Miếng trầu đầu câu chuyện

Bạn tôi là một ca sĩ. Mẹ của bạn đã ở tuổi 90, có đôi hàm răng đen nguyên vẹn được nhuộm từ thời trăng tròn.
Bạn tâm sự là mẹ rất thích ăn trầu và rất thích nghe con cháu hát bài “Hoa cau vườn trầu” của nhạc sĩ Nguyễn Tiến với những câu mở đầu tình tứ phản ánh đúng tâm tư của mẹ một thời: “Nhà anh có một vườn cau/ Nhà em có một vườn trầu/ Chiều chiều nhìn sang bên ấy/ Hoa cau bên này rụng trắng sân nhà em/ Anh lên đường, Mẹ xin nắm trầu nhuộm áo cho anh/ Một lá trầu xanh thắm tình em chẳng phai màu…/ Xin ai đừng để lá trầu vàng…”.

Vui với gia đình nhà bạn, tôi hồi tưởng “Sự tích Trầu Cau” được cô giáo giảng cho nghe từ hồi còn là học sinh cấp II.

Miếng trầu đầu câu chuyện

Ý nghĩa của “Sự tích Trầu Cau” thật tuyệt. Song dân ta không dừng lại đó, mà còn phát triển thêm một điều tuyệt diệu nữa, là “Nghệ thuật sử dụng trầu cau” trong đời sống hằng ngày. Nào “miếng trầu là đầu câu chuyện”, nào “miếng trầu nên dâu nhà người”, nào “Miếng trầu chứa 4 chữ tòng/ Xin chàng cầm lấy vào trong thăm nhà/ Nào là chào mẹ chào cha/ Cậu cô, chú bác mời ra ăn trầu”.

Việc chọn dâu qua miếng trầu thì tuyệt hảo, chứa những bài học ứng xử tinh tế qua ngôn ngữ bàn tay. Như khi đi xem mặt cô dâu tương lai, nhà trai thường đợi cô gái ra têm trầu, rót nước… để nhận xét về công dung ngôn hạnh. Thấy cô gái têm trầu vụng về là khâu vá kém, thấy cô gái để miếng cau nhỏ bên miếng trầu lớn là chưa biết tính toán, thấy cô gái quệt nhiều vôi vào miếng trầu là chưa biết lo xa… Lại nữa, khi đình đám và lễ Tết, đòi hỏi người têm trầu phải đạt nghệ thuật cao. Trầu phải được têm hình cánh phượng, cau phải được tróc vỏ hình hoa nở, đĩa trầu phải được bày đủ 5 miếng hoặc 10 miếng, khi đưa đĩa trầu mời khách phải bưng hai tay.

Tôi lại nhớ chiều ngày 22/4/2006, ông tỷ phú Bill Gates người Mỹ giàu vào loại nhất nhì thế giới tới thăm Việt Nam theo lời mời của Thủ tướng Phan Văn Khải. Ông đã dành thời gian thăm xóm Tự, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, nằm trong vùng dân ca Quan họ “di sản văn hóa phi vật thể thế giới”. Tại đây, ông Bill Gates được các cô gái mời trầu cánh phượng và thưởng thức dân ca. Đỡ lấy miếng trầu được trao tay, ông nở cụ cười rất tươi. Khi nhai trầu, môi ông thắm đỏ, nụ cười lại tươi thêm. Sau đó, ông có bài phát biểu về tiềm năng công nghệ thông tin của Việt Nam, trực tiếp khởi động chương trình One click, với hy vọng công nghệ hiện đại phát triển cùng nhịp với câu chuyện dân gian ngày xưa, giúp cho cuộc sống con người thêm phong phú, hữu ích, nhẹ nhàng, tươi trẻ. “Miếng trầu là đầu câu chuyện” trong thời đất nước hội nhập quốc tế rõ hay.

Dương Quang Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hạnh phúc lớn nhất

Hạnh phúc lớn nhất

Sang nhà ông bạn hưu hàng xóm, tôi thấy cuốn sách khổ nhỏ bằng lòng bàn tay, bìa in dòng chữ “Tích đức”. Xem lướt qua, tôi nhận ra, đó là cuốn sách ông tự làm, hơn 10 trang chứa gần 100 câu thành ngữ và ca dao được chọn trong kho tàng văn hóa dân gian.

Tin khác

Lo sợ của tuổi già

Lo sợ của tuổi già
Càng về già con người càng thích cuộc sống đơn giản, không suy nghĩ nhiều, không suy diễn quá phức tạp, càng không ham muốn về tiền tài danh vọng, chỉ mong sao phần đời còn lại có sức khỏe, sống thanh thản và an yên.

Tuổi già đừng tự làm khổ mình

Tuổi già đừng tự làm khổ mình
Bước sang tuổi xế chiều, ta nhận ra rằng, đời người không phải mọi chuyện, mọi việc đều như ý muốn của mình, vậy hà cớ chi phải cưỡng cầu, buồn phiền khi ta đã cố gắng hết mình. Dù kết quả như thế nào thì cứ bình tâm chấp nhận, lạc quan mà sống phần đời còn lại trên thế gian này.

