Nghệ nhân làm hồi sinh làn điệu quan họ cổ

Sinh ra trong gia đình có truyền thống hát quan họ từ thuở nhỏ, nghệ nhân Hoắc Công Chờ (sinh năm 1936 ở thôn Trung Đồng, xã Vân Trung, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) được nuôi lớn bằng những câu quan họ cổ. Hằng ngày, cụ Chờ vẫn sớm, tối “cặm cụi” sưu tầm, truyền dạy nghệ thuật hát quan họ cho thế hệ trẻ…

Nhiều người cao tuổi trong thôn Trung Đồng chẳng còn nhớ những câu hát, làn điệu quan họ cổ có từ bao giờ. Họ chỉ biết rằng, khi mới cất tiếng khóc chào đời, nằm trên nôi đã được nghe tiếng mẹ, tiếng bà hát những làn điệu quan họ mượt mà, êm ái.

Chúng tôi về thôn Trung Đồng - một ngôi làng còn bảo tồn khá “nguyên vẹn” loại hình nghệ thuật cổ xứ Kinh Bắc xưa. Trong căn nhà nhỏ hai gian lợp mái vảy cá đã cũ, nghệ nhân Hoắc Công Chờ, cho biết: “Tôi sinh ra và lớn lên ở một nơi vốn là cái “gốc” của các làn điệu quan họ. Thôn Trung Đồng từng là một trong những làng cổ nhất cùng với các làng quan họ của tỉnh Bắc Ninh. Sau này, thôn Trung Đồng của vùng Việt Yên sáp nhập sang tỉnh Bắc Giang. Tuổi thơ của tôi gắn liền với những câu hát, lời ru của ông bà, cha mẹ trong những buổi chơi quan họ, theo bà, theo mẹ ra đồng cũng ca quan họ. Cứ thế chất quan họ ngấm dần, ăn sâu vào tiềm thức tôi và trở thành niềm đam mê ca hát tự lúc nào và một phần không thể thiếu trong cuộc sống”.

nghe nhan lam hoi sinh lan dieu quan ho co
Nghệ nhân Hoắc Công Chờ cùng CLB hát quan họ thôn Trung Đồng.

Năm nay đã 83 tuổi nhưng cụ Chờ vẫn miệt mài với câu Quan họ, cùng với mọi người trong CLB hát quan họ của thôn, xã thường xuyên đi biểu diễn khắp nơi. CLB còn biểu diễn phục vụ các nhiệm vụ chính trị của địa phương, đón các đoàn khách du lịch trong và ngoài nước.

Hát quan họ là một loại hình nghệ thuật rất chỉn chu và nghiêm túc. Khi xưa có các phường quan họ, liền anh, liền chị khi tham gia hát phải tuân thủ hình thức lễ, nghĩa, đặc biệt phải hiểu và “thấm” các quy ước. Bốn tiêu chí để có được các làn điệu hát quan họ hay đó là người hát phải biết lấy hơi, nhả chữ, luyến láy theo quy tắc “vang, rền, nền, nảy”. Không chỉ vậy, người quan họ còn phải biết đối đáp sao cho hợp tình, hợp lí. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là phải có lòng say mê, không ngừng tìm tòi và luyện rèn. Hát quan họ có nhiều giọng như giọng la hừ, giọng ngay, giọng tình tang… trong đó giọng la hừ khó nhất.

Trải qua những biến thiên thăng trầm của thời cuộc, khi mà người người mải lo làm kinh tế thì những câu quan họ dần bị lắng xuống và mai một. Năm 2006, nghệ nhân Hoắc Công Chờ đã tập hợp những thành viên biết hát quan họ ở thôn, xã thành lập CLB quan họ Trung Đồng. CLB hiện có 40 người duy trì sinh hoạt đều đặn. Khoảng 7 ngày một lần hoặc những buổi có lịch cố định trước, các thành viên ngồi lại với nhau để tập hát, bàn bạc công việc chuẩn bị cho các lễ hội, các cuộc thi và còn dạy hát cho mọi người. Đặc biệt vào tối ngày Rằm, mồng Một tại nhà một số thành viên trong CLB sẽ tổ chức những canh hát quan họ cổ thâu đêm. Đây là dịp để các liền anh liền, chị giao lưu, trao đổi kinh nghiệm và hát giao duyên. Hiện nghệ nhân Hoắc Công Chờ lưu giữ được hơn 100 làn điệu hát quan họ cổ như mời trầu, mời nước, hát hội, giã bạn, hát chơi, hát đi lính… Các làn điệu, bài quan họ cổ này được ông sao chép ra và phát cho các cháu học sinh trong làng hay những người yêu, đam mê hát quan họ trong CLB.

