1.Hòa mình vào dòng người chiêm ngưỡng những luống hoa hướng dương nở rộ, phủ sắc vàng rực rỡ trong công viên thuộc phường An Khánh, khu đô thị mới Thủ Thiêm, tôi chợt nhìn sang bên kia sông - cảng Sài Gòn đã di dời ra Hiệp Phước, bắt đầu từ giữa tháng 5/2009. Bất chợt bởi cũng là bờ sông, nhưng bên này thì công viên được quy hoạch đến 20 ha từ cầu Ba Son đến đường hầm dìm đại lộ Võ Văn Kiệt, mới hoạt động hai năm (giai đoạn 1), đã nhiều lần diễn ra lễ hội, chương trình thể thao ngoài trời và sự kiện văn hóa - du lịch đặc sắc, nhưng bên kia, cạnh cụm di tích kiến trúc - bảo tàng Bến Nhà Rồng đã bỏ hoang gần 20 năm với cầu cảng, nhà kho hoang phế. Nhưng rồi tôi lại “bất chợt” nghĩ đến chủ trương của lãnh đạo TP Hồ Chí Minh dừng giao khu đất ấy cho nhà đầu tư làm “bức tường cao ốc” để xây dựng công viên, phát triển các dịch vụ công cộng và mở rộng đường Nguyễn Tất Thành 2,5 km, 8 làn xe. Đó là chủ trương rất hợp lòng dân.
 |
| Một đoạn công viên bờ sông Sài Gòn thuộc khu phố mới Thủ Thiêm. |
Khởi công trong năm 2026, phải vài ba năm nữa Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh ở Bến Nhà Rồng (Bảo tàng Hồ Chí Minh) mới xong việc chỉnh trang, mở rộng và không gian xanh của cảng Sài Gòn cũ mới hoàn thành, nhưng cuộc chuyển đổi từ kế hoạch xây dựng khu phức hợp Nhà Rồng - Khánh Hội 32 ha với chiều dài bờ sông 1,8km, dự kiến 12.000 người giàu cư ngụ, với 3.000 biệt thự, căn hộ, cùng những cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại, ga hành khách tàu biển thành mảng xanh là một lựa chọn minh chứng cho tư duy phát triển bền vững và tính nhân văn trong quy hoạch một hành lang liên kết đa chức năng, trước hết phục vụ đa số người dân. Hành lang này vừa bảo đảm lưu thông thủy bộ, vừa cung cấp không gian công cộng và cảnh quan, vừa là điểm nhấn du lịch - văn hóa trên “khu đất vàng”, đồng thời kết nối với trung tâm hành chính, tài chính, dân cư chạy dài 10 km từ cầu Sài Gòn đến cầu Tân Thuận, và chuỗi không gian tả ngạn sông Sài Gòn với khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Từ công viên phía Thủ Thiêm, tôi qua cầu Ba Son 1.465m - cây cầu dây văng hình cánh buồm, có hệ thống chiếu sáng mĩ thuật lung linh trong đêm, vẫn “mới tinh” sau ba năm sử dụng, rồi vòng sang đường Tôn Đức Thắng - nơi có đầu cầu đi bộ hình lá dừa qua Thủ Thiêm đang gấp rút thi công, để đến cầu Khánh Hội. Cũng như bao người dân TP Hồ Chí Minh, tôi tin năm ba năm nữa sẽ được xuống một ga metro ở gần cây cầu này để chạy thẳng ra khu đô thị lấn biển Cần Giờ 2.870ha - nơi có tòa tháp 108 tầng ở mũi Hải Đăng, chiều cao có thể vươn lên vị trí thứ 6 thế giới nếu đạt 550m. Rồi từ đây tôi sẽ đến Vũng Tàu bằng cầu dây văng và hầm dìm 4 làn xe cơ giới và 2 làn hỗn hợp vượt biển gần 14km chỉ khoảng 10 phút, thay vì bây giờ phải mất hơn một giờ rưỡi bằng phà, chưa kể thời tiết xấu thì phương tiện giao thông này phải “bất động”. Con đường nối Cần Giờ - Vũng Tàu được thiết kế cầu kết hợp hầm vượt biển đòi hỏi kĩ thuật thi công phức tạp, đặc biệt là phần đảo nhân tạo để chuyển tiếp giữa cầu và hầm, nhưng bảo đảm giao thông hàng hải thông suốt và máy bay ra vào an toàn ở sân bay Gò Găng dự kiến thay thế sân bay Vũng Tàu trong tương lai gần. Các kĩ sư không lựa chọn phương án cầu vượt biển toàn tuyến bởi buộc phải có nhịp thông thuyền rất lớn, tĩnh không cao và khẩu độ nhịp dài để không là “điểm nghẽn” đối với luồng tàu ra vào cảng Cái Mép, Hiệp Phước khi quy mô tàu biển tiếp tục gia tăng. Con đường này tạo thêm thế mạnh cảng biển và kinh tế biển của trục đô thị Bà Rịa - Vũng Tàu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, logistics, du lịch, đồng thời giảm áp lực giao thông trên Quốc lộ 51.