Khi tuổi về già

Khi tuổi về già
Đời người quá ngắn ngủi, thoáng chốc ta đã già, mọi lẽ nhân sinh trên đời không cần phải biết hết nhưng phải hiểu ta sống vì mục đích gì, như vậy thì ta mới sống thanh thản.

Hạnh phúc của cụ bà

Hạnh phúc của cụ bà
Về thăm quê, tôi được dự một buổi sinh hoạt Chi hội NCT. Các hội viên đến sớm và đông tới mức nhà văn hóa xóm chật cứng. Cụ chi hội trưởng thấy vợ mình đến muộn, không còn chỗ ngồi, liền chữa cháy bằng cách mượn chiếc ghế của quán nước bên cạnh đặt cạnh lối đi. Nhiều người thấy vậy gật đầu khen cụ chiều vợ, không ít người lắc đầu cho là nịnh đầm.

Biết người biết mình

Biết người biết mình
Thái Trạch người Trung Hoa từng nói: “Mặt trời đứng bóng thì xế, mặt trăng đã tròn thì sẽ khuyết, vật gì thịnh lắm thì suy”. Lão Tử cũng có câu: “Cố làm ra vẻ thông minh chi chẳng bằng biết người biết mình”.

Tâm tư đầy nữ tính của một nữ tác giả

Tâm tư đầy nữ tính của một nữ tác giả
Cầm trong tay tập thơ “Tiếng lòng Kim Giang” của tác giả Nguyễn Thị Kim Nhung, nghe tiêu đề tập thơ có vẻ là lạ, thôi thúc phải tìm hiểu để viết gì đó về tập thơ và nữ tác giả này. Đọc các tác phẩm thơ trong tập, điều đầu tiên nhận thấy ngoài chất nữ tính trong cấu tứ và những câu chữ ra, tác giả cho thấy lối sáng tác xuôi chiều như phong cách ca dao, dân ca, phần lớn theo thể thơ lục bát, không nặng nề về kĩ thuật tu từ, cũng không sử dụng những ngôn từ đa nghĩa, khó hiểu. Nói chung, tác giả có lối sáng tác thơ trong sáng, dễ hiểu, dễ đọc và dễ nhớ…

Có ai sống mãi được đâu

Có ai sống mãi được đâu
Ta thường nghe câu nói: “Có ai sống mãi được đâu”, đó là quy luật của đời người, vậy tại sao ta không sống một cuộc đời có ý nghĩa.

Hạnh phúc gia đình

Hạnh phúc gia đình
Thế nào là hạnh phúc gia đình? Chúng tôi đều là những người chủ gia đình trong tổ dân phố bàn về chủ đề này. Cái hay là ai cũng chọn danh ngôn và dân ca triển khai ý kiến.

Hạt giống tâm hồn

Hạt giống tâm hồn
Ngạn ngữ Nga có câu: “Nếu có hai ổ bánh mì tôi sẽ bán một ổ để mua hoa hồng, cả tâm hồn cũng cần được ăn uống”. Thật vậy, tâm hồn là nơi dễ bị tổn thương nhất của con người, đồng thời cũng là nơi cần được nuôi dưỡng nhiều nhất.

Cao tuổi chưa hẳn là già

Cao tuổi chưa hẳn là già
Người cao tuổi (NCT) chưa hẳn là già, NCT hoàn toàn khác hẳn so với người già bởi những lí do sau: NCT không sợ tuổi tác, thường xuyên tập thể dục, thể thao, đi du lịch đó đây; còn người già chỉ biết than thân trách phận, suốt ngày lo âu, buồn tủi.

Tuổi già cần lắm người bạn đời

Tuổi già cần lắm người bạn đời
Trông cuộc sống, có một số cặp vợ chồng càng về già càng ít quan tâm tới nhau, thậm chí có những cặp vợ chồng không nhìn vào mắt của nhau nữa, vậy thì làm sao thấu hiểu được nhau mà yêu thương quý trọng nhau được.

Để sống một ngày là mỗi ngày vui

Để sống một ngày là mỗi ngày vui
Đời người cũng giống như cây đèn dầu, cháy mãi rồi cũng hết. Vậy nên đừng buồn phiền về việc mình ngày một già đi, mà phải sống một ngày là một ngày vui.

Để cuộc sống lúc về già luôn bình an

Để cuộc sống lúc về già luôn bình an
Đã là con người thì ai cũng phải kinh qua quy luật: Sinh, lão, bệnh, tử. Khác với khi còn trẻ, tâm hồn người già giống như mặt nước hồ thu phẳng lặng, chỉ cần một làn gió nhẹ thoảng qua, vài chiếc lá rơi trên mặt nước đã khiến mặt hồ xao động rồi.

