Kinh ngạc về những tác phẩm mang tính dự báo của Văn Cao!

Năm 2023, sẽ có nhiều hoạt động kỉ niệm 100 năm ngày sinh của tác giả Quốc ca - Nhạc sĩ Văn Cao (15/11/1923 - 15/11/2023), một trong những sự kiện đó là Hội thảo khoa học với chủ đề “Thế giới Nhạc, Họa, Thơ của Văn Cao” vào ngày 8/11/2023, tại Hà Nội. Rất hi vọng Hội thảo sẽ làm sáng tỏ thêm cuộc đời và sự nghiệp của con người tài năng, đức độ này.

May mắn được biết nhiều điều thú vị về nhạc sĩ Văn Cao qua nguồn đáng tin cậy

Kinh ngạc về những tác phẩm mang tính dự báo của Văn Cao!
Nhạc sĩ Văn Cao.

Tháng 1/1983, tôi về công tác tại Tạp chí Cộng sản, sống ngay tại trụ sở số 1 Nguyễn Thượng Hiền, TP Hà Nội. Chỗ này cách nhà của nhạc sĩ Văn Cao số 108 phố Yết Kiêu khoảng 100 mét. Tôi đã nhiều lần chào cờ, giai điệu và ca từ Quốc ca tạo không khí trang trọng, uy nghiêm khiến con người rạo rực, tự hứa phải nỗ lực làm việc tốt. Con người tạo nên tuyệt tác này sống lặng lẽ, bình dị ở một phố nhỏ Hà Nội. Nhiều lần tôi nhìn thấy ông chậm rãi dạo bước trên các phố gần nhà mình; có lúc ông đi một mình, có lúc ông đi cùng người bạn đời là bà Nghiêm Thúy Băng, lại có khi đi cùng bạn văn nghệ là Nguyễn Tuân, Hoàng Trung Thông,… Ông không cao lớn nhưng thường bước đi đĩnh đạc. Tên tuổi và hình dáng của ông ám ảnh tôi, khiến tôi muốn tìm hiểu.

Nhạc sĩ Văn Cao vốn kiệm lời, ông sống lặng lẽ với những suy tư của mình, dù gặp nhiều khó khăn nhưng ông hầu như không than thở. Lúc này báo chí cũng hầu như không nói về ông, các nguồn thông tin khác cũng rất hạn chế. Vì thế, tôi hầu như không biết gì về cuộc đời và sự nghiệp của ông, trong khi đó, tôi rất muốn biết thêm nhiều điều về tác giả Quốc ca.

May mắn là sau này tôi quen biết anh Văn Thao, con trai cả của nhạc sĩ Văn Cao nên biết được nhiều điều về ông. Anh Văn Thao giống cha như hai giọt nước. Anh yêu quý, kính trọng cha mình và có ý thức tìm hiểu sự kiện, sự việc tác động đến cuộc đời và sự nghiệp của cha. Anh Văn Thao có trí nhớ tốt, có duyên kể chuyện… Những chuyện kể của anh Văn Thao về cha mình rất thú vị, có những điều khiến tôi kinh ngạc. Văn Cao là con người đa tài, ngoài nhạc ra, ông còn làm vẽ, làm thơ; ở ông có một điều gì đó bí ẩn và thánh thiện. Ông sống lạc quan đầy suy ngẫm và dùng những tác phẩm âm nhạc để công bố những điều thấy trước của mình.

Văn Cao là người có tài dự báo tương lai bằng âm nhạc

So với các nhạc sĩ khác như Phạm Duy, Trịnh Công Sơn, Văn Cao sáng tác không nhiều nhưng các tác phẩm của ông đều nổi bật. Đặc biệt, nhiều tác phẩm của ông dự báo chính xác về tương lai.

Kinh ngạc về những tác phẩm mang tính dự báo của Văn Cao!

