Phát huy kinh nghiệm người cao tuổi trong chuyển đổi xanh, nông nghiệp bền vững

Qua 5 năm thực hiện Chương trình phối hợp trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường và một năm triển khai Quyết định số 379/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tinh thần “Tuổi cao - Gương sáng” được cụ thể hóa bằng những mô hình, phần việc thiết thực, phù hợp địa bàn miền núi, biên giới.

Từ “Tuổi cao - Gương sáng” đến việc làm cụ thể

Hội nghị tổng kết Chương trình phối hợp thực hiện nhiệm vụ trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường giai đoạn 2022-2026, sơ kết một năm thực hiện Quyết định số 379/QĐ-TTg và Kế hoạch số 5161/KH-UBND của UBND tỉnh Điện Biên diễn ra trong bối cảnh địa phương đẩy mạnh cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững.

Hội Người cao tuổi tỉnh Điện Biên và Sở Nông nghiệp và Môi trường ký kết chương trình phối hợp

Dự hội nghị có ông Lưu Trọng Lư, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh; ông Lò Văn Mừng, Chủ tịch Hội Người cao tuổi tỉnh; ông Lò Hồng Phong, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường; ông Hoàng Hiệp, Phó Giám đốc Sở Y tế cùng đại diện các cơ quan, đơn vị liên quan.

Điện Biên hiện có trên 56.000 hội viên người cao tuổi, sinh hoạt tại 1.140 chi hội và hơn 350 CLB các loại hình; hơn 50 CLB Liên thế hệ tự giúp nhau hoạt động tại các xã, phường. Đây là mạng lưới rộng khắp, có khả năng tập hợp, tuyên truyền, vận động nhân dân ngay từ cơ sở.

Trong điều kiện địa bàn rộng, địa hình phức tạp, đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn, người cao tuổi vẫn phát huy tỉnh thần gương mẫu, trách nhiệm, uy tín, kinh nghiệm trong vận động gia đình, cộng đồng bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, xây dựng nông thôn mới và phát triển sản xuất.

Hội Người cao tuổi tỉnh Điện Biên và Sở Nông nghiệp và Môi trường ký kết chương trình phối hợp

Kinh nghiệm người cao tuổi trở thành nguồn lực cộng đồng

Phòng, chống thiên tai là một trong những nội dung được các cấp Hội chú trọng. Thông qua tập huấn, sinh hoạt Hội và CLB, người cao tuổi được trang bị kiến thức, kỹ năng phòng tránh, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thực hiện phương châm “4 tại chỗ”; đồng thời vận động gia đình, cộng đồng chủ động ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu.

Năm 2024, khi xảy ra lũ ống, lũ quét tại Mường Pồn, Hội Người cao tuổi địa phương tích cực tuyên truyền, động viên, chia sẻ với các gia đình bị thiệt hại. Hội người cao tuổi tỉnh vận động hỗ trợ 17 hộ gia đình người cao tuổi bị ảnh hưởng, trị giá 20 triệu đồng.

Năm 2025, thiên tai xảy ra tại nhiều địa bàn như Na Son, Mường Luân, Pu Nhi, Sa Dung, Tìa Dình, Phình Giàng. Trong khó khăn, nhiều người cao tuổi cùng cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể vận động, hướng dẫn người dân phòng tránh, khắc phục hậu quả. Hội Người cao tuổi tỉnh phối hợp với Trung ương Hội vận động trao 200 suất quà cho người cao tuổi bị ảnh hưởng bởi thiên tai, trị giá 200 triệu đồng.

Khen thuỏng các tập thể, cá nhân xuất sắc thực hiện chương trình phối hợp

Không chỉ ứng phó thiên tai, người cao tuổi còn tích cực tham gia bảo vệ môi trường. Nhiều hội viên vận động người dân thu gom, phân loại rác, tận dụng rác hữu cơ làm phân bón; nhận các phần việc vệ sinh đường làng, ngõ phố, chăm sóc cảnh quan, khu tưởng niệm, nghĩa trang liệt sĩ.