Cụ Chờ chia sẻ: “Những lúc nông nhàn, tôi và nhiều cụ trong thôn biết hát quan họ thường xuyên đến từng nhà các em, các cháu vừa giảng giải, nói chuyện về các làn điệu quan họ vừa dạy các cháu hát. Các làn điệu quan họ thường có ca từ khó, nếu không nỗ lực và đam mê thì rất khó theo đuổi”.

Ghi nhận những đóng góp của cụ trong việc bảo tồn và phát huy giá trị dân ca quan họ, nghệ nhân Hoắc Công Chờ được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc đóng góp cho thành công trong việc bảo tồn và gìn giữ dân ca quan họ.

Cả đời đã gắn bó với quan họ, nghệ nhân Chờ mong muốn có thể truyền dạy hết những “vốn văn nghệ truyền thống này” cho các thế hệ con cháu.

Long Vũ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

dung to chuc festival hue 2020 sau hai lan dieu chinh

Dừng tổ chức Festival Huế 2020 sau hai lần điều chỉnh

Do ảnh hưởng của dịch Covid -19, chuỗi sự kiện văn hóa nghệ thuật đặc sắc của Festival Huế 2020 sẽ bị dừng tổ chức. 
doanh nhan nguyen anh hoang tai nang va long nhan ai

Doanh nhân Nguyễn Anh Hoàng: Tài năng và lòng nhân ái

Trải bao gian nan thử thách trên hành trình vượt khó lập nghiệp, ông đã trở thành một doanh nhân tiêu biểu tại Đà Nẵng, tạo việc làm ổn định cho hơn 140 lao động, luôn hoàn thành nghĩa vụ thuế Nhà nước và có nhiều đóng góp, giúp đỡ cộng đồng. Ông là Nguyễn Anh Hoàng, 65 tuổi, ở phường Hòa Cường Nam, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Thương mại Phước Yên.
nga xuong cho dat nuoc dung len

Ngã xuống cho đất nước đứng lên

 Nhân dịp kỷ niệm 73 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ, Ban Liên lạc Cán bộ, chiến sĩ Khu II Hòa Vang, TP Đà Nẵng tổ chức Lễ tri ân các liệt sĩ và vinh danh đồng bào trực tiếp tham gia phục vụ chiến đấu tại thôn Nam Sơn, xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang trong đêm 13/7/1972.
nhan van voi moi manh doi

Nhân văn với mọi mảnh đời

Hào hứng, hân hoan là những gì tôi chứng kiến trong các buổi ra mắt hay sinh hoạt CLB Liên thế hệ tự giúp nhau (LTHTGN), dù đó là nông thôn hay thành thị, ở đồng bằng hay miền núi. Mô hình đang ngày càng khẳng định những giá trị nhân văn, thiết thực nhất đối với thành viên và những hoàn cảnh khó khăn trong cộng đồng.
phong chong covid 19 da nang dung le hoi tuyet voi da nang 2020

Phòng chống Covid-19, Đà Nẵng dừng lễ hội ‘Tuyệt vời Đà Nẵng 2020’

Để đảm bảo an toàn cho du khách, người dân và cộng đồng, Sở Du lịch Đà Nẵng thông báo tạm dừng tổ chức lễ hội Tuyệt vời Đà Nẵng 2020.

Tin khác

Thương binh Tạ Bá Khiêm từ kí ức đến hiện tại

thuong binh ta ba khiem tu ki uc den hien tai
Kì 2: Lan tỏa yêu thương trong gian khó    

Ngân 98 bị chê ‘mặc như không’ đi diễn, Sở Văn hóa yêu cầu kiểm tra

ngan 98 bi che mac nhu khong di dien so van hoa yeu cau kiem tra
Hình ảnh Ngân 98 mặc bikini mỏng tang, để lộ gần hết trọn vòng 3 khiến cộng đồng mạng "dậy sóng". 