Trước hết, đó là bài hát “Tiến quân ca” ông viết năm 1944, trước Cách mạng tháng Tám 1945, nhưng đã thể hiện được tinh thần đấu tranh cách mạng không sợ hi sinh của dân Việt Nam. Giai điệu trầm hùng và ca từ ấn tượng đã làm cho bài hát trở nên thiêng liêng. Chính vì thế mà đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn “Tiến quân ca” làm Quốc ca của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công. Cho đến nay, gần 80 năm đã trôi qua nhưng các nhà nghiên cứu về quốc ca trên thế giới xếp Quốc ca của Việt Nam vào nhóm những quốc ca hay nhất.

Trong một lần chúng tôi lên trang trại của anh Văn Thao ở Hòa Bình nghỉ ngơi. Lúc đấy nhà giáo Văn Như Cương vẫn còn khỏe mạnh, ông cùng anh Văn Thao hát gần như tất cả các tác phẩm âm nhạc của Văn Cao. Có những bài hát lần đầu tiên tôi nghe tên như “Hải quân Việt Nam”, “Không quân Việt Nam” nhưng mọi người vẫn hát say sưa và trôi chảy. Đây là những bài hát Văn Cao sáng tác từ năm 1945. Lúc này Việt Nam làm gì đã có những binh chủng kĩ thuật cao sang như thế?! Ấy vậy mà sau này những ca khúc này thể hiện được ý chí và kĩ năng bảo vệ vùng trời, vùng biển Tổ quốc của các chiến sĩ Hải quân, Không quân Việt Nam.

Nhưng ấn tượng nhất, thú vị nhất, kì lạ nhất là ca khúc “Tiến về Hà Nội”. Đây không chỉ là một trong những tác phẩm xuất sắc của nhạc sĩ Văn Cao, mà nó còn có những ẩn ức và có sự hào hùng vượt trội. Khoảng giữa năm 1949, các văn nghệ sĩ, trong đó có nhạc sĩ Văn Cao được giao nhiệm vụ “Nhanh chóng viết những ca khúc động viên bộ đội và Nhân dân chiến đấu”. Chỉ sau hai tuần, Văn Cao đã viết xong ca khúc “Tiến về Hà Nội”. Nghe biểu diễn báo cáo xong, một lãnh đạo cao cấp lúc bấy giờ định kỉ luật Văn Cao vì “lạc quan tếu”. Bài hát là lời reo vui đầy nụ cười của ngày giải phóng Thủ đô Hà Nội, những đoàn quân dũng mãnh tràn vào năm cửa ô trong sự đón chào nồng nhiệt của Nhân dân. Và thật kì diệu là ngày 10/10/1954, tại Thủ đô Hà Nội, không khí đã diễn ra trùng khít với những gì bài hát “dựng lên” từ năm 1949!

Cuộc đời và sự nghiệp của nhạc sĩ Văn Cao chắc vẫn còn nhiều điều bí ẩn thú vị. Rất mong có nhiều nhà nghiên cứu công bố các công trình của mình trong dịp cả nước kỉ niệm 100 năm ngày sinh của ông. Đây là cách tri ân có ý nghĩa nhất.

TS Hồ Bất Khuất

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tâm sự của người làm Bí thư Chi bộ

Tâm sự của người làm Bí thư Chi bộ

Trong cuộc đời quân ngũ, tôi và nhiều đồng đội của tôi đã từng làm Bí thư cấp ủy các cấp. Và dù ở cấp nào đi chăng nữa, việc làm Bí thư cũng đã để lại những nỗi niềm buồn vui, trăn trở, những kỉ niệm không thể nào quên trong kí ức của mỗi người.
Linh thiêng cội nguồn

Linh thiêng cội nguồn

Thắp hương là một nghi lễ truyền thống lâu đời ở nhiều nền văn hóa trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Nghi lễ này mang nhiều ý nghĩa sâu sắc về yếu tố tâm linh, văn hóa và phong tục tập quán, phổ biến trong một số sự kiện tôn giáo, văn hóa, cúng bái, cầu nguyện, tưởng niệm,...
Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ chính trị nội bộ trong xây dựng Đảng

Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ chính trị nội bộ trong xây dựng Đảng

Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ chính trị nội bộ Đảng, chống mọi quan điểm tư tưởng thù địch và những biểu hiện cơ hội, sai trái hiện nay có ý nghĩa quan trọng và cấp thiết, góp phần thực hiện tốt chủ trương xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng.
Đảng đã đưa đất nước đến với mùa Xuân phồn vinh, hạnh phúc

Đảng đã đưa đất nước đến với mùa Xuân phồn vinh, hạnh phúc

Mùa Xuân khởi đầu một năm mới, muôn hoa nở rộ đủ sắc màu, mát mẻ; mùa trẻ hoá, đổi mới, bật dậy tuổi thanh xuân; những đàn chim én lượn cao vút trên bầu trời xanh mang thông điệp sức sống mới của vạn vật. Trục quay trái đất nghiêng dần về phía mặt trời, các giờ được chiếu sáng tăng dần lên chan hoà, lan toả muôn nơi, khiến cho tiết trời ấm áp. Cây nảy lộc đâm chồi.
Chuyện về người gánh hành lí trong bức tranh “Bác Hồ về nước”

Chuyện về người gánh hành lí trong bức tranh “Bác Hồ về nước”

Sáng sớm 28/1/1941 (tức mồng 2 Tết Tân Tỵ), Bác Hồ cùng 5 chiến sĩ dẫn đường và tháp tùng khởi hành trở về Tổ quốc.

Tin khác

Mừng Xuân, vững tin vào Đảng quang vinh!

Mừng Xuân, vững tin vào Đảng quang vinh!
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là một sự kiện chính trị lịch sử trọng đại, mở ra bước ngoặt căn bản trong sự nghiệp phát triển của dân tộc ta.

Đạo hiếu - Nét đẹp văn hoá truyền thống của dân tộc Việt

Đạo hiếu - Nét đẹp văn hoá truyền thống của dân tộc Việt
Tết đến Xuân về, bất kể là ai, hễ cứ đến ngày Tết là lòng khôn nguôi nhớ quê, tràn ngập kí ức về quê, mong được cúi lạy trước bàn thờ tổ tiên, gửi tấm lòng qua khói hương thơm ngát.

Bác Hồ về nước chuẩn bị cho việc giành độc lập

Bác Hồ về nước chuẩn bị cho việc giành độc lập
Ngày 28/1/1941 (mùng 2 Tết Tân Tỵ), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã về nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam sau 30 năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài. Ngay khi về nước, Người đã lãnh đạo Đảng ta chuẩn bị lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang, căn cứ địa cách mạng để giành độc lập cho dân tộc.

Chuyện về thương hiệu và gia tăng giá trị thương hiệu

Chuyện về thương hiệu và gia tăng giá trị thương hiệu
Một vùng đất bán sơn địa, phù sa màu mỡ, khí hậu thích hợp, cùng với bàn tay và ý chí của những người nông dân, củ hành, củ tỏi đã vươn xa, trở thành niềm tự hào của Kinh Môn, của cả xứ Đông - Hải Dương. Với nghề nông truyền thống, bà con nơi đây từng bước khá giả lên nhờ tính chuyên cần để có những vụ mùa bội thu, giá cao nhờ chất lượng được chăm chút từng khâu vun trồng…

Văn hóa liêm chính xưa và nay

Văn hóa liêm chính xưa và nay
Văn hóa liêm chính là một bộ phận của văn hóa công vụ, là đặc trưng quan trọng của văn hóa chính trị.

