lộc xuân cùng Bamboo Airways

Cơ hội trải nghiệm phòng chờ thương gia “First Lounge by Bamboo Airways” tại Quy Nhơn hoàn toàn miễn phí - ưu đãi mới nhất mà hãng hàng không Bamboo Airways dành tặng các khách hàng sử dụng combo bay và nghỉ dưỡng của hãng trong tháng 7 này.
14 cầu thủ tuyển nữ Việt Nam khỏi Covid-19, sẵn sàng sang Ấn Độ tham dự Asian Cup

14 cầu thủ tuyển nữ Việt Nam khỏi Covid-19, sẵn sàng sang Ấn Độ tham dự Asian Cup

Tối 18/1, đội tuyển nữ Việt Nam nhận tin vui khi 14 cầu thủ đã có kết quả âm tính với Covid-19 và kịp bay sang Ấn Độ hội quân trước ngày thi đấu chính thức tại Asian Cup 2022.
Hoàng Đức khỏi Covid-19, trở lại tập luyện cùng tuyển Việt Nam

Hoàng Đức khỏi Covid-19, trở lại tập luyện cùng tuyển Việt Nam

Tại buổi tập chiều 17/1, Đội tuyển Việt Nam đã chào đón sự trở lại của tiền vệ Hoàng Đức sau thời gian tự cách ly và đã có kết quả âm tính với Covid-19. Nếu không có gì bất thường, cầu thủ này sẽ sát cánh cùng đội tuyển Việt Nam trong trận đấu với đội tuyển Úc vào ngày 27/1 tới.
Novak Djokovic bị cấm nhập cảnh 3 năm vào Australia

Novak Djokovic bị cấm nhập cảnh 3 năm vào Australia

Tay vợt người Serbia Novak Djokovic chính thức nhận án cấm nhập cảnh vào Australia trong vòng 3 năm.
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Hội Minh thề

Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải Mai Vàng 2021

Cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải Mai Vàng 2021

Vượt qua Cẩm Ly và Tố My, cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải "Ca sĩ dân ca của năm" tại Mai Vàng 2021, với nhạc phẩm "Bậu ơi đừng khóc" (Hamlet Trương sáng tác).
Nghệ sĩ Xuân Bắc chia sẻ cảm xúc khi không tham gia Táo Quân 2022

Nghệ sĩ Xuân Bắc chia sẻ cảm xúc khi không tham gia Táo Quân 2022

Tối 20/1, nghệ sĩ Xuân Bắc lần đầu chia sẻ về việc anh không tham gia Táo Quân năm nay.
HLV Park Hang Seo đem 24 cầu thủ sang Úc

HLV Park Hang Seo đem 24 cầu thủ sang Úc

Theo đó, Quế Ngọc Hải, Nguyễn Tiến Linh, Nguyễn Văn Toàn... sẽ ở lại Hà Nội để tiếp tục tập luyện, chuẩn bị cho trận tái đấu với Trung Quốc.
Phiên bản di động