Sau khi thành lập nước, Cách mạng Việt Nam bước vào giai đoạn mới với nhiều thử thách, tình thế "ngàn cân treo sợi tóc", Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh phương châm "lấy dân làm gốc", dựa vào dân, vì lợi ích của Nhân dân để kiến thiết đất nước và bảo vệ nền độc lập, có sự đóng góp to lớn của lớp NCT. Ngày 21/9/1945, Bác viết thư gửi các vị phụ lão cả nước, động viên lớp NCT phát huy vị trí vai trò; vận động thuyết phục, đưa NCT vào sinh hoạt trong tổ chức "Phụ lão Cứu quốc Hội". Bác kêu gọi các bậc phụ lão cần phải có tinh thần đoàn kết trước hết để làm gương cho con cháu.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định tiềm năng, sức mạnh của NCT, trong thời chiến cũng như thời bình, cách mạng muốn thắng lợi cần đoàn kết toàn dân tộc, trong đó cần phát huy vai trò của các bậc phụ lão, cao niên. Người thường xuyên viết thư, trực tiếp nói chuyện, thăm hỏi động viên các bậc phụ lão tiếp tục tham gia kháng chiến kiến quốc. Bác nói: "Đối với NCT tuy sức khỏe không bằng lúc còn trẻ nhưng có lòng yêu nước nồng nàn, sâu sắc, tuổi càng cao chí càng cao; tích lũy được nhiều vốn tri thức, kinh nghiệm, kĩ năng phong phú; có tín nhiệm cao".
Hồ Chủ tịch thăm quê nội Làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, tháng 12-1961.
Tháng 3/1964, "Hội nghị Diên Hồng lần thứ 2", do Chủ tịch Hồ Chí Minh triệu tập 300 đại biểu, có ngót một nửa là NCT. Tại đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh, tôn vinh những NCT: "Chúng ta tự hào có nhiều cụ ông, cụ bà ngoài 70, 80 vẫn hăng hái học tập và lao động, lập ra những đội "Bạch đầu quân" trồng cây gây rừng, đôn đốc phong trào bình dân học vụ và vận động vệ sinh phòng bệnh".
Bác cho rằng, đồng thời với phát huy truyền thống kính già, trọng lão cần phải giúp NCT có quan niệm đúng về tuổi già và vị trí, vai trò trong xã hội. "Đối với gia đình, đối với Tổ quốc, phụ lão có trọng trách cao; đối với dòng họ, với xóm làng, phụ lão có tín nhiệm lớn. Phụ lão hô Nhân dân hưởng ứng, phụ lão làm Nhân dân làm theo; ai có của giúp của, có sức góp sức; đồng bào cả nước đang ngẩng cao đầu trông chờ ở các cụ phụ lão đó". Trong lời hiệu triệu đoàn kết tất cả các bậc phụ lão, Bác chỉ rõ vai trò của NCT có ảnh hưởng đến sự nghiệp cách mạng đất nước, đến quê hương và gia đình, họ chính là những người đáng kính, có uy tín, là nơi quy tụ tinh thần đoàn kết. Trong lần nói chuyện với cán bộ lão thành cách mạng ngày 9/12/1961, Bác Hồ xác định vai trò và trách nhiệm to lớn của lớp người đi trước: "Các đồng chí già là rất quý, là gương bền bỉ đấu tranh, dìu dắt, bồi dưỡng, đào tạo thêm đồng chí trẻ; đồng chí già phải giúp đỡ đồng chí trẻ tiến bộ, như thế đòi hỏi ở đồng chí già phải có thái độ độ lượng, dìu dắt đồng chí trẻ, đó cũng là một tiêu chuẩn đạo đức cộng sản chủ nghĩa".
Làm theo lời dạy của Bác, NCT sống vui, sống khỏe hạnh phúc, phát huy trí tuệ,
kinh nghiệm trong xã hội và gia đình
Nhân Ngày Quốc tế NCT, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết "Tuổi tác càng cao, lòng yêu nước càng lớn", có đoạn: "Truyền thống Diên Hồng là truyền thống yêu nước vẻ vang của dân tộc ta và riêng của các cụ phụ lão. Mỗi khi có quan hệ lớn đến nước nhà, đến nòi giống, thì các cụ không quản tuổi cao sức yếu liền hăng hái đứng ra gánh vác phần mình và đôn đốc con em làm tròn nhiệm vụ; NCT không chỉ có công sinh thành, nuôi dưỡng và giáo dục các thế hệ con cháu nên người hữu ích cho xã hội mà còn là nguồn lực, là vốn quý của đất nước".
Khi về thăm địa phương, cơ sở hay dự hội nghị liên quan đến NCT, Bác Hồ cũng vui vẻ cảnh báo, chỉ ra và phân tích về ưu khuyết điểm của đội ngũ cán bộ cao tuổi đến một thời kì nào đấy là dừng lại, không tiến lên được, hay bám lấy cái cũ, không nhạy cảm với cái mới. Bác dạy chúng ta phải học tập và hoạt động cách mạng suốt đời. Bác dạy, NCT "hô những điều nên hô, làm những việc nên làm", bỏ quan niệm rất sai lầm "Lão lai tài tận, lão giả an chi". Bác chỉ rõ: "Người già không làm được công việc nặng thì khua gậy đi trước, động viên khuyến khích thanh niên và san sẻ kinh nghiệm cho họ".
Trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, NCT không chỉ có kinh nghiệm, uy tín, lao động cần cù, sáng tạo mà còn dám hi sinh thân mình cho độc lập tự do của dân tộc; họ chính là những người trực tiếp làm nên lịch sử, giữ gìn bảo tồn các giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp. Người luôn căn dặn các cấp ủy đảng, chính quyền và Nhân dân phải biết kính trọng, tôn vinh, khuyến khích, động viên và có chính sách quan tâm kịp thời chăm sóc, phát huy vai trò của NCT.
NCT, tổ chức Hội NCT cần khắc ghi và thấm thía sâu sắc những lời dạy quý báu của Bác, hăng hái xây dựng tổ chức Hội ngày càng lớn mạnh; tập hợp, đoàn kết, động viên NCT tham gia sinh hoạt Hội, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước "Tuổi cao - Gương sáng"; góp phần phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục thế hệ trẻ. Thường xuyên quán triệt và thực hiện Chỉ thị 05-CT/TƯ của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; các chỉ thị, nghị quyết của Đảng đối với NCT. Chăm sóc, tạo điều kiện để NCT sống vui, sống khỏe, sống hạnh phúc; phát huy trí tuệ, kinh nghiệm trong xã hội và gia đình. Xây dựng gia đình ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo. Giúp đỡ NCT cô đơn không nơi nương tựa vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Phấn đấu thực hiện 18 chữ vàng của Ban Chấp hành Trung ương Đảng trao tặng cán bộ, hội viên NCT cả nước: "Tuổi cao chí càng cao, nêu gương sáng vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"
TS Đàm Hữu Đắc
Phó Chủ tịch Thường trực Hội NCT Việt Nam