Nông nghiệp sinh ra... Tết

Nông nghiệp sinh ra... Tết
Do nhu cầu canh tác nông nghiệp, người Việt cổ đã “phân chia” thời gian trong một năm thành 24 tiết khác nhau và ứng với mỗi tiết này có một thời khắc “giao thời”. Trong đó, quan trọng nhất là tiết khởi đầu của một chu kì canh tác, gieo trồng, tức là Tiết Nguyên đán. Sau này, được biết đến là Tết Nguyên đán, tức là Tết của người Việt…

Thay tiền lì xì bằng các món quà thiết thực

Thay tiền lì xì bằng các món quà thiết thực
Đã từ lâu, theo phong tục ở nước ta thì dịp Tết đến Xuân về, mọi người thường chuẩn bị một số lượng tiền nhất định để lì xì, mừng tuổi lấy may, lấy hên, chúc sức khỏe, chúc thọ... cho trẻ nhỏ cũng như các bậc cao niên là cha mẹ, ông bà mình.

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đình làng Nam Bộ

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đình làng Nam Bộ
Ở Nam Bộ, ngôi đình làng được xem là thiết chế văn hóa dân lập nhưng chịu sự quản lí của nhà nước phong kiến, là nơi hội họp của cộng đồng xã, thôn, địa điểm làm việc của hương chức.

Thiên Cổ Miếu, ngôi đền thờ sự học đầu tiên của người Việt

Thiên Cổ Miếu, ngôi đền thờ sự học đầu tiên của người Việt
Đền Thiên Cổ Miếu là biểu tượng thiêng liêng cho sự học của nước Việt Nam từ khởi thủy, là di tích khắc ghi truyền thống “Tôn sư trọng đạo” của người Việt…

Biểu tượng Rồng và năm con Rồng

Biểu tượng Rồng và năm con Rồng
Năm 2024 là năm Giáp Thìn, năm con Rồng. Rồng xuất hiện rất sớm trong huyền thoại, truyền thuyết cũng như nghệ thuật tạo hình của nhiều dân tộc trên thế giới. Giới nghiên cứu cả trong và ngoài nước đã có nhiều lí giải khác nhau về nguồn gốc của rồng...

Xin lửa và giữ lửa trong ba ngày Tết

Xin lửa và giữ lửa trong ba ngày Tết
Từ ngàn đời xa xưa ở làng quê của mỗi chúng ta dẫu hàn vi nghèo khó nhưng rất thơ mộng thanh bình. Người dân quê có mơ ước thật đơn sơ, giản dị “ngày ăn ba bữa, lửa đỏ ba lần”, chỉ bao nhiêu đó cũng đủ là niềm tự hào của họ.

Ngành Y tế luôn có những biện pháp hữu hiệu để chăm sóc, bảo vệ sức khỏe, tính mạng của Nhân dân

Ngành Y tế luôn có những biện pháp hữu hiệu để chăm sóc, bảo vệ sức khỏe, tính mạng của Nhân dân
Ngày 9/1/2024, Bộ Y tế tổ chức hội nghị triển khai công tác y tế năm 2024. Hội nghị diễn ra theo hình thức trực tiếp và trực tuyến nối điểm cầu Chính phủ với điểm cầu 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái chủ trì hội nghị tại điểm cầu Trung ương.

Khắc ghi lời dạy của Bác Hồ: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”

Khắc ghi lời dạy của Bác Hồ: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến việc nâng cao đời sống của Nhân dân. Để làm được điều này, Người cho rằng, việc phát triển kinh tế phải gắn với bảo vệ môi trường sống và toàn dân phải tích cực học tập để tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà. Bởi vậy, Người đã căn dặn: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.

Nghĩa vụ quốc tế trong sáng và cao cả

Nghĩa vụ quốc tế trong sáng và cao cả
Càng phát triển và trưởng thành, bên cạnh việc lập được nhiều chiến công to lớn và hiển hách trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Quân đội Nhân dân Việt Nam còn thực hiện xuất sắc nghĩa vụ quốc tế trong sáng và cao cả theo chủ trương của Đảng và lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại để nâng tầm vị thế quốc gia

Xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại để nâng tầm vị thế quốc gia
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã đánh giá vị thế, uy tín, vai trò của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới ngày càng được nâng cao. Đại hội cũng đã xác định xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột là đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân để tiếp tục nâng tầm vị thế quốc gia…
Xem thêm
Phiên bản di động