Thương binh Tạ Bá Khiêm từ kí ức đến hiện tại

thuong binh ta ba khiem tu ki uc den hien tai
Kì 1: Kí ức không quên    

U60 vẫn tự tin đăng ký thi Hoa hậu Việt Nam 2020

u60 van tu tin dang ky thi hoa hau viet nam 2020
Cuộc thi Hoa hậu Việt Nam năm 2020 nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng sắc đẹp thậm chí có cả thí sinh U60 đăng ký tham gia dự thi. Theo ban tổ chức công bố thí sinh Trần Bích Nga sinh năm 1961, đến từ Hà Nội là thí sinh nhiều tuổi nhất nhưng vẫn mạnh dạn đăng ký tham dự.

Tục múa chạy cờ lễ hội Triều Khúc

tuc mua chay co le hoi trieu khuc
Làng Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, TP Hà Nội là làng cổ ven đô vùng đồng bằng Bắc bộ.

Sầm Sơn- Thanh Hóa: “Rực rỡ sắc hè”

sam son thanh hoa ruc ro sac he
Tối 27-6, TP Sầm Sơn long trọng khai mạc Lễ hội Carnival năm 2020 với chủ đề “Rực rỡ sắc hè”.
Xem thêm
an tuong nhung khu nghi duong bien co kien truc doc dao hang dau viet nam

Ấn tượng những khu nghỉ dưỡng biển có kiến trúc độc đáo hàng đầu Việt Nam

“Ra Bắc vào Nam”, cùng ngắm nhìn những khu nghỉ dưỡng có kiến trúc độc đáo nhất dọc theo đường bờ biển dài Việt Nam. Sự độc đáo ở đây ...
cuoi tuan ghe 3 resort xanh muot gan ha noi gia chua den 1 trieu dong

Cuối tuần ghé 3 resort xanh mướt gần Hà Nội giá chưa đến 1 triệu đồng

Không cần phải đi đâu xa, không cần phải chờ đợi check-in hàng giờ ở bến tàu, ga mệt mỏi, ngay gần Hà Nội cũng có những resort xinh đẹp ...
tiem nang kinh doanh dat gia tai pho am thuc premier district flc sam son

Tiềm năng kinh doanh đắt giá tại phố ẩm thực Premier District – FLC Sầm Sơn

Lấy cảm hứng từ những khu phố ẩm thực nhộn nhịp, nơi làm nên tên tuổi của các địa điểm vui chơi, giải trí nổi tiếng trên thế giới, dãy ...
arsenal vo dich fa cup va giac mo sang trang voi ong chu kiem hau bao

Arsenal vô địch FA Cup và giấc mơ sang trang với ông chủ "kiệm hầu bao"

Các cổ động viên của Arsenal đang hân hoan với chiến thắng tại FA Cup, nhưng họ cũng không quên hướng mắt về ông chủ Stan Kroenke và tỏ rõ ...
nhung san golf viet man nhan golfer

Những sân golf Việt mãn nhãn golfer

Trên khắp dải đất hình chữ S xinh đẹp, nơi đâu cũng có những danh lam, thắng cảnh cuốn hút du khách trong và ngoài nước. Tận dụng những ưu ...
giai bong chuyen hoi trung cao tuoi toan quoc nam 2020 soi noi ngay khai mac

Giải Bóng chuyền hơi trung cao tuổi toàn quốc năm 2020: Sôi nổi ngày khai mạc

Ngày 25/7, tại tỉnh Trà Vinh, TƯ Hội NCT Việt Nam phối hợp tổ chức Giải Bóng chuyền hơi trung cao tuổi toàn quốc lần thứ VII năm 2020, Cúp ...
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
hoa minzy bi phat 75 trieu dong vi dang tin gia

Hòa Minzy bị phạt 7,5 triệu đồng vì đăng tin giả

Đăng tin giả trên mạng xã hội, ca sĩ Hòa Minzy vừa bị Sở Thông tin và Truyền thông TP. Hồ Chí Minh xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng.
ngan 98 bi che mac nhu khong di dien so van hoa yeu cau kiem tra

Ngân 98 bị chê ‘mặc như không’ đi diễn, Sở Văn hóa yêu cầu kiểm tra

Hình ảnh Ngân 98 mặc bikini mỏng tang, để lộ gần hết trọn vòng 3 khiến cộng đồng mạng "dậy sóng". 
a hau tuong san dep hut hon trong bo anh mung sinh nhat tuoi 20

Á hậu Tường San đẹp hút hồn trong bộ ảnh mừng sinh nhật tuổi 20

Á hậu Tường San vừa thực hiện bộ ảnh mừng sinh nhật tuổi 20 của mình. Bộ ảnh toát lên vẻ đẹp ngọt ngào, trong trẻo đúng với tuổi 20 ...
Phiên bản di động