Người “giữ lửa” văn hóa dân tộc Thái nơi miền Tây Nghệ An
Tuổi cao gương sáng
20/04/2026 10:11
Ở tuổi gần 70, khi nhiều người đã chọn cuộc sống an nhàn bên con cháu, Nghệ nhân Ưu tú Sầm Thị Xanh (sinh năm 1958), ở xã Châu Tiến, tỉnh Nghệ An, vẫn bền bỉ “giữ lửa” văn hóa dân tộc Thái. Với bà, đó không chỉ là niềm đam mê mà còn là trách nhiệm của một người cao tuổi trong việc gìn giữ, trao truyền những giá trị truyền thống cho thế hệ hôm nay và mai sau.
+
aa
-
 |
| Nghệ nhân Sầm Thị Xanh bên lớp học chữ Thái của mình |
Ở xã Châu Tiến, Nghệ nhân Ưu tú Sầm Thị Xanh được biết đến là người luôn tâm huyết trong việc vận động Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái.
Sau khi nghỉ hưu năm 2010, bà tiếp tục dành thời gian theo đuổi niềm đam mê văn hóa, văn nghệ. Năm 2011, bà tham gia học chữ Thái cổ, gia nhập Câu lạc bộ chữ Thái, rồi tích cực nghiên cứu, sưu tầm, cùng các thành viên mở lớp truyền dạy cho học sinh và người dân địa phương.
Những ngày đầu triển khai, việc vận động gặp không ít khó khăn do nhiều gia đình chưa thực sự ủng hộ, cho rằng việc học văn hóa Thái như hát nhuôn, hát xuối không còn cần thiết trong đời sống hiện đại. Bên cạnh đó, một số thành viên cao tuổi trong câu lạc bộ cũng gặp trở ngại từ gia đình. Vì vậy, số lượng học viên ban đầu còn hạn chế.
Không nản chí, với tinh thần “tuổi cao, gương sáng”, bà Xanh cùng các thành viên kiên trì đến từng nhà tuyên truyền, vận động. Dần dần, nhận thức của người dân được nâng lên, các lớp học văn hóa Thái ngày càng thu hút đông đảo học sinh tham gia, đặc biệt vào mỗi dịp hè.
 |
| Nghệ nhân Sầm Thị Xanh còn truyền tải văn hóa Thái vào lời thơ ý nhạc |
Được tín nhiệm bầu làm Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn hóa Thái bản Hoa Tiến, bà đã cùng tập thể duy trì, phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ truyền thống ngày càng lan tỏa rộng khắp trong cộng đồng.
Trong các dịp lễ hội, những nét đẹp văn hóa như trang phục dân tộc, hát nhuôn, hát xuối, múa lăm vông, nhảy sạp, khắc luống… đã trở thành điểm nhấn, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần và khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong mỗi người dân.
Với kinh nghiệm của một nhà giáo, bà luôn chú trọng phương pháp truyền dạy linh hoạt, tạo không khí gần gũi, sinh động theo hướng “học mà chơi, chơi mà học”, giúp người học dễ tiếp thu và ghi nhớ.
Từ năm 2013 đến nay, bà cùng câu lạc bộ đã tổ chức 21 lớp dạy chữ Thái, với 170 học sinh đọc thông, viết thạo; nhiều em đạt giải cao tại các hội thi cấp huyện (Quỳ Châu cũ), cấp tỉnh. Một số mô hình lớp học còn được nhân rộng sang các địa phương khác.
Gắn với chủ trương phát triển du lịch cộng đồng Hoa Tiến từ năm 2011, các giá trị văn hóa Thái được gìn giữ đã trở thành điểm nhấn thu hút du khách, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Từ năm 2020 đến nay, với vai trò Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Châu Tiến, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã và Chi hội trưởng Chi hội Người cao tuổi bản Hoa Tiến 2, bà luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần xây dựng tổ chức vững mạnh.
Với những đóng góp bền bỉ, năm 2022, bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Ưu tú”; năm 2023 được Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An tặng Bằng khen.
Không chỉ là người gìn giữ di sản văn hóa dân tộc, bà Sầm Thị Xanh còn là tấm gương tiêu biểu về tinh thần “tuổi cao, gương sáng”, luôn tích cực đóng góp cho cộng đồng. Những việc làm thiết thực, bền bỉ của bà đã góp phần khẳng định vai trò, vị thế của người cao tuổi trong xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng dân cư.
Tin liên quan
Tin tức bạn quan tâm
Nữ giáo sư biến đất cằn thành những “mùa vàng” bội thu
Hướng đến những công trình nghiên cứu phục vụ nền nông nghiệp xanh, GS. TS Hoàng Thị Thái Hòa, Trường Đại học Nông Lâm Huế đã nghiên cứu sản xuất các loại phân hữu cơ, giải quyết vấn đề an toàn nông sản và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu trong sản xuất cây trồng, đem lại lợi nhuận cao cho người nông dân.
Người cao tuổi phát triển kinh tế từ nghề sinh vật cảnh
Đó là ông Lê Văn Ngọc, sinh năm 1954, thường trú tại khu phố 2, phường Bến Cát, TP Hồ Chí Minh, vẫn dành phần lớn thời gian cho vườn cây và công việc kinh doanh sinh vật cảnh. Từ sản xuất nông nghiệp truyền thống, ông mạnh dạn chuyển hướng, xây dựng cơ sở ươm trồng cây cảnh trên diện tích 7ha, đạt doanh thu khoảng 10 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 100 lao động.
Người chắt hương rừng thành những thang thuốc nghĩa tình
Giữa miền sơn cước Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, nơi những cánh rừng xanh thẳm ôm ấp bản làng người Mường, có một thầy thuốc đã gắn bó cuộc đời với những chiếc lá, củ rễ và hương thuốc Nam nồng đượm. Đó là lương y Đinh Văn Hùng, ở thôn Thanh Sơn, xã Cẩm Vân, tỉnh Thanh Hóa. Từng khoác áo lính làm nhiệm vụ tại chiến trường Campuchia, trở về quê hương, ông lại lặng lẽ nối nghiệp thuốc Nam bốn đời của gia đình, gìn giữ những bài thuốc cổ truyền và gửi gắm vào đó tình yêu với núi rừng, quê hương.
Lão ngư 65 tuổi, 40 năm cưỡi sóng...!
Giữa những ngày cuối năm se lạnh, khi biển Hải Hòa, phường Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, trở nên bình yên và vắng bóng du khách, những con thuyền đánh cá nhỏ vẫn miệt mài nối nhau ra khơi, trở về sau những chuyến biển nhọc nhằn. Trên bãi cát, những người ngư dân tất bật gỡ lưới, phân loại cá tôm, chuẩn bị cho một ngày lao động mới. Trong nhịp sống bình dị ấy, câu chuyện về lão ngư Nguyễn Đình Long, 65 tuổi, với 40 năm cưỡi sóng vươn khơi, khiến tôi không khỏi xúc động về nghị lực, kinh nghiệm và tình yêu biển cả của người dân miền biển.
Làm giàu từ phủ xanh vùng đất chiến trường xưa
Hơn 20 năm gắn bó với vùng đất Ái Tử, tỉnh Quảng Trị, ông Đặng Thơ, 64 tuổi trồng hơn 300ha rừng, mở nhà máy chế biến gỗ sản xuất khoảng 2.500 tấn gỗ nguyên liệu đạt doanh thu trên 20 tỷ đồng, góp phần hồi sinh quê hương bằng màu xanh của sự sống
Dấu ấn người cao tuổi trên tuyến đường quê Thanh Đồng 2
Sáng 16/10/2026, hưởng ứng Ngày ra quân làm giao thông, thủy lợi, cán bộ và Nhân dân thôn Thanh Đồng 2, xã Đại Đồng (tỉnh Nghệ An) đã tổ chức khởi công cấp phối tuyến đường giao thông nội đồng từ Ngã tư Nương Sải đi đê Tả Lam. Đáng chú ý, công trình có sự đóng góp từ nguồn quỹ chăm sóc người cao tuổi của Chi hội Người cao tuổi thôn Thanh Đồng 1 cũ, thể hiện nghĩa tình, trách nhiệm và tinh thần vì cộng đồng của lớp người đi trước.
Nữ cựu chiến binh vì cộng đồng
Hơn 30 năm trong quân ngũ, từng là nữ quân y làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, khi trở về đời thường, Thượng tá, cựu chiến binh (CCB) Đồng Thị Ngọc Phượng vẫn không ngừng cống hiến. Từ nơi mình sinh sống đến những vùng sâu, vùng xa, những làng phong còn khó khăn, bà cùng nhóm thiện nguyện Thiện An bền bỉ kết nối những tấm lòng, sẻ chia với người yếu thế. Với bà, phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” hôm nay là sống có trách nhiệm với cộng đồng, góp phần để không ai bị bỏ lại phía sau.
Nguyên Bộ trưởng Lê Ngọc Hoàn: Một đời tận tụy, trọn nghĩa tình
Trong ký ức của nguyên Tổng biên tập Báo Giao thông vận tải Nguyễn Văn Lưu, nguyên Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Lê Ngọc Hoàn không chỉ là người để lại dấu ấn trong những năm tháng phát triển hạ tầng giao thông đất nước, mà còn là một thủ trưởng nhân hậu, giản dị, luôn dành sự quan tâm chân thành cho đồng nghiệp và người lao động.
