Luật Chứng khoán (sửa đổi): Hoàn thiện chính sách đãi ngộ nhân lực và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư

Sáng ngày 28/10, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Chính sách đãi ngộ nhân lực và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư

Liên quan đến tiêu chuẩn của Tổng giám đốc và người đại diện theo pháp luật, một vấn đề được nhiều đại biểu đặt lên bàn nghị sự là việc dự thảo lược điều kiện về nhân thân so với Luật Chứng khoán hiện hành. Các đại biểu đều bày tỏ sự đồng tình với chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, nhưng khẳng định việc bãi bỏ tiêu chuẩn nhân thân lần này là chưa thực sự rõ ràng và thuyết phục.

Đại biểu Bùi Xuân Hải (Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng) cho rằng, theo Luật Chứng khoán hiện hành, những cá nhân đã bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán trong thời hạn 6 tháng gần nhất tính đến thời điểm nộp hồ sơ sẽ không được chấp nhận trở thành Tổng giám đốc công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán. Tuy nhiên, dự thảo mới đã lược bỏ điều kiện này. Điều đó có nghĩa là dự thảo đang chấp nhận một người từng bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán trở thành Tổng giám đốc.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long), phát biểu sáng ngày 28/10.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long), quan điểm xuyên suốt trong tờ trình của ban soạn thảo là người đại diện theo pháp luật và Tổng giám đốc cần phải là người có ý thức chấp hành, tuân thủ pháp luật, thì việc lược bỏ điều kiện trên sẽ tạo ra khoảng trống pháp lý. Việc chấp nhận những cá nhân có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán sát thời điểm nộp hồ sơ sẽ khiến các nhà đầu tư cảm thấy bất an.

“Họ không phải là những người có ý thức tuân thủ pháp luật một cách nghiêm túc và khi điều hành các định chế tài chính lớn, nguy cơ gây rủi ro cho nhà đầu tư và cho toàn bộ thị trường chứng khoán là hiện hữu”, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi phân tích.

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi đề xuất bổ sung thêm một khoản, khẳng định Nhà nước có chính sách và biện pháp phù hợp để bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.

Vì mục tiêu cơ bản nhất của thị trường chứng khoán là thu hút nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, đòi hỏi luật pháp phải bảo vệ được nhà đầu tư và xây dựng một thị trường minh bạch. Thế nhưng, toàn bộ các chính sách tại Điều 6 hiện tại vẫn chưa đề cập đầy đủ đến nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư để tạo dựng niềm tin vững chắc.

Góp ý kiến vào Điều 6 về chính sách phát triển thị trường chứng khoán, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) cho rằng, Nhà nước cần có chính sách đầu tư hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, tuyên truyền phổ biến kiến thức và có chính sách khuyến khích đãi ngộ, thu hút nhân lực cho ngành chứng khoán. Tuy nhiên, dự thảo hiện hành chưa định nghĩa rõ “ngành chứng khoán” được hiểu như thế nào.

Nếu dành chính sách ưu đãi cho tất cả những người làm việc trong mọi doanh nghiệp thuộc ngành chứng khoán thì không hợp lý, bởi các doanh nghiệp là chủ thể kinh doanh cạnh tranh với nhau và có chế độ sử dụng lao động riêng. Hơn nữa, điều này sẽ tạo ra sự không công bằng đối với người lao động ở các lĩnh vực kinh tế - xã hội quan trọng khác.

Ban soạn thảo chưa đưa ra các tính toán cụ thể về gói ngân sách dành cho chính sách đãi ngộ này cũng như khả năng cân đối ngân sách. Do đó, chỉ nên khuyến khích đãi ngộ thu hút nhân lực chất lượng cao vào làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán. Đồng thời, theo nguyên tắc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, quy định này không thể chỉ mang tính tuyên ngôn chung chung mà cần giao cho Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo tính khả thi trong thực tiễn, đại biểu Trần Hoàng Ngân nêu quan điểm.

Hoàn thiện cơ chế thử nghiệm, cơ sở hạ tầng công nghệ

Giải trình trước Quốc hội, ông Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, yêu cầu rất quan trọng trong điều kiện mới là làm sao phải huy động được nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỳ mới, với yêu cầu đặt ra là phải tăng trưởng hai con số. Để đạt được mục tiêu huy động vốn khoảng 40% GDP, thị trường chứng khoán đóng vai trò là một trong những kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Bộ trưởng Bộ Tài Chính Ngô Văn Tuấn, giải trình thêm một số vấn đề đại biểu quan tâm về dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi).

Muốn vậy, thị trường chứng khoán phải được xây dựng theo hướng công khai, minh bạch, hoạt động hiệu quả và theo chuẩn quốc tế.

“Quan trọng nhất của việc xây dựng luật này chính là bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư và của các thành viên thị trường”, ông Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Xuyên suốt quá trình soạn thảo là mục tiêu cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện cho thị trường phát triển nhưng không đồng nghĩa với việc hạ tiêu chuẩn. Nhiều thủ tục hành chính đã được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu phát triển mới và phù hợp với các luật pháp đã ban hành, trong đó mục tiêu quan trọng nhất vẫn là bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và Nhân dân.

Về phát triển nguồn nhân lực, trước đây từng có cơ chế đặc thù cho cán bộ, công chức của Ủy ban Chứng khoán để cạnh tranh với các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ trong bối cảnh nguồn nhân lực chất lượng cao rất khan hiếm và các tổ chức trung gian sẵn sàng trả lương cao để thu hút nhân sự.

Giai đoạn 2000 - 2012, khi thị trường sôi động, số lượng cán bộ Ủy ban chuyển sang làm việc cho các công ty chứng khoán chiếm tỷ lệ lớn (hơn 180 người trên tổng số hơn 300 người), cho thấy tầm quan trọng của việc duy trì chính sách đãi ngộ hợp lý để giữ chân cán bộ.

Về mô hình tổ chức các Sở giao dịch chứng khoán, cơ quan soạn thảo đang nghiên cứu, đánh giá rất kỹ hoạt động hiện tại gồm Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các công ty con là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội.

“Thời gian tới, mô hình này sẽ tiếp tục được nghiên cứu để phân định rõ: Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh tập trung niêm yết và giao dịch cổ phiếu, trong khi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ nghiên cứu giao dịch trái phiếu và các sản phẩm phái sinh, bảo đảm hoạt động thông suốt, thúc đẩy thị trường phát triển và giảm khâu trung gian”, ông Ngô Văn Tuấn cho hay.