Theo số liệu trình bày tại Hội thảo, Việt Nam hiện có khoảng 16 triệu người cao tuổi, chiếm 16% dân số và dự kiến bước vào giai đoạn dân số già từ năm 2036. Tuổi thọ trung bình đạt 74,7 năm, nhưng số năm sống khỏe mạnh chỉ khoảng 64 năm. Thực tế này đòi hỏi không chỉ nâng cao chất lượng chăm sóc mà còn phải tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục lao động, sáng tạo và đóng góp cho xã hội.
![]() |
Từ chăm sóc sang phát huy nguồn lực người cao tuổi
PGS.TS Nguyễn Hữu Huy Nhựt, Hiệu trưởng HSU, cho rằng giá trị của một xã hội trường thọ không chỉ nằm ở số năm được sống mà còn ở chất lượng cuộc sống. Người cao tuổi cần được duy trì sức khỏe, sự tự chủ và có cơ hội tiếp tục đóng góp cho cộng đồng.
Kinh tế bạc vì thế không chỉ là thị trường sản phẩm, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, mà còn là không gian kinh tế trong đó họ vừa là người tiêu dùng, vừa là chủ thể sở hữu tri thức, kinh nghiệm và năng lực lao động. Chỉ nhìn nhận người cao tuổi dưới góc độ thụ hưởng chính sách sẽ bỏ lỡ một nguồn lực quan trọng.
Để khai thác nguồn lực này, Hiệu trưởng HSU nhấn mạnh sự phối hợp giữa ba chủ thể: Nhà nước kiến tạo chính sách; doanh nghiệp đầu tư, phát triển sản phẩm, dịch vụ; nhà trường nghiên cứu, cung cấp dữ liệu và đào tạo nhân lực.
![]() |
| Hội thảo thu hút đông đảo lãnh đạo, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên nhiều trường. |
Theo TS Nguyễn Tuấn Dương, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Xã hội Trường thọ và Phát triển Suốt đời HSU, đại học có thể trở thành “chất keo kết dính” hệ sinh thái Kinh tế bạc thông qua đào tạo nhân lực đa ngành, nghiên cứu dữ liệu, đổi mới sáng tạo, thúc đẩy học tập suốt đời, tham vấn chính sách và kết nối doanh nghiệp.
Kết nối kinh tế bạc với kinh tế xanh, công nghệ cao
Một hướng đi cụ thể được đại diện CT Group Hi-Tech giới thiệu tại hội thảo là kết hợp Kinh tế bạc với kinh tế xanh và công nghệ cao. ThS Nguyễn Võ Trường An, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc CCTPA, cho biết doanh nghiệp đã đồng hành cùng Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam triển khai Đề án chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tạo việc làm và khởi nghiệp cho người cao tuổi theo Quyết định 379.
Theo ông Nguyễn Võ Trường An, hơn 9 triệu người cao tuổi đang trực tiếp tham gia lao động sản xuất là minh chứng cho thấy nguồn lực này đã hiện diện trong đời sống. Vấn đề là tổ chức, lượng hóa và kết nối những đóng góp đó với các chuỗi giá trị kinh tế.
![]() |
| ThS. Nguyễn Võ Trường An - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc CCTPA, thành viên CT Group Hi-Tech giới thiệu hướng kết nối Kinh tế bạc với kinh tế xanh và chuyển đổi số. |
Mô hình doanh nghiệp đề xuất là vận động người cao tuổi tham gia trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng, kết hợp ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV), công nghệ quét LiDAR và hệ thống cảm biến để đo đạc, giám sát sinh trưởng cây xanh, lượng hóa giá trị hấp thụ carbon. Qua đó, hoạt động bảo vệ rừng có thể kết nối với thị trường tín chỉ carbon, tạo thêm nguồn thu nhập cho người tham gia.
Theo đại diện CCTPA, đề án đặt mục tiêu giai đoạn 2024-2027 trồng 16 triệu cây; đến năm 2030 vận động hội viên Hội Người cao tuổi Việt Nam trồng khoảng 100 triệu cây và nâng lên 200 triệu cây vào năm 2040. Mô hình đang được triển khai tại Gia Lai, Lâm Đồng và một số khu vực rừng ngập mặn ở An Giang, Cà Mau; doanh nghiệp kỳ vọng mở rộng tới 34 tỉnh, thành phố.
Để hiện thực hóa mục tiêu, cần sự phối hợp của chính quyền, cơ quan quản lý rừng và Hội Người cao tuổi, đồng thời bảo đảm minh bạch trong đo đạc, xác nhận tín chỉ carbon và phân chia nguồn thu. Đây cũng là những vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện khi nhân rộng mô hình.
Hoàn thiện hệ sinh thái, mở rộng cơ hội đóng góp
Các tham luận tại Hội thảo cũng chỉ ra yêu cầu phát triển Kinh tế bạc trên nhiều lĩnh vực. ThS Vũ Duy Nam, giảng viên Khoa Luật HSU, đề cập những khoảng trống pháp lý trong dịch vụ chăm sóc, việc làm linh hoạt, bảo hiểm dài hạn và khởi nghiệp. Hoàn thiện thể chế sẽ vừa bảo vệ quyền lợi người cao tuổi, vừa tạo cơ sở cho doanh nghiệp đầu tư.
Ở lĩnh vực y tế, TS.BS Bùi Phạm Minh Mẫn, Trưởng khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh cần chú trọng dự phòng, tầm soát, quản lý bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn, thay vì chỉ tập trung điều trị khi bệnh đã phát sinh.
![]() |
| TS. Lê Văn Út - Phó Hiệu trưởng phụ trách nghiên cứu khoa học, kiêm Viện trưởng Viện Đo lường khoa học và Chính sách quản trị nghiên cứu HSU chủ trì phiên tọa đàm tại Hội thảo. |
TS Phan Danh Na, Giám đốc Chương trình Kinh tế thể thao HSU, gợi mở phát triển du lịch kết hợp thể thao, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Trong khi đó, TS Huỳnh Đức Thiện, Trưởng Bộ môn Lịch sử Xã hội Việt Nam, Khoa Việt Nam học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, lưu ý các mô hình chăm sóc phải chú trọng tâm lý gia đình, văn hóa ứng xử và sự tôn trọng người cao tuổi.
Những vấn đề được đặt ra cho thấy Kinh tế bạc không thể phát triển đơn lẻ trong từng ngành. Nhà nước cần hoàn thiện chính sách; nhà trường cung cấp luận cứ khoa học, đào tạo nhân lực; doanh nghiệp đầu tư công nghệ, sản phẩm và dịch vụ. Quan trọng hơn, người cao tuổi phải thực sự được tham gia vào quá trình tạo ra giá trị và thụ hưởng thành quả phát triển.
Từ áp lực già hóa dân số đến cơ hội hình thành động lực tăng trưởng mới là một quá trình đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy và cách tổ chức nguồn lực. Kết nối Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, lấy người cao tuổi làm trung tâm, chính là hướng tiếp cận được đặt ra tại hội thảo, góp phần xây dựng xã hội trường thọ năng động, hiện thực hóa mục tiêu giàu trước khi già.