Xuân đến nhớ đại thi hào

Xuân đến nhớ đại thi hào
Một năm có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông. Mùa Xuân mở đầu tràn đầy sức sống, thời tiết ấm áp, cây cỏ đâm chồi, nảy lộc, khoe sắc, tỏa hương, chim thú rộn ràng bay nhảy, ca hát... được con người coi là mùa của sự sinh sôi và hi vọng.

Lễ Khánh lão xưa

Lễ Khánh lão xưa
Nhân dân ta vốn có truyền thống kính trọng cha mẹ, ông bà và NCT. Gặp bậc cao niên, người ta thường có câu chúc kính lão đắc thọ, hoặc lời khuyên với lớp trẻ kính già, già để tuổi cho - để nhắc nhở mọi người tôn kính NCT.
Xem thêm
Hải Phòng hướng tới khám sức khỏe miễn phí cho người dân mỗi năm một lần

Hải Phòng hướng tới khám sức khỏe miễn phí cho người dân mỗi năm một lần

Hướng tới mục tiêu phấn đấu từ năm 2026, người dân trên địa bàn thành phố Hải Phòng sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất 01 lần/năm và được lập, quản lý Sổ sức khỏe điện tử theo quy định.
Herbalife Việt Nam đồng hành cùng VnExpress Marathon Cần Thơ 2026

Herbalife Việt Nam đồng hành cùng VnExpress Marathon Cần Thơ 2026

Herbalife Việt Nam tiếp tục đồng hành cùng VnExpress Marathon Cần Thơ 2026, lan tỏa lối sống năng động, lành mạnh đến cộng đồng.
“Ngày hội thôi nôi” quy tụ hàng trăm gia đình trẻ tại TP. Hồ Chí Minh

“Ngày hội thôi nôi” quy tụ hàng trăm gia đình trẻ tại TP. Hồ Chí Minh

Ngày 9/5, tại AEON Mall Celadon Tân Phú, không khí cuối tuần trở nên sôi động với chương trình “Ngày hội thôi nôi” do Nestlé Việt Nam thông qua nhãn hàng thực phẩm dinh dưỡng y học Nutren Junior phối hợp cùng hệ thống siêu thị mẹ và bé Con Cưng tổ chức. Sự kiện thu hút khoảng 680 em nhỏ cùng gia đình tham gia, hướng tới xác lập dấu ấn là ngày hội thôi nôi có số lượng trẻ tham dự đông nhất Việt Nam.
Những ngày tháng Tư về xã Anh hùng Hàm Liêm

Những ngày tháng Tư về xã Anh hùng Hàm Liêm

Trong cái nắng đầu hè của những ngày tháng Tư lịch sử, chúng tôi trở lại xã Hàm Liêm, tỉnh Lâm Đồng
Lan tỏa phong trào hiến máu tình nguyện, chung tay vì cộng đồng

Lan tỏa phong trào hiến máu tình nguyện, chung tay vì cộng đồng

Sáng ngày 7/4, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam phối hợp với Sở Y tế thành phố Hải Phòng và Hội Chữ thập đỏ thành phố tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, Ngày Sức khỏe Thế giới và Ngày Toàn dân hiến máu tình nguyện.
Lan tỏa lòng yêu nước cho thế hệ trẻ từ những nhân chứng lịch sử

Lan tỏa lòng yêu nước cho thế hệ trẻ từ những nhân chứng lịch sử

Giao lưu cùng nhân chứng lịch sử đã mang tới những trải nghiệm thú vị và bài học sinh động về lòng yêu nước đối với học sinh Trường THPT Hoằng Hóa 4.
Giữ hồn tơ lụa Cổ Chất: Khi tiếng thoi còn neo ký ức

Giữ hồn tơ lụa Cổ Chất: Khi tiếng thoi còn neo ký ức

“Nam Định có bến đò Chè, có tàu Ngô Khách, có nghề ươm tơ…” câu ca cũ như một lời nhắc về thời vàng son của xứ tơ tằm, nối quá khứ với hiện tại. Giữa miền ký ức ấy, có một ngôi làng lặng lẽ bên dòng sông Ninh -Làng lụa Cổ Chất, từng được coi là “đất tổ” của tơ tằm vùng Nam Định cũ.
Xã Phú Khê rộn ràng hướng tới Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Xã Phú Khê rộn ràng hướng tới Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Những ngày đầu tháng Ba, về xã Phú Khê (tỉnh Phú Thọ), dễ dàng cảm nhận không khí rộn ràng, phấn khởi đang lan tỏa khắp các tuyến đường trung tâm, khu dân cư và nhà văn hóa. Cờ Tổ quốc tung bay đỏ thắm, băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền được treo trang trọ
Trẩy Hội Lim – theo câu Quan họ du xuân vùng Kinh Bắc

Trẩy Hội Lim – theo câu Quan họ du xuân vùng Kinh Bắc

Dòng người đổ về trong sắc xuân tươi mới, mang theo tâm trạng háo hức, ngóng đợi với Hội Lim – lễ hội mùa xuân đặc sắc bậc nhất vùng Kinh Bắc
Phiên bản di động