“Mất bò mới lo làm chuồng”...

Ngày 13/9/2023, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Quang Minh, chủ chung cư mi ni này để điều tra. Được biết, chung cư đó tọa lạc trong ngõ hẹp, diện tích khoảng 200 m2 đất, được chính quyền cấp phép xây dựng 6 tầng, diện tích xây dựng 70% nhưng chủ đầu tư xây vượt 9 tầng, 1 tum và diện tích đất xây dựng vượt 100% so với quy định. Ngoài chung cư mini ở quận Thanh Xuân, bị can Nguyễn Quang Minh còn sở hữu một chung cư mi ni khác ở quận Đống Đa cũng xây dựng vượt 3 tầng và một tầng hầm so với giấy phép; đồng sở hữu một số chung cư mi ni khác và đều xây vượt tầng so với giấy phép ...

Công nhân gấp rút thi công, hoàn thiện thang thoát hiểm tại một khu chung cư mini

Vụ việc vô cùng nghiêm trọng này lập tức cả hệ thống chính trị phải vào cuộc. Thủ tướng, Phó Thủ tướng lập tức trực tiếp thị sát, chỉ đạo. Thành uỷ, UBND các cấp, Bộ Công an, Uỷ ban Kiểm tra Thành uỷ tiến hành kiểm tra, xác minh nhằm điều tra triệt để tận gốc từ khâu cấp phép xây dựng đến trách nhiệm lãnh đạo, quản lí liên quan. Bước đầu nhận thấy, chung cư mi ni này dễ dàng được xây vượt nhiều tầng so với giấy phép, không có hệ thống phòng chống cháy nổ, không có lối thoát hiểm và nhiều sai phạm khác.

Hiện nay, ở các thành phố lớn, nhà chung cư mi ni mọc lên như một thị trường tự phát. Các chung cư này được xây dựng phổ biến trong phố nhỏ, ngõ hẻm không có lối cho ô tô ra vào, nhất là xe cứu hoả. Tại Thủ đô Hà Nội có khoảng 2.000 nhà chung cư mi ni, TP Hồ Chí Minh có 4.200 chung cư mi ni phần lớn xây dựng không theo quy hoạch, kế hoạch. Được UBND cấp quận hoặc Sở Xây dựng cấp phép và phó thác cho chính quyền cơ sở (cấp phường) giám sát, quản lí một cách lỏng lẻo, chiếu lệ. Tình trạng xây dựng không đúng thiết kế được duyệt, tăng số tầng, không có hệ thống thoát hiểm, ít hoặc không có hệ thống phòng cháy, chữa cháy. Quá trình thi công, thấy công trình tăng diện tích, tăng số tầng, thanh tra xây dựng lập biên bản, xử phạt qua loa... rồi cho tồn tại.

Trong Luật Xây dựng và Luật Nhà ở, cũng chưa quy định rõ ràng về loại hình chung cư mi ni. Vì thế, không ít những vụ cháy xảy ra tại loại hình nhà ở này, nhưng do thiệt hại ít về người nên cứ trượt dài theo năm tháng. Chỉ đến khi vụ cháy chung cư mini ở quận Thanh Xuân, Hà Nội mới giật mình, thấy cần tập trung vào cuộc theo kiểu “mất bò mới lo làm chuồng” là vậy!

Từ vụ việc cháy chung cư mi ni nêu trên, việc rà soát, kiểm tra, thanh tra hệ thống chung cư mi ni cần làm triệt để tận gốc từ việc thiết kế, cấp phép, quản lí thi công, bảo đảm phòng chống cháy nổ, quản lí dân cư trên địa bàn, xác định trách nhiệm của chính quyền các cấp, xử lí hình sự chủ đầu tư chung cư mi ni đồng thời phải xử lí nghiêm những cán bộ thiếu trách nhiệm, quan liêu, nhận hối lộ để những chung cư mi ni xây dựng và vận hành trái phép tồn tại như trong thời gian qua...