Sau khi “thả bộ” trên đường Thùy Vân 3,2km đoạn qua Bãi Sau, phường Vũng Tàu vừa hoàn thành chỉnh trang, nâng cấp trên ngàn tỉ đồng vào cuối năm 2025 thành chuỗi không gian công cộng liên hoàn ven biển với công viên, quảng trường, là điểm nhấn kiến trúc - cảnh quan đô thị nơi nổi tiếng với bãi tắm luôn đông nghịt du khách, tàu thủy cao tốc đưa tôi ra Côn Đảo trong niềm mong mỏi không lâu nữa, đặc khu này sẽ có sân bay cho máy bay loại lớn hạ cánh. Sân bay Côn Đảo đang đón khoảng 400.000 khách, khi được nâng lên sẽ đón khoảng 3 triệu hành khách mỗi năm. Quỹ đất để phát triển đô thị và dịch vụ rất hạn chế, nhưng Côn Đảo sở hữu hệ sinh thái rừng - biển đặc sắc, giá trị lịch sử và văn hóa tâm linh đặc biệt. Vì thế TP Hồ Chí Minh đang gọi đầu tư xây dựng 5 công trình trọng điểm ở đặc khu là sân bay, cảng biển, bến tàu khách, hồ chứa nước ngọt cùng với phát triển đô thị và du lịch, như khu lấn biển, tổ hợp sân golf - dịch vụ - nhà ở, trung tâm hành chính.
Ra đặc khu vào những ngày cận Tết Bính Ngọ, tôi được đi xe buýt điện khắp đảo, nên càng hy vọng không lâu nữa, với sự đầu tư “mạnh tay” của TP Hồ Chí Minh và Trung ương, Côn Đảo sẽ là “đảo ngọc” như Phú Quốc ngày nay.
|
| Đường Thùy Vân đoạn qua Bãi Sau Vũng Tàu vừa được nâng cấp. |
2.Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh phát triển dựa trên thế mạnh của từng khu vực. Trong đó, TP Hồ Chí Minh cũ là trung tâm đổi mới sáng tạo, thủ phủ dịch vụ, thương mại, Bình Dương cũ là trung tâm công nghiệp và công nghệ cao, Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) là thủ phủ kinh tế biển.
Với hơn 14 triệu dân và đóng góp khoảng 25% GDP cả nước, TP Hồ Chí Minh tin yêu của chúng tôi tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm kinh tế, thương mại, tài chính, công nghiệp, giáo dục, đào tạo, y tế và giao thương quốc tế. TP Hồ Chí Minh đang định hình 5 trụ cột phát triển, gồm công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo với động lực là công nghệ số, AI và dữ liệu lớn; logistics gắn với cảng biển, hàng không, mậu dịch tự do; trung tâm tài chính quốc tế; du lịch và công nghiệp văn hóa; giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ theo chuẩn khu vực và quốc tế.
Nhưng dù đạt mức tăng trưởng GRDP trên 8%, năm 2025, kinh tế TP Hồ Chí Minh vẫn chưa bung hết lực vì ba nhóm điểm nghẽn là thể chế - thủ tục, hạ tầng - logistics, dòng vốn - thị trường bất động sản, chưa khai thác hết dư địa do giải ngân vốn đầu tư công chậm, hạ tầng quá tải và dữ liệu số chưa liên thông. Thấy rõ điều đó, nên ngày 19/12/2025, cùng với cả nước đồng loạt tổ chức lễ khởi công, động thổ và khánh thành 234 công trình tiêu biểu với tổng vốn đầu tư khoảng 3,4 triệu tỉ đồng, TP Hồ Chí Minh tập trung vào hạ tầng giao thông chiến lược, kết nối liên vùng, chỉnh trang đô thị, như xây dựng đường cao tốc đi Mộc Bài, cầu vượt trên Tỉnh lộ 8, thông tuyến chính cầu cạn đường Vành đai 3, khởi công tuyến metro Bến Thành - Cần Giờ 54 km, tốc độ 350 km/giờ, tiếp tục xây dựng một số đoạn Vành đai 2 để khép kín đại lộ này và chuẩn bị xây dựng đường Vành đai 4 đoạn qua thành phố và tuyến Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương. Đặc biệt, TP Hồ Chí Minh đang chuẩn bị nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 lên 60m, đoạn từ ngã tư Hàng Xanh đến giáp Bình Dương cũ, giải quyết triệt để nạn kẹt xe ở cửa ngõ Đông Bắc.
Mọi con dân TP Hồ Chí Minh đều vui mừng khi thấy vốn Nhà nước chỉ chiếm khoảng 18%, tương đương hơn 627.000 tỉ đồng, trong khi vốn ngoài Nhà nước gần 2,79 triệu tỉ đồng, chiếm 82% tổng mức đầu tư các công trình động thổ, khởi công, khánh thành trong ngày 19/12/2025, bởi như nhận định của nhiều chuyên gia kinh tế, nó phản ánh sự thay đổi rất lớn trong tư duy phát triển kinh tế, xã hội. Nó không còn thuần túy là đầu tư công mà là sự phối hợp giữa Nhà nước và thị trường - nơi khu vực tư nhân được đặt vào vị trí đồng kiến tạo. Tức Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt, còn lại phần lớn nguồn lực để đầu tư xây dựng là từ doanh nghiệp.
TP Hồ Chí Minh càng thêm thuận lợi để phát triển cùng cả nước, vì cả nước khi Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết 98, cho phép TP Hồ Chí Minh được thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, chưa có tiền lệ về quản lý đầu tư; tài chính, ngân sách nhà nước; quản lí đô thị, tài nguyên, môi trường; danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược; thành lập khu thương mại tự do; quản lí khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo; tổ chức bộ máy chính quyền… Nghị quyết của Quốc hội cũng cho phép TP Hồ Chí Minh chủ động thực hiện mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).
Trong năm Con Ngựa, TP Hồ Chí Minh là một “đại công trường”, với nhiều công trình trọng điểm được triển khai xây dựng. Tất cả đều lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ của mọi quyết sách phát triển.