Một số mô hình như “Người cao tuổi tham gia bảo vệ môi trường, xây dựng khu dân cư xanh - sạch - đẹp”, “Tuyến đường người cao tuổi tự quản về môi trường”, “Gia đình người cao tuổi gương mẫu phân loại rác tại nguồn”, “Người cao tuổi tham gia bảo vệ nguồn nước, ao hồ, kênh mương” đã góp phần đưa bảo vệ môi trường trở thành việc làm thường xuyên.

Đồng hành phát triển nông nghiệp xanh

Quyết định số 379/QĐ-TTg ngày 20/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ tạo thêm cơ sở để phát huy nguồn lực người cao tuổi trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm. Tại Điện Biên, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 5161/KH-UBND ngày 26/9/2025; Hội Người cao tuổi tỉnh ban hành Kế hoạch số 02/KH-HNCT ngày 9/1/2026 triển khai thực hiện tại 45 xã, phường.

Nổi bật trong năm 2026 là phong trào phát triển cây cà phê, mắc ca. Toàn tỉnh huy động 38.624 lượt người tham gia đào hố trồng mới, trong đó có 26.893 người dân, phần lớn là hội viên người cao tuổi. Tổng số hố đào hơn 35,46 triệu hố, tương đương diện tích 10.132ha, vượt kế hoạch đề ra.

Khen thuỏng các tập thể, cá nhân xuất sắc thực hiện chương trình phối hợp

Cùng với trực tiếp sản xuất, nhiều người cao tuổi phát huy kinh nghiệm truyền nghề, hướng dẫn con cháu, vận động nông dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật, phát triển kinh tế vườn, kinh tế tổng hợp, sản xuất sạch, an toàn. Các mô hình nuôi hươu sao, trồng cà phê, mắc ca, dứa, phát triển dịch vụ... cho thấy người cao tuổi không chỉ tham gia phong trào mà còn trực tiếp làm kinh tế, tạo việc làm và đóng góp cho cộng đồng.

Để “vốn quý” được phát huy bền vững

Thực tiễn cũng cho thấy một số mô hình chưa thật sự bền vững; kinh phí, nhân lực, vật lực còn hạn chế; khả năng tiếp cận công nghệ, kỹ năng số của một bộ phận người cao tuổi vùng sâu, vùng xa, biên giới còn khó khăn. Khoảng 80% người cao tuổi làm nông nghiệp, trong khi một bộ phận tuổi cao, tích lũy thấp, đời sống còn phụ thuộc gia đình. Vì vậy, phát huy vai trò người cao tuổi cần chuyển mạnh từ vận động phong trào sang hỗ trợ mô hình, kiến thức, kỹ năng và điều kiện để người cao tuổi tham gia hiệu quả vào chương trình.

Giai đoạn 2025-2030, Điện Biên đặt mục tiêu ít nhất 90% cán bộ, hội viên người cao tuổi được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp, tạo việc làm; người cao tuổi tham gia trồng ít nhất 250.000 cây xanh; xây dựng các mô hình thu gom, phân loại rác tại nguồn, sản xuất nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn; hỗ trợ ít nhất 200 người cao tuổi khởi nghiệp và xây dựng 10 mô hình người cao tuổi khởi nghiệp. Đến năm 2035, phấn đấu trồng 500.000 cây xanh, duy trì, nhân rộng các mô hình chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và nâng cao kỹ năng số cơ bản cho người cao tuổi.

Để hiện thực hóa mục tiêu, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Hội Người cao tuổi với các ngành, MTTQ, chính quyền cơ sở, doanh nghiệp và các tổ chức hội quần chúng. Từ đó tạo sức mạnh tổng hợp biến kinh nghiệm, trí tuệ, uy tín của người cao tuổi thành nguồn lực phát triển. Khi mỗi hội viên là một tuyên truyền viên, hạt nhân bảo vệ môi trường, người truyền kinh nghiệm sản xuất và tấm gương trong gia đình, cộng đồng, phong trào “Tuổi cao - Gương sáng” sẽ trở thành sức mạnh cụ thể, góp phần xây dựng Điện Biên phát triển xanh, bền vững, giàu bản