Người cao tuổi trao truyền hồn cốt dân tộc trong kỷ nguyên mới

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà và Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng trao giải A toàn đoàn cho các đơn vị xuất sắc tại Lễ tổng kết trao giải Liên hoan tiếng hát người cao tuổi toàn quốc năm 2023

Đề cương Văn hóa Việt Nam là sự kiện đặc biệt, cột mốc lớn làm điểm tựa lý luận, định hướng con đường phía trước của cách mạng vô sản trên lĩnh vực văn hóa, dưới ngọn cờ lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đến nay nước Việt Nam có được cơ đồ tươi sáng, có được sức mạnh mềm văn hóa để hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Trong kỷ nguyên mới, văn hóa tiếp tục là mục tiêu, động lực, sức mạnh nội sinh dân tộc góp phần đưa Việt Nam bước tới đài vinh quang. Người cao tuổi nước nhà với lực lượng đông đảo gần 17 triệu người, trong đó có hơn 70% người cao tuổi trong các hội quần chúng; người cao tuổi được vinh danh là nghệ nhân dân gian. Họ là những “pho sử lịch sử cách mạng”, “từ điển sống”, “bảo tàng sống” về các giá trị yêu nước thương nòi, trí thức gạo cội dân tộc, dân ca dân vũ, âm nhạc, hội họa. Hiện có khoảng 1 triệu người cao tuổi đang hăng hái tham gia xây dựng hệ thống chính trị ở cấp cơ sở; có khoảng 9 triệu người cao tuổi đang trực tiếp tham gia lao động, sản xuất kinh doanh, nhiều người được Đảng, Nhà nước vinh danh là Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Đây là “vốn quí dân tộc”, một phần “nguyên khí quốc gia”; tiếp tục là “cây cao bóng cả” làm giàu đẹp hơn, tươi mới hơn những giá trị hồn cốt văn hóa Việt Nam đương đại.

Để góp phần triển khai thực hiện đường lối của Đảng về phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới, các cấp Hội, cán bộ, hội viên và người cao tuổi toàn quốc cần bám sát quan điểm chỉ đạo của Đảng trong Nghị quyết Đại hội XIV, được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị (ban hành ngày 7/1/2026): “Phát triển văn hoá vì sự hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới và xây dựng con người để phát triển văn hoá”.

Trong thời gian tới, Hội Người cao tuổi Việt Nam sẽ tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp quan trọng, như sau:

Một là, nhận thức đầy đủ, toàn diện, sâu sắc về vị trí, vai trò, trách nhiệm của người cao tuổi đối với nhiệm vụ phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới; biến nhận thức thành hành động thiết thực. Trong các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc thì trước tiên cần đặc biệt coi trọng trao truyền lòng yêu nước thương nòi, vì đây là giá trị văn hóa làm mẫu số chung để hình thành, vun đắp các giá trị văn hóa trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Người cao tuổi rất vinh dự tự hào với truyền thống Diên Hồng trong chống ngoại xâm, đặc biệt là kể từ khi Bác Hồ ra lời kêu gọi gửi các phụ lão yêu nước (ngày 6/6/1941), Người nhấn mạnh “Mong các ngài noi gương phụ lão đời nhà Trần trước họa giặc Nguyên xâm lấn, đã nhiệt liệt hô hào con em tham gia sự nghiệp cứu quốc”. Nghe theo lời hiệu triệu của Bác Hồ, biết bao lớp người cao tuổi đã nêu gướng sáng “tuổi cao chí khí càng cao”, “múa gươm giết giặc ào ào gió thu”, dám xả thân vì dân tộc trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, cống hiến sức người sức của dựng xây và bảo vệ Tổ quốc.

Ngày nay, trước bối cảnh thế giới và trong nước muôn vàn khó khăn thách thức, trước hết là các thế lực thù địch thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến tự chuyển hóa” trong nội bộ, hòng lật đổ thể chế chính trị, xóa bỏ vai trò cầm quyền lãnh đạo của Đảng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; do đó người cao tuổi hơn bao giờ hết càng phải thể hiện bản lĩnh chính trị, một lòng đi theo Đảng. Mỗi lời nói, việc làm của người cao tuổi đều phải đúng và trúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; toát lên khuôn mẫu văn hóa, có tác dụng định hướng, thực hành, lan tỏa giá trị sống của con người Việt Nam trong kỷ nguyên văn minh, phồn vinh, hạnh phúc.

Hai là, còn sức là còn cống hiến cho quê hương đất nước, dám nghĩ dám làm, chủ động đổi mới sáng tạo trong chủ trì, phối hợp tham mưu với Trung ương ban hành chủ trương, đường lối, chính sách liên quan tới người cao tuổi. Các quyết sách mới là thước đo lòng dân đối với sự nghiệp người cao tuổi, là chuẩn mực đánh giá chính sách thích ứng với bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra rất nhanh ở Việt Nam. Người cao tuổi là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, tích cực hiến kế, phản biện xã hội đối với đường lối, chính sách của Đảng, góp phần xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng, chính trị. Mỗi sáng kiến hiến kế, mỗi ý kiến phản biện, đề xuất cần toát lên tư tưởng nhân văn, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “trọng lão, trọng thọ”, để làm cơ sở điều tiết các quan hệ xã hội, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người cao tuổi, góp phần xây dựng một xã hội “già”, tiến tới “siêu già” mà không bị đứt gãy, đổ vỡ các giá trị văn hóa truyền thống, nhất là không làm mai một đạo lý báo hiếu đối với ông bà, cha mẹ, đời đời biết ơn tiên tổ.

Chương trình Quốc gia về người cao tuổi (ban hành theo Quyết định 383 của Thủ tướng Chính phủ); Đề án 379 của Thủ tướng Chính phủ về người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm; Đề án 648 của Thủ tướng Chính phủ về tiếp tục nhân rộng mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau; Chỉ thị 15 của Thủ tướng Chính phủ về công tác chăm sóc người cao tuổi trong thời kỳ già hóa dân số; Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với nội dung phát triển “Kinh tế bạc”…là những cơ sở chính trị, pháp lý, tạo môi trường tốt để gắn kết các hoạt động văn hóa, xã hội, kinh tế.

Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam Nguyễn Thanh Bình trao quà cho các thương binh, bệnh binh, gia đình chính sách tại xã Đức Thịnh, tỉnh Hà Tĩnh nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2025)

Ba là, chủ nghĩa yêu nước là giá trị văn hóa nền tảng thắp sáng các phong trào thi đua ái quốc; vì thế người cao tuổi cần tiếp tục phát huy tinh thần “Tuổi cao - Gương sáng”; làm gương cho con cháu, cộng đồng khi tham gia các phong trào thi đua yêu nước, đặc biệt là học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Mỗi mô hình sáng tạo trong hoạt động của các cấp Hội và công tác người cao tuổi phải mang dấu ấn của người cao tuổi. Trong thời gian qua, Hội Người cao tuổi Việt Nam đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức nhiều hoạt động rất có ý nghĩa giáo dục truyền thống văn hóa cao đẹp của dân tộc; vừa có chiều sâu trí tuệ vừa tạo lan tỏa tinh thần vượt khó, đổi mới sáng tạo, truyền tải hồn cốt văn hóa dân tộc.

Năm 2023, Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao, Du lịch tổ chức Liên hoan tiếng hát người cao tuổi từ các thôn bản, phường xã lên tới cấp huyện, cấp tỉnh và toàn quốc, tạo không gian văn hóa hấp dẫn, thu hút hàng ngàn người tham gia biểu diễn, tranh tài; cuốn hút hàng triệu lượt người theo dõi, tấm tắc ngợi khen. Năm 2024, Hội đã tổ chức rất thành công Lễ kỷ niệm 84 năm truyền thống người cao tuổi, 30 năm thành lập Hội Người cao tuổi Việt Nam, với chương trình nghệ thuật được dàn dựng, biểu diễn hoàn toàn do Trung tâm Văn hóa Người cao tuổi; được truyền hình trực tiếp trên VTV và VOV, trực tuyến qua các nền tảng số tới các điểm cầu địa phương, thu hút hơn 10 triệu lượt người theo dõi. Chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức 2 hội thảo quốc gia về “già hóa dân số, phát triển “Kinh tế bạc trong kỷ nguyên mới”.

Tối 25/1/2026, Hội Người cao tuổi Việt Nam đã tổ chức Chương trình nghệ thuật chào mừng thành công rất tốt đẹp Đại hội XIV của Đảng (rất kịp thời, chỉ sau 1 ngày Đại hội bế mạc), được truyền trực tiếp trên các nền tảng số, được đông đảo người xem ghi nhận, đánh giá cao và khâm phục tinh thần sáng tạo, nhiệt huyết, tri ân Đảng, Bác Hồ, góp phần tỏa sáng hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới. Trong các cuộc vinh danh trí thức, văn nghệ sĩ do Đảng, Nhà nước trao tặng phần thưởng cao quí, thì đại đa số người cao tuổi được tôn vinh, được xã hội ngưỡng mộ. Hàng năm vào dịp 27/7 Hội Người cao tuổi đã tổ chức viếng nghĩa trang Liệt sỹ, dâng hương tưởng nhớ công lao của các anh hùng Liệt sỹ; mỗi độ Tết đến, Xuân về, Hội Người cao tuổi Việt Nam đã vận động các nhà hảo tâm, các doanh nghiệp hỗ trợ trao cả triệu suất quà tới người cao tuổi tiêu biểu; sau cơn bão lũ hoành hành, Hội Người cao tuổi đã kịp thời ủng hộ đồng bào và người cao tuổi bị thiệt hại do thiên tai; người cao tuổi cũng đã nhiệt tình ủng hộ đồng bào Cuba anh em. Đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội sẽ tổ chức Ngày hội trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ, mở đầu kỷ nguyên mới trong thực hiện lời dạy của Bác Hồ “Mùa xuân là Tết trồng cây/Làm cho đất nước ngày càng thêm xuân”.

Khoảnh khắc đẹp trong Chương trình nghệ thuật mừng thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng do Hội Người cao tuổi Việt Nam tổ chức tối 25/1/2026

Bác Hồ đã chỉ dạy “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, thấm nhuần lời dạy của Người, các thế hệ người cao tuổi Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục cống hiến xứng đáng vào phát triển văn hóa dân tộc. Người cao tuổi nước nhà hoàn toàn có quyền tự hào rằng, văn hóa còn thì dân tộc còn, Đảng còn thì người cao tuổi luôn có cơ hội sáng tạo, cống hiến làm giàu giá trị văn hóa truyền thống, hình thành giá trị văn hóa hiện đại, góp phần tạo nên sức mạnh mềm đưa dân tộc ta vững bước tới đài vinh quang; đồng thời người cao tuổi cũng được thụ hưởng đời sống văn hóa cao đẹp, nghĩa tình, hạnh phúc đong đầy.

Nguyễn Thanh Bình,

Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam,

Